I. Đặt vấn đề
•
Nước là thành phân không thể thiếu trong hệ sinh thái
rừng. Sau nhân tố nhiệt độ, nước (độ ẩm) là một nhân
tố sinh thái vô cùng quan trọng. Trong lịch sử phát
triển của sinh giới trên bề mặt trái đất luôn luôn gắn
liền với môi trường nước. Các sinh vật đầu tiên xuất
hiện trong môi trường nước. Quá trình đấu tranh lên
sống ở cạn, chúng cũng không tách khỏi môi trường
nước; nước cần thiết cho quá trình sinh sản. Sự kết
hợp của các giao tử hầu hết được thực hiện trong môi
trường nước, nước cần thiết cho quá trình trao đổi
chất, quang hợp,…
II. NỘI DUNG
•
1. Vai trò của nước
-
Nước là thành phần tổ thành không thể thiếu của sinh
vật
+ thực vật nói chung có ham lượng nước tới 60 - 80%,
còn ở động vật hàm lượng lại cao hơn thực vật. Ví
dụ: củ khoai tây có hàm lượng nước 74-80%, cây gỗ
và cây bụi chiếm 79-81%.
1. Vai trò của nước
- Nước làm môi giới cho tất cả sự chao đổi chất của sinh
vật, sự vận chuyển, thải ra chất thải, dẫn chuyền các
chất dinh dưỡng trong cơ thể và sự sống đều phải dựa
vào các quá trình sinh học sinh vật đều cần thiết phải ở
trong dung dịch nước mới tiến hành được.
1. Vai trò của nước
có mưa hoặc lúc có sương.
2. Nguồn nước của thực vật
-
Mưa được hình thành từ
hơi nước: hơi nước ngưng
tụ từ ao hồ sông suối và
biển đại dương. Nhiều
hơi nước tụ lại thành
mây nhiều phân tử hơi
nước liên kết với nhau tạo
thành giọt nước lớn và rơi
xuống đất tạo thành mưa.
Nhiệt độ không khí dưới
0
o
C thì sẽ hình thành mưa
đá và băng tuyết .
2. Nguồn nước của thực vật
•
Sương
•
Sương và sương mù có
ảnh hưởng lớn tới sự sinh
trưởng và phát triển của
cây rừng ngoài ra sương
còn làm giảm hoặc mất đi
sự thoát hơi nước của
thực vật và trong điều
kiện ,độ ẩm không khí cao
thì cây rừng có khả năng
cảnh và khả năng thích nghi
với lượng nước nước cần thiết
trong điều kiện nhất định
3.Quan hệ của thực vật đối với nước
•
Dựa vào mức độ quan
hệ của thực vật người ta
chia ra các nhóm thực
vật như sau:
•
+ Thực vật chịu hạn
•
+ thực vật chịu khô
•
+ thực vật trung tính
•
+ thực vật ưa ẩm
4. Ảnh hưởng của nước đối với cây rừng
•
Nước là điều kiện quan trọng để sinh vật sinh
tồn
•
Nước là thành phần tổ thành không thể thiếu của
sinh vật. Tất cả sự trao đổi chất của sinh vật đều
cần phải lấy nước làm môi giới , sự vận chuyển ,
thải ra các chất thải, dẩn truyền các chất dinh
dưỡng trong cơ thể. Tất cả các chất hòa tan trong
nước có thể ra vào được cho nên sinh vật vào môi
trường của chúng luôn trao đổi nước.
4. Ảnh hưởng của nước đối với cây rừng
Do nhiều yếu tố mà phân bố nước mưa trên trái đất
không đều. Ở nước ta chia làm ba khu vực luôn tương
quan, tức là các khu ẩm ướt, khu khô hạn, khu hoang
mạc. Do vậy thực vật cũng được chia làm ba khu
vực :
•
+ khu rừng rậm ẩm ướt
•
+ khu thảo nguyên khô hạn
•
+ khu hoang mạc
5.Ảnh hưởng của quần xã sinh vật đối với cân
bằng nước
•
Sự cân bằng nước trong rừng có thể biểu thị qua công
thức sau (theo vuwsstoxki, 1938):
•
R=E+T+S+W
•
Trong đó: R là lượng nước mưa
•
E là nước bốc hơi
•
T là lượng thoát hơi nước
•
S là dòng chảy bề mặt
•
W là dòng thấm vào đất
5.Ảnh hưởng của quần xã sinh vật đối với cân
bằng nước
5.Ảnh hưởng của quần xã sinh vật đối với cân
bằng nước
•
Lượng nước trong tán cây rừng phụ thuộc vào các
nhân tố: kiểu rừng,tuổi,thành phần loài cây,độ tàn che
và dạng sống của cây rừng,điều kiện khí tượng,lượng
mưa và cường độ mưa,thực vật che phủ,ẩm độ, nhiệt
độ không khí, thời tiết và mùa trong năm.
5.Ảnh hưởng của quần xã sinh vật đối với cân
bằng nước
•
Lượng mưa ở rừng nhiệt
đới có trong tán cây
rừng là 30 – 35% tổng
lượng mưa
5.Ảnh hưởng của quần xã sinh vật đối với cân
bằng nước
•
Lượng mưa ở rừng kim
I = 20 – 40%
•
Lượng mưa ở rừng lá
rộng I = 12 – 25 %
5.Ảnh hưởng của quần xã sinh vật đối với cân
bằng nước
•
Lượng nước bốc hơi: lượng nước bốc hơi trong rừng
it hơn ngoài chỗ chống,phụ thuộc vào cấu trúc
rừng,độ ẩm,nhiệt độ không khí,thời tiết……
•
sông,bờ đập của rừng
•
Theo A.A Môn chanop
(1962) thì vai trò bảo vệ
rừng phần lớn phụ thuộc
vào kiểu rừng thành
phần rừng, tuổi cây, độ
dày, cấp đát của rừng và
hoàn cảnh sinh thái của
nó.