Đánh giá hiệu quả cấp tín dụng hiện nay của các Ngân hàng thương mại Việt Nam
LỜI MỞ ĐẦU
Việt Nam hiện nay đang trong quá trình đổi mới, phát triển kinh tế theo hướng toàn
diện và lâu dài để có thể bắt nhịp với nền kinh tế Thế giới. Chặng đường đổi mới của chúng
ta đã đi được khá xa và thu được nhiều thắng lợi. Việc chúng ta gia nhập vào WTO hay
những con số về các chỉ tiêu kinh tế đáng khích lệ là một minh chứng cho điều đó. Để đạt
được thành quả như vậy có sự đóng góp không nhỏ của ngành Ngân hàng với vai trò là " đòn
bẩy kinh tế " thông qua hoạt động tín dụng.
Tín dụng ngân hàng là công cụ tài trợ vốn cho nền kinh tế, góp phần thúc đẩy sự phát
triển cân đối của các ngành, các lĩnh vực khác theo định hướng của Nhà nước. Tín dụng ngân
hàng đem lại nguồn thu nhập chủ yếu cho Ngân hàng thương mại. Tuy nhiên, hoạt động tín
dụng ngân hàng lại là hoạt động chứa đựng nhiều rủi ro.
Rủi ro trong hoạt động tín dụng không chỉ tác động tới bản thân ngân hàng thương
mại mà còn tác động tiêu cực tới nền kinh tế. Chính vì vậy, công tác hạn chế rủi ro tín dụng
luôn được các Ngân hàng thương mại quan tâm.
Xuất phát từ thực tế này nhóm chúng tôi đã quyết định chọn đề tài: “Đánh giá hiệu
quả cấp tín dụng hiện nay của các NHTM VN”
Mục đích của chuyên đề này là :
- Nghiên cứu vấn đề rủi ro tín dụng trên phương diện lý thuyết: Bản chất của rủi ro tín
dụng, các nguyên nhân dẫn đến rủi ro tín dụng cũng như tác động của nó tới bản thân
Ngân hàng thương mại và với nền kinh tế. Từ đó xét thấy tầm quan trọng của thông tin
tín dụng đối với ngành ngân hàng nói chung và ngân hàng thương mại nói riêng.
- Đưa ra giải pháp với các ngân hàng thương mại về việc quan tâm đến cấp tín dụng từ đó
giảm thiểu tối đa các rủi ro tín dụng.
Để giải quyết những vấn đề trên chuyên đề được thiết kế thành hai chương:
Chương 1: Cơ sở lý thuyết
Chương 2: Thực trạng hoạt động tín dụng trong các NHTM ở Việt Nam hiện nay và
một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của hoạt động tín dụng Ngân hàng
Nhóm 8 – DH8NH
Đánh giá hiệu quả cấp tín dụng hiện nay của các Ngân hàng thương mại Việt Nam
Nhóm 8 – DH8NH

Đây là nguồn vốn chiếm tỷ trọng lớn nhất trong Ngân hàng, thể hiện dưới nhiều dạng:
* Tiền gửi không kỳ hạn của dân cư, doanh nghiệp và các tổ chức kinh tế.
* Tiền gửi có kỳ hạn của dân cư, doanh nghiệp và các tổ chức khác.
* Tiền gửi tiết kiệm
* Tiền phát hành trái phiếu, kỳ phiếu theo mức cho phép của Ngân hàng Nhà nước.
+ Vốn vay: bao gồm vốn vay của ngân hàng trung ương dưới hình thức tái chiết khấu
hoặc cho vay ứng trước, vay ngân hàng nước ngoài, vay các tổ chức tín dụng khác và các
khoản vay khác trên thị trường như: phát hành chứng chỉ tiền gửi, phát hành hợp đồng
mua lại, phát hành giấy nợ phụ, các khoản vay USD ngoài nước ... Với nguồn vốn này
NHTM có trách nhiệm sử dụng có hiệu quả và hoàn trả đúng hạn cả vốn lẫn lãi.
1
PGS. TS Nguyễn Đăng Dờn. Năm 2009. Nghiệp vụ ngân hàng thương mại. NXB Đại
học Quốc Gia TP. Hồ Chí Minh.
Nhóm 8 – DH8NH Trang 1
Chương 1: Cơ Sở Lý Thuyết
+ Các nguồn vốn khác: bao gồm các nguồn vốn tài trợ, vốn đầu tư phát triển, vốn uỷ thác
đầu tư. Vốn này để cho vay theo các chương trình, dự án xây dựng cơ bản tập trung của
Nhà nước hoặc trợ giúp cho đầu tư phát triển những chương trình dự án có mục tiêu
riêng.
1.1.2.2 Nghiệp vụ có (sử dụng vốn)
+ Nghiệp vụ ngân quỹ
* Tiền két: tiền mặt hiện có tại quỹ nghiệp vụ. Nhu cầu dự trữ tiền két cao hay thấp
phụ thuộc vào môi trường nơi ngân hàng hoạt động và thời vụ.
* Tiền dự trữ
+ Nghiệp vụ cho vay và đầu tư

