SKKN: MỘT SỐ KINH NGHIỆM RÈN KỸ NĂNG
TRONG GIẢI TOÁN THCS
A/ Đặt vấn đề:
Ở THCS học sinh được cung cấp những kiến thức cơ bản qua
các môn học trong đó có môn Toán. Để quá trình dạy học đạt kết quả
cao cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa tâm huyết của thầy và say sưa
học hỏi của trò. Và việc các em vận dụng kiến thức đó vào thực tế là
cũng rất cần thiết.
Học tập luôn là nhiệm vụ đồng thời cũng là quyền lợi suốt đời.
Khoa học - kỹ thuật và đời sống đang thay đổi mau lẹ, ngừng học tập sẽ
trở lên lạc hậu, cần tìm những hình thức học tập thích hợp.
Môn Toán THCS cung cấp cho học sinh những kiến thức,
phương pháp phổ thông cơ bản, thiết thực, hình thành và rèn luyện kỹ
năng, khả năng suy luận hợp lý, hợp lôgic, khả năng quan sát, dự đoán,
phát triển trí tưởng tượng, bồi dưỡng các phẩm chất tư duy linh hoạt,
độc lập, sáng tạo, hình thành thói quen tự học, tự nghiên cứu, diễn đạt
chính xác và sáng sủa ý tưởng của mình. Góp phần hình thành các
phẩm chất lao động khoa học cần thiết của người lao động mới. Có
được điều đó không thể thiếu được vai trò của chủ đạo, quyết định
hướng của thầy, mỗi giáo viên phải không ngừng học tập, trao đổi
chuyên môn, nghiệp vụ, cải tiến phương pháp dạy đáp ứng và phù hợp
với mục tiêu giáo dục theo kế hoạch giáo dục mới, rèn cho học sinh
những kỹ năng tốt nhất.
B. Giải quyết vấn đề
Để rèn kỹ năng cho học sinh tốt, tôi thường xuyên dự giờ, thăm
lớp, học tập chuyên môn, nghiệp vụ, đặc biệt qua những buổi góp ý, rút
kinh nghiệm của tổ chuyên môn cấp tổ, cấp trường, cấp miền, cấp
huyện…Rút kinh nghiệm học hỏi những bài học hay và thấy được
những khó khăn, yếu kém, hạn chế của một số giáo viên đứng lớp để
rút kinh nghiệm cho cá nhân mình như:
Không xác định đúng trọng tâm của bài học, xác định mức độ

khó khăn, những yếu kém trong quá trình truyền thụ kiến thức để từ đó
đưa ra phương pháp giảng dạy phù hợp với đối tượng học sinh và nội
dung từng tiết học, bài học đáp ứng việc rèn luyện kỹ năng cho học
sinh tốt nhất, học sinh nhanh chóng lĩnh hội tri thức, vận dụng vào thực
tiễn cuộc sống.
Trước hết, tôi tự rèn luyện cho mình có ý thức luôn xác định mục
tiêu, trọng tâm của bài, nắm những nội dung kiến thức, kỹ năng và từ
đó mở rộng, nâng cao cho học sinh khá, giỏi, nghiên cứu phương pháp
phù hợp với đối tượng học sinh, năng lực học sinh với môn học, tiết
học để phát huy tính tự giác, tích cực của học sinh, kích thích học sinh
động não và thực sự chủ động lĩnh hội kiến thức. Hình thành cho học
sinh phương pháp suy nghĩ, nghiên cứu, tự phát hiện vấn đề mà sách
giáo khoa nêu ra cũng như mục đích viết sách, có thể theo hướng đặt và
giải quyết vấn đề hoặc hợp tác trong nhóm nhỏ nhằm tích cực hoạt
động học tập của học sinh, khơi dậy và phát triển khả năng tự học,
nhằm hình thành cho học sinh tư duy tích cực, độc lập, sáng tạo, nâng
cao năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề, rèn kỹ năng vận dụng kiến
thức giải quyết bài tập, đặc biệt liên hệ kiến thức với thực tế, đồng thời
hình thành cho học sinh những kỹ năng , kỹ xảo qua các bài học, tác
động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh.
Chẳng hạn sử dụng những kí hiệu trên hình vẽ cần đơn giản, không cần
cầu kỳ dễ dẫn đến nhầm lẫn trong quá trình phát hiện đường nối chứng
minh học hoặc trong giải bài toán hình học, việc vẽ phác hình, ướm
chừng cũng rất cần thiết song cũng cần có cơ sở để đo độ chính xác
tương đối, giáo viên là người hướng dẫn học sinh tìm tòi, phát hiện để
trở thành kỹ năng, kỹ xảo cho học sinh. Như:
+ Học sinh khi xác định trung điểm, qua nhiều lần giáo viên nêu
vấn đề: Em hãy nêu cách xác định vị trí trung điểm, dựa vào số các
dòng kẻ? Và giáo viên cho học sinh kiểm tra lại. Hay khi vẽ đường
thẳng song song với đường thẳng cho trước. Và kể cả qua bài tập học

a. Vì x -2 = 0
⇔
x = 2 nên ĐKXĐ của phương trình
2 1
1
2
x
x
+
=
−
là: x
≠
2
b. Ta thấy x -1
≠
0 khi x
≠
1 và x + 2
≠
0 khi x
≠
-2
Vậy ĐKXĐ của phương trình
2 1
1
1 2x x
= +
− +
là x

“Tứ giác nội tiếp”. Sau khi giới thiệu tứ giác nội tiếp, giáo viên đưa bài
tập nhận biết và nảy sinh vấn đề như sau. Cho hình vẽ:
Hãy tìm những tứ giác nội tiếp và một vài tứ giác không nội tiếp.
Có thể học sinh có thể kẻ hoặc không thể kể đến tứ giác EFGH là tứ
giác không nội tiếp thì giáo viên cũng đưa ra (nếu học sinh không kể).
Tứ giác EFGH có nội tiếp hay không? Học sinh dễ nhầm là không bởi
có 2 đỉnh không nằm trên đường tròn. Khi đó giáo viên vẽ một đường
tròn đi qua 4 đỉnh E, F, G, H để học sinh quan sát đồng thời giáo viên
B
A
C
E
chốt lại và giới thiệu phần tiếp theo. Một tình huống đơn giản nhưng
học sinh xác định được kỹ năng đúng, hay sai.
Bên cạnh đó, tôi còn luôn luôn học tập và tìm cho mình có nghệ
thuật trình bày bảng ngắn gọn, sáng sủa, sạch sẽ, làm nổi bật trọng tâm
của bài và tận dụng tối đa phương tiện, thiết bị dạy học với tư cách làm
phương tiện nhận thức mà không đơn thuần chỉ là minh hoạ đơn giản,
ngoài ra còn tự làm những đồ dùng phục vụ cho bộ môn như: Compa,
êke, thước kẻ,… và định hướng, kích thích cho học sinh cùng làm như
mô hình: hình thoi, hình vuông, hình chữ nhật, hình lập phương… và
trong quá trình hướng dẫn cũng như tiến hành thí nghiệm, tôi luôn có ý
thức xác định vị trí đứng phù hợp.
Trong mỗi tiết học, tôi luôn xác định vai trò chủ đạo, làm chủ các
tình huống, vận dụng linh hoạt các phương pháp, biện pháp hướng dẫn
học sinh có những kĩ năng chính xác, làm chủ tri thức, đánh giá chính
xác, khách quan để học sinh nhận ra những mặt mạnh, mặt còn hạn chế.
Hơn nữa tôi thường xuyên trao đổi trực tiếp, thăm dò ý kiến học sinh,
lắng nghe từ phía học sinh để nắm bắt, rút kinh nghiệm trong phương
pháp dạy, truyền đạt kiến thức để học sinh lĩnh hội kiến thức tốt nhất và