Trờng đại học s phạm Hà Nội I
Khoa Tại chức
*
Bài tập tốt nghiệp
Môn: Môi trờng xung quanh
Đề tài:
Thiết kế trò chơi học tập nhằm
hình thành biểu tợng về bản
thân
cho trẻ mẫu giáo nhỡ 4-5 tuổi
Giảng viên hớng dẫn:
PGS - Tiến sĩ Hoàng Thị Phơng
Ngời viết: Phạm Thị Hồng
Sinh ngày: 8-2-1975
Lớp: K6B
Hµ Néi, 2012
- 2 -
Đề cơng nghiên cứu
1. Lí do chọn đề tài:
Muốn có đợc 1 đất nớc giầu mạnh, 1 xã hội văn minh, thì con ngời sống
trong xã hội đó phải có 1 nền tảng kiến thức vững chắc, phải luôn tìm tòi chủ
động sáng tạo trên mọi lĩnh vực thúc đẩy xã hội phát triển. Nền tảng kiến thức
vững chắc có đợc là nhờ chơng trình đào tạo thông minh, phù hợp, thống nhất
trong toàn xã hội. Chính vì vậy chơng trình giáo dục đào tạo ngay ở cấp học
mầm non vô cùng quan trọng nó là nền tảng bớc khởi đầu đa con ngời đến với tri
thức. Tri thức mang thông tin đến cho trẻ về các khía cạnh khác nhau của môi tr-
ờng xung quanh. Nhờ đó trẻ bắt đầu định hớng trong môi trờng xung quanh.
Việc lĩnh hội các tri thức về môi trờng xung quanh không chỉ nhằm mục đích
nâng cao sự hiểu biết cho trẻ, mà quan trong là hình thành thái độ tích cực cho
chúng. Các thông tin về hiện thực xã hội, về các yếu tố, sự kiện, hiện tợng nếu đ-
ợc trẻ tiếp nhận theo chiều hớng tích cực sẽ giúp trẻ phát triển tốt về các mặt

các giờ học tìm hiểu, khám phá vềBản thâncủa trẻ lứa tuổi mẫu giáo nhỡ
trong các trờng mầm non.
2. Mục đích nghiên cứu:
Chúng tôi nghiên cứu đề tài Thiết kế trò chơi học tập nhằm hình thành
biểu tợng về bản thân giúp trẻ học tốt các biểu tợng về bản thân ở các độ tuổi
đặc biệt đi sâu vào lứa tuổi MGN
3. Khách thể và đối tợng nghiên cứu:
3.1. Khách thể nghiên cứu: Quá trình hình thành các biểu tợng về bản thân
cho trẻ mẫu giáo nhỡ trong các trờng MN
3.2. Đối tợng nghiên cứu: Thiết kế trò chơi học tập nhằm hình thành biểu
tợng về bản thân cho trẻ mẫu giáo nhỡ trong các trờng MN
4. Giả thiết khoa học:
Nếu thiết kế đợc hệ thống trò chơi học tập nhằm hình thành và củng cố
- 4 -
biểu tợng về bản thân phù hợp với trẻ mẫu giáo nhỡ 4-5 tuổi thì mức độ hình
thành biểu tợng này của trẻ sẽ đợc nâng cao
5. Nhiệm vụ nghiên cứu:
5.1. Nghiên cứu cơ sở lí luận của việc thiết kế trò chơi học tập nhằm hình
thành các biểu tợng về bản thân cho trẻ lứa tuổi MG nhỡ (4-5tuổi)
5.2. Đề xuất cách thiết kế TCHT nhằm hình thành biểu tợng ban đầu về
bản thân cho trẻ lứa tuổi MG nhỡ
5.3. Thực tế s phạm:
Tụi l giỏo viờn ph trỏch lp mu giỏo nh gm 40 chỏu. Trong s ny
cú 20 chỏu ó hc qua lp mm, cũn 20 chỏu cha c hc qua trng lp mu
giỏo.
