Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TRẦN THỊ THUÝ QUẢN LÝ CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP
Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
TỈNH THÁI NGUYÊN
Chuyên ngành : QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số : 601405
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Người hướng dẫn khoa học : GS-TSKH Nguyễn Văn Hộ
Thái Nguyên - 2010
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành luận văn này, tác giả xin chân thành cảm ơn Trường Đại
CSVC : Cơ sở vật chất
CNH - HĐH : Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá
GD - ĐT : Giáo dục và Đào tạo
GS.TS : Giáo sư. Tiến sỹ
GV : Giáo viên
HS : Học sinh
HT : Hiệu trưởng
NGLL : Ngoài giờ lên lớp
NXB : Nhà xuất bản
PGS.TS : Phó giáo sư. Tiến sỹ
THCS : Trung học cơ sở
THPT : Trung học phổ thông
UBND : Uỷ ban nhân dân
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
1
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Giáo dục và Đào tạo đóng một vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh
tế - xã hội. Mục tiêu xã hội của Giáo dục nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân
lực, bồi dưỡng nhân tài đáp ứng sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nư-
ớc. Trong nền kinh tế thị trường và sự tác động mạnh mẽ của quá trình toàn cầu
hoá, việc chủ động hội nhập kinh tế quốc tế đã và sẽ tạo ra những điều kiện cần
thiết và cơ hội thuận lợi cho Việt Nam phát triển. Báo cáo Chính trị tại Đại hội
đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng Cộng sản Việt Nam đã nêu “Giáo dục -
Đào tạo cùng với khoa học và công nghệ là quốc sách hàng đầu, là nền tảng và
động lực thúc đẩy công nghiệp hoá, hiện đại hoá”.
Để nâng cao chất lượng giáo dục, những người cán bộ quản lý trong
nhà trường phổ thông (đứng đầu là Hiệu trưởng) phải có trách nhiệm rèn
nhà trường nói chung và trường THPT nói riêng còn có những bất cập, hạn
chế, chưa tạo ra động lực cho đội ngũ GVCN nhiệt tình, say mê với công
việc, có một số còn vi phạm đạo đức nhà giáo như trù dập học sinh, nâng
điểm sai quy chế, ép học sinh học thêm để dạy thêm, tình trạng bạo lực học
đường, học sinh sử dụng ma tuý, thuốc lắc không thể nói đó không phải là
trách nhiệm của nhà trường, của GVCN. Thủ tướng Chính phủ cũng ra Chỉ thị
33/2006/CT-TTg về “Chống tiêu cực và khắc phục bệnh thành tích trong giáo
dục”, Bộ Giáo dục và Đào tạo đưa ra cuộc vận động “Hai không” với 4 nội
dung: Nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục;
nói không với vi phạm đạo đức nhà giáo và việc ngồi nhầm lớp của học sinh.
Ngoài ra, chương trình giảng dạy của các trường Đại học Sư phạm đào
tạo giáo viên nói chung có giảng dạy về công tác chủ nhiệm lớp nhưng thời
gian kiến tập và thực tập Sư phạm còn ít, khi mới ra trường giáo viên trẻ thư-
ờng gặp rất nhiều khó khăn trong việc quản lý lớp. Họ chưa biết cách tìm hiểu
tâm lý học sinh, hoàn cảnh gia đình, môi trường xã hội của học sinh đang
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
3
sống, làm cho hiệu quả của công tác chủ nhiệm chưa cao, chưa đáp ứng được
với yêu cầu đổi mới và nâng cao chất lượng giáo dục.
Thái Nguyên là một tỉnh miền núi giàu truyền thống cách mạng, đa số
học sinh THPT trên địa bàn tỉnh là con em nông dân, công nhân, cán bộ công
chức, gia đình buôn bán nhỏ, khá nhiều em thuộc diện nghèo khó nhưng có
tinh thần hiếu học, muốn phấn đấu vươn lên. Người Hiệu trưởng cần có
những biện pháp quản lý công tác chủ nhiệm lớp ở trường THPT một cách
phù hợp để giúp giáo viên chủ nhiệm hoàn thành tốt công việc của mình,
giúp học sinh phát triển nhân cách toàn diện. Vấn đề này chưa thật sự được
quan tâm, nghiên cứu sâu ở các trường THPT trên địa bàn tỉnh. Xuất phát từ
những lý do trên, tác giả chọn nghiên cứu đề tài “Quản lý công tác chủ
Thái Nguyên, góp phần thực hiện đổi mới và nâng cao chất lượng giáo dục
THPT một cách toàn diện.
6. Phạm vi nghiên cứu
6.1. Về nội dung : Đề tài chỉ nghiên cứu các biện pháp quản lý công tác
chủ nhiệm lớp của Hiệu trưởng trường THPT tỉnh Thái Nguyên.
6.2. Về địa bàn: Đề tài được triển khai nghiên cứu tại 6 trường THPT
đại diện cho các vùng miền trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên.
6.3. Về thời gian: Đề tài tiến hành nghiên cứu, khảo sát, đánh giá trong
khoảng thời gian 5 năm học liền kề (Từ năm học 2005-2006 đến năm học
2009-2010).
7. Phƣơng pháp nghiên cứu
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
- Nghiên cứu các tài liệu có liên quan đến đề tài: Các quyết định, chỉ
thị, nghị quyết của Đảng và Nhà nước.
- Phân tích, tổng hợp và hệ thống hoá các vấn đề lý luận có liên quan
đến nội dung quản lý công tác chủ nhiệm lớp của Hiệu trưởng trường THPT.
- Nghiên cứu các văn bản chỉ đạo, Luật Giáo dục, Điều lệ trường Phổ
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
5
thông, Kế hoạch bồi dưỡng cho đội ngũ cán bộ quản lý THPT của Bộ Giáo
dục và Đào tạo, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Thái Nguyên.
7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp phỏng vấn (cá nhân, nhóm)
- Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi để khảo sát
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm thực tiễn
- Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia
Ngoài ra, tác giả đề tài có sử dụng phương pháp thống kê toán học nhằm
hội phát triển nhanh chóng. Do đó, trong Hội nghị lần thứ VII của Ban chấp
hành TW khoá X đã đề ra Nghị quyết số 25- NQ/TW “Về tăng cường sự lãnh
đạo của Đảng đối với công tác thanh niên trong thời kỳ đẩy mạnh công
nghiệp hoá, hiện đại hoá” và Nghị quyết số 27 - NQ/TW “Về xây dựng đội
ngũ trí thức trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước”,
Đảng ta đă xác định “GD-ĐT chính là chìa khoá, là động lực quan trọng để
xây dựng và phát triển nền kinh tế quốc gia. Trong đó đội ngũ GV và CBQL
giáo dục có ý nghĩa cao cả đặc biệt, họ là bộ phận lao động tinh hoa của đất
nước, lao động của họ trực tiếp và gián tiếp thúc đẩy sự phát triển của đất n-
ước, cộng đồng đi vào trạng thái phát triển bền vững”. Ban bí thư TW có Chỉ
thị 40-CT/TW về xây dựng đội ngũ nhà giáo và CBQL giáo dục. Thủ tướng
Chính phủ ra quyết định phê duyệt đề án “Xây dựng đội ngũ nhà giáo và
CBQL giáo dục theo hướng chuẩn hoá nâng cao chất lượng, đủ về số lượng,
đồng bộ về cơ cấu, đặc biệt nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức lối
sống, lương tâm nghề nghiệp và trình độ chuyên môn của nhà giáo, đáp ứng
đòi hỏi ngày càng cao của sự nghiệp giáo dục trong công cuộc đẩy mạnh
CNH-HĐH đất nước”
Công tác quản lý, xây dựng và phát triển đội ngũ GV nói chung và
GVCN nói riêng của HT trường THPT là một nội dung quan trọng và cần
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
7
thiết để nâng cao chất lượng giáo dục.
Công tác chủ nhiệm lớp có ảnh hưởng lớn đến sự hình thành nhân cách
cho học sinh nên việc quản lý công tác này của HT trường THPT là rất cần
thiết. Ở Việt Nam, cho đến nay, còn ít đề tài, công trình nghiên cứu tìm hiểu
về vấn đề này. Tuy nhiên trong một chừng mực nhất định, hướng nghiên cứu
này có được đề cập đến trong một số công trình nghiên cứu đáng chú ý như :
“Tài liệu trợ giúp giáo viên tập sự về công tác chủ nhiệm lớp” của GS -TSKH
hội. Loài người đã trải qua nhiều thời kỳ phát triển với nhiều hình thái xã hội
khác nhau nên cũng trải qua nhiều hình thức quản lý khác nhau. Các triết gia,
các nhà chính trị từ thời cổ đại đến nay đều rất coi trọng vai trò của quản lý
đối với sự ổn định và phát triển của xã hội. Nó là một phạm trù tồn tại khách
quan và là một tất yếu lịch sử.
