Lời mở đầu
Đầu t xây dựng cơ bản là một trong những nhân tố quan trọng quyết định
sự tăng trởng hay phát triển kinh tế xã hội của mỗi một quốc gia. Chi đầu t xây
dựng cơ bản thờng chiếm tỷ lệ lớn trong tổng chi ngân sách hàng năm. Sản phẩm
trong lĩnh vực xây dựng cơ bản có đặc thù riêng không giống với các sản phẩm
khác, nó đợc sản xuất đơn chiếc, trong các điều kiện khác nhau, thời gian xây
dựng dài, đặc biệt là nhiều tổ chức cá nhân cùng tham gia quản lý đầu t và xây
dựng từ khâu chuẩn bị đầu t đến khi kết thúc dự án đa vào khai thác sử dụng
Vấn đề đặt ra là cần phải đợc quản lý , giám sát chặt chẽ. Đối với Việt Nam,
trong điều kiện nguồn thu ngân sách nhà nớc còn hạn chế thì việc quản lý chặt
chẽ, sử dụng tiết kiệm , có hiệu quả các khoản chi ngân sách nhà nớc có ý nghĩa
đặc biệt quan trọng.
Thực tế trong những năm qua, lĩnh vực đầu t xây dựng cơ bản đã và đang
đóng góp to lớn đối với sự phát triển của đất nớc. Ngân sách nhà nớc hàng năm
giành một lợng vốn rất lớn để chi cho đầu t xây dựng cơ bản và không ngừng gia
tăng theo các năm. Nhiều công trình trọng điểm đã đợc đầu t xây dựng làm nền
tảng cho sự phát triển của cộng đồng dân c , của vùng miền và của xã hội nói
chung, đời sống ngời dân ngày càng đợc nâng cao, đất nớc ngày càng giàu mạnh.
Cùng với việc chú trọng vốn cho đầu t phát triển, chúng ta cũng không ngừng
hoàn thiện và đổi mới cơ chế chính sách trong lĩnh vực đầu t xây dựng cơ bản.
Tuy nhiên bên cạnh những thành tựu đã đạt trong lĩnh vực đầu t xây dựng
cơ bản, việc thực hiện, triển khai các dự án này còn nhiều vấn đề phát sinh và tồn
tại. Hiện tợng thất thoát lãng phí trong đầu t xây dựng cơ bản, sự thông đồng,
móc ngoặc, rút tiền của Nhà nớc và các hiện tợng tiêu cực khác đã và đang diễn
ra ở nhiều nơi. Cuộc kiểm tra về một số dự án đầu t xây dựng trên cả nớc theo kế
hoạch của Bộ Chính trị (do Thủ tớng Chính phủ chủ trì) cho thấy: hầu hết các dự
án đầu t xây dựng đều bị thất thoát. Theo các chuyên gia, thất thoát trong các dự
án đầu t xây dựng thờng chiếm từ 15%đến 30% giá trị dự án. Do các dự án đầu t
xây dựng thờng có giá trị rất lớn nên số vốn thất thoát trong từng dự án và trên
phạm vi toàn quốc là rất nhiều trong khi nớc ta vẫn là một nớc nghèo trên thế
giới.Đây là một vấn đề nhức nhối trong xã hội nói chung và trong quản lý các dự

hết sức quan trọng do thành phố HN làm chủ đầu t, đợc u tiên xây dựng và sớm
đa vào sử dụng để tạo quỹ nhà cho thành phố phục vụ công tác giải phóng mặt
bằng các dự án trọng điểm của thành phố sẽ đợc triển khai trong năm 2005. So
với các khu tái định c khác , thành phố HN hy vọng dự án này sẽ là điểm nhấn
2
trong tổng thể phát triển của thành phố và tin tởng rằng những ngời bị ảnh h-
ởng bởi việc triển khai thi công các dự án trọng điểm của thành phố sẽ mong
muốn đợc sống trong khu tái định c này, từ đó sẽ góp phần tạo điều kiện cho
việc triển khai công tác giải phóng mặt bằng các dự án trọng điểm của thành
phố năm 2005 đợc thực hiện một cách nhanh chóng. Tuy nhiên trong quá trình
triển khai dự án do buông lỏng quản lý, thiếu trách nhiệm, có sự cấu kết giữa
các bên đã làm ảnh hởng đến tiến độ, chất lợng của dự án, làm thất thoát lãng
phí tài sản sản xã hội chủ nghĩa.
Để làm sáng tỏ vấn đề trên, xác định rõ mức độ vi phạm trách nhiệm quản
lý vốn đầu t của mỗi cá nhân hay tập thể và làm rõ sự việc trớc d luận, xin
chuyển sang phần tiếp theo.
II/ Diễn biến của tình huống câu chuyện
1 Thông tin về dự án.
Dự án xây dựng khu tái định c X sử dụng vốn ngân sách thành phố ứng
trớc đợc đầu t theo Quyết định 1893/QĐ - TPHN ngay 02 tháng 12 năm 2003
của Chủ tịch uỷ ban nhân dân thành phố HN gồm các hạng mục sau:
- Xây dựng toà nhà 14 tầng với diện tích xây dựng 961,6 m2 với tổng diện
tích sàn ( không kể tầng hầm ) là 9581,2 m2;
- Kỹ thuật hạ tầng gồm đờng, điện, cấp thoát nớc
- Trang thiết bị phục vụ chung của khu tái định c
Ban quản lý cở sở hạ tầng và phát triển đô thị thay mặt Thành phố HN
làm nhiệm vụ chủ đầu t .Thời gian khởi công và hoàn thành dự án trong phạm vi
24 tháng. Tổng mức đầu t của dự án 52.890,478.000 đồng.
Ngày 16 tháng 03 năm 2004, thành phố HN đã phê duyệt thiết kế kỹ thuật
và tổng dự toán tại Quyết định số 2361/QĐ -TPHN với tổng dự toán đợc duyệt

số 8 và số 9 đoàn thanh tra bất ngờ kiểm tra đã phát hiên ra hành vi tham ô tài
sản xã hội chủ nghĩa.
Mỗi cọc nhồi theo thiết kế gồm 4 lồng sắt đợc đặt chồng nên nhau, mỗi
lồng sắt chịu lực gồm 550 kg thép. Tuy nhiên khi thi công đơn vị thi công chỉ
đặt 2 lồng thép , mỗi lồng thép trị giá 4.400.000 đ.
Theo kết quả kiểm tra ban đầu, công trình đã đổ hoàn tất 15/49 cọc nhồi.
Tiếp tục kiểm tra sổ xuất nhập kho vật t phục vụ thi công và đối chiếu với
nhật ký thi công tại hiện trờng đoàn thanh tra phát hiện chủng loại và chất lợng
vật t đa vào thi công công trình không đúng với thiết kế đợc duyệt. Theo thiết
kế đối với phần móng thép sử dụng phải có chất lợng loại A và chỉ có một số ít
doanh nghiệp trong nớc có đủ năng lực để sản xuất đảm bảo tiêu chuẩn. Tuy
nhiên đơn vi thi công lại sử dụng thép nhập của Trung Quốc có chất lợng thấp
hơn và giá rẻ hơn 856 đ/ 1kg.
4
Theo nghiệm thu kỹ thuật không đề cập đến việc thay đổi chủng loại vật
liệu giá trị thanh toán vẫn theo đơn giá thầu đợc duyệt
Bên cạnh đó qua kiểm tra đã phát hiện ra bộ phận giám sát thi công tại
hiện trờng không thuộc biên chế của công ty t vấn thiết kế công trình dân dụng
K, họ chỉ mợn t cách pháp nhân của công ty t vấn này để ký hợp đồng t vấn
giám sát thi công và trả cho công ty này khoản phí 16 % giá trị hợp đồng đã ký.
2.2 Tình huống hai: Tại gói thầu số 1- san lấp mặt bằng và hạ tầng kỹ thuật
Theo Quyết định số 1582/QĐ - TPHN về việc chỉ định thầu thi công hạng
mục san lấp mặt bằng và hạ tầng kỹ thuật chung, đơn vị đợc chỉ định thầu là
công ty xây dựng công trình 87a thuộc Tổng công ty xây dựng và phát triển hạ
tầng; giá ký kết hợp đồng theo dự toán đợc duyệt :3.125.000.000 đồng.
Đối với phần san lấp mặt bằng công ty đã hoàn thành nghiệm thu thanh
toán theo đúng nh dự toán đợc duyệt, Kho bạc nhà nớc đã thanh toán theo quyết
toán A- B đề nghị cho đối tợng thụ hởng : 680.000.000 đồng.
Tuy nhiên khi kiểm tra, đoàn thanh tra đã phát hiện nghiệm thu khống khối
lợng để rút ruột nhà nớc.

bớt khối lợng thép đa vào móng cọc .
Không những bớt khối lợng móng cọc, nhà thầu thi công đa vật liệu không
đúng chủng loại, phẩm cấp thấp vào thi công .
Theo quy chế quản lý đầu t xây dựng cơ bản và quy định về quản lý chất l-
ợng công trình:
6
Trách nhiệm của nhà thầu xây dựng:
Chỉ đợc nhận thầu thi công những công trình thực hiện đúng thủ tục đầu t
xây dựng cơ bản, phù hợp với năng lực của mình; thi công đúng thiết kế đợc
duyệt; áp dụng đúng tiêu chuẩn kỹ thuật xây dựng đã đợc quy định và chịu sự
giám sát , kiểm tra thờng xuyên về chất lợng của chủ đầu t ; chịu trách nhiệm trớc
chủ đầu t và trớc pháp luật về chất lợng thi công xây lắp công trình kể cả những
phần việc do nhà thầu phụ thực hiện theo quy định của hợp đồng giao nhận thầu
xây lắp; vật liệu cấu kiện xây dựng sử dụng vào công trình phải có chứng nhận về
chất lợng gửi cho chủ đâù t để kiểm soát trớc khi sử dụng theo quy định.
Giám sát trong quá trình thi công:
Là hoạt động theo dõi thờng xuyên , liên tục, có hệ thống tại hiện trờng
của của chủ đầu t hoặc tổ chức t vấn giám sát thi công đợc chủ đầu t thuê để quản
lý khối lợng, chất lợng , tiến độ các công việc xây lắp do doanh nghiệp xây dựng
thực hiện theo hợp đồng giao nhận thầu xây dựng, theo thiết kế bản vẽ thi công
hoặc theo thiết kế kỹ thuật thi công đã đợc phê duyệt , quy chuẩn và tiêu chuẩn
xây dựng đợc áp dụng.
Khi phát hiện thiết bị thi công , nhân lực , vật liệu, cấu kiện, sản phẩm xây
dựng, thiết bị công trình và thiết bị công nghệ không phù hợp hợp đồng giao nhận
thầu thì đợc quyền:
- Yêu cầu nhà thầu phải sử dụng thiết bị thi công, nhân lực theo đúng
cam kết đã nêu trong hợp đồng ;
- Không cho phép đa vào sử dụng trong công trình những vật liệu , cấu
kiện sản phẩm xây dựng , thiết bị không phù hợp với tiêu chuẩn về chất
lợng , quy cách ; không phù hợp với công nghệ, cha qua kiểm tra, kiểm

không phải thuộc về hệ thống Kho bạc Nhà nớc, bởi vì hồ sơ thanh toán có sự
thông đồng và ký khống giữa nhà thầu thi công và đơn vị giám sát thi công . Nh
vậy giá trị khối lợng hoàn thành gửi KBNN cấp vốn trên hồ sơ thanh toán là hợp
lệ, hợp lý vì:
- Theo nghiệm thu giữa các bên đã xác nhận đúng theo thiết kế kỹ thuật,
đúng quy trình quy phạm xây dựng, chất lợng và chủng loại vật liệu đa
vào thi công đúng theo quy định .
- Giá trị khối lợng hoàn thành đề nghị thanh toán có trong hồ sơ thầu đợc
duyệt, đơn giá theo đơn giá thầu.
Qua phân tích tình huống trên có thể nhận thấy rằng công tác quản lý đầu
t xây dựng cơ bản còn nhiều những bất cập, những lỗ hổng. Chất lợng công tác
quản lý dự án của chủ đầu t còn rất nhiều hạn chế do năng lực, do buông lỏng
quản lý sự thông động giữa đơn vị thi công và đơn vị trực tiếp giám sát thi
công là những căn bệnh vô cùng nguy hiểm trong lĩnh vực đầu t xây dựng cơ
bản . Nếu không có những phơng thuốc hữu hiệu thì tình trạng thất thoát , lãng
phí trong đầu t xây dựng cơ bản ngày càng diễn ra trầm trọng.
2. Tình huống thứ hai
Xuất hiện trờng hợp rút ruột công trình , nghiệm thu khống khối lợng đối
với công tác san lấp mặt bằng, có sự thông đồng móc ngoặc giữa đơn vị thi công
và đơn vị giám sát thi công tại hiện trờng. Việc phân tích trờng hợp này cũng nh
tơng tự nh tình huống thứ nhất.
8
Tuy nhiên ở tình huống này có phát sinh sự vi phạm trình tự thủ tục đầu t
xây dựng cơ bản cụ thể trong công tác đấu thầu mà em sẽ đi sâu phân tích.
Nh ta đã biết, đấu thầu là sự cạnh tranh giữa các nhà thầu theo yêu cầu của
bên mời thầu. Việc áp dụng nghiêm túc, khách quan các nội dung, điều kiện đấu
thầu sẽ có tác động tích cực đến hiệu quả đầu t .
Theo quy chế đấu thầu ban hành hành kèm theo nghị định 88/1999/NĐ-CP
và các Nghị định sửa đổi bổ sung NĐ 88, quy định đối với các dự án sử dụng vốn
ngân sách nhà nớc bắt buộc phải áp dụng hình thức đấu thầu trừ một số trờng hợp

liên quan đến tuổi thọ , chất lợng của công trình , sự an toàn của ngời sử dụng.
Nó làm giảm lòng tin của ngời dân vào bộ máy nhà nớc .
Chính vì lẽ đó, để tăng cờng pháp chế xã hội chủ nghĩa theo tôi đối với những
ngời có liên quan đến vụ việc rút ruột công trình bị phát hiện đêm ngày 28 tháng
z năm 2004 cần phải chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra tội phạm để đa ra truy
cứu trách nhiệm hình sự về tội tham ô tài sản xã hội chủ nghĩa và phá hoại công
trình công cộng.
Đề nghị cơ quan có thẩm quyền cho phép kiểm tra giám định lại toàn bộ chất
lợng cọc nhồi đã thi công, nếu các cọc nhồi đã hoàn thành đều bị tình trạng nh
vậy thì đơn vị thi công và giám sát phải có trách nhiệm nghĩa vụ phải bồi thờng
khắc phục hậu quả.
Đề nghị thay thế đơn vị thi công và hợp đồng giám sát cũ vừa bị phát hiện có
sai phạm. Thực hiện phạt vi phạm hợp đồng kinh tế theo quy định. Truy thu lại
số đã tạm ứng theo hợp đồng xây lắp. Phần giá trị khối lợng hoàn thành đã giải
ngân đề nghị kiểm tra lại toàn bộ trên cơ sở kết luận chính xác sẽ làm thủ tục truy
thu số thanh toán vợt.
Về phía chủ đầu t là ngời chịu trách nhiệm trên hết và trớc hết về mọi mặt
của công trình nhng để xảy ra tình trạng sai phạm nghiêm trọng này . Theo tôi
phải tạm thời đình chỉ hoạt động của lãnh đạo ban quản lý và những ngời có liên
quan . Trờng hợp nếu cơ quan điều tra phát hiện có sự thông đồng móc ngoặc với
nhà thầu thi công thì phải truy tố hình sự về tội tham ô tài sản xã hội chủ nghĩa và
phá hoại công trình công cộng. Nếu không có sự thông đồng nh trên thì phải bị
xử phạt về tội thiếu tinh thần trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng.
Đối với tình huống thứ hai, cơ quan có thẩm quyền của chủ đầu t không đa ra
lý do thoả đáng cho việc chỉ định thầu gói thầu thi công san lấp mặt bằng và hạ
tầng kỹ thuật chung khu tái định c . Về nguyên tắc đã vi phạm trình tự và thủ tục
đầu t xây dựng cơ bản . Đề nghị nghiêm túc kiểm điểm và có biên pháp xử lý kỷ
luật thích đáng đối với những cá nhân không không làm đúng theo quy định.
Về khối lợng thanh toán khống của phần san lấp mặt bằng, đơn vị thi công
phải có trách nhiệm hoàn trả lại ngân sách nhà nớc.

11
- Đẩy mạnh công tác đào tạo bỗi dỡng về trình độ và phẩm chất đạo đức đối
với đội ngũ cán bộ thực thi nhiệm vụ
II/ Kết luận
Lĩnh vực đầu t xây dựng cơ bản sử dụng ngân sách nhà nớc đã và vẫn là lĩnh
vực vô cùng nhạy cảm, tiếp tục nhận đợc nhiều sự quan tâm của cộng đồng xã
hội.Với việc trình bày những tình huống sai phạm cách xử lý và những kiến nghị ,
tiểu luận đã góp một phần :
- Phản ánh một cách trung thực thực trạng những sai phạm trong lĩnh vực
đầu t xây dựng cơ bản đã và đang điễn ra hết sức bức xúc ở nớc ta hiện
nay.
- Đề xuất những biện pháp xử lý có tính khả thi cao trong thực tế.
- Những kiến nghị có ý nghĩa hết sức quan trọng trong việc nâng cao chất
lợng trong lĩnh vực đầu t xây dựng cơ bản .
12
Danh môc tµi liÖu tham kh¶o
Môc lôc
13