1. MỞ ĐẦU
1.1 Đặt vấn đề
Rau xanh là một loại thực phẩm được con người sử dụng rất lâu đời, hiện
nay trong bữa ăn hàng ngày rau xanh không thể thiếu được. Khi đời sống ngày
càng cao thì nhu cầu về rau càng tăng cao và khắt khe hơn. Cà chua là loại rau giàu
dinh dưỡng, dễ chế biến, có thể sử dụng lâu dài, liên tục. Do đó cà chua là loại rau
rất được ưa chuộng trên toàn thế giới.
Cà chua thuộc họ cà (Lycopersicon esculentum Mill ) thuộc họ cà
( Solanaceae ) là một trong những loại rau ăn quả có giá trị dinh dưỡng cao, đứng
đầu về giá trị dinh dưỡng cũng như giá trị sử dụng. Trong quả cà chua chin có
đường, các loại vitamin C, B, K, β–carotene,…acid hữu cơ và các chất khoáng
quan trọng cho sức khỏe con người như Mg, Ca, Fe,… Về mặt Y học, cà chua có
tính mát, vị ngọt giúp tạo năng lượng, tăng sức sống, cân bằng tế bào, giải nhiệt,
điều hòa bái tiết, tăng khả năng tiêu hóa.
Hiện nay cà chua là loại rau chủ lực của rất nhiều quốc gia trên thế giới.
Theo FAO, năng suất cà chua trên thế giới năm 2005 đạt 27,59 tấn/ha nhưng đến
năm 2010 năng suất này tăng lên 33,59 tấn/ha . Năm 2010, diện tích trồng cà chua
trên toàn thế giới đạt 4,34 triệu ha trong khi đó diện tích trồng cà chua ở châu Á là
24,34 triệu ha chiếm 56,13% diện tích cà chua toàn thế giới. Năng suất của châu Á
đạt 33,57 tấn/ha.
Ở nước ta, cà chua được trồng từ rất lâu đời, cho đến nay cà chua vẫn là loại
cây trồng chính được nhà nước quan tâm phát triển, năm 2010, diện tich cà chua cả
nước đạt 17,6 nghìn ha, năng suất đạt 11,6 tấn/ha. Phần lớn diện tích trồng cà chua
tập trung tai đồng bằng sông Hồng như Hà Nội, Hải Phòng , Hải Dương, Thái
Bình, Hưng Yên, Bắc Giang, Nam Định,… và một số tỉnh tại miền Trung, Tây
Nguyên, Nam Bộ.Ở nước ta, cà chua được trồng 3 vụ/năm trong đó phát triển chủ
yếu là vụ đông hay vụ chính.
Tuy nhiên việc sản xuất cà chua ở nước ta còn gặp nhiều hạn chế do năng
suất và chất lượng cà chua ở nước ta còn thấp, thị trường tiêu thụ chủ yếu là nội
địa, do khí hậu nước ta thay đổi từ Bắc vào Nam nên không phải nơi nào cũng
thích hợp cho sự phát triển của cây cà chua vì cà chua là loại cây trồng cần rất
2.1.3.Giá trị dinh dưỡng và giá trị y học
2.1.4 Giá trị kinh tế
2.2. ĐẶC ĐIỂM THỰC VẬT HỌC VÀ YÊU CẦU NGOẠI CẢNH CỦA CÂY
CÀ CHUA
2.2.1. Đặc điểm thực vật học
2.2.2 Yêu cầu ngoại cảnh
2.2.2.1 Đất và dinh dưỡng
2.2.2.2 Nhiệt độ
2.2.2.3 Ánh sáng
2.2.2.4 Độ ẩm, nước
2.3 TÌNH HÌNH SẢN XUẤT CÀ CHUA Ở TRÊN VIỆT NAM VÀ TRÊN
THẾ GIỚI
2.3.1 Tình hình sản xuất cà chua trên thế giới
2.3.2 Tình hình sản suất cà chua ở Việt Nam
3. VẬT LIỆU, ĐỊA ĐIỂM, THỜI GIAN; NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP
NGHIÊN CỨU
3.1 Đối tượng và vật liệu nghiên cứu
3.1.1 Đối tượng nghiên cứu:
Cây cà chua
3.1.2 Vật liệu nghiên cứu:
+ Phân bón, hạt giống cà chua, thuốc BVTV, nước tưới,
+ Dụng cụ, thước dây,máy sấy, máy đo độ ẩm,…
3.2 Địa điểm và thời gian nghiên cứu
+ Địa điểm nghiên cứu: Khu thí nghiệm đồng ruộng Đại Học Nông Nghiệp Hà
Nội.
