Báo cáo thực tập chuyên đề
LỜI MỞ ĐẦU
Năm 2008 là một năm khó khăn đối với tất cả các nền kinh tế trên thế
giới. Khủng hoảng kinh tế đã tác động lên hoạt động của các công ty cũng
như đời sống của người dân. Do khó khăn nên hầu hết các công ty đều phải
thu hẹp sản xuất, cắt giảm lao động để tiết kiệm chi phí vì tiền lương cũng là
một khoản chi phí tương đối lớn. Ngoài ra các công ty đều cắt giảm tiền
lương của cán bộ công nhân viên. Điều này gây ra tâm lý không tốt cho người
lao động. Từ đó có thể thấy tiền lương là một trong nhiều đòn bẩy quan trọng
góp phần nâng cao năng suất lao động và hiệu quả sản xuất kinh doanh vì
hình thức trả lương là một động lực thúc đẩy người lao động hăng, có ý thức
trách nhiệm trong thực thi. Việc trả lương trong điều kiện hiện nay phải đáp
ứng được cả hai mặt, vừa trả công cho lao động quá khứ, vừa trả công cho lao
động hiện tại của người lao động nhưng phải căn cứ vào hiệu quả hoạt động
sản xuất kinh doanh để làm căn cứ trả lương.
Có thể thấy tác động qua lại giữa chi phí lương và kết quả kinh doanh.
Để có thể tính được kết quả kinh doanh thì cần phải tính được chi phí tiền
lương, tuy nhiên một tiêu chí để tính và thanh toán tiền lương lại là kết quả
hoạt động kinh doanh của đơn vị. Do vậy kiểm toán chu trình tiền lương có
vai trò tương đối quan trọng trong kiểm toán báo cáo tài chính.
Sau một thời gian thực tập ở công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn, em
đã quyết định chọn đề tài: “Hoàn thiện kiểm toán chu trình tiền lương nhân
viên trong kiểm toán báo cáo tài chính do công ty TNHH Kiểm toán và Tư
vấn – Chi nhánh Hà Nội thực hiện”.
Báo cáo của em gồm ba phần:
Phần 1: Tổng quan về công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn.
Phần 2: Thực trạng kiểm toán chu trình tiền lương nhân viên trong kiểm
toán BCTC do chi nhánh công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn Hà Nội thực hiện.
Phần 3: Đánh giá và kiến nghị để hoàn thiện kiểm toán chu trình tiền
lương nhân viên trong kiểm toán BCTC do công ty TNHH Kiểm toán và Tư
vấn thực hiện.

2
Báo cáo thực tập chuyên đề
về kiểm toán độc lập, công ty cổ phần Kiểm toán và Tư vấn đã thực hiện chuyển
đổi hình thức sở hữu lần thứ hai thành công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn.
Cùng với hình thức sở hữu mới và tên gọi mới, công ty cũng được sở Kế hoạch
và Đầu tư Thành phố Hồ Chí Minh cấp giấy phép kinh doanh số 4102047448
ngày 06/2/2007 với số vốn điều lệ của công ty là 7 tỷ đồng.
Những thành tựu mà A&C đã đạt được có thể kể đến như:
- A&C hiện nay có khoảng 2500 khách hàng lớn nhỏ thuộc nhiều lĩnh
vực kinh doanh trên thị trường bao gồm cả khách hàng thường niên cũng như
khách hàng không thường niên của công ty.
- A&C là một trong những công ty kiểm toán đầu tiên được Uỷ ban
chứng khoán Nhà nước chấp nhận cho phép kiểm toán các công ty phát hành
và kinh doanh chứng khoán trên Thị trường chứng khoán Việt Nam.
- A&C cũng được Ngân hàng nhà nước Việt Nam chấp nhận cho phép
kiểm toán các tổ chức tín dụng và các ngân hàng thương mại tại Việt Nam.
- Về mặt doanh thu ta có thể thấy sự lớn mạnh của A&C trong những
năm trở lại đây :
Đơn vị: Tỷ đồng
42.6
1.6
57.2
1.6
68.6
2.5
0
10
20
30
40

đồng, sang năm 2007 con số này là 625 triệu đồng và sang năm 2008 thì con
số này đã đạt được ở mức 705 triệu đồng. Đây là những con số không nhỏ
trong việc đóng góp cho ