Đ Ề TÀI: MỘT SỐ KINH NGHIỆM RÈN KĨ NĂNG KỂ CHUYỆN CHO HỌC SINH
LỚP 2 TRONG PHÂN MÔN TIÊNG VIỆT.
I. SỰ CẦN THIẾT, MỤC ĐÍCH CỦA VIỆC THỰC HIỆN SÁNG KIẾN.
Giáo dục tiểu học là bậc học nền tảng, đặt cơ sở ban đầu cho hệ thống giáo dục phổ thông.
Phát triển giáo dục nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, phát triển nhân tài. Đào tạo những
con người có kiến thức văn hoá, khoa học tự chủ, sáng tạo, yêu chủ nghĩa xã hội, sống lành
mạnh, phát triển giáo dục là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp hoá,
hiện đại hoá đất nước. Mỗi môn học ở Tiểu học có vị trí và vai trò quan trọng trong việc hình
thành nhân cách học sinh.
Môn Tiếng Việt được lồng ghép các phân môn: Tập đọc, Luyện từ và câu, Chính tả, Tập
làm văn và Kể chuyện. Kể chuyện ở Tiểu học ngoài mục đích giải trí, kích thích hứng thú học
tập, bồi dưỡng tâm hồn, trau dồi vốn sống còn nhằm phát triển năng lực trí tuệ cho học sinh.
Đồng thời mở rộng tích cực hoá vốn từ ngữ , phát triển tư duy, nâng cao hiểu biết về đời sống
góp phần hình thành nhân cách con người mới.
Nhưng làm thế nào để dạy tốt tiết kể chuyện? Làm thế nào để gây hướng thú đối với các
em? Làm thế nào để rèn luyện kỹ năng kể chuyện cho học sinh Tiểu học nói chung, học sinh
lớp 2 nói riêng? Đó là một vấn đề quan trọng được các nhà giáo dục quan tâm. Là một giáo
viên trực tiếp giảng dạy lớp 2 bản thân tôi rất trăn trở cho chất lượng dạy tiết kể chuyện, với
mục đích rèn kĩ năng kể chuyện cho học sinh không chỉ đọc thuộc, nhớ nội dung câu chuyện
mà còn phải biết nhập vai để thể hiện được giọng kể, nét mặt, điệu bộ, cử chỉ, phù hợp với mỗi
nhân vật trong từng đoạn chuyện, trong từng câu chuyện kể. Vậy người giáo viên cần phải có
phương pháp dạy học thế nào để hướng dẫn học sinh làm được điều này. Đó chính là lý do tôi
chọn đề tài này.
1 . THỰC TRẠNG.
1.1. Đối với giáo viên.
Thông qua việc dự giờ- thăm lớp, qua trao đổi với các bạn đồng nghiệp tôi nhận thấy
rằng đa số giáo viên dạy phân môn kể chuyện còn có những tồn tại sau:
- Chưa chuẩn bị các đồ dùng dạy học thường xuyên để minh hoạ cho câu chuyện thêm
sinh động.
- Giáo viên cần phải gọi các em học sinh hay rụt rè, ngại nói và diễn đạt kém lên kể
thường xuyên.

1.Tự nghiên cứu và tìm hiểu tâm lý học sinh.
- Học sinh tiểu học còn mang tính tư duy cụ thể trực quan, nó được chuyển dần từ cụ thể
trực quan sang trìu tượng, khái quát. Vì thế khi dạy giáo viên cần chú ý đến trực quan.
- Suốt những năm ở tiểu học, nếu các em được nghe và học kể chuyện đầy đủ thì các
em được bồi dưỡng nhận thức, tình cảm, được làm giàu vốn từ ngữ và phát triển tư duy, đặc
biệt là tư duy hình tượng. Ta thấy phân môn kể chuyện trở nên đa dạng và phong phú. Dạy tốt
kể chuyện, rèn kĩ năng kể chuyện tốt ở các em, giáo viên sẽ tạo điều kiện tốt cho sự phát triển
năng khiếu ở học sinh tạo điều kiện ươm mầm cho những nhân tài mai sau.
2. Nghiên cứu đặc trưng bộ môn kể chuyện.
Tiết kể chuyện như tên gọi là đặc trưng kể chứ không phải đọc hay là giảng, là làm bài tập.
Khi dạy người giáo viên phải biết hướng dẫn các em kể lại bằng ngôn ngữ, cử chỉ, điệu bộ.
Biết vận dụng vào các tranh vẽ để nhớ lại nội dung từng đoạn của câu chuyện. Do kể chuyện
có tính chất tổng hợp nên tiết kể chuyện yêu cầu các em rèn luyện.
+ Kỹ năng ghi nhớ.+ Kỹ năng kể chuyện và kỹ năng nói trước đông người.+ Kỹ năng đóng
vai theo nội dung truyện.
Trong các kỹ năng tôi đã nêu thì kỹ năng kể chuyện là một kỹ năng có tính chất tổng hợp
của kỹ năng nói và kỹ năng diễn cảm. Muốn nói, muốn viết, khi nói, khi viết phải diễn tả ý của
mình sao cho trung thành, sáng sủa, chặt chẽ, chính xác và hay.
3. Một số kinh nghiệm cụ thể của giáo viên đứng lớp.
Luyện kỹ năng kể lại câu chuyện diễn cảm là một nhiệm vụ hết sức quan trọng, nó vừa
hình thành những phẩm chất, nhân cách vừa góp phần phát triển tư duy, ngôn ngữ, đạo đức,
thẩm mỹ cho học sinh.
3.1. Tổ chức cho học sinh khởi động vào đầu tiết học.
Vào bài bằng hình thức khởi động vừa tạo không khí dễ chịu giữa cô và trò, vừa khơi
dậy những kiến thức có sẵn của học sinh có liên quan cần thiết đến câu chuyện sắp kể . Giáo
viên chỉ cần cho học sinh làm khởi động đơn giản như trò chơi " Xem hành động đoán nhân
vật": Ví dụ: Dạy tiết kể chuyện " Bím tóc đuôi sam" tuần 8.
- Giáo viên cho HS 1 làm động tác đang ngồi khóc; HS 2 làm động tác kéo bím tóc của
bạn ; HS 3 làm động tác an ủi HS 1.
- Hoặc khởi động bằng cách thi sắp xếp tranh đúng và nhanh theo trình tự câu chuyện hay

cùng tranh luận, hợp tác để giải quyết vấn đề. Tổ chức cho học sinh luyện kể theo nhóm là
luyện cho tất cả học sinh đều được kể chỉ trong một thời gian ngắn và tạo cho những học sinh
có tính e ngại khắc phục dần dần, từ chỗ kể cho 3- 4 bạn nghe rồi dần dần sẽ mạnh dạn kể cho
nhiều người nghe.
Giáo viên tiến hành cho học sinh kể theo nhóm trong hoạt động 1( kể từng đoạn câu
chuyện theo tranh), yêu cầu trưởng nhóm phân công mỗi em kể một đoạn chuyện. Nên chia
nhóm nhỏ 4 em là hợp lý nhất.
Nên sắp xếp chỗ ngồi cho học sinh sao cho các đối tượng học sinh xen kẽ nhau:
+ Học sinh khá- giỏi với học sinh trung bình- yếu.+ Học sinh nam với học sinh nữ.+ Học
sinh mạnh dạn tự tin với học sinh nhút nhát, tự ti.+ Học sinh có khả năng diễn đạt tốt, năng
khiếu kể chuyện hay với học sinh có khả năng diễn đạt yếu, không có khả năng kể chuyện.
3.6. Luyện cho học sinh kể có sáng tạo.
Đây quả là một yêu cầu tương đối khó đối với học sinh lớp 2, nhưng làm được điều này
thì câu chuyện kể không những trở nên sinh động hơn mà còn làm giàu thêm vốn từ cho học
sinh. Đặc biệt đối với những câu chuyện kể có yêu cầu kể phân vai dựng lại câu chuyện thì
điều này lại là yếu tố hết sức quan trọng. Để luyện được cho học sinh biết kể sáng tạo đòi hỏi
giáo viên phải có hệ thống câu hỏi gợi mở, dẫn dắt tỉ mỉ, đồng thời trong quá trình học sinh kể
giáo viên yêu cầu học sinh theo dõi bạn kể phải tìm ra được những chi tiết nào sáng tạo trong
lời kể, trong điệu bộ, trong cử chỉ, của bạn.