Nghiệp vụ cho vay: hoạt động cho vay rất đa dạng và phong phú, nó là hoạt động
quan trọng nhất, mang lại lợi nhuận chủ yếu cho ngân hàng và có tỷ lệ sinh lợi cao nhất
của các NHTM, nó gồm các loại hình sau:
* Tín dụng ứng trước: đây là thể thức cho vay được thực hiện trên cơ sở hợp đồng tín

* Trong đó đầu tư vào chứng khoán là một hình thức khá phổ biến, nó mang lại thu
nhập cho ngân hàng, nâng cao khả năng thanh khoản (vì chứng khoán rất đa dạng,
nhiều thể loại và có tính thanh khoản cao).
* NHTM có thể mua chứng khoán ngắn hạn của Chính phủ, nó vừa tăng thu nhập cho
ngân hàng, vừa góp phần cân bằng thu chi ngân sách thường xuyên.
* NHTM còn được phép mua cổ phiếu, trái phiếu của các doanh nghiệp tham gia vào
việc thành lập và quản lý các doanh nghiệp.
Nghiệp vụ đầu tư đã giúp cho ngân hàng có thể đa dạng hoá các hoạt động kinh
doanh của ngân hàng nhằm phân tán rủi ro và nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh
của ngân hàng đồng thời khai thác và sử dụng tối đa nguồn vốn đã huy động.
1.1.2.3 Nghiệp vụ trung gian (thanh toán hộ khách hàng)
Ở đây ngân hàng thực hiện nhiệm vụ phục vụ khách hàng, thực hiện các nhiệm vụ theo
sự uỷ thác của khách bao gồm:
- Nghiệp vụ thanh toán: ngân hàng là một trung tâm thanh toán không bằng tiền mặt,
nó thanh toán dưới các hình thức: séc, uỷ nhiệm thu, uỷ nhiệm chi, thư tín dụng, thẻ
thanh toán, ngân phiếu thanh toán.
- Nghiệp vụ thu hộ: ngân hàng thay mặt khách hàng nhận tiền theo các chứng khoán
khác nhau như séc, kỳ phiếu, các chứng từ hàng hoá và chứng khoán có giá.
- Nghiệp vụ thương mại: ngân hàng mua hộ hoặc bán hộ khách hàng, hàng hoá ở đây
chủ yếu là các chứng khoán.
- Nghiệp vụ phát hành chứng khoán: đây là một nghiệp vụ quan trọng và ngày càng
phát triển. Các công ty cổ phần, các doanh nghiệp muốn phát hành chứng khoán có
giá trị như cổ phiếu, kỳ phiếu đầu tư có mục đích... nhằm thu hút vốn để tăng nguồn
vốn, hay khi Nhà nước phát hành công trái thì thường nhờ các ngân hàng, thông qua
NHTM làm trung gian tiêu thụ các chứng khoán đó và được nhận số tiền thù lao theo
tỷ lệ quy định từ người phát hành.
- Nghiệp vụ uỷ thác: làm theo các uỷ thác của khách hàng như bảo quản tài sản( đá
quý, chứng khoán...), khách hàng phải trả lệ phí cho việc bảo quản; thực hiện các uỷ
nhiệm về chuyển quyền thừa kế tài sản: khách hàng nhờ ngân hàng thực hiện các di
chúc sau khi họ qua đời.

hàng trong một thời hạn nhất định với một khoản chi phí nhất định.
1.2.2 Khái niệm tín dụng Ngân hàng
Tín dụng ngân hàng là một quan hệ vay mượn dựa trên nguyên tắc hoàn trả cả
vốn và lãi sau một thời gian nhất định.
1.2.3 Khái niệm về cấp TD và cho vay
- Cấp TD là việc TCTD thỏa thuận để khách hàng sử dụng một khoản tiền với nguyên
tắc có hoàn trả bằng các nghiệp vụ cho vay, chiết khấu, cho thuê tài chính, bảo lãnh
NH và các nghiệp vụ khác (Luật các TCTD đã được sửa đổi, bổ sung năm 2004).
- Cho vay là một hình thức cấp TD theo đó TCTD giao cho khách hàng một khoản
tiền để sử dụng vào mục đích và thời hạn nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc có
hoàn trả cả gốc và lãi.
1.2.4 Đặc điểm tín dụng
- Người cho vay chuyển quyền sử dụng cho người vay trong một thời gian nhất định.
- Có thời hạn tín dụng được xác định có thỏa thuận.
- Người sở hữu vốn được nhận thu nhập dưới hình thức lợi tức.
1.2.5 Phân loại tín dụng
- Dựa vào thời hạn, có thể phân chia thành các loại sau:
Thông thường NH căn cứ vào thời hạn TD để xác định phân loại TD. Có thể chia làm 3
loại:
+ Tín dụng ngắn hạn: là loại tín dụng có thời hạn đến 12 tháng. NH cho khách hàng
vay ngắn hạn nhằm đáp ứng nhu cầu hoạt động kinh doanh nhỏ lẻ, và các hoạt động
nông nghiệp… có thời gian thu hồi vốn nhanh.
+ Tín dụng trung hạn: là loại tín dụng có thời hạn từ trên 12 tháng đến 60 tháng. NH
cho khách hàng vay để đáp ứng nhu cầu vốn đầu tư vào hoạt động SXKD, thương
mại, dịch vụ. Đối tượng vay chủ yếu là các doanh nghiệp…
Nhóm 8 – DH8NH Trang 4
Chương 1: Cơ Sở Lý Thuyết
+ Tín dụng dài hạn: là loại tín dụng có thời hạn từ trên 60 tháng. NH cho khách hàng
vay để đáp ứng nhu cầu đầu tư vào những dự án đầu tư có quy mô rộng lớn như các
công trình: cầu cống, trường học, công viên, bệnh viện…

mua hàng hóa, dịch vụ và rút tiền mặt tại máy rút tiền tự động hoặc điểm ứng tiền mặt
là đại lý của TCTD. Khi cho vay phát hành và sử dụng thẻ tín dụng, TCTD và khách
hàng phải tuân theo các quy định của Chính phủ và NHNN Việt Nam về phát hành và
sử dụng thẻ tín dụng.
+ Cho vay theo hạn mức thấu chi: Là việc cho vay mà TCTD thỏa thuận bằng văn
bản chấp thuận cho khách hàng chi vượt số tiền có trên tài khoản thanh toán của
khách hàng phù hợp với các quy định của Chính phủ và NHNN Việt Nam về hoạt
động thanh toán qua các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán.
Nhóm 8 – DH8NH Trang 5
Chương 1: Cơ Sở Lý Thuyết
- Dựa vào phương thức hoàn trả nợ vay
+ Cho vay chỉ có một kỳ hạn trả nợ hay còn gọi là cho vay trả nợ một lần khi đáo hạn.
+ Cho vay có nhiều kỳ hạn trả nợ hay còn gọi là cho vay trả góp.
+ Cho vay trả nợ nhiều lần nhưng không có kỳ hạn trả nợ cụ thể mà tùy khả năng tài
chính của mình người đi vay có thể trả nợ bất cứ lúc nào.
1.2.6 Vai trò của tín dụng
+ Góp phần thúc đẩy sản xuất phát triển thông qua những tổ chức trung gian tạo nguồn
vốn cho hộ sản xuất: doanh nghiệp, cá nhân…
+ Ổn định tiền tệ và ổn định giá cả, bằng cách: giảm tiền mặt, mở rộng nghiệp vụ thanh
toán không dùng tiền mặt, góp phần giúp cho công cụ điều tiết vĩ mô của nhà nước phát
triển, và kiểm soát được lạm phát.
+ Góp phần ổn định đời sống, tạo công ăn viêc làm ổn định và giữ gìn được an ninh, trật
tự xã hội.
1.2.7 Chức năng tín dụng
+ Tập trung và phân phối lại vốn tiền tệ trên cơ sở có hoàn trả, bao gồm các hoạt động:
tham gia điều tiết vốn, góp phần tăng trưởng kinh tế thông qua tổ chức trung gian, tín
dụng trực tiếp mua bán chịu, tăng nhịp độ vòng quay của vốn, kể cả nợ lưu thông, phát
triển nghiệp vụ thanh toán như tiền ngân hàng làm giảm chi phí,…
+ Kiểm soát các hoạt động kinh tế: biết được khối lượng tiền nhàn rỗi, nhu cầu vốn, đối
tượng và sự biến động của từng kỳ, kiểm tra tình hình tài chính, sử dụng vốn của các đơn

• Các xí nghiệp, công ty liên doanh với nước ngoài
• Các công ty, xí nghiệp 100% vốn nước ngoài
• Các hộ gia đình và các thể nhân đủ điều kiện vay vốn
1.3.2 Nguyên tắc vay vốn
Khách hàng vay vốn của các TCTD phải đảm bảo:
+ Sử dụng vốn đúng mục đích đã thỏa thuận trong HĐTD.
Tín dụng đúng mục đích là phương châm hoạt động của tín dụng, góp phần thúc đẩy nền
kinh tế-xã hội phát triển tạo ra khối lượng hàng hóa-dịch vụ phong phú, đa dạng. Đồng
thời, góp phần tạo ra giá trị thặng dư tạo điều kiện để thực hiện tái sản xuất mở rộng quy
mô.
+ Hoàn trả nợ gốc và lãi vốn đúng thời hạn đã thỏa thuận trong HĐTD.
Nguyên tắc này nhằm đảm bảo cho NH tồn tại và phát triển lâu dài. Bởi vì, nguồn vốn
chủ yếu của ngân hàng được huy động từ nguồn tiền nhàn rỗi trong dân như gửi tiết kiệm,
mua giấy tờ có giá (cổ phiếu, trái phiếu, tín phiếu,…). Nếu người vay không hoàn trả
đúng hạn sẽ ảnh hưởng đến khả năng trả nợ của NH.
1.3.3 Điều kiện cho vay
- Có năng lực pháp luật dân sự, năng lực hành vi dân sự và chịu trách nhiệm dân sự
theo quy định pháp luật:
+ Đối với khách hàng là pháp nhân và cá nhân Việt Nam:
Có đủ năng lực pháp luật dân sự, đủ năng lực hành vi dân sự và chịu trách nhiệm theo
quy định của pháp luật.
+ Đối với khách hàng là pháp nhân và cá nhân nước ngoài:
Có năng lực pháp luật dân sự và năng lực hành vi dân sự theo quy định pháp luật của
nước mà pháp nhân đó có quốc tịch, hoặc cá nhân đó là công dân, nếu pháp luật nước
ngoài đó được Bộ Luật Dân Sự của nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam, các
văn bản pháp luật khác của Việt Nam quy định hoặc được điều ước quốc tế mà Cộng Hòa
Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam ký kết hoặc tham gia quy định.
- Mục đích sử dụng vốn vay hợp pháp.
Nhóm 8 – DH8NH Trang 7
Chương 1: Cơ Sở Lý Thuyết

Một trong những phương pháp quan trọng nhất mà một ngân hàng có thể vận dụng để
đảm bảo rằng các khoản cho vay của nó thoả mãn được những tiêu chuẩn do các cơ quan
quản lý ngân hàng đặt ra là thiết lập một chính sách cho vay bằng văn bản. Mỗi một
NHTM đều xây dựng cho mình một chính sách tín dụng riêng. Một chính sách tín dụng
sẽ cung cấp cho cán bộ tín dụng và các nhà quản lý ngân hàng đường lối chỉ đạo cụ thể
trong việc ra quyết định cho vay và xây dựng danh mục cho vay. Cấu trúc thực tế của
danh mục cho vay sẽ phản ánh những gì mà chính sách cho vay của ngân hàng đặt ra.
Nếu điều này không xảy ra thì đó là một chính sách cho vay không hiệu quả và nên xem
xét lại. Thông thường một chính sách cho vay tốt gồm một số yếu tố quan trọng sau:
Nhóm 8 – DH8NH Trang 8