Tiểu luận : Công tác xã hội cá nhân và gia đình
____________________________________________________________
TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG XÃ HỘI
KHOA CÔNG TÁC XÃ HỘI
TIỂU LUẬN
MÔN : CÔNG TÁC XÃ HỘI VỚI CÁ NHÂN VÀ GIA ĐÌNH.
ĐỀ TÀI :
CÔNG TÁC XÃ HỘI VỚI CÁ NHÂN TRẺ EM VI PHẠM
PHÁP LUẬT
Giảng viên hướng dẫn : Cô Nguyễn Thị Liên
Sinh viên thực hiện : Đinh Thị Huyên
Lớp : Đ7.CT3
1
SV thực hiện : Đinh Thị Huyên
___________________________________________________________
Tiểu luận : Công tác xã hội cá nhân và gia đình
____________________________________________________________
MỤC LỤC
A. Mở đầu
B. Nội dung
I. Mô tả ca
II. Tiến trình giúp đỡ em A
1. Tiếp nhận đối tượng.
a. Cách thức tiếp nhận.
b. Đánh giá ban đầu về vấn đề của đối tượng.
c. Ghi hồ sơ thông tin ban đầu về đối tượng.
d. Phúc trình.
2. Thu thập thông tin
a. Thông tin về đối tượng.
b. Thông tin về gia đình đối tượng.
c. Thông tin về môi trường xung quanh.

được sự quan tâm chăm sóc đầy đủ về vật chất lẫn tinh thần. Tuy nhiên,
không phải trẻ em nào cũng được đảm bảo đầy đủ như vậy. Hiện nay do sự
phát triển của nền kinh tế xã hội thì cùng với những mặt tích cực của nó thì
kéo theo là các tệ nạn xã hội nảy sinh làm suy đồi đạo đức của một bộ phận
không nhỏ thanh thiếu niên , trong đó có trẻ em - những người dễ bị dụ dỗ
vì các em chưa nhận thức được đầy đủ hậu quả của những hành vi mà mình
gây ra. Đặc biệt là trẻ em vi phạm pháp luật ngày càng gia tăng, mức độ
ngày càng nghiêm trọng và tính chất ngày càng phức tạp. Đây là vấn đề đặt
ra cho toàn xã hội nói chung và nhân viên xã hội nói riêng. Trước tình hình
3
SV thực hiện : Đinh Thị Huyên
___________________________________________________________
Tiểu luận : Công tác xã hội cá nhân và gia đình
____________________________________________________________
đó chúng ta cần làm gì để đẩy lùi tình trạng trẻ em vi phạm pháp luật. Đối
với trẻ em đã vi phạm pháp luật thì chúng ta nên làm gì để giáo dục các em
để các em tái hòa nhập cộng đồng.
Trước tình hình đó, với vai trò là nhân viên công tác xã hội tương lai
em đã chọn đề tài công tác xã hội cá nhân với trẻ em vi phạm pháp luật
nhằm tìm hiểu nguyên nhân của trẻ vi phạm pháp luật và từ đó tìm gia
hướng giải quyết giúp các em hòa nhập lại với cuộc sống và tránh được sự
rủ rê lôi kéo của các thành phần xấu trong xã hội.
Trong quá trình làm bài do không được đi thực tế và đây là lần đầu
tiên em viết tiểu luận nên bài của em còn nhiều hạn chế. Em rất mong nhận
được sự nhận xét và góp ý của giảng viên Nguyễn Thị Liên để bài tiểu luận
của em được hoàn thiện hơn.

