S¸ng kiÕn kinh nghiÖm Nguyễn Thị Nga
MỤC LỤC
Trang
A- MỞ ĐẦU.
1. Lí do chọn đề tài. 4
2. Mục đích nghiên cứu. 4
3. Đối tượng và khách thể nghiên cứu. 4
4. Nhiệm vụ nghiên cứu. 5
5. Các phương pháp nghiên cứu. 5
6. Phạm vi nghiên cứu. 5
B- NỘI DUNG.
I. Cơ sở lí luận. 57
1
SỞ GD & ĐT TỈNH THÁI NGUYÊN
PHÒNG GD&ĐT PHÚ LƯƠNG Người thực hiện: Nguyễn Thị Nga
Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Yên Đổ 2
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
TÊN SKKN:
“Một số kinh nghiệm rèn kĩ năng đọc -hiểu
cho học sinh lớp 4.”
***

Yên Đổ, tháng 05 năm 2012.

S¸ng kiÕn kinh nghiÖm Nguyễn Thị Nga
A- MỞ ĐẦU
I. Lí do chọn sáng kiến kinh nghiệm :
Trong dạy học môn Tập đọc ở Tiểu học, việc rèn đọc hiểu chiếm vị trí

IV. Nhiệm vụ nghiên cứu:
- Nghiên cứu cơ sở lý luận cho việc nghiên cứu đề tài.
- Tìm hiểu thực trạng và đưa ra những biện pháp thiết thực rèn kỹ năng đọc -hiểu
cho học sinh dân tộc thiểu số.
V. Các phương pháp nghiên cứu:
5.1 Các phương pháp nghiên cứu lý luận.
5.2 Các phương pháp nghiên cứu tài liệu.
5.3 Các phương pháp thống kê toán học.
VI. Đóng góp mới về đề tài:
Việc nghiên cứu để xây dựng đề tài sáng kiến kinh nghiệm này đã tiến
hành trong thời gian dài, được bản thân rút kinh nghiệm qua quá trình giảng dạy
các môn học, đặc biệt là phân môn Tập đọc Những kết quả giảng dạy được bản
thân thường xuyên cập nhật để so sánh, rút kinh nhiệm vào từng thời điểm trong
năm học và so sánh kết quả với những năm học trước. Từ đó đề ra những biện
pháp để giảng dạy đạt kết quả cao hơn.
Trên thực tế chắc chắn đã có rất nhiều người nghiên cứu về vấn đề này .
Nhưng trên thực tế xã hội càng phát triển kéo theo sự đổi mới về phương pháp
giáo dục học sinh. Hơn nữa ở cùng một đề tài nhưng mỗi người nghiên cứu ở
3
S¸ng kiÕn kinh nghiÖm Nguyễn Thị Nga
hoàn cảnh khác nhau , đối tượng nghiên cứu khác nhau nên cũng có những sáng
kiến khác nhau .Tôi nghiên cứu đề tài này dựa trên những yêu cầu mới về dạy và
học mới hiện nay với mong muốn sẽ đóng góp một phần kinh nghiệm nhỏ của
tôi với sự phát triển của ngành giáo dục trong thời đại ngày nay
VII.Kế hoạch nghiên cứu:
- Tháng 9 : điều tra khảo sát tình hình thực tế lớp chủ nhiệm.
- Tháng 10 tìm hiểu nội dung chính của đề tài
- Tháng 11 : Tìm hiểu số liệu thống kê và lập đề cương đề tài.
- Tháng 12 : đến tháng 4 : Nghiên cứu áp dụng các biện pháp vào thực tiễn và rút
ra bài học kinh nghệm

hiểu góp phần quan trọng vào việc hình thành và phát triển năng lực cho học
sinh. Những bài tập đọc trong chương trình sách giáo khoa lớp 4 mới là những
bài văn, bài thơ hay trong kho tàng văn học trong nước và nước ngoài. Chính vì
thế mà các em có vốn văn học dân tộc, hay trên thế giới khá lớn. Bên cạnh đó, có
các bài tập đọc còn cung cấp cho các em vốn từ ngữ phong phú, thuộc nhiều chủ
đề để sử dụng vào việc tập viết, tập chép đoạn văn, bài thơ Và đặc biệt là việc
viết các bài Tập làm văn . Sử dụng vào việc giao tiếp, ứng xử hàng ngày, Mặt
khác các bài tập đọc còn là bức tranh muôn hình, muôn vẻ về đề tài thiên nhiên,
xã hội phong phú, về phong tục tập quán, lối sống và kinh nghiệm sống. Cho nên
việc đọc hiểu giúp các em càng thêm hiểu biết về con người, về đất nước trong
quá khứ cũng như trong hiện tại và tương lai.
5
S¸ng kiÕn kinh nghiÖm Nguyễn Thị Nga
Khi học phân môn Tập đọc, đặc biệt là phần đọc hiểu giúp trí tuệ của các
em ngày càng được nâng cao, bồi dưỡng cho các em tình yêu, niềm tin trong
cuộc sống. Dạy Tập đọc và rèn kĩ năng đọc - hiểu nội dung văn bản sẽ giúp các
em phát triển tư duy logic, rèn luyện khả năng thông hiểu ngôn ngữ, khả năng
suy nghĩ logic và tổng hợp.
Cũng như các môn học khác ở các cấp học, môn Tập đọc đòi hỏi giáo viên
phải đổi mới phương pháp: Lấy học sinh làm trung tâm., học sinh giữ vai trò chủ
đạo trong quá trình học tập. Tự tìm tòi để hiểu nội dung, phát hiện kiến thức dưới
sự chỉ đạo, hướng dẫn của người thầy. Với những yêu cầu quan trọng như vậy thì
người giáo viên phải là người tổ chức linh hoạt chuẩn bị được nhiều tình huống
phong phú cho học sinh. Tránh nhồi nhét vào đầu các em những kiến thức mà
chính các em không hiểu gì cả.
Trong chương trình tiểu học, các bài tập đọc của lớp 4 đã được chọn lọc kĩ
càng. Được sắp xếp theo từng chủ đề, nội dung các bài tập đọc cung cấp, bồi
dưỡng cho các em lòng yêu thiên nhiên, yêu đất nước, yêu người lao đông, yêu
người thân ở xung quanh các em.
Vì thế, việc đọc hiểu từng bài tập đọc nhằm trau dồi lòng hướng thiện đạo

SL Tỷ lệ SL Tỷ lệ SL Tỷ lệ SL Tỷ lệ
Đầu năm 18 2 11,2% 4 22,4% 8 44% 4 22,4%
III. Các giải pháp và kết quả đạt được:
1.Giải pháp
Từ những cơ sở lý luận trên tôi xin đưa ra một số biện pháp rèn kĩ năng
đọc hiểu trong giờ tập đọc cho học sinh lớp 4 như sau:
Trong quá trình giảng dạy, tôi luôn áp dụng nhiều phương pháp và hình
thức tổ chức dạy học. Nhằm phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh, không
7
S¸ng kiÕn kinh nghiÖm Nguyễn Thị Nga
áp đặt, không cứng nhắc. Những phương pháp đặc biệt chú trọng là những
phương pháp sau:
- Đọc sách, đọc tài liệu.
- Mô tả.
- Giảng giải.
- Hỏi đáp.
- Trực quan.
- Rèn luyện theo mẫu.
- Thực hành giao tiếp và tổ chức trò chơi.
- Tổng kết rút kinh nghiệm.
Kĩ năng đọc hiểu là một kĩ năng phức tạp, đòi hỏi một quá trình lâu dài.
Quá trình đọc, ngày càng nâng cao. Học sinh cần phải chiếm lĩnh văn bản cả về
nội dung và nghệ thuật. Vì thế, cần hình thành cho học sinh các bước tìm hiểu
văn bản.
- Hiểu các từ, các cụm từ.
- Hiểu các câu.
- Hiểu các đoạn, những tập hợp câu dùng đẻ phát biểu một ý kiến trọn vẹn.
- Hiểu được cả bài thơ hay bài văn.
Trong hai tiết Tập đọc, để giúp các em hiểu sâu vấn đề tạo nên hững thú
trong giờ học, giáo viên nên cho học sinh tự phát hiện kiến thức hoặc tự kiểm tra

Việc tổ chức lớp học để học sinh tự phát hiện ý, phát hiện nghệ thuật là
yêu cầu căn bản đối với giáo viên. Trong lĩnh vực này, hầu như giáo viên chưa
9
S¸ng kiÕn kinh nghiÖm Nguyễn Thị Nga
chú ý cao. Giáo viên còn nói nhiều, giảng nhiều làm cho giờ học biến thành tiết
giảng văn. Hoặc giáo viên nêu câu hỏi để học sinh trả lời làm cho tiết học nhàm
chán, không khắc sâu, không cô đọng được nội dung bài, không hiểu được từ ngữ
hay, một số câu hoặc nội dung bài. Điều đó dẫn đến kết quả giờ tập đọc không
cao.
Phát hiện ý của bài: bao gồm phát hiện tình cảm chứa đựng trong bài thực
hiện việc phản ánh đời sống qua đoạn văn, khổ thơ, bài văn, bài thơ.
Phát hiện tính cách nhân vật được thể hiện như thế nào? Em hãy tỏ thái độ
yêu hay không yêu với các nhân vật trong bài. Qua đó giáo dục tình cảm thái độ
cho học sinh. Bước đầu học sinh biết phát hiện nghệ thuật: bao gồm nghệ thuật
dùng từ, nghệ thuật viết câu.
- Nghệ thuật dùng từ: Từ láy, từ gợi tả, gợi cảm, từ chỉ mùi vị màu sắc, từ
chỉ hình ảnh có trong bài.
- Nghệ thuật viết câu: Câu văn dài, ngắn diễn tả điều gì? gợi cảm điều gì?
Các biện pháp tu từ, nhân hoá hay so sánh.
Bước đầu học sinh phát hiện thấy nghệ thuật miêu tả: Kể chuyện, tường
thuật, tả cảnh
Qua việc phát hiện về ý và phát hiện nghệ thuật,học sinh sẽ cảm nhận được
cái hay, cái đẹp của bài văn, bài thơ.
Quá trình hiểu một bài gồm nhiều bước, với nhiều thao tác tư duy. Giáo viên
không nên nôn nóng bắt học sinh chưa kịp nhớ nội dung bài đã phải phân tích tổng
hợp, khái quát hoá Các yếu tố trong bài để tìm ra ý nghĩa bài (ở các tầng bậc khác
nhau). Đây là công việc của các lớp học và bậc học sau này.
Việc nhớ và hiểu nội dung bài được kết hợp chặt chẽ với việc luyện đọc
nhiều lần văn bản. Vì thế việc đọc lưu loát cũng là một nhiệm vụ rất quan trọng,
10

- Giới thiệu bài bằng tranh, ảnh hoặc vật thật để gây hứng thú trong giờ
học cho học sinh (tuy nhiên ở phần này giáo viên phải đầu tư cho sự chuẩn bị, phải
tìm tòi).
- Luyện đọc:
+ Đọc tiếng, từ: Cho học sinh tự phát hiện từ khó đọc, tự giải thích từ khó
theo sự hiểu biết của mình.
+ Tìm hiểu bài: Tuỳ theo từng bài mà giáo viên tổ chức các hình thức khác
nhau để học sinh tìm hiểu. Ở đây, tôi cho học sinh trả lời câu hỏi để tìm hiểu bài
dưới hình thức sử dụng bảng phụ để học sinh dễ dàng nhận ra được nội dung phần trả
lời của câu hỏi (đối với học sinh trung bình).
Với mức độ học sinh khá, giỏi tôi cho các em đọc một đoạn văn hay bài
thơ rồi đặt câu hỏi cho bạn trả lời, hay tự đọc câu văn diễn tả ý.
Với mức độ học sinh trung bình của lớp, khi tìm hiểu bài tôi cho học sinh
đọc kĩ câu văn, đoạn văn hay dòng thơ, khổ thơ trả lời cho nội dung câu hỏi rồi
mới đặt câu hỏi để các em trả lời.
* Phần củng cố, dặn dò:
- Học sinh đọc khổ thơ hay đoạn văn mà mình yêu thích lý do mà mình yêu
thích?
- Học sinh đọc trơn cả bài. Chú ý ngắt, nghỉ hơi cho học sinh.
- Nắm được nội dung bài Tập đọc.
2.Kết quả:
Trong quá trình áp dụng một số biện pháp rèn kĩ năng đọc- hiểu cho học sinh
trong lớp, kết quả đã đạt được như sau:
12
S¸ng kiÕn kinh nghiÖm Nguyễn Thị Nga
Định kỳ
Tổng số
học sinh
Giỏi Khá Trung bình Yếu
SL Tỷ lệ SL Tỷ lệ SL Tỷ lệ SL Tỷ lệ

truyện hoặc bài Tập đọc qua đó để học sinh tự học tập, phát huy khả năng của
bản thân mình.
Để gây hứng thú cho học sinh, làm cho giờ học sôi nổi hơn, giáo viên có
thể tổ chức cho học sinh tham gia một số trò chơi theo nguyên tắc: “Học mà chơi,
chơi mà học”. Thông qua các hình thức tổ chức hoạt động vui chơi, học sinh
được vui chơi được củng cố các kiến thức đã học, tạo điều kiện cho học sinh
được rèn kĩ năng giao tiếp, kĩ năng nghe - nói. Từ đó kích thích khả năng ứng xử
ngôn ngữ của học sinh. Rèn tư duy linh hoạt, tác phong nhanh nhẹn, tháo vát, tự
tin cho học sinh. Giáo dục tư tưởng lành mạnh, tình cảm tốt đẹp cho học sinh
(qua các tổ chức mang tính tập thể).
Tôi tiến hành thực hiện những biện pháp, những kinh nghiệm từ đầu năm
học, sau khi khảo sát chất lượng đầu năm. Quá trình thực hiện các biện pháp đã
nêu là quá trình lâu dài trong năm học và có sự điều chỉnh nếu các biện pháp đó
còn bất hợp lý đối với đối tượng học sinh.
II. Khuyến nghị :
Trong việc rèn kĩ năng đọc hiểu muốn phát huy tính tích cực học tập của học
sinh, giáo viên cần tạo mọi điều kiện cho các em được “tự bộc lộ” năng lực nhận
thức và thực hành luyện tập kĩ năng đọc hiểu với sự hỗ trợ của bạn bè và cô giáo.
Giáo viên nên quan tâm tới tất cả các đối tượng học sinh trong lớp, đặc biệt
những em nhút nhát, lúng túng khi trả lời Ngoài ra, đòi hỏi người giáo viên
14
S¸ng kiÕn kinh nghiÖm Nguyễn Thị Nga
phải kiên trì, vượt khó, tìm tòi sáng tạo và phải có tinh thần trách nhiệm cao, lòng
say mê với công việc.
Giáo viên cần khéo léo, khuyến khích động viên khen thưởng kịp thời đối
với những học sinh có tiến bộ, phát huy được khả năng phát triển tư duy tạo cho
không khí lớp học sôi nổi, hào hứng. Có như vậy thì giờ học mới đạt hiệu quả
cao.
Giáo viên cần kết hợp chặt chẽ giữa ba môi trường giáo dục đó là: Nhà
trường, gia đình, xã hội để tạo điều kiện cho học sinh có điều kiện thuận lợi phục

1994.
6. Tiếng việt lớp 4 tập 1, 2 – NXBGD – 2007 của Nguyễn Minh Thuyết
(chủ biên), Nguyễn Thị Hạnh, Nguyễn Thị Ly Kha, Đặng Thị Lanh, Lê Phương
Nga, Lê Hữu Tỉnh.
7. Phương pháp dạy học tiếng việt ở tiểu học – Bộ Giáo dục và Đào tạo
thuộc Dự án phát triển giáo viên tiểu học – NXBGD và NXBĐHSP – 2007 của
Lê Phương Nga, Đặng Kim Nga.
8. Tiếng việt và phương pháp dạy học tiếng việt ở Tiểu học Bộ Giáo dục
và Đào tạo thuộc Dự án phát triển giáo viên tiểu học – NXBGD – 2006 của Đinh
Thị Oanh, Vũ Thị Kim Dung, Phạm Thị Thanh.
E- MỤC LỤC
16
S¸ng kiÕn kinh nghiÖm Nguyễn Thị Nga
Trang
A.MỞ ĐẦU
I. Lí do chọn sáng kiến kinh nnghiệm 2
II. Mục đích nghiên cứu 2
III. Phạm vi nghiên cứu 2
IV. Nhiệm vụ nghiên cứu 3
V.Các phương pháp nghiên cứu 3
VI.Đóng góp mới về đề tài 3
VII.Kế hoạch nghiên cứu 3
B. NỘI DUNG
I.Cơ sở lí luận 4
II.Thực trạng của việc dạy học môn Tập đọc hiện nay 6
III.Các giải pháp
1.Giải pháp 7
2.Kết quả 12
C- KẾT LUẬN- KHUYẾN NGHỊ.
1. Kết luận 12