+ Thời gian nghiên cứu: … tuần (từ ngày …/…/2014 đến …/…/2014). Hạt cà
chua được gieo vào ngày… tháng … năm 2014. Trồng ngày… tháng …
năm 2014
3.3 Nội dung nghiên cứu
3.3.1 Xác định đặc tính lý hóa học của giá thể
d : tỉ trọng nước (g/cm
3
) ở nhiệt độ thí nghiệm
W
s
: Trọng lượng bình cộng mẫu đất ở trạng thái khô đã sấy.
W
a
: Trọng lượng bình có đầy không khí
Ws: Trọng lượng bình có đầy mẫu đất và nước.
W: Trọng lượng bình chứa đầy nước.
3.4.1.2 Xác định dung trọng
Ðịnh nghĩa: Dung trọng của đất là khối lượng (g) của một đơn vị thể tích đất
(cm3) ở trạng thái tự nhiên (có khe hở) sau khi được sấy khô kiệt.
Dung trọng của đất được người ta xác định bằng cách đóng ống kim loại
hình trụ có thể tích bên trong 100 cm
3
thẳng góc với bề mặt đất ở trạng thái hoàn
toàn tự nhiên, sau đó đem sấy khô kiệt rồi tính theo công thức sau:
D = P / V
Trong đó:
D - Dung trọng của đất (g/cm
3
);
P - Khối lượng đất tự nhiên trong ống trụ đóng sau khi đã được sấy khô kiệt (được
tính theo g).
V - Thể tích của ống đóng (được tính theo cm
3
).
3.4.1.3 Xác định độ xốp
3.4.3.1 Chỉ tiêu về sinh trưởng
-Thời gian sinh trưởng (ngày)
+ Từ gieo đến ngày mọc mầm
+ Từ gieo đến xuất hiện lá thật
+ Thời gian từ trồng đến ra hoa (ngày): khi có 70% số cây trong ô thí nghiệm
ra hoa ở chùm 1.
+ Thời gian từ trồng đến đậu quả (ngày): khi 70% số cây trong ô thí nghiệm
đậu quả ở chùm 1.
+ Thời gian từ trồng đến quả bắt đầu chín (ngày): khi 30% số cây trong ô thí
nghiệm chín ở chùm 1.
+ Thời gian từ trồng đến quả chín rộ (ngày): khi 70% số cây trong ô thí
nghiệm chín ở chùm 1 và chùm 2
+ Tổng thời gian sinh trưởng: từ khi gieo đến khi thu đợt quả cuối cùng (ngày)
- Đặc điểm cấu trúc cây:
+ Số đốt từ gốc đến chùm hoa thứ nhất (đốt).
+ Chiều cao từ gốc đến chùm hoa thứ nhất (cm).
+ Chiều cao cây (cm): đo từ gốc đến đỉnh sinh trưởng
3.4.3.2 Chỉ tiêu phát triển
+ Vị trí xuất hiện chùm hoa
+ Số hoa/ chùm
+ Số chùm hoa/ cây
+ Tỉ lệ đậu quả
3.4.3.3 Chỉ tiêu về chống chịu sâu bệnh
Đánh giá khả năng chống chịu sâu bệnh
3.4.3.4 Các chỉ tiêu về năng suất và các yếu tố cấu thành năng suất
- Số lượng quả trên cây
- Hình thái và cấu trúc quả
+ Hình dạng quả ( tròn, dẹt, ….)
+ Màu sắc vỏ quả
+ Khối lượng quả ( g), khối lượng trung bình quả (g)
+ Bón thúc lần 4: sau thu hoạch quả đợt 1, bón 30% N + 30%K.