Em xin chân thành cảm
ơn!
B. Nội dung.

trung tâm đã đến gặp tôi và nhờ tôi can thiệp trường hợp của em A.
II. Tiến trình giúp đỡ em A.
1. Tiếp nhận đối tượng.
a. Cách thức tiếp nhận.
Nhân viên xã hội tiếp nhận em A do được chuyển giao từ trung tâm
giáo dục cải tạo X.
b. Đánh giá ban đầu về vấn đề của em A.
A buồn chán và có ý định tự tử.
c. Ghi hồ sơ thông tin ban đầu về đối tượng.
Qua hồ sơ từ trung tâm giáo dục cải tạo X chuyển đến và từ những
thông tin do ban quản lý trung tâm cung cấp nhân viên xã hội nắm được
thông tin sơ bộ về A, những thông tin đó được thể hiện trong mẫu báo cáo
tiếp nhận thông báo dưới đây :
5
SV thực hiện : Đinh Thị Huyên
___________________________________________________________
Tiểu luận : Công tác xã hội cá nhân và gia đình
____________________________________________________________
Mẫu báo cáo tiếp nhận thông báo
1. Nhận được thông báo.
Thông qua hồ sơ chuyển giao từ trung tâm giáo dục cải tạo X.
Ngày , tháng, năm : 15/4/2012.
Thời gian : 8h30’
Cán bộ : Đinh Thị Huyên
Số hiệu tạm thời của trường hợp: A0085
2. Thông tin đối tượng.
Số hồ sơ : 0085
Tuổi : 14
Ngày, tháng, năm sinh : 02/3/1998
Nguồn thông tin cung cấp : Hồ sơ của A tại trung tâm giáo dục cải

phải là vấn đề tâm lý, cụ thể là em đang buồn chán và có ý định tự tử vì
em lo sợ rằng khi em ra khỏi trung tâm mọi người sẽ coi thường và khinh
ghét em, và điều làm em sợ hơn nữa là khi về nhà phải chứng kiến những
cảnh cãi vã của bố mẹ em.
• Nguyên nhân cốt lõi của vấn đề A đang gặp phải.
Qua những chia sẻ của A nhân viên xã hội biết được rằng nguyên
nhân cốt lõi của vấn đề mà A gặp phải đó là bố mẹ em thường xuyên đánh
cãi nhau và không quan tâm đến em, điều đó khiến em rất buồn và thất
vọng, em thấy việc học không còn có ý nghĩa với mình nữa, em buông
xuôi, em nghe lời rủ rê của bạn bè bỏ học tham gia vào nhóm bạn xấu. A
cùng nhóm bạn tổ chức ăn cắp và bị bắt, A phải vào trung tâm giáo dục cải
tạo.
Có thể thấy nguyên nhân cốt lõi của mọi vấn đề mà A qặp phải là do
sự thiếu quan tâm từ bố mẹ, họ chỉ biết mải mê với công việc hàng ngày và
những trận cãi vã thường xuyên mà quên đi trách nhiệm là người làm cha
mẹ.
b. Thông tin cơ bản về gia đình.
7
SV thực hiện : Đinh Thị Huyên
___________________________________________________________
Tiểu luận : Công tác xã hội cá nhân và gia đình
____________________________________________________________
• Các thành viên trong gia đình.
Gia đình A gồm 3 người bố, mẹ và A. Trong gia đình thì mẹ em là
người có ảnh hưởng lớn tới em. Mặc dù bố mẹ em không có thời gian quan
tâm chăm sóc em, nhưng em thường nghe theo lời mẹ và làm theo những
quyết định mà mẹ đưa ra. Biết được thông tin này nhân viên xã hội sẽ huy
động sự giúp đỡ từ mẹ em trong quá trình trợ giúp em vượt qua khó khăn
đang gặp phải.
• Điều kiện sống.

e. Nguồn thu thập thông tin
• Bản thân A.
Thông qua trò chuyện, tâm sự và tiếp xúc trong các buổi làm việc
nhân viên xã hội nhận thấy A là một cậu bé thông minh và ngoan ngoãn. Vì
thiếu sự quan tâm của bố mẹ và chán nản vì phải chứng kiến cảnh bố mẹ
em thường xuyên cãi vã nên em trở nên chán nản, em buồn, thất vọng từ đó
em thường xuyên bỏ học tụ tập với nhóm bạn xấu như một giải pháp để em
thoát khỏi sự chán trường và cô đơn. Lâu dần em bị nhóm bạn lôi kéo, rủ rê
tham gia vào các vụ trộm cướp, em đã bị bắt, bị đình chỉ học tập và phải
vào trung tâm giáo dục cải tạo 4 tháng.
Khi tôi hỏi em nguyên nhân nào khiến em buồn và thất vọng mà em
nghĩ đến việc tự tử, em nói với tôi rằng em cảm thấy rất hối hận về những
việc mà mình đã làm và em lo sợ khi ra khỏi trung tâm mọi người sẽ coi
thường và ghét bỏ em. Hơn nữa em rất lo sợ phải đối mặt với sự chán
chường và cô đơn khi về nhà vì bố mẹ em không quan tâm đến em và em
sợ phải chứng kiến cảnh bố mẹ em thường xuyên cãi vã.
Tôi hỏi em có nhu cầu, nguyện vọng hay mong muốn gì không, em
nói rằng em có rất nhiều mong muốn nhưng điều đầu tiên em muốn đó là
bố mẹ em hòa thuận và họ quan tâm tới em nhiều hơn, sau đó thì em muốn
được quay lại trường học và được hòa đồng với mọi người.
• Bố mẹ A.
Qua những lần tiếp xúc với bố mẹ em tại trung tâm X khi họ đến thăm A,
và những buổi làm việc với bố mẹ em tại văn phòng làm việc, bố mẹ A cho
tôi biết em vốn là một học sinh khá, một đứa con ngoan. A không bao giờ
nói dối bố mẹ điều gì cả việc học lẫn tiền tiêu hàng ngày. Từ khi bước vào
kỳ học thứ hai thì A hay xin thêm tiền, em nói là tiền học thêm, tiền đi sinh
nhật bạn, tiền quỹ lớp và tiền mua sách vở nhưng bố mẹ em vẫn không thắc
9
SV thực hiện : Đinh Thị Huyên
___________________________________________________________

10
SV thực hiện : Đinh Thị Huyên
___________________________________________________________
Tiểu luận : Công tác xã hội cá nhân và gia đình
____________________________________________________________
Qua nhận xết của ban quản lý trung tâm thì trong trung tâm em tỏ ra rất
ngoan ngoãn, thời gian vừa qua em rèn luyện rất tốt, nhưng có một vấn đề
đó là em rất ít nói và không hòa đồng với các bạn, lúc nào em cũng ngồi
một mình trong góc phòng, không nói năng gì.
• Ban giám hiệu nhà trường và cô giáo chủ nhiệm nơi em theo học.
Ban giám hiệu trường trung học cơ sở dân lập Phương Đông và cô giáo chủ
nhiệm lớp 9B cho tôi biết rằng ở trường A là một học sinh khá, đạo đức tốt,
năng nổ, được bạn bè yêu quý. Nhưng không biết lý do gì mà bước vào kỳ
2 của năm học em trở nên trầm tư, ít nói, em rất lười học và thường xuyên
bỏ học để đi tụ tập với nhóm bạn xấu, nhà trường cũng đã mời bố mẹ em
đến gặp riêng để cùng gia đình đưa ra những giải pháp tốt cho vấn đề của
em A, nhưng sau đó em vẫn tiếp tục bỏ học để tụ tập với nhóm bạn xấu và
đến khi nhà trường nhận được thông báo từ phía công an là em A bị bắt do
cùng nhóm bạn xấu tổ chức trộm cắp nhà trường đã ra quyết định đình chỉ
học tập đối với A.
• Qua bạn bè cùng lớp của A.
Qua bạn bè cùng lớp của A nhân viên xã hội biết được rằng trong lớp A là
một bạn học khá, năng động và rất nhiệt tình trong các phong trào thi đua
của lớp, hơn nữa A là một người bạn tốt, hay giúp đỡ bạn bè trong học tập
nên được nhiều bạn yêu quý, nhưng bắt đầu từ kỳ 2 của năm học A thay đổi
một cách rõ rệt từ một người năng động, nhiệt tình A trở nên lầm lì ít nói,
khi bạn bè hỏi lý do vì sao lại thay đổi như vậy em thường cáu gắt với các
bạn, A ngày càng lười học và hay tụ tập cùng nhóm bạn xấu nên kết quả
học tập của em giảm sút một cách nhanh chóng. Và A đã bị nhà trường
đình chỉ học tập.

không.
Ví dụ trong buổi làm việc với bố mẹ em A nhân viên xã hội đã đưa ra câu
hỏi : “ Theo anh chị thì ngoài những nguyên nhân mà anh chị nêu trên còn
có nguyên nhân nào khác khiến em A trở nên không tốt như vậy nữa không
ạ?” , nhân viên xã hội quan sát thấy rằng bố mẹ em thực sự bối rối trước
câu hỏi của nhân viên xã hội và mẹ em đã trả lời câu hỏi đó một cách qua
quýt cho xong.
• Vãng gia.
12
SV thực hiện : Đinh Thị Huyên
___________________________________________________________
Tiểu luận : Công tác xã hội cá nhân và gia đình
____________________________________________________________
Được sự đồng ý của bố mẹ A nhân viên xã hội đã đến thăm gia đình em,
khi xuống thăm gia đình em nhân viên xã hội thấy rằng gia đình em là gia
đình khá giả, đầy đủ tiện nghi. Qua tiếp xúc với bố mẹ em nhân viên xã hội
nhận thấy giữa bố mẹ em không có sự chia sẻ lẫn nhau, ở họ dường như có
một ranh giới nào đó khiến họ khó thông cảm và chia sẻ với nhau.
• Qua hồ sơ từ trung tâm giáo dục cải tạo X.
Ngoài những phương pháp thu thập thông tin trên nhân viên xã hội cũng
thu thập được một số thông tin từ hồ sơ của em A do trung tâm giáo dục cải
tạo X chuyển đến.
g. Ghi chép, tổng hợp thông tin.
Sau khi thu thập được những thông tin về em A và gia đình em nhân viên
xã hội tiến hành ghi chép và tổng hợp thông tin dưới bảng sau:
1. Thông tin
về A
1. Họ tên : P.V.A
2. Giới tính : Nam
3. Tuổi : 14

Em sợ phải đối mặt với sự cô đơn khi trở về nhà và sợ
phải chứng kiến cảnh bố mẹ em thường xuyên cãi vã
4. Thông tin
về nhu
cầu, mong
muốn và
nguyện
vọng của
A
Em mong muốn bố mẹ em hòa thuận và quan tâm
chăm sóc em nhiều hơn khi em trở về nhà.
Em muốn được đi học lại.
Muốn hòa đồng với mọi người
h. Phúc trình những buổi nhân viên xã hội làm việc với A.
• Phúc trình 1.
Họ và tên thân chủ : P.V.A
Tuổi : 14
Thời gian : 8h30’ đến 9h15’ ngày 26/4/2012
Địa điểm : Trung tâm giáo dục cải tạo X.
Mục đích : Tạo lập mối quan hệ thân thiết và tin tưởng với A.
Hôm nay là buổi làm việc đầu tiên giữa nhân viên xã hội với A. Lần đầu
tiên gặp A tôi rất ấn tượng với em, em có vầng trán cao thông minh, làn da
trắng , đôi mắt đượm buồn và ít nói . Khi tôi giới thiệu mình là nhân viên
xã hội tôi thấy được sự dè trừng của em đối với tôi điều đó thể hiện qua
cách em nhìn tôi đầy nghi ngờ, em có vẻ như không muốn nói chuyện với
tôi. Tôi biết rằng em không tin tưởng tôi, khi tôi nói tôi đến đây để giúp đỡ
em và những điều em chia sẻ với tôi sẽ được giữ bí mật, nếu phải cung cấp
những thông tin về em tôi phải có sự đồng ý của em , nghe tôi nói như vậy
A đã thay đổi thái độ của em với tôi, em đã nhìn tôi thân thiện hơn. Em cho
tôi biết những thông tin cơ bản về em như tên, tuổi, quê quán, trường học,

Tuổi : 14
Thời gian : 8h00 đến 10h00 ngày 01/5/2012
Địa điểm : Trung tâm giáo dục cải tạo X.
Mục đích : Tạo lập mối quan hệ tin tưởng, thân thiết hơn với A. Giúp A
chia sẻ những băn khoăn lo lắng, cảm xúc, suy nghĩ, nhu cầu và nguyện
vọng của mình.
Hôm nay là buổi làm việc thứ hai giữa nhân viên xã hội và A. Nhân viên xã
hội thấy A vẫn buồn nhưng A đã cởi mở hơn khi chia sẻ những suy nghĩ,
tâm tư, nguyện vọng của mình. A đã nói ra những lo lắng khiến em có ý
15
SV thực hiện : Đinh Thị Huyên
___________________________________________________________
Tiểu luận : Công tác xã hội cá nhân và gia đình
____________________________________________________________
định tự tử. Em nói với tôi em rất hối hận vì những gì mình đã làm, em cảm
thấy xấu hổ với tất cả mọi người, em sợ khi ra khỏi trung tâm mọi người sẽ
không chấp nhận em, coi thường và ghé bỏ em, nói đến đây tôi thấy em có
vẻ mệt mỏi và chán nản. Tôi hiểu là em đang rất buồn và cảm thấy có lỗi về
những hành vi của mình. Nhân viên xã hội đã tiến hành tham vấn cho em
để em lấy lại bình tĩnh. Khi tôi hỏi em ngoài những băn khoăn lo lắng trên
còn điều gì khiến em buồn và thất vọng nhiều như vậy không, em im lặng
một lúc lâu và ánh mắt em nhìn về phía trước một cách vô định, sau đó em
nói với tôi bố mẹ em không thương em , họ đi làm suốt ngày không quan
tâm đến em, mỗi ngày trước khi đi làm họ cho em tiền ăn uống cả ngày và
chi tiêu khác. Em cảm thấy lạc lõng trong chính ngôi nhà của mình, em
buồn chán. Thêm vào đó là cảnh bố mẹ em cãi vã suốt ngày mà không qua
tâm đến cảm xúc của em, em cảm thấy vô cùng thất vọng, em chán nản, em
không muốn đi học nữa vì em thấy việc học không có ý nghĩa gì với mình
nữa. Từ đó em thường xuyên bỏ học để tụ tập với nhóm bạn xấu. A dường
như rất thất vọng khi nói về gia đình mình, phải mất một khoảng thời gian

hơn để tiếp tục chia sẻ những suy nghĩ, cảm xúc của mình.
- Những điểm làm được và hạn chế.
Điểm làm được : Nhân viên xã hội đã tạo lập được mối quan hệ tin tưởng
với A và em đã chia sẻ những cảm xúc, mong muốn của mình.
Điểm hạn chế : trong quá trình làm việc đôi lúc nhân viên xã hội bị ảnh
hưởng bởi cảm xúc của A.
- Kế hoạch cho buổi làm việc tiếp theo.
Buổi tiếp theo nhân viên xã hội bằng kiến thức và kỹ năng của mình sẽ
cùng với A xác định vấn đề A đang gặp phải và tìm hiểu các nguồn lực có
thể trợ giúp em giải quyết khó khăn.

3.Đánh giá và xác định vấn đề.
a. Đánh giá thông tin.
Sau khi thu thập được thông tin về em A và gia đình em từ các nguồn thu
thập thông tin khác nhau nhân viên xã hội đã tiến hành kiểm tra chéo các
17
SV thực hiện : Đinh Thị Huyên
___________________________________________________________
Tiểu luận : Công tác xã hội cá nhân và gia đình
____________________________________________________________
thông tin, sau khi kiểm tra nhân viên xã hội kết luận được các thông tin thu
thập được hoàn toàn trùng khớp với nhau và trùng khớp với những thông
tin mà A chia sẻ.
b. Xác định vấn đề.
Từ những thông tin thu thập được ở trên nhân viên xã hội xác định vấn đề
em A đang gặp phải là vấn đề tinh thần.
Dưới đây là những công cụ mà nhân viên xã hội hướng dẫn đối tượng vẽ
trong buổi làm việc xác định vấn đề của A và những nguồn lực có thể giúp
đỡ em trong quá trình giải quyết vấn đề của mình.
Cây vấn đề của A

dục cải
tạo
Tiểu luận : Công tác xã hội cá nhân và gia đình
____________________________________________________________
Qua cây vấn đề của em A nhân viên xác định được vấn đề của A là em
buồn chán và có ý định tự tử. Có thể thấy nguyên nhân khiến em có ý định
tự tử đó là em lo sợ khi ra khỏi trung tâm mọi người sẽ coi thường và ghét
bỏ em, em sợ phải đối mặt với mâu thuẫn trong gia đình và em sợ cảm giác
cô đơn lạc lõng trong chính gia đình mình. Tất cả những nguyên nhân đều
bắt nguồn từ việc bố mẹ em thường xuyên cãi vã và không quan tâm chăm
sóc em khiến em cảm thấy cô đơn, chán nản từ đó em đã thường xuyên bỏ
học đi chơi với nhóm bạn xấu và cùng nhóm bạn tổ chức trộm xe máy nên
bị bắt và phải vào trung tâm giáo dục cải tạo.
19
SV thực hiện : Đinh Thị Huyên
___________________________________________________________
Quá
bận rộn
với
công
việc
Bố A
nghi
ngờ mẹ
em có
người
khác
Tham
gia trộm
xe máy

Hội phụ nữ
Trường học
Tổ dân phố
Tiểu luận : Công tác xã hội cá nhân và gia đình
____________________________________________________________
Chú thích
: Quan hệ hai chiều
: Trước có quan hệ sau không có quan hệ
: Quan hệ mâu thuẫn
22
SV thực hiện : Đinh Thị Huyên
___________________________________________________________
Gia đình A
M
ẹ
B
ố
Hàng xóm
A
Trung tâm giáo
dục cải tạo X
Thầy cô giáo và
bạn bè
Tiểu luận : Công tác xã hội cá nhân và gia đình
____________________________________________________________
: Quan hệ thân thiết.
Qua biểu đồ sinh thái trên nhân viên xã hội xác định được các nguồn lực có
thể huy động để giúp A và gia đình giải vấn đề của mình. A với trung tâm
giáo dục X có quan hệ hai chiều như vậy trung tâm giáo dục X là nguồn
lực giúp đỡ A thay đổi ý định tự tử và giúp em cải tạo tốt, cung cấp cho em

tốt.
Ban quản
lý trung
tâm luôn
quan tâm
đến các em.
Thầy cô và
bạn bè tốt.
Yêu thương
con.
Có kinh tế
ổn định.
Vốn là một
học sinh
khá.
Là một
người con
ngoan.
Mong
muốn được
giải quyết
vấn đề
đang gặp
phải.
Tiểu luận : Công tác xã hội cá nhân và gia đình
____________________________________________________________
Điểm hạn chế.
Như vậy qua bảng phân tích trên nhân viên xã hội có thể thấy được các
nguồn lực hỗ trợ A trong tiến trình giải quyết vấn đề đó là bố mẹ em, thầy
cô và bạn bè, trung tâm giáo dục X. Và nguồn nội lực to lớn đó chính là