a.Thuận lợi:
Đợc sự quan tâm giúp đỡ của BGH nhà trờng về cơ sở vật chất, về chuyên
môn xây dựng phơng pháp đổi mới hình thức tổ chức dạy học tạo điều kiện giúp
tôi thực hiện tốt chơng trình giáo dục mầm non mới
Phụ huynh quan tâm đến con em mình nhiệt tình ủng hộ cùng tôi trong

nhỡ.
b) Phơng pháp quan sát: Là quá trình tri giác có chủ đích về đối tợng trẻ
mẫu giáo nhỡ khi tổ chức cho trẻ các HĐ làm quen và hình thành cho trẻ các
biểu tợng về bản thân để thu nhập thông tin về đối tợng trẻ MGN khi hình thành
cho trẻ các biểu tợng về bản thân. PP quan sát khoa học là một hoạt động đợc tổ
chức đặc biệt có mục đích, có kế hoạch, có phơng tiện để tri giác các đối tợng đ-
ợc chọn lọc điển hình nhằm phát hiện ra các dấu hiệu đặc trng và phát triển của
đối tợng, là cơ sở để đa ra các kết luận xác đáng về đối tợng nghiên cứu. Trong
khi quan sát có thể sử dụng các thiết bị hiện đại để hỗ trợ: Máy ảnh, máy ghi âm,
ghi hinh
c) Phơng pháp đàm thoại:
Là PP trò chuyện phân tích các phản ứng bằng lời của đối tợng nghiên
cứu(giáo viên, phụ huynhm trẻ em ) diễn ra trong các cuộc trò chuyện với
- 6 -
những nội dung là các biểu tợng về chủ đề bản thân của lứa tuổi MGN, cô sử
dụng PP trò chuyện trực tiếp và gián tiếp với giáo viên và trẻ và phụ huynh trẻ
d) Phơng pháp thực nghiệm: Là PP nghiên cứu trong đó ngời thực nghiệm
chủ động tác động vào đối tợng nghiên cứu nhằm tạo ta sự thay đổi nào đó ở đối
tợng nghiên cứu theo giả định đặt ra ban đầu. Trong quá trình nghiên cứu có thể
sử dụng các PP thực nghiệm sau: Thực nghiệm thăm dò, thực nghiệm tác động,
thực nghiệm kiểm chứng
e) Phơng pháp tổng kết kinh nghiệm:
Là PP lí luận khoa học giáo dục phân tích đánh giá thực tiễn giáo dục, rút
ra những kết luận cần thiết nhằm cải tạo thực tiễn. PP này tiến hành theo 1 trình
tự nhất định, trớc hết phát hiện những kinh nghiệm giáo dục điển hình thực tiễn
thông qua việc tổng kết các chuyên đề, chơng trình giáo dục hàng năm về chủ đề
bản thân, nghe báo cáo, trao đổi trực tiếp. Sau đó lặp lại kinh nghiệm GD vào
điều kiện thực tiễn phân tích kết quả. Cuối cùng, sử dụng kinh nghiệm sau khi đã
kiểm tra trong điều kiện của địa phơng
6.3. Phơng pháp toán thống kê: SD công thức (Tổng, TB cộng, %)

biết quan tâm, bảo vệ chăm sóc các bộ phận trên cơ thể, qua đó chính là chăm
sóc bảo vệ bản thân tránh gây ra các tổn thơng cho trẻ.
Thông qua các hoạt động trong các trò chơi học tập giúp trẻ phát triển các
giác quan, các bộ phận, phát triển vận động cho trẻ, giúp trẻ phát triển toàn diện
cả về các mặt thể chất, nhận thức, ngôn ngữ, thẩm mĩ, tình cảm xã hội cho trẻ.