3.7. Chuẩn bị đồ dùng học tập cho tiết kể chuyện.
a)Tranh .
Như chúng ta đã biết, tranh ảnh là đồ dùng trực quan có thể được sử dụng trong bất kì một
môn học nào. Giáo viên sử dụng tranh vẽ để minh hoạ cho nội dung truyện, làm cho lời kể
mẫu của mình sinh động và hấp dẫn hơn. Còn hình thức kể chuyện theo tranh của chương trình
mới thì hoàn toàn khác hẳn. Vì vậy, giáo viên phải chuẩn bị đầy đủ tranh vẽ. Vì tranh vẽ thể
hiện nội dung, diễn biến câu chuyện. Học sinh dựa vào tranh vừa là phương tiện trợ giúp trí
nhớ một cách đắc lực, vừa là công cụ làm cho việc thể hiện lại câu chuyện một cách sinh động
và hấp dẫn. Đa số các câu chuyện đều được kể theo tranh, mỗi bức tranh sẽ tương ứng với nội
dung của một đoạn truyện, thường thì mỗi câu chuyện có từ 3 đến 4 đoạn nên có từ 3 đến 4
bức tranh minh hoạ. Nhưng cũng có những truyện có từ 5 đến 6 đoạn nên được minh hoạ bằng

Kết quả cụ thể: Vừa qua tôi đã có kế hoạch khảo sát lớp tôi kết quả là:
Sĩ số HS kể tốt HS biết kể HS kể chưa lưu loát
Đầu năm: 26 03 10 13
GHKI : 26 10 10 6
CHKII : 26 12 12 2
* Bài học kinh nghiệm.
Cùng với sự đầu tư, học hỏi qua đồng nghiệp có kinh nghiệm, qua các tài liệu hướng
dẫn, qua chỉ đạo của cấp trên, qua quá trình thực hiện, đồng thời với kết quả thu được ở trên
tôi đã tự tin và rút ra bài học cho bản thân.
- Phải thực sự yêu nghề, mến trẻ, có tâm huyết và say mê với nghề nghiệp.
- Cần quan tâm đến mọi đối tượng học sinh, nắm đúng đặc điểm tâm sinh lý của học sinh
để lựa chọn phương pháp, điều chỉnh hình thức dạy cho phù hợp.
- Trong giảng dạy phải nghiên cứu kỹ chương trình, sách giáo khoa, tài liệu tham khảo
để phối hợp rèn luyện kỹ năng kể chuyện cho học sinh, đầu tư một cách thích đáng cho bài
dạy. Đồng thời có phương pháp hướng dẫn cho học sinh chủ động lời kể và ngữ điệu sáng tạo
có ý nghĩa với tất cả các môn học.
- Tự học, rèn luyện, mạnh dạn tự tin vận dụng phương pháp tổ chức các hình thức dạy
học cá nhân, nhóm, tập thể nhằm thực hiện nhiệm vụ mở rộng và tích cực hoá vốn từ ngữ, phát
triển tư duy, nâng cao hiểu biết về đời sống, nhân cách con người mới, con người của thời đại
công nghiệp hoá hiện đại hoá.
- Cần biết động viên, khen ngợi những thành công, tiến bộ nhỏ nhất của các em, để các
em thêm tự tin ngày càng tiến bộ hơn, qua đó giúp các em luôn có ý thức phấn đấu, tu dưỡng
rèn luyện, vươn lên mọi mặt trở thành chủ nhân tương lai của đất nước.
V. ĐÁNH GIÁ PHẠM VI ẢNH HƯỞNG CỦA SÁNG KIẾN
Tiết kể chuyện có ý nghĩa góp phần tích lũy vốn văn học, mở rộng vốn sống cho trẻ,
mở rộng tầm hiểu biết, khêu gợi trí tưởng tưởng cho các em.
Sáng kiến của tôi đã được áp dụng có hiệu quả ở lớp 2A và áp dụng trong toàn trường và
khối 2 trong các trường Tiểu học.
VI . KIẾN NGHỊ, ĐỀ XUẤT.
* Đối với các cấp chính quyền, ngành địa phương: