Chuyên đề thực tập tốt
nghiệp

MỤC LỤC
Trang
Mục lục…………………………………………………………...…………...……….1
Danh mục bảng biểu……………………………...………………………...………….3
Danh mục sơ đồ……………………………………...………………………..……….4
Lời mở đầu…………………………………..………………………………….……..5
Phần I: Khái quát chung về Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn-
Chi nhánh Hà Nội…………………………………………………………..….7
1. Quá trình hình thành và phát triển của Công ty và Chi nhánh Công ty………..7
1.1. Quá trình hình thành và phát triển của Công ty………......…....…………7
1.2. Quá trình hình thành và phát triển của Chi nhánh Công ty tại Hà Nội .…9
2. Tổ chức bộ máy quản lý của Công ty và Chi nhánh Công ty……….………..10
2.1. Tổ chức bộ máy quản lý của Công ty………………………….....……...10
2.2. Tổ chức bộ máy quản lý của Chi nhánh Công ty tại Hà Nội……..……..13
3. Kết quả hoạt động kinh doanh và tình hình tài chính của Công ty…………..14
4. Quy trình kiểm toán chung tại Công ty………………………..…………….18
Phần II: Thực trạng kiểm toán Doanh thu và các khoản Phải thu của khách hàng
trong kiểm toán tài chính do Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn-
Chi nhánh Hà Nội thực hiện……………………………………..….……...21
1. Thực trạng kiểm toán Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ do
Chi nhánh Hà Nội thực hiện………………………………...……….……..21
1.1. Kiểm tra hệ thống kiểm soát nội bộ……………….…………………...21
1.2. Mục tiêu kiểm toán……………………………………………………..23
1.3. Các tài liệu yêu cầu khách hàng cung cấp…………………………….23
1.4. Thủ tục phân tích…………………………….……………...…………24
1.5. Thủ tục kiểm tra chi tiết khoản mục Doanh thu……………………….29
1.6. Kiểm tra chi tiết các khoản giảm trừ doanh thu……………….………34
1.7. Kiểm tra thủ tục chia cắt niên độ……………………………….……...35

2.1. Xây dựng kế hoạch kiểm toán cụ thể…………………………………..67
2.2. Đánh giá mức rủi ro kiểm toán và tính trọng yếu……………………..68
2.3. Chương trình kiểm toán các khoản phải thu khách hàng……………...68
2.4. Kĩ thuật gửi thư xác nhận……………………………………………...69
2.5. Nâng cao chất lượng của các kiểm toán viên……………….……….70
2.6. Sử dụng các thủ tục kiểm toán…………………………………..……71
Hoàng Cẩm Tú Kiểm toán 45B
2
Chuyên đề thực tập tốt
nghiệp
Kết luận………………………………………………………………………………72
Danh mục tài liệu tham khảo…………………………………………………….…...73
DANH MỤC BẢNG BIỂU
Trang
Bảng 1: Cơ cấu doanh thu của Công ty ……………..……………………………15
Bảng 2: Một số chỉ tiêu tài chính của Công ty ……………..…………………….16
Bảng 3: Doanh thu phát sinh theo tháng của Công ty xăng dầu PT………………28
Biểu 1: Tài liệu phân tích tổng hợp doanh thu của Công ty xăng dầu PT…...……26
Biểu 2: Tài liệu kiểm tra chi tiết doanh thu theo tháng của Công ty xăng dầu PT..27
Biểu 3: Tài liệu kiểm tra chi tiết giá bán của Công ty xăng dầu PT………………31
Biểu 4: Tài liệu kiểm tra chi tiết giá xuất bán đại lý của Công ty xăng dầu PT..…32
Biểu 5: Tài liệu kiểm tra chi tiết doanh thu và giá bán tháng 3 năm 2005 của
Công ty xăng dầu PT..……………………………………………………33
Biểu 6: Tài liệu kiểm tra chi tiết các khoản giảm trừ doanh thu của
Công ty xăng dầu PT……………………………………………………..34
Biểu 7: Kết luận về mục tiêu kiểm toán doanh thu….……………………………36
Biểu 8: Tài liệu phân tích tổng hợp các khoản phải thu khách hàng của
Công ty xăng dầu PT……………………………………………………..39
Biểu 9: Tài liệu thu thập danh sách khách hàng chưa có đối chiếu nợ cuối năm
của Công ty xăng dầu PT …………..……………………………………40

vượng đó không thể không kể tới hoạt động kiểm toán. Có thể thấy trong thời gian
gần đây lĩnh vực kiểm toán phát triển rất đa dạng về loại hình cũng như chất lượng.
Trong số các loại hình dịch vụ kiểm toán đang thực hiện dịch vụ kiểm toán báo cáo
tài chính được tiến hành nhiều nhất. Để đảm bảo có đủ sức cạnh tranh trên thương
trường quốc tế đòi hỏi các doanh nghiệp Việt Nam phải nỗ lực hết mình trong việc
tạo ra uy tín, thị trường, nâng cao năng lực tài chính cũng như tổ chức quản lý.
Muốn vậy doanh nghiệp phải tập hợp được nhiều yếu tố để tạo nên sự thành công
của mình, trong đó có một báo cáo tài chính lành mạnh là một điều kiện vô cùng
cần thiết. Các báo cáo tài chính được kiểm toán để khẳng định tính trung thực, hợp
lý và phù hợp với quy định của Nhà nước, chuẩn mực và chế độ kế toán hiện hành.
Như vậy, trong điều kiện hiện nay kiểm toán tài chính trở thành một nhu cầu
không thể thiếu của tất cả các doanh nghiệp.
Trong quá trình kiểm toán Báo cáo tài chính của một công ty, nhất là với
một công ty kinh doanh trong lĩnh vực thương mại thì kiểm toán Doanh thu và các
khoản Phải thu khách hàng là quan trọng nhất vì mức độ phát sinh tương đối lớn và
tính phức tạp về nghiệp vụ có ảnh hưởng nhiều đến các chỉ tiêu quan trọng khác.
Mặt khác đó là các chỉ tiêu cơ bản để đánh giá khả năng thanh toán, tình hình tài
chính và kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Đó cũng là các chỉ tiêu
chứa đựng nhiều rủi ro và sai sót. Do đó kiểm toán Doanh thu và Phải thu khách
hàng là quy trình kiểm toán quan trọng và chiếm khối lượng lớn trong quá trình
kiểm toán.
Hoàng Cẩm Tú Kiểm toán 45B
5
Chuyên đề thực tập tốt
nghiệp
Bên cạnh những bước phát triển nhất định trong hoạt động kiểm toán này thì
cũng còn tồn tại rất nhiều vấn đề cần giải quyết. Do đó hoàn thiện quy trình kiểm
toán Báo cáo tài chính trong đó có kiểm toán Doanh thu và Phải thu khách là một
công việc vô cùng cấp thiết.
Từ quá trình học tập ở nhà trường và trong quá trình được thực tập tại Công

105/2004/NĐ-CP ngày 30-03-2004 và Nghị định 133/2005/NĐ-CP của Chính phủ
về kiểm toán độc lập.
Từ năm 1992 đến 1995, công ty hoạt động với tư cách là chi nhánh của
Công ty Kiểm toán Việt Nam (VACO) tại thành phố Hồ Chí Minh, do đó hoạt
động trên cơ sở chương trình kiểm toán của VACO.
Nhằm đáp ứng yêu cầu và đòi hỏi ngày càng cao của nền kinh tế Việt Nam,
Bộ Tài chính đã ký Quyết định số 107 TC/TCCB ngày 13-02-1995 tách Công ty
Kiểm toán và Tư vấn ra khỏi Công ty Kiểm toán Việt Nam để thành lập nên một
công ty mới với:
* Tên giao dịch: Công ty Kiểm toán và Tư vấn
* Tên giao dịch Quốc tế: Auditing and Consulting company (A&C)
* Trụ sở chính: 229 Đồng Khởi, phường Bến Nghé, Quận 1, Thành phố
Hồ Chí Minh.
Khi đó, Công ty có Vốn pháp định: 1.800.000.000 đồng.
Vốn kinh doanh: 6.000.000.000 đồng.
Từ năm 1996 đến năm 1999, A&C thường xuyên đồng tham gia kiểm toán
với Công ty Kiểm toán quốc tế Ernst&Young, với cam kết của E&Y là sẽ giúp đào
tạo nhân viên A&C và chuyển giao công nghệ trong vấn đề quản lý doanh nghiệp,
các phần hành kiểm toán. Từ đó, A&C với sự tiếp cận và học hỏi kinh nghiệm đã
Hoàng Cẩm Tú Kiểm toán 45B
7
Chuyên đề thực tập tốt
nghiệp
dần dần hoàn thiện chương trình kiểm toán, ngày càng nâng cao tính chuyên
nghiệp của mình.
Cùng với sự phát triển của nền kinh tế Việt Nam nói chung và lĩnh vực kiểm
toán nói riêng, công ty đã được Bộ Tài chính chọn là một trong những công ty đầu
tiên của Bộ Tài chính tiến hành chuyển đổi hình thức sở hữu từ doanh nghiệp nhà
nước sang công ty cổ phần theo Quyết định số 1962/QĐBTC ngày 30-06-2003.
Hình thức cổ phần là toàn bộ Công ty Kiểm toán và Tư vấn. Khi đó, dưới hình thức

Theo Quy định của Chính phủ về Kiểm toán độc lập (như đã nêu trên),
doanh nghiệp kiểm toán chỉ được thành lập và hoạt động theo các hình thức: Công
ty trách nhiện hữu hạn, Công ty hợp danh, Doanh nghiệp tư nhân và Doanh nghiệp
theo Luật đầu tư nước ngoài tại Việt Nam, ngày 06-02-2007, Công ty Cổ phần
Kiểm toán và Tư vấn đã chuyển đổi thành Công ty trách nhiệm hữu hạn Kiểm toán
và Tư vấn với:
* Tên giao dịch: Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn
* Tên giao dịch quốc tế: Auditing and Consulting Co.,LTD
* Giấy phép đăng ký kinh doanh số 4102047448 do Sở Kế hoạch và Đầu tư
Thành phố Hồ Chí Minh cấp ngày 06-02-2007.
* Địa chỉ website: http:// www.ac-audit.com
* Điện thoại: 08.8.272.295-08.8.272.296
* Fax : 08.8.272.296-08.8.272.300
* Email :
Đầu năm 2004, A&C được công nhận là công ty thành viên của tổ chức kế
toán, kiểm toán và tư vấn Quốc tế HLB (HLB là Tổ chức Quốc tế về kế toán, kiểm
toán và tư vấn kinh doanh chuyên nghiệp được thành lập năm 1969 và có trụ sở tại
London - Anh quốc, với hệ thống các công ty thành viên ở hơn 100 quốc gia và
doanh thu hàng năm khoảng 1 tỷ USD). Công ty Cổ phần Kiểm toán và Tư vấn đã
là một trong 7 Công ty Kiểm toán Việt Nam (VACO, A&C, AFC, Thuỷ Chung,
Tiên Phong, DTL và STT) là thành viên của các hãng kiểm toán Quốc tế.
Bên cạnh đó, A&C là một trong ba công ty kiểm toán hàng đầu được Uỷ ban
Chứng khoán Nhà nước (SSC) chấp nhận kiểm toán cho các tổ chức phát hành, tổ
chức niêm yết chứng khoán trong năm 2005-2006.
Như vậy lịch sử hình thành và phát triển của Công ty TNHH Kiểm toán và
Tư vấn gắn liền với quá trình hình thành và phát triển của ngành kiểm toán Việt
Nam. Trải qua hơn 14 năm thành lập và hoạt động, công ty ngày càng có uy tín
trong và ngoài nước, bằng chứng là công ty ngày càng có thêm nhiều khách hàng
mới trong khi vẫn giữ vững mối quan hệ lâu dài với khách hàng cũ. Mặt khác thu
nhập của cán bộ công nhân viên công ty ngày càng được nâng cao, mọi nghĩa vụ

chứng nhận Đăng ký kinh doanh số 0112030013 ngày 14-02-2007. Chi nhánh
Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn tại Hà Nội kế thừa mọi trách nhiện và quyền
lợi của Chi nhánh Công ty Cổ phần Kiểm toán và Tư vấn.
Chi nhánh với:
* Tên giao dịch quốc tế: Auditing and Consulting Company-Hanoi Branch.
* Mã số thuế của Chi nhánh là: 03 0044 9815-002
Hoàng Cẩm Tú Kiểm toán 45B
10
Chuyên đề thực tập tốt
nghiệp
* Tài khoản giao dịch số 102010 0000 33545 tại Sở giao dịch I- Ngân hàng
Công thương Việt Nam.
* Địa chỉ: 877 Hồng Hà-quận Hoàn Kiếm-Thành phố Hà Nội
* Điện thoại: 04.9.324.113
* Fax: 04.9.324.113
* Email:
Chi nhánh do một Phó Giám đốc phụ trách, Giám đốc chi nhánh là bà
Nguyễn Thị Hồng Thanh, trực tiếp điều hành hoạt động của Chi nhánh theo uỷ
quyền của Giám đốc công ty.
2. Tổ chức bộ máy quản lý của Công ty và Chi nhánh Công ty
2.1. Tổ chức bộ máy quản lý của Công ty
Bộ máy quản lý của công ty được xây dựng một các khoa học, gọn nhẹ,
phân cấp rõ ràng, giúp cho Ban Giám đốc điều hành một cách có hiệu quả hoạt
động của công ty. Bộ máy hoạt động của công ty được tổ chức theo sơ đồ sau:
Sơ đồ 1: Sơ đồ bộ máy tổ chức của Công ty
Hoàng Cẩm Tú Kiểm toán 45B
11
HỘI ĐỒNG THÀNH VIÊN
TỔNG GIÁM ĐỐC
Phó

Chi
nhánh
Nha
Trang
Phòng
HC-QT
Chi
nhánh
Cần
Thơ
Chuyên đề thực tập tốt
nghiệp
*Chức năng nhiệm vụ của các bộ phận trong bộ máy quản lý như sau:
-Hội đồng quản trị: là bộ phận quản lý công ty, có toàn quyền nhân danh
công ty để quyết định mọi vấn đề liên quan đến mục đích, quyền lợi của công ty.
-Giám đốc là ông Võ Hùng Tiến, Chủ tịch Hội đồng thành viên, là người đại
diện và chịu trách nhiệm trước cơ quan pháp luật và cơ quan quản lý nhà nước về
hoạt động của công ty. Giám đốc có trách nhiệm tổ chức, chỉ đạo, điều hành mọi
hoạt động của công ty và không ngừng phát triển toàn diện toàn công ty. Giám đốc
trực tiếp phụ trách về tài chính, đối ngoại của công ty.
-Phó Giám đốc là người giúp việc cho Giám đốc trong việc tổ chức, điều hành
thực hiện các mục tiêu của công ty. Các Phó Giám đốc phải phụ trách hoạt động, lĩnh
vực mà Giám đốc phân công và chịu trách nhiệm trước Giám đốc về các lĩnh vực đó.
Nhiệm vụ cụ thể của từng Phó Giám đốc như sau:
+Phó Giám đốc 1: ông Nguyễn Minh Trí, Phó Chủ tịch HĐTV, phụ trách về
kiểm toán báo cáo tài chính và phòng kiểm toán số 1.
+Phó giám đốc 2: bà Phùng Thị Quang Thái, phụ trách về kiểm toán các dự
án, kiểm toán xây dựng cơ bản và phòng kiểm toán số 2.
+Phó giám đốc 3: bà Nguyễn Thị Hồng Thanh kiêm Giám đốc chi nhánh
Hà Nội.

đã xây dựng được một đội ngũ gồm 289 kiểm toán viên và nhân viên trong đó có
57 kiểm toán viên có thẻ kiểm toán viên quốc gia do Bộ Tài chính cấp, gần 70%
nhân viên có từ 2 bằng cử nhân trở lên (trong đó có 58 người có bằng cử nhân
Luật); 15% nhân viên có bằng Thạc sĩ hoặc bằng Kiểm toán viên quốc tế (ACCA)
hoặc đang được đào tạo theo chương trình ACCA. Trong quá trình hoạt động, đội
ngũ nhân viên liên tục được đào tạo nhằm nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng
và bản lĩnh nghề nghiệp cùng các kiến thức bổ trợ về Pháp luật, Kinh tế, kỹ thuật,
thị trường… để có khả năng đa dạng hoá các các loại hình dịch vụ cung cấp cho
khách hàng. Ngoài ra, các kiểm toán viên còn được đi tu nghiệp và đào tạo qua các
hình thức khảo sát, huấn luyện, thực hành tại các nước Anh, Pháp, Bỉ, Ireland,
Singapore, Hongkong…do công ty tổ chức cùng các chương trình hỗ trợ của Bộ tài
chính, EURO TAPVIET và các tổ chức nghề nghiệp quốc tế khác.
2.2. Tổ chức bộ máy quản lý của Chi nhánh Công ty tại Hà Nội
Cũng như tại công ty, bộ máy hoạt động tại chi nhánh A&C Hà Nội cũng được tổ
chức một cách linh hoạt, gọn nhẹ, có sự phân cấp rõ ràng, giúp cho Ban Giám đốc điều
Hoàng Cẩm Tú Kiểm toán 45B
13
Chuyên đề thực tập tốt
nghiệp
hành một cách có hiệu quả và khai thác tối ưu tiềm năng của toàn hệ thống. Bộ máy tổ
chức của chi nhánh được tổ chức theo sơ đồ sau:
Sơ đồ 2: Sơ đồ bộ máy tổ chức của chi nhánh Công ty tại Hà Nội
*Chức năng nhiệm vụ của các phòng ban tại Chi nhánh:
-Giám đốc chi nhánh: bà Nguyễn Thị Hồng Thanh, là người đứng đầu chi
nhánh, điều hành chỉ đạo mọi hoạt động của chi nhánh, chịu trách nhiệm trước
Giám đốc và Hội đồng thành viên của công ty về hoạt động của chi nhánh.
-Các Phó Giám đốc gồm:
+Ông Nguyễn Anh Đức: phụ trách lĩnh vực kiểm toán Báo cáo tài chính
+Bà Lê Thị Tư: phụ trách bộ phận kế toán, hành chính và kiểm toán đầu
tư xây dựng cơ bản…

số lượng cũng như chất lượng dịch vụ. Số lượng nhân viên, số lượng hợp đồng
cũng như doanh thu của công ty đã tăng qua các năm. Công ty đã mở rộng thị
trường trong nước thông qua các chi nhánh của mình ở cả ba miền Bắc-Trung-
Nam nhằm đáp ứng nhu cầu cấp thiết của khách hàng trước sự chuyển mình mạnh
mẽ của đất nước hiện nay.
* Cơ cấu doanh thu của công ty như sau:
Bảng 1: Cơ cấu doanh thu của Công ty
Lĩnh vực cho doanh thu Tỷ trọng
Doanh thu thuần về bán hàng và cung cấp dịch vụ 99,42%
Doanh thu kiểm toán báo cáo tài chính 68,37%
Doanh thu kiểm toán xây dựng cơ bản 18,51%
Doanh thu các dịch vụ khác 12,54%
Doanh thu hoạt động tài chính 0,44%
Thu nhập khác 0,14%
Một điều tất yếu là doanh thu của A&C chủ yếu thu về từ việc cung cấp dịch
vụ, nhất là dịch vụ kiểm toán. Mặc dù cung cấp cả hai dịch vụ kiểm toán là kiểm
toán báo cáo tài chính và kiểm toán xây dựng cơ bản, nhưng doanh thu chủ yếu của
công ty là từ kiểm toán báo cáo tài chính, đây cũng là một điều dễ hiểu vì đây là
hoạt động chính của công ty và nhu cầu minh bạch báo cáo tài chính của tất cả các
doanh nghiệp hiện nay là rất lớn.
* Công ty hoạt động theo một nguyên tắc nhất định dựa trên mục đích đã đề
ra. Có thể khái quát các nguyên tắc đó như sau:
Hoàng Cẩm Tú Kiểm toán 45B
15
Chuyên đề thực tập tốt
nghiệp
-Độc lập về nghiệp vụ chuyên môn, tự chủ về tài chính, khách quan, chính
trực, chịu sự kiểm tra và kiểm soát của cơ quan chức năng theo pháp luật nhà nước
Việt Nam quy định.
-Công ty chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính trung thực, chính xác, bí

Công việc kiểm toán của công ty luôn gắn liền với việc hỗ trợ thông tin và tư
vấn để góp phần hoàn thiện hệ thống kiểm soát nội bộ, hoàn thiện tổ chức công tác
kế toán, quản lý tài chính của doanh nghiệp. Ngoài ra, công ty còn luôn luôn đặt lợi
ích hợp pháp của khách hàng lên hàng đầu. Vì thế trong hơn 10 năm hoạt động,
công ty đã xây dựng được mối quan hệ tốt đẹp với các đơn vị khách hàng. Cho tới
hiện nay, công ty đã và đang phục vụ cho hơn 1000 khách hàng hoạt động trong
mọi lĩnh vực của nền kinh tế, bao gồm:
-Các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, hợp đồng hợp tác kinh doanh
hoạt động theo luật đầu tư nước ngoài tại Việt Nam.
-Các doanh nghiệp Việt Nam thuộc mọi thành phần kinh tế hoạt động trên
các lĩnh vực sản xuất, xây dựng, thương mại, dịch vụ, khách sạn, ngân hàng, giao
thông vận tải, dầu khí…
-Ban quản lý dự án, chương trình đầu tư xây dựng cơ bản.
-Các cơ quan và tổ chức của Quốc tế và trong nước, các văn phòng đại diện
và cá nhân có nhu cầu cung cấp dịch vụ.
* Các dịch vụ mà công ty cung cấp cho khách hàng:
-Kiểm toán báo cáo tài chính: việc kiểm toán luôn gắn với việc hỗ trợ
thông tin và tư vấn để góp phần hoàn thiện công tác tổ chức kế toán, hoàn
thiện hệ thống kiểm soát nội bộ, và lập các Báo cáo tài chính của doanh
nghiệp.
-Thẩm định giá trị các dự án: công ty tiến hành thẩm định giá trị của các
công trình đầu tư xây dựng cơ bản, bao gồm: các công trình xây dựng, các công
trình ngành điện, công trình giao thông vận tải, đánh giá giá trị tài sản là nhà cửa,
đất đai, máy móc thiết bị, phương tiện vận tải… của doanh nghiệp.
-Cung cấp các dịch vụ tư vấn về:
+Kế toán: tư vấn và hoàn thiện công tác kế toán, đào tạo và tuyển chọn
nhân viên kế toán theo yêu cầu của khách hàng.
Hoàng Cẩm Tú Kiểm toán 45B
17
Chuyên đề thực tập tốt

Tư vấn cũng có chương trình kiểm toán riêng cho từng chu trình và hoạt động cụ
thể. Chương trình kiểm toán chung của công ty thường bao gồm trình tự sau:
-Tài liệu yêu cầu khách hàng: các tài liệu, chứng từ có liên quan đến phần
hành được kiểm toán.
-Mục tiêu kiểm toán: đối với mỗi phần hành được kiểm toán sẽ có những
yêu cầu về mục tiêu kiểm toán khác nhau.
-Các thủ tục:
+Thủ tục phân tích: so sánh các thông tin tài chính (giữa các kỳ, các
niên độ, giữa thông tin tài chính của doanh nghiệp với thông tin của toàn
Hoàng Cẩm Tú Kiểm toán 45B
Công việc thực hiện trước kiểm toán
Lập kế hoạch kiểm toán tổng quát
Lập kế hoạch kiểm toán cụ thể
Thực hiện kế hoạch kiểm toán
Kết thúc công việc kiểm toán và lập báo cáo kiểm toán
Các công việc thực hiện sau kiểm toán
19
Chuyên đề thực tập tốt
nghiệp
ngành…), so sánh các chữ số, các tỷ lệ…để phát hiện và nghiên cứu về các
trường hợp bất thường.
+Thủ tục kiểm tra chi tiết: chọn một số nghiệp vụ phát sinh trong kỳ, so
sánh số liệu trên chứng từ với số liệu trên sổ sách, chú ý tới các nghiệp vụ có
số phát sinh lớn hoặc bất thường.
+Các thủ tục bổ sung: tuỳ theo tính chất của khoản mục hay phần hành
được kiểm toán mà thực hiện các thủ tục sổ sung kèm theo nhằm làm rõ các
mục tiêu kiểm toán.
-Kết luận và kiến nghị:
+Kết luận về mục tiêu kiểm toán: với các mục tiêu kiểm toán đã đặt ra,
đây là sự khái quát kết quả thực hiện các chức năng kiểm toán trong từng

1.1.1. Tìm hiểu chung về khách hàng
-Hình thức sở hữu vốn: Công ty xăng dầu PT là công ty có 100% vốn nhà
nước và kinh doanh trên lĩnh vực thương mại.
-Ngành nghề kinh doanh của công ty là xăng dầu, các sản phẩm hoá dầu, khí
gas hoá lỏng và các dịch vụ khác. Các mặt hàng cụ thể gồm: xăng dầu, dầu mỡ
nhờn, gas, bếp gas và các phụ kiện, hàng hoá khác, dịch vụ vận tải đường bộ, dịch
vụ hàng dự trữ Quốc gia.
-Khách hàng của Công ty chủ yếu là các doanh nghiệp, khách vãng lai và
các đại lý xăng dầu.
-Công ty xăng dầu PT có hình thức kế toán là Nhật ký-Chứng từ và niên độ
kế toán bắt đầu từ 01/01 đến 31/12.
-Nguyên tắc ghi nhận doanh thu của Công ty là: doanh thu được ghi nhận
khi giao hàng và chuyển quyền sở hữu cho người mua.
1.1.2.Ghi nhận về hệ thống kế toán và doanh thu của khách hàng
Kiểm toán viên của Công ty đã kiểm tra hệ thống kế toán và chu kỳ doanh
thu của Công ty xăng dầu PT với các vấn đề như sau:
-Nhận đơn đặt hàng
Hoàng Cẩm Tú Kiểm toán 45B
21
Chuyên đề thực tập tốt
nghiệp
-Kiểm tra hàng trong kho có đủ để bán hay không rồi duyệt đơn và quyết
định bán chịu rồi lập đơn đặt hàng bán.
-Lập lệnh giao hàng và thẻ kho giao hàng cho khách hàng.
-Lập hoá đơn, kiểm tra hoá đơn rồi đối chiếu với đơn đặt hàng và lệnh giao
hàng.
-Các cấp có thẩm quyền của công ty phê duyệt.
-Gửi hoá đơn cho khách hàng và ghi sổ kế toán.
-Đối chiếu sổ chi tiết và tổng hợp.
-Thu tiền, đòi nợ và đối chiếu công nợ.

Doanh thu và các khoản Phải thu khách hàng mà Công ty Cổ phần Kiểm toán và
Tư vấn-Chi nhánh Hà Nội đã thực hiện
Tài khoản Phải thu là một tài khoản mà các Kiểm toán viên thường cho là
trọng yếu. Nó gồm một vài chỉ tiêu cơ bản để đánh giá khả năng thanh toán và
phân tích tình hình tài chính của doanh nghiệp. Mặt khác, tài khoản Phải thu cũng
là một tài khoản chứa đựng nhiều rủi ro, sai sót nên số lượng bằng chứng cần thu
thập tương đối lớn. Kiểm toán viên thu thập bằng chứng bằng cách gửi thư xác
nhận đến các khách hàng nợ của đơn vị được kiểm toán. Do đó, công việc thu thập
bằng chứng tương đối mất thời gian. Kết quả của việc gửi thư xác nhận sẽ là căn
cứ để phục vụ bước kiểm toán khoản mục Doanh thu. Chính vì thế, kiểm toán
khoản mục Phải thu được tiến hành đầu tiên trong kiểm toán chu trình Bán hàng-
Thu tiền.
1.2. Mục tiêu kiểm toán
Khoản mục doanh thu của công ty khách hàng phải đạt được những mục tiêu
kiểm toán sau:
-Sự hợp lý chung: Số dư các tài khoản đều hợp lý.
-Tính hiệu lực: Doanh thu được ghi nhận là thực sự tồn tại
-Tính trọn vẹn: Doanh thu đã có của công ty phải được ghi nhận đầy đủ.
-Tính giá: Các loại và các khoản doanh thu đều được tính giá đúng.
-Sự phân loại: Các loại doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ đều được
phân loại đúng.
-Sự trình bày: Các loại doanh thu đều được trình bày và thuyết minh rõ.
-Tính kịp thời: Các khoản doanh thu đều phải được ghi nhận kịp thời.
Hoàng Cẩm Tú Kiểm toán 45B
23
Chuyên đề thực tập tốt
nghiệp
1.3. Các tài liệu yêu cầu khách hàng cung cấp
-Bảng kê doanh thu theo mặt hàng, loại dịch vụ, theo tháng và theo từng bộ
phận.

-Bán lẻ: giá bán lẻ là giá quy định thực tế từng thời điểm của Tổng công
ty và Bộ tài chính.
-Dịch vụ vận chuyển đường bộ: giá bán la giá vận chuyển trong hợp
đồng thực tế.
*Các vấn đề khác:
Trong năm 2005 có 3 đợt tăng giá và 1 đợt giảm giá theo quy định của Tổng
công ty và Bộ tài chính.
1.4.2. Thủ tục phân tích khoản mục Doanh thu
*Mô tả tài khoản:
-TK511: Doanh thu bán hàng, gồm 6 tiểu khoản:
+ TK 511.11: Doanh thu bán xăng, dầu
+ TK 511.12: Doanh thu bán dầu mỡ nhờn
+ TK 511.15: Doanh thu bán gas, bếp gas và phụ kiện
+ TK 511.18: Doanh thu bán hàng hoá khác
+ TK 511.31: Doanh thu vận tải nội bộ
+ TK 511.35: Doanh thu dịch vụ hàng dự trữ
-TK512: Doanh thu bán nội bộ, gồm 3 tiểu khoản:
+ TK 512.11: Doanh thu bán nội bộ xăng, dầu
+ TK 512.12: Doanh thu bán nội bộ dầu mỡ nhờn
+ TK 512.15: Doanh thu bán nội bộ gas, bếp gas và phụ kiện
*Kiểm tra giá bán trong năm sau các lần biến đổi giá (Tổng hợp giá bán
trong năm) ==> giá bán trong năm tương đối được bảo đảm tuân thủ.
*Kiểm tra cơ sở ghi nhận doanh thu (Kèm bảng đối chiếu hàng tiêu thụ với
hàng xuất kho) ==> Doanh thu được ghi nhận đúng đắn trên cơ sở đã đề ra.
*Kiểm tra Cut-off ==> Doanh thu của năm tài chính được ghi nhận đúng và
đầy đủ các khoản mục trong năm.
Do tính thận trọng nghề nghiệp nên Kiểm toán viên viên thực hiện các thủ
tục phân tích các khoản mục doanh thu để tìm ra các điểm bất thường.
*So sánh doanh thu của năm 2005 với năm trước và với kế hoạch
Kết quả doanh thu tiêu thụ của Công ty xăng dầu PT qua các năm như sau: