SKKN: Hướng dẫn học sinh giải toán di truyền theo từng dạng trong
chương trình sinh học THCS
PHẦN MỘT
MỞ ĐẦU
ĐẶT VẤN ĐỀ:
Xuất phát từ mục tiêu giáo dục là nâng cao chất lượng giảng dạy đối
với học sinh Trung học cơ sở, môn Sinh học là môn học rất mới mẻ, việc
trang bị kiến thức có đào sâu suy nghĩ rèn luyện năng lực tư duy, phát huy
trí lực học sinh là một điều vô cùng quan trọng, nó là cơ sở vững chắc để
các em học tập Sinh học được tốt hơn.
Trong quá trình giải toán di truyền không có phương pháp nào là tối
ưu. Do đó người dạy phải thường xuyên trang bị thêm cho các em một số
kiến thức mở rộng trên nền kiến thức cơ bản đã học, biết vận dụng chúng
thành thạo trong việc giải toán di truyền.
Trong chương trình Sinh học Trung học cơ sở kiến thức phần di
truyền rất trừu tượng nên cần được đặc biệt quan tâm, vì nó được sử dụng
rất nhiều trong chương trình học cao hơn. Xuất phát từ cơ sở lý luận và
thực tiễn, bằng kinh nghiệm thức tế trong quá trình giảng dạy để giúp các
em giải thành thạo các bài toán di truyền tôi có một kinh nghiệm nhỏ:
"Hướng dẫn học sinh giải toán di truyền theo từng dạng". Nhằm giúp
các em nắm vững các phương pháp giải bài toán di truyền. Qua đó phát
huy trí lực của học sinh góp phần nâng cao chất lượng dạy học.
PHẦN HAI
–––––––– Trường THCS Tuân Đạo –––––––––
1
SKKN: Hướng dẫn học sinh giải toán di truyền theo từng dạng trong
chương trình sinh học THCS
NỘI DUNG
1. CƠ SỞ KHOA HỌC.
Trong những năm học trước giáo viên giảng dạy thường đơn thuần
theo kiến thức sách giáo khoa, không khắc sâu mở rộng để học sinh giải

đơn thứ nhất là:
- A - G - G - T - X - G - A - T -
a. Viết trình tự các Nuclêôtit trên mạch đơn thứ 2 của đoạn ADN.
b. Xác định trình tự các Nuclêôtit trên mạch đơn thứ 2 dựa trên
nguyên tắc nào ?.
Giải:
a. Viết trình tự các Nuclêôtit trên mạch 2.
- A - G - G - T - X - G - A - T -
- T - X - X - A - G - X - T - A -
b. Dựa vào nguyên tắc bổ sung gữa các Nuclêôtit đối diện nhau trên 2
mạch đơn: A - T, G - X.
Dạng 2: Tìm số lượng và thành phần các loại Nuclêôtit trong phân tử
ADN.
Bài tập 2: Một phân tử ADN có tỷ lệ % Nuclêôtit loại T = 20% tổng
số Nuclêôtit của ADN.
a. Tính tỷ lệ % của mỗi loại Nuclêôtit còn lại.
b. Nếu số lượng Nuclêôtit loại X bằng 300.000 thì hãy tính số lượng
mỗi loại Nuclêôtit còn lại.
–––––––– Trường THCS Tuân Đạo –––––––––
3
SKKN: Hướng dẫn học sinh giải toán di truyền theo từng dạng trong
chương trình sinh học THCS
Giải:
a. Tỷ lệ % mỗi loại Nuclêôtit còn lại:
Theo nguyên tắc bổ sung ta có:
% A = % T = 20% N
100% - 2. 20%
% G = % X = = 30% N
2
b. Số lượng Nuclêôtit mỗi loại.

l
ADN
= x 3,4 A
0

2

2.400
= x 3,4 A
0
= 4.080 A
0
.
2
c. Khối lượng phân tử của đoạn ADN (M
ADN
).
Ta có M
ADN
= N x 300 đv C
= 2.400 x 300 đv C
= 720.000 đv C
Dạng 4: Tìm số lần gen tự nhân đôi, số gen con được tạo ra và số
Nuclêôtit môi trường cung cấp.
–––––––– Trường THCS Tuân Đạo –––––––––
5
SKKN: Hướng dẫn học sinh giải toán di truyền theo từng dạng trong
chương trình sinh học THCS
Bài tập 4: Một đoạn ADN có T = 800, X = 700. Khi đoạn ADN đó
tự nhân đôi 3 lần thì hãy xác định:

G
mt
= X
mt
= G
ADN
(2
n
- 1 ) = 700 (2
3
- 1) = 4.900
3. BÀI HỌC RÚT RA TỪ THỰC TẾ.
Để giúp học sinh có năng lực, có tri thức giáo viên cần trang bị
cho học sinh kiến thức cơ bản một cách vững vàng. Trong sáng kiến này
cần trang bị cho học sinh nắm vững phương pháp giải toán di truyền trong
–––––––– Trường THCS Tuân Đạo –––––––––
6
SKKN: Hướng dẫn học sinh giải toán di truyền theo từng dạng trong
chương trình sinh học THCS
chương trình sách giáo khoa, đồng thời nắm vững các phương pháp mở
rộng.
4. HIỆU QUẢ SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM.
Từ sự lúng túng của học sinh khi giải toán di truyền. Sau khi áp dụng
chuyên đề này học sinh đã giải thành thạo bài toán di truyền các em tự tin
hơn trong học tập và say sưa với môn Sinh học nhiều hơn. Qua đó đã phát
triển tính tìm tòi sáng tạo, sự tư duy lô gíc trong quá trình làm bài tập.
–––––––– Trường THCS Tuân Đạo –––––––––
7
SKKN: Hướng dẫn học sinh giải toán di truyền theo từng dạng trong
chương trình sinh học THCS