3.4.4.2 Tưới nước
Nhu cầu nước tưới của cà chua tùy thuộc vào giai đoạn phát triển của cây.
Khi cây ra hoa đậu quả là khi cây cần nhiều nước nhất. Lượng nước tưới cũng nên
thay đổi tùy thuộc vào lượng phân bón, mật độ trồng và loại đất. Khi bón nhiều
phân đạm và trồng dầy, cần thiết gia tăng lượng nước tưới.
Sau khi trồng phải tưới nước liên tục trong 1 tuần, mỗi ngày tưới 1 lần vào
buổi sáng. Sau khi cây bén rễ thì 2 - 3 ngày tưới 1 lần. Khi cành lá phát triển nhiều
thì lượng nước tưới mỗi lần phải được tăng lên. Thời kỳ cà chua ra hoa và quả nhỏ
là lúc cây cần nhiều nước nên đất luôn phải được giữ ẩm.
3.4.4.3 Các chăm sóc khác:
Vun xới kết hợp với làm cỏ : Việc vun xới cà chua cần được tiến hành
trước khi cây ra hoa kết quả. Từ lúc trồng đến khi cây được 20 ngày phải vun gốc 2
lần: lần thứ nhất sau khi trồng khoảng 8 - 10 ngày và lần thứ 2 cách lần thứ nhất 1
tuần.
Làm cỏ:
+ lần 1 làm sạch cỏ và vun gốc sau khi cây hồi xanh.
+ lần 2 làm sạch cỏ và vun gốc kết hợp với bón phân.
Làm giàn :
Việc làm giàn được tiến hành sau khi cây ra chùm hoa thứ nhất. Mỗi cây cà
chua vươn tới đâu thì buộc thân cây vào cọc giàn tới đó.
Tỉa cành và bấm ngọn:
Mục đích bấm ngọn tỉa cành là để tập trung chất dinh dưỡng nuôi quả. Có
hai cách bấm ngọn tỉa cành, tùy thuộc vào đặc điểm của từng giống cây thì dùng
cách khác nhau.
Với cà chua sinh trưởng hữu hạn: Tiến hành bấm cành nhưng vẫn để lại một
cành từ thân chính dưới nách cọng lá phía dưới chùm hoa thứ nhất. (Tất cả chồi
non và cành khỏe cắt hết). Bấm ngọn khi cây đó ra được 4 - 5 chùm quả. Tính từ
chùm quả cuối cùng lên chừa lại hai lá, phần ngọn phía trên bấm đi.
Cà chua sinh trưởng vô hạn có thể để thân chính vươn dài theo cọc giàn.
3.4.6 Phương pháp xử lý số liệu
Số liệu được xử lý theo phương pháp thống kê sinh học bằng phần mềm
IRRISTAT 4.0 và EXCEL trên máy tính.
4. KẾ HOẠCH VÀ DỰ KIẾN KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC
TT Nội dung công việc Dự kiến kế hoạch thực hiện (theo giai đoạn
hay thời điểm)
1 Xây dựng đề cương
2 Thu thập số liệu,tài liệu và
khảo sát thực địa
3 Xây dựng thí nghiệm, thử
nghiệm
4 Tổng hợp số liệu và viết
tổng quan
5 Báo cáo tiến độ
6 Xử lý số liệu, viết luận án sơ
bộ thông qua giáo viên
hướng dẫn
7 Báo cáo tiến độ
8 Thẩm định Luận văn
9 Hoàn chỉnh và nộp Luận án
10 Bảo vệ Luận án
4.1. Dự kiến kết quả đạt được
Đánh giá được ảnh hưởng của từng loại phân bón đến sinh trưởng và phát triển của
cây cà chua trồng trên giá thể.
Đánh giá được mức độ ảnh hưởng của từng phương pháp tưới nước tới sinh trưởng
và năng suất cây cà chua trồng trên giá thể.
5. TÀI LIỆU THAM KHẢO
Hà Nội, ngày 11 tháng 1 năm 2014
Xác nhận của GV hướng dẫn Sinh viên thực hiện
Ths.Ngô Thị Dung Nguyễn Văn Thắng