HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

BÀI TẬP TÌNH HUỐNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC
“NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ NHÀ
NƯỚC TRONG LĨNH VỰC ĐẦU TƯ XÂY
DỰNG CƠ BẢN SỬ DỤNG NGÂN SÁCH
NHÀ NƯỚC”
Học viên: Bùi Thị Vân Anh – Bộ Khoa học và Công nghệ
Giáo viên hướng dẫn: TS. Nguyễn Văn Cường – Học viện
Hành chính Quốc gia

Hà Nội - 2017


LỜI MỞ ĐẦU
Đầu tư xây dựng cơ bản là một trong những nhân tố quan trọng quyết định
sự tăng trưởng hay phát triển kinh tế xã hội của mỗi một quốc gia. Chi đầu tư
xây dựng cơ bản thường chiếm tỷ lệ lớn trong tổng chi ngân sách hàng năm. Sản
phẩm trong lĩnh vực xây dựng cơ bản có đặc thù riêng không giống với các sản
phẩm khác, nó được sản xuất đơn chiếc, trong các điều kiện khác nhau, thời gian
xây dựng dài, đặc biệt là nhiều tổ chức cá nhân cùng tham gia quản lý đầu tư và
xây dựng từ khâu chuẩn bị đầu tư đến khi kết thúc dự án đưa vào khai thác sử
dụng … Vấn đề đặt ra là cần phải được quản lý , giám sát chặt chẽ. Đối với Việt
Nam, trong điều kiện nguồn thu ngân sách nhà nước còn hạn chế thì việc quản
lý chặt chẽ, sử dụng tiết kiệm, có hiệu quả các khoản chi ngân sách nhà nước có
ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Thực tế trong những năm qua, lĩnh vực đầu tư xây dựng cơ bản đã và đang
đóng góp to lớn đối với sự phát triển của đất nước. Ngân sách nhà nước hàng
năm giành một lượng vốn rất lớn để chi cho đầu tư xây dựng cơ bản và không
ngừng gia tăng theo các năm. Nhiều công trình trọng điểm đã được đầu tư xây
dựng làm nền tảng cho sự phát triển của cộng đồng dân cư , của vùng miền và

tồn tại ở nước ta. Tuy nhiên , bằng kiến thức đã tiếp thu được qua một thời gian
học lớp quản lý hành chính nhà nước ngạch chuyên viên, cùng với kiến thức thực
tế từ việc thực hiện nhiệm vụ kiểm soát thanh toán vốn đầu tư tại Sở Giao dịch
Kho bạc Nhà nước, với tình huống cụ thể sẽ trình bày, tôi muốn đóng góp với các
cơ quan chức năng những kiến nghị nhằm nâng cao hơn nữa hiệu quả công tác
quản lý trong lĩnh vực đầu tư xây dựng cơ bản.
Kết cấu tiểu luận: ngoài phần mở đầu, tiểu luận chia làm 3 phần:
Phần I: Tình huống trong quản lý hành chính
3


Phần II: Phân tích và xử lý tình huống
Phần III: Kiến nghị và kết luận
Do hạn chế về thời gian cũng như phạm vi, khuôn khổ của bài viết và
kinh nghiệm, kiến thức chưa được đầy đủ về một lĩnh vực rất phức tạp, với
lòng ham học hỏi, tôi rất mong nhận được các ý kiến đóng góp của các thầy cô
giáo, các đồng nghiệp và các bạn quan tâm để tiểu luận được hoàn thiện hơn.

4


PHẦN I
TÌNH HUỐNG TRONG QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH

I/ Hoàn cảnh ra đời câu chuyện tình huống
Dự án xây dựng khu tái định cư X thuộc thành phố HN . Đây là dự án
hết sức quan trọng do thành phố HN làm chủ đầu tư, được ưu tiên xây dựng và
sớm đưa vào sử dụng để tạo quỹ nhà cho thành phố phục vụ công tác giải
phóng mặt bằng các dự án trọng điểm của thành phố sẽ được triển khai trong
năm 2005. So với các khu tái định cư khác , thành phố HN hy vọng dự án này

án được chia làm 3 gói thầu chính :
- Gói thầu 1: san lấp mặt bằng và xây dựng hạ tầng kỹ thuật chung của
khu tái định cư;
- Gói thầu 2 : Xây dựng hạng mục móng công trình
- Gói thầu 3: Xây dựng phần thân và hoàn thiện
Dự án mới được triển khai thi công, tuy nhiên đã có nhiều luồng thông tin phản
ánh có hiện tượng gian dối trong thi công, trình tư thủ tục đầu tư, qui trình quản
lý chát lượng không được chấp hành nghiêm chỉnh … Trước những thông tin
trên Uỷ ban nhân dân thành phố quyết định thành lập đoàn kiểm tra để tiến hành
kiểm tra tình hình triển khai dự án.
2. Diễn biến tình huống
6


2.1 Tình huống thứ nhất : tại gói thầu 2 xây dựng phần móng toà nhà phát hiện
vụ việc rút ruột công trình và ăn bớt chất lượng ( đưa nguyên vật liệu có phẩm
cấp thấp hơn thiết kế vào thi công).
Theo thiết kế công trình gồm 2 khối nhà . Khối nhà 14 tầng sử dụng cọc
khoan nhồi bê tông cốt thép, bê tông mác 300; tổng số cọc 49 chiếc với đường
kính 1000 mm, các cọc có chiều dài 48 m. Khối nhà 3 tầng sử dụng cọc ép bê
tông cốt thép tiết diện 300x300 mm, bê tông mác 300; tổng số cọc 54 cọc, các
cọc có chiều dài 37 m.
Theo quyết định phê duyệt kết quả đấu thầu 1906/QĐ - TPHN đơn vị
trúng thầu là công ty cổ phần xây dựng số 5 thuộc tổng công ty xây dựng công
trình A, giá trúng thầu là 8.192.322.000 đồng.
Đơn vị tư vấn giám sát là công ty tư vấn thiết kế công trình dân dụng K
Trước thời điểm phát hiện vụ việc gói thầu đã được tạm ứng 20% giá trị
hợp đồng là 1.638.464.400 đồng và thanh toán khối lượng hoàn thành theo đề
nghị của chủ đầu tư: 1.325.000.000 đồng.
Đêm ngày 28 tháng z năm 2004, trong khi đang thi công cọc khoan nhồi

quyết toán A- B đề nghị cho đối tượng thụ hưởng : 680.000.000 đồng.
Tuy nhiên khi kiểm tra, đoàn thanh tra đã phát hiện nghiệm thu khống khối
lượng để rút ruột nhà nước.
Theo thiết kế và dự toán được duyệt khối lượng san lấp là 788x m3 tuy
nhiên thực tế thi công được đo đạc , tính toán lại cũng như căn cứ theo nhật ký
thi công thỉ tổng khối lượng chỉ có 777x.
8


2.3 Tình huống thứ ba : Tại gói thầu số 3 - Xây lắp phần thân và hoàn thiện.
Chưa tổ chức triển khai thi công, mới có quyết định trúng thầu.
Theo quyết định trúng thầu số 5874/ QĐ - TPHN ngày 18 tháng 5 năm
2004, đơn vị trúng thầu là tổng công ty xây dựng TL, giá trúng thầu
19.850.000.000 đồng. Tổng công ty xây dựng TL không ký hợp đồng thi công
với Ban quản lý dự án mà lại uỷ quyển cho Công ty xây dựng 12 trực tiếp ký kết
hợp đồng và tổ chức thực hiện triển khai thực hiện hợp đồng.

9


PHẦN II
PHÂN TÍCH VÀ XỬ LÝ TÌNH HUỐNG
I/ Phân tích tình huống
Xét trên quan điểm một người làm công tác quản lý vốn đầu tư xây dựng
cơ bản, sau khi xem xét các tình huống nêu trên , dựa trên cơ sở các Nghị định và
các thông tư hướng dẫn quy định về trình tự thủ tục đầu tư xây dựng cơ bản , tôi
xin phân tích các bên liên quan đã có những sai phạm sau:
1. Tình huống thứ nhất
Như chúng ta đã biết, đối với một công trình dân dụng phần móng là hết
sức quan trọng nó là nền tảng quyết định chất lượng và tuổi thọ công trình. Tuy

của của chủ đầu tư hoặc tổ chức tư vấn giám sát thi công được chủ đầu tư thuê để
quản lý khối lượng, chất lượng , tiến độ các công việc xây lắp do doanh nghiệp
xây dựng thực hiện theo hợp đồng giao nhận thầu xây dựng, theo thiết kế bản vẽ
thi công hoặc theo thiết kế kỹ thuật thi công đã được phê duyệt , quy chuẩn và
tiêu chuẩn xây dựng được áp dụng.
Khi phát hiện thiết bị thi công , nhân lực , vật liệu, cấu kiện, sản phẩm xây
dựng, thiết bị công trình và thiết bị công nghệ không phù hợp hợp đồng giao
nhận thầu thì được quyền:
- Yêu cầu nhà thầu phải sử dụng thiết bị thi công, nhân lực theo đúng
cam kết đã nêu trong hợp đồng ;
- Không cho phép đưa vào sử dụng trong công trình những vật liệu , cấu
kiện sản phẩm xây dựng , thiết bị không phù hợp với tiêu chuẩn về chất
11


lượng , quy cách ; không phù hợp với công nghệ, chưa qua kiểm tra,
kiểm định;
- Dừng thi công và lập biên bản khi bên B vi phạm các điều kiện bảo
đảm chất lượng công trình, an toàn thi công xây lắp và vệ sinh môi
trường;
- Từ chối nghiệm thu các sản phẩm của công tác thi công xây lắp, các
giai đoạn xây lắp, chạy thử thiết bị không đảm bảo chất lượng.
Theo quy định trên chúng ta thấy nếu đơn vị giám sát thi công làm đúng
chức trách của mình thì nhà thầu thi công không có cơ hội để rút ruột công trình,
đưa những vật liệu không đúng quy định, kém chất lượng vào thi công.
Như vậy, nhà thầu thi công và giám sát thi công đã vi phạm đạo đức nghề
nghiệp, có sự thông đồng, móc ngoặc để rút ruột công trình tham ô tài sản xã hội
chủ nghĩa.
Về phía chủ đầu tư theo quy định phải chịu trách nhiệm toàn bộ về chất
lượng công trình xây dựng do mình quản lý, trong trường hợp không có đủ điều

- Giá trị khối lượng hoàn thành đề nghị thanh toán có trong hồ sơ thầu
được duyệt, đơn giá theo đơn giá thầu.
Qua phân tích tình huống trên có thể nhận thấy rằng công tác quản lý đầu
tư xây dựng cơ bản còn nhiều những bất cập, những lỗ hổng. Chất lượng công
tác quản lý dự án của chủ đầu tư còn rất nhiều hạn chế do năng lực, do buông
lỏng quản lý … sự thông động giữa đơn vị thi công và đơn vị trực tiếp giám sát
thi công là những căn bệnh vô cùng nguy hiểm trong lĩnh vực đầu tư xây dựng
cơ bản . Nếu không có những phương thuốc hữu hiệu thì tình trạng thất thoát ,
lãng phí trong đầu tư xây dựng cơ bản ngày càng diễn ra trầm trọng.
2. Tình huống thứ hai
Xuất hiện trường hợp rút ruột công trình , nghiệm thu khống khối lượng
đối với công tác san lấp mặt bằng, có sự thông đồng móc ngoặc giữa đơn vị thi
13


công và đơn vị giám sát thi công tại hiện trường. Việc phân tích trường hợp này
cũng như tương tự như tình huống thứ nhất.
Tuy nhiên ở tình huống này có phát sinh sự vi phạm trình tự thủ tục đầu tư
xây dựng cơ bản cụ thể trong công tác đấu thầu mà em sẽ đi sâu phân tích.
Như ta đã biết, đấu thầu là sự cạnh tranh giữa các nhà thầu theo yêu cầu
của bên mời thầu. Việc áp dụng nghiêm túc, khách quan các nội dung, điều kiện
đấu thầu sẽ có tác động tích cực đến hiệu quả đầu tư .
Theo quy chế đấu thầu ban hành hành kèm theo nghị định 88/1999/NĐ-CP
và các Nghị định sửa đổi bổ sung NĐ 88, quy định đối với các dự án sử dụng vốn
ngân sách nhà nước bắt buộc phải áp dụng hình thức đấu thầu trừ một số trường
hợp như :” Gói thầu có giá trị dưới 1 tỷ đồng đối với mua sắm hàng hoá , xây lắp
.. . thì được áp dụng hình thức chỉ định thầu”
Đối chiếu với quy chế đấu thầu, gói thầu san lấp mặt bằng và hạ tầng kỹ
thuật chung có giá trị trên 3 tỷ đồng phải áp dụng hình thức đấu thầu.
Như vậy, cấp trên của chủ đầu tư đã không chấp hành đúng quy chế đấu

Nó làm giảm lòng tin của người dân vào bộ máy nhà nước .
Chính vì lẽ đó, để tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa theo tôi đối với
những người có liên quan đến vụ việc rút ruột công trình bị phát hiện đêm ngày
28 tháng z năm 2004 cần phải chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra tội phạm để
đưa ra truy cứu trách nhiệm hình sự về tội tham ô tài sản xã hội chủ nghĩa và
phá hoại công trình công cộng.
Đề nghị cơ quan có thẩm quyền cho phép kiểm tra giám định lại toàn bộ chất
lượng cọc nhồi đã thi công, nếu các cọc nhồi đã hoàn thành đều bị tình trạng như
15


vậy thì đơn vị thi công và giám sát phải có trách nhiệm nghĩa vụ phải bồi thường
khắc phục hậu quả.
Đề nghị thay thế đơn vị thi công và hợp đồng giám sát cũ vừa bị phát hiện có
sai phạm. Thực hiện phạt vi phạm hợp đồng kinh tế theo quy định. Truy thu lại
số đã tạm ứng theo hợp đồng xây lắp. Phần giá trị khối lượng hoàn thành đã giải
ngân đề nghị kiểm tra lại toàn bộ trên cơ sở kết luận chính xác sẽ làm thủ tục truy
thu số thanh toán vượt.
Về phía chủ đầu tư là người chịu trách nhiệm trên hết và trước hết về mọi
mặt của công trình nhưng để xảy ra tình trạng sai phạm nghiêm trọng này . Theo
tôi phải tạm thời đình chỉ hoạt động của lãnh đạo ban quản lý và những người có
liên quan . Trường hợp nếu cơ quan điều tra phát hiện có sự thông đồng móc
ngoặc với nhà thầu thi công thì phải truy tố hình sự về tội tham ô tài sản xã hội
chủ nghĩa và phá hoại công trình công cộng. Nếu không có sự thông đồng như
trên thì phải bị xử phạt về tội thiếu tinh thần trách nhiệm gây hậu quả nghiêm
trọng.
Đối với tình huống thứ hai, cơ quan có thẩm quyền của chủ đầu tư không
đưa ra lý do thoả đáng cho việc chỉ định thầu gói thầu thi công san lấp mặt bằng
và hạ tầng kỹ thuật chung khu tái định cư . Về nguyên tắc đã vi phạm trình tự và
thủ tục đầu tư xây dựng cơ bản . Đề nghị nghiêm túc kiểm điểm và có biên pháp

khó phát hiện. Nếu chúng ta không đẩy mạnh công tác thanh tra kiểm tra và sử
dụng sức mạnh của cộng đồng dân cư trong việc giám sát thi công thì rất rễ bị
thất thoát lãng phí . Chính vì lẽ đó cần phải có một quy định cụ thể về giám sát
của cộng đồng dân cư trong đầu tư xây dựng cơ bản, tăng cường công tác kiểm
tra kiểm soát các chủ đầu tư , ban quản lý dự án , các nhà thầu trong từng hạng
mục xây dựng để kịp thời ngăn chặn và phát hiện những vụ việc vi phạm
- Có các biện pháp mạnh trong xử phạt vi phạm trong lĩnh vực đầu tư xây
dựng cơ bản, gắn trách nhiệm cá nhân trong xử lý các vi phạm.
- Hoàn thiện hệ thống các văn bản quy phạm trong lĩnh vực đầu tư xây dựng
cơ bản.
- Đẩy mạnh công tác đào tạo bỗi dưỡng về trình độ và phẩm chất đạo đức
đối với đội ngũ cán bộ thực thi nhiệm vụ
II/ Kết luận
Lĩnh vực đầu tư xây dựng cơ bản sử dụng ngân sách nhà nước đã và vẫn là
lĩnh vực vô cùng nhạy cảm, tiếp tục nhận được nhiều sự quan tâm của cộng
đồng xã hội.Với việc trình bày những tình huống sai phạm cách xử lý và những
kiến nghị , tiểu luận đã góp một phần :
- Phản ánh một cách trung thực thực trạng những sai phạm trong lĩnh vực
đầu tư xây dựng cơ bản đã và đang điễn ra hết sức bức xúc ở nước ta
hiện nay.
- Đề xuất những biện pháp xử lý có tính khả thi cao trong thực tế.
- Những kiến nghị có ý nghĩa hết sức quan trọng trong việc nâng cao
chất lượng trong lĩnh vực đầu tư xây dựng cơ bản .

18


Danh mục tài liệu tham khảo

19