Các trò chơi học tập nhằm hình thành biểu tợng ban đầu về bản thân còn
giúp trẻ hoà nhập đợc với cộng đồng biết 1 số kiến thức cơ bản về giới tính của
bản thân, của bạn và có những ứng xử sao cho phù hợp với mọi ngời xung quanh,
giúp cho trẻ trở nên đáng yêu và thân thiện. Giúp trẻ biết sống hoà đồng, biết nh-
- 8 -
ờng nhịn bạn bè, biết chơi cùng nhau, biết quan tâm, chia sẻ. Hình thành dần dần
phẩm chất và nhân cách tốt đẹp của 1 một con ngời có văn hoá, có giáo dục.
Vì vậy tôi đã chọn đề tài nghiên cứu việc Thiết kế trò chơi học tập nhằm
hình thành biểu tợng ban đầu về bản thân cho trẻ mẫu giáo nhỡ
1.1. Biểu tợng và việc hình thành biểu tợng về bản thân cho trẻ 4-5 tuổi
1.1.1. Khái niệm và biểu tợng:
a. Khái niệm về Biểu tợng: Biểu tợng là hình ảnh tợng trng, là hình ảnh
của nhận thức, cao hơn cảm giác, cho ta hình ảnh của sự vật còn giữ lại trong đầu
óc khi tác dụng của sự vật này vào các giác quan đã chấm dứt.
b. Khái niệm về Biểu tợng về bản thân
Biểu tợng về bản thân là những hình ảnh của chính bản thân trẻ về cơ thể,
quá trình phát triển, vận động, nhu cầu đợc lu giữ lại trong đầu óc, trí não khi tác
dụng của sự vật này vào các giác quan đã chấm dứt
1.1.2. Quá trình hình thành biểu tợng ban đầu về bản thân cho trẻ cho trẻ
4-5 tuổi
a) Mục đích:
Nhằm giúp trẻ khối lớp mẫu giáo nhỡ có những biểu tợng ban đầu về bản
thân, giúp cho các cô giáo khối lớp mẫu giáo nhỡ có thêm các TCHT để lựa chọn
đa vào chơng trình học cho trẻ lớp MGN sao cho phù hợp, giúp trẻ khối MGN
vừa học vừa chơi gây hứng thú với tiết học, tiếp thu thu nhận kiến thức cô cung

nếu tiếp tục cung cấp các biểu tợng 1 cách phong phú đa dạng giúp trẻ, hệ thống
hóa, khái quát hóa biểu tợng đó việc học tập của trẻ sẽ đạt kết quả tốt. Với biểu
tợng về bản thân cũng vậy ngay từ lúc còn nhỏ từ lứa tuổi nhà trẻ và MGB trẻ đã
biết các tên gọi của các bộ phận trên cơ thể mình nh mắt, mũi, miệng, tay,
chân Nh ng thờng chỉ do ngời lớn chỉ vào đó và gọi tên để trẻ bắt trớc theo để
nhớ, nhng trẻ thờng không biết sâu về đặc điểm cấu tạo, tác dụng, ích lợi của
các giác quan hay các bộ phận đối với cơ thể của bản thân mình, của bạn mình
rồi cách chăm sóc bảo vệ chúng làm sao cho thật tốt chính là bảo vệ cơ thể của
mình luôn khỏe mạnh và phát triển tốt
- 10 -
1.2. Trò chơi học tập và việc hình thành biểu tợng về bản thân cho trẻ 4-5
tuổi
1.2.1. Khái niệm TCHT: Trò chơi học tập là trò chơi có nội dung và luật
chơi có sẵn do ngời lớn nghĩ ra trong đó, mọi hành động của trẻ đợc điều khiển
bởi nhiệm vụ và luật chơi. Cấu trúc của trò chơi học tập đợc sử dụng nhiều và dễ
trong quá trình hớng dẫn trẻ làm quen với MTXQ
Trò chơi học tập có tác dụng củng cố, làm chính xác, mở rộng biểu tợng
của trẻ về sự vật hiện tợng tự nhiên xã hội xung quanh, giúp trẻ khái quát hoá,
phân loại chúng; Phát triển trí nhớ, sự chú ý, học cách vận dụng trí thức vào hoàn
cảnh mới làm phong phú vốn từ, học cách chơi cùng nhau
1.2.2. Phân loại TCHT: Trong phạm vi nghiên cứu tôi đa ra 4 loại TCHT
khi hình thành biểu tợng về bản thân cho trẻ MGN
+ Trò chơi với tranh ảnh: Sử dụng tranh ảnh về chủ đề bản thân: Tranh bạn
trai, bạn gái, tranh các bộ phận trên cơ thể mình, bạn mình(bạn khác giới), tranh
về quá trình phát triển của em bé(mới sinh, biết lẫy, biết bò, biết đi )
Tranh về nhu cầu( ăn, mặc, vệ sinh ), về vận động Trò chơi này có tác
dụng để trẻ ghi nhớ, khắc sâu về quá trình phát triển, các bộ phận, nhu cầu của
bản thân trẻ
+ Trò chơi với các đồ dùng, đồ chơi trẻ sử dụng: Cho trẻ chơi với đồ dùng,
đồ chơi mà trẻ thờng sử dụng để phát triển trí tuệ, các giác quan, các bộ phận

- Cách chơi: Hớng dẫn trẻ cách chơi sao cho ngắn gọn rõ ràng giúp trẻ dễ
hiểu để trẻ thực hiện TC, với các TC khó cô vừa hớng dẫn vừa làm động tác minh
họa để trẻ hiểu
*VD về các trò chơi học tập do tôi thiết kế trong chủ đề bản thân:
a. Trò chơi với tranh ảnh:
TCHT Thi xem ai nhanh
+ Mục đích - yêu cầu: Trẻ tìm đúng tranh ảnh bạn trai bạn gái và chọn
đúng trang phục phù hợp với bạn
- 12 -
+ Chuẩn bị: Cô chuẩn bị tranh ảnh cho mỗi nhóm 2 bạn trai, 2 bạn gái,
quần áo váy của các bạn trai và bạn gái cho trẻ ngồi thành 4 nhóm. Mỗi nhóm có
1 bảng gài to hình chữ nhật đợc chia làm đôi ở giữa có hình 2 khuôn mặt 1 bên là
bạn trai và 1 bên là bạn gái
+ Luật chơi: Các nhóm trẻ phải tìm đúng các bạn trai, bạn gái và trang
phục của 2 bạn xếp phía dới khuôn mặt của bạn đó (nếu có khuôn mặt bạn trai
thì xếp ảnh bạn trai và khuôn mặt bạn gái thì xếp tranh bạn gái và tiếp theo xếp
tiếp trang phục phù hợp với các bạn
+ Cách chơi: Cô cho trẻ ngồi theo 4 nhóm mỗi nhóm 5 trẻ nhiệm vụ các
bạn trong 4 nhóm chơi là phải tìm đúng tranh của bạn trai bạn gái và trang phục
của các bạn, sao cho đúng chỗ và phù hợp. Trò chơi bắt đầu và kết thúc là 1 bản
nhạc. Nhóm nào xếp nhanh xếp đúng nhóm đó chiến thắng
+ Cô tổ chức cho trẻ chơi 2 lần trong tiết học, chơi trong các HĐ khác
b. Trò chơi với các đồ dùng, đồ chơi
TCHT Ai nhanh, ai khéo
+ Mục đích - yêu cầu: Trẻ lấy đúng đồ dùng, đồ chơi phù hợp với giới tính
của mình
+ Chuẩn bị: Cô chuẩn bị nhiều quần áo mũ, khăn, búp bê, ô tô, tàu hỏa,
bóng nồi xoong, bát, đĩa 2 bảng to có gắn 2 hình 1 bạn trai và 1 bạn gái và có
móc gài để gắn đồ dùng của 2 đội sau khi trẻ l đã chọn
+ Luật chơi: Mỗi đội trẻ phải tìm đúng đồ dùng đồ chơi phù hợp với giới