Khái niệm “quản lý” là khái niệm rất chung, tổng quát dùng cho cả quá
trình quản lý xã hội, quản lý vật chất, quản lý giới sinh vật Trong quản lý xã
hội lại có nhiều lĩnh vực quản lý như quản lý sản xuất, kinh tế, quản lý hành
chính, quản lý giáo dục Về quản lý xã hội, Mác khẳng định : “Tất cả mọi
người lao động chừng nào tiến hành trên quy mô tương đối lớn thì cũng đều
cần đến sự chỉ đạo…Một người độc tấu vĩ cầm thì tự điều khiển lấy mình
nhưng một dàn nhạc thì phải có nhạc trưởng” [9].
Thuật ngữ “quản lý” được định nghĩa theo nhiều cách khác nhau trên
cơ sở những cách tiếp cận khác nhau.
Theo từ điển tiếng Việt: “Quản lý là tổ chức và điều khiển các hoạt
động theo những yêu cầu nhất định” [37].
Các tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc định nghĩa thuật
ngữ “quản lý” như sau: “Quản lý là tác động có định hướng, có chủ đích của
chủ thể quản lý đến khách thể quản lý trong một tổ chức nhằm làm cho tổ
chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức” [10].
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
9
Tác giả Nguyễn Ngọc Quang cho rằng: “Quản lý là hoạt động có mục đích,
có kế hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể những người lao động nói chung là
khách thể quản lý nhằm thực hiện được những mục tiêu dự kiến” [31].
Như vậy chúng ta có thể hiểu một cách khái quát: quản lí là tác động
điều hành hướng dẫn và điều chỉnh các quá trình xã hội và hành vi hoạt động
của con người nhằm đạt đươc mục tiêu đã đề ra
tưởng được đề ra trong kế hoạch thành hiện thực. Nội dung chủ yếu của chức
năng tổ chức là: Xác định cấu trúc tổ chức; Xây dựng và phát triển đội ngũ
nhân sự; Xác định cơ chế hoạt động và các mối quan hệ của tổ chức; Tổ chức
lao động một cách khoa học của người quản lý.
Nhờ chức năng tổ chức mà hệ thống quản lý trở nên có hiệu quả, quan
hệ giữa các bộ phận được liên kết thành một cấu trúc chặt chẽ, cho phép các
cá nhân đóng góp tốt nhất vào việc thực hiện mục tiêu chung, tạo điều kiện để
các nhà quản lý điều phối các nguồn lực đạt kết quả. Thành tựu của một tổ
chức phụ thuộc rất nhiều vào năng lực của người quản lý, vào việc người
quản lý sử dụng các nguồn lực như thế nào để đạt hiệu quả nhất. Nếu tổ chức
tốt sẽ khơi nguồn cho các động lực, ngược lại nếu tổ chức không tốt sẽ làm
triệt tiêu động lực và giảm sút hiệu quả quản lý.
Chức năng chỉ đạo
Chỉ đạo là khâu quan trọng tạo nên thành công của kế hoạch, đây là quá
trình tác động và ảnh hưởng của chủ thể quản lý tới hành vi, thái độ của
những người khác nhằm biến những yêu cầu chung của tổ chức thành nhu cầu
của mọi người, từ đó khiến mọi người tích cực, tự giác làm việc đạt hiệu quả
cao nhất. Để thực hiện chức năng này đỏi hỏi người quản lý phải vận dụng
khéo léo các phương pháp và nghệ thuật quản lý.
Chức năng kiểm tra
Có ý kiến cho rằng: Kiểm tra là nghiên cứu nhược điểm và thất bại để
không xảy ra nữa.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
11
Lênin khẳng định: “Quản lý mà không có kiểm tra thì không phải là
quản lý”. Theo lý thuyết thông tin, kiểm tra là thiết lập mối quan hệ ngược
trong quản lý, do đó: “Lập kế hoạch là sự nhìn về phía trước, còn kiểm tra là
sự nhìn về phía sau”. Kiểm tra là khâu không thể thiếu trong quản lý, kiểm tra
12
1.2.2. Quản lý giáo dục
1.2.2.1. Khái niệm giáo dục
Để tồn tại và phát triển, con người phải trải qua quá trình lao động.
Trong lao động và trong cuộc sống hàng ngày, con người nhận thức thế giới
xung quanh, dần dần tích luỹ được những kinh nghiệm, từ đó nảy sinh nhu
cầu truyền đạt những hiểu biết đó cho nhau. Đó chính là nguồn gốc phát sinh
của hiện tượng giáo dục.
Sơ khai, giáo dục xuất hiện như một hiện tượng tự phát, sau đó trở
thành một hoạt động có ý thức. Ngày nay, giáo dục đã trở thành một hoạt
động được tổ chức đặc biệt, đạt tới trình độ cao, có mục tiêu, kế hoạch,
chương trình, nội dung, phương pháp hiện đại và trở thành một động lực thúc
đẩy sự phát triển nhanh chóng của xã hội loài người.
Như vậy, giáo dục là một hiện tượng XH đặc biệt, bản chất của nó là sự
truyền đạt và lĩnh hội kinh nghiệm lịch sử XH, nhờ có giáo dục mà các thế hệ
nối tiếp nhau phát triển. Theo tác giả Phạm Hồng Quang: “Giáo dục là nền
tảng của văn hoá, là nhân tố hình thành và tạo dựng truyền thống văn hoá”
[30], nhờ có giáo dục mà tinh hoa văn hoá của dân tộc và nhân loại được kế
thừa, bổ sung, XH loài người không ngừng tiến lên.
1.2.2.2. Khái niệm quản lý giáo dục
Giáo dục là một thành phần của KT - XH, hệ thống giáo dục, mạng lưới
nhà trường là một bộ phận thuộc kết cấu hạ tầng XH. Do vậy, quản lý giáo
dục phải được thực hịên đồng bộ, hài hoà nhằm để tái sản xuất sức lao động
có tay nghề, có kỹ thuật, phục vụ các yêu cầu phát triển KT - XH.
Có nhiều quan niệm khác nhau về quản lý giáo dục. Tuy nhiên, có thể
thống nhất với hai cách tiếp cận sau đây:
Theo tác giả Đặng Quốc Bảo: “Quản lý giáo dục theo nghĩa tổng quát
là hoạt động điều hành, phối hợp của các lực lượng XH nhằm thúc đẩy công
tác đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu của XH” [2].
năng kiến tạo các kinh nghiệm xã hội cần thiết cho một nhóm dân cư nhất
Công cụ
Chủ thể
QLGD
Phương pháp
Đối tượng
và khách
thể QLGD
Mục
tiêu
quản
lý
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
14
định của xã hội đó. Nhà trường được tổ chức sao cho việc kiến tạo nói trên
đạt được mục đích mà xã hội đó đặt ra cho nhóm dân cư được huy động vào
sự kiến tạo này một cách tối ưu theo quan niệm của xã hội. Trường học là tổ
chức giáo dục cơ sở mang tính nhà nước - xã hội, trực tiếp làm công tác giáo
dục thế hệ trẻ, nó là tế bào cơ sở, là tế bào gốc của bất kỳ hệ thống giáo dục
nào từ trung ương đến địa phương. Trường học nói chung vừa là khách thể cơ
bản của tất cả các cấp quản lý, vừa là một hệ thống độc lập tự quản của XH.
Do vậy, quản lý trường học vừa có tính nhà nước, vừa có tính XH.
1.2.3.2. Khái niệm quản lý nhà trường
Khái niệm “quản lý nhà trường” đã được nhiều tác giả bàn đến. Tuy
nhiên, từ trên bình diện chung, có thể nêu lên hai hướng tiếp cận sau đây:
Theo tác giả Phạm Minh Hạc: “Quản lý trường học là thực hiện đường
lối giáo dục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình đưa nhà trường
cách là một tổ chức XH, trường THPT tham gia hoạt động trong một hệ thống
thống nhất ở cấp Thành phố, thị xã, huyện, tham gia thực hiện mục tiêu KT -
XH của địa phương. Trường THPT là một đơn vị văn hoá tiêu biểu trong
cộng đồng. Có thể nói văn hoá trường học thường vượt qua văn hoá cộng
đồng, trường học như một trung tâm tái sản xuất văn hoá liên tục ở nơi nó
hoạt động.
1.2.4. Giáo viên chủ nhiệm
1.2.4.1. Khái niệm Giáo viên chủ nhiệm
Trong cuốn “Từ điển tiếng Việt” năm 2000 không giải thích từ “giáo
viên chủ nhiệm” mà chỉ giải nghĩa các từ “giáo viên” và “chủ nhiệm”. Theo
đó, từ “giáo viên” được hiểu là “người dạy học ở bậc phổ thông hoặc tương
đương”; từ “chủ nhiệm” hiểu là “người đứng đầu và chịu trách nhiệm chính
trong một số tổ chức” [37]. Từ đó có thể thấy thuật ngữ “giáo viên chủ
nhiệm” là một từ ghép được hình thành từ hai từ “giáo viên” và “chủ nhiệm”.
Trong đó từ “giáo viên” chỉ người thực hiện công việc còn từ “chủ nhiệm” chỉ
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
16
về nhiệm vụ, chức trách được giao. Nếu ghép lại ta có thể hiểu “giáo viên chủ
nhiệm là một trong những người dạy của lớp, là người đứng đầu và chịu trách
nhiệm chính về lớp đó”.
Trong “Điều lệ trường trung học” ban hành kèm theo Quyết định số
07/2007/QĐ-BGDĐT ngày 02/4/2007 của Bộ trưởng Bộ GD-ĐT ở tại khoản
1, Điều 19 nêu thêm 4 nhiệm vụ cụ thể của GVCN.
Các văn bản, điều lệ, quy chế của ngành giáo dục tuy không nêu rõ
khái niệm GVCN nhưng qua cách diễn đạt trong các văn bản đó, ta có thể
hiểu: GVCN là giáo viên bộ môn dạy lớp học đó, được HT chỉ định làm
nhiệm vụ quản lý, cộng tác, phối hợp với các lực lượng trong nhà trường thực
hiện các hoạt động giáo dục nhằm thúc đẩy sự tiến bộ của tập thể lớp, của các
động, dử dụng, điều phối, phát huy các nguồn lực một cách tối ưu vào đội ngũ
để đạt được mục tiêu đề ra của đội ngũ đó. Bản chất của việc quản lý đội ngũ
chính là việc quản lý tổ chức và quản lý nhân sự của một tổ chức.
1.2.5.2. Nội dung, hình thức quản lý đội ngũ
- Nội dung quản lý đội ngũ: Là những việc mà chủ thể quản lý cần tác
động có ý thức, có định hướng vào đội ngũ bị quản lý để đạt được ý định của
mình. Theo bản chất của quản lý đội ngũ trình bày ở trên thì nội dung quản lý
đội ngũ có 2 nội dung cơ bản, đó là những vấn đề cần quản lý của một tổ chức
và những vấn đề cần quản lý về nhân sự (con người).
- Nội dung quản lý của tổ chức là việc xây dựng, sắp xếp, bố trí, điều
hành chỉ đạo, điều khiển kiểm tra đánh giátổ chức nhằm đạt được mục tiêu
của tổ chức đó. Để làm được việc này, cần xác định mục tiêu rõ ràng, phù
hợp; chương trình kế hoạch thực hiện hợp lý, khả thi; tập hợp, sắp xếp, bố trí
lực lượng một cách khoa học; các tiêu chí, tiêu chuẩn cụ thể, đo đạc được một
cách khách quan, công bằng; có các phương án dự phòng khi có biến động
tình hình.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
18
- Nội dung quản lý nhân sự là những hoạt động của người quản lý
nhằm tìm hiểu, sử dụng, làm phát triển những phẩm chất, năng lực của từng
con người; là tuyển chọn, giao nhiệm vụ, sắp xếp bố trí đúng người, đúng
việc, huấn luyện, đào tạo bồi dưỡng; thẩm định kiểm tra đánh giá kết quả,
động viên khen thưởng và xử phạt đúng, công bằng, từ đó có thể đề bạt hay sa
thải nhân viên
Tóm lại, nội dung quản lý tổ chức, quản lý nhân sự là thể hiện các chức
năng quản lý của người quản lý vào việc thiết chế tổ chức, vào hoạt động của
tổ chức cũng như các thành viên trong tổ chức đó nhằm đạt được trạng thái
phát triển tích cực của tổ chức và con người trong tổ chức.
dựng nhà trường tốt. Người đứng ra đảm đương vai trò chủ đạo trong công tác
giáo dục học sinh của từng lớp trên cơ sở phối hợp các lực lượng giáo dục
chính là người giáo viên chủ nhiệm.
Người GVCN lớp phải chịu trách nhiệm về mọi mặt của lớp từ khâu
quản lý, lên kế hoạch và tổ chức xây dựng lớp thành một tập thể vững mạnh,
đoàn kết đến việc tổ chức giáo dục, rèn luyện đạo đức tư cách, thế giới quan,
nhân sinh quan, kỹ năng sống, kỹ năng hoà nhập, cho từng thành viên của
tập thể lớp.
GVCN là cầu nối giữa HT với lớp. Với vị trí này, người GVCN chịu
trách nhiệm truyền tải những yêu cầu, kế hoạch hoạt động giáo dục của HT
đến lớp mình phụ trách một cách sáng tạo, năng động. Đồng thời GVCN còn
phải báo cáo với HT tất cả những gì về tình hình, các nhu cầu, nguyện vọng
của lớp, của từng thành viên trong lớp và ngay cả những ý kiến của cha mẹ
HS để HT nắm, biết và xử lý giải quyết.
Người GV làm công tác chủ nhiệm phải thường xuyên liên hệ với tổ
trưởng chuyên môn để nắm tình hình lớp và tiếp cận cách đổi mới phương
pháp dạy học, ứng dụng công nghệ thông tin, kế hoạch hoạt động giáo dục
ngoài giờ lên lớp, giáo dục hướng nghiệp, giáo dục nghề phổ thông.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
20
GVCN là cầu nối giữa nhà trường với ban đại diện cha mẹ HS, gia đình
HS, thực hiện việc thông báo các chủ trương, kế hoạch giáo dục của ngành,
của trường; tình hình học tập, tu dưỡng đạo đức, nhân cách, tác phong của HS
cho cha mẹ HS biết, để cùng phối hợp giáo dục HS giúp cho con em họ biết
lựa chọn phương pháp học tập để đạt kết quả tốt, khắc phục những thiếu sót,
nhược điểm trong hành vi đạo đức.
GVCN còn phải làm cầu nối giữa GV bộ môn với cha mẹ HS. Với vị
trí này, người GVCN phải thông báo cho GV bộ môn biết những yêu cầu,
Đối với học sinh THPT, người GVCN lớp cần xác định vai trò chính
của mình là cố vấn cho tập thể lớp. Điều đó có nghĩa là GVCN lớp không nên
làm thay đội ngũ tự quản, (ban cán sự lớp, BCH chi đoàn, cán sự bộ môn, tổ
trưởng, tổ phó, những em được phân công phụ trách từng mặt hoạt động của
lớp như văn nghệ, thể dục, lao động, hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp )
mà nhiệm vụ chủ yếu là bồi dưỡng năng lực tự quản cho HS.
Để phát huy vai trò cố vấn, GVCN lớp cần có năng lực dự báo chính
xác khả năng của HS trong lớp. GVCN lớp phải khơi dậy tiềm năng sáng tạo
của các em trong việc đề xuất các nội dung hoạt động, xây dựng kế hoạch
hoạt động của mỗi tháng, mỗi học kỳ, của từng năm học. GVCN lớp là người
giúp HS tự tổ chức các hoạt động đã được kế hoạch hoá. Điều đó không có
nghĩa là GVCN khoán trắng, đứng ngoài hoạt động của tập thể HS, GVCN
nên cùng hoạt động, điều chỉnh hoạt động, kịp thời giúp các em tháo gỡ
những khó khăn trong quá trình hoạt động, tranh thủ ý kiến các lực lượng
trong và ngoài nhà trường, tạo điều kiện thuận lợi cho HS của lớp tổ chức
hoạt động.
Với tư cách là nhà giáo dục, GVCN cần có ý thức trách nhiệm XH, tích
cực tham gia vào phát triển cộng đồng. Một trong những yếu tố của sự phát
triển cộng đồng, đó là nhân cách HS - thế hệ công dân tương lai.
Ngoài ra, GVCN còn có vai trò XH, họ là cầu nối giữa tập thể HS với
các tổ chức XH ngoài trường, là người tổ chức phối hợp các lực lượng XH
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
22
cùng tham gia giáo dục HS. Có thể nói, GVCN là người đại diện cho quyền
lợi chính đáng của HS, bảo vệ HS về mọi mặt một cách hợp pháp. Họ phản
ánh trung thành mọi tâm tư, quyền lợi nguyện vọng của HS với BGH nhà
trường, với các đoàn thể XH khác. Hiệu quả của công tác chủ nhiệm lớp ở
trường THPT phụ thuộc rất nhiều vào các giải pháp thực hiện liên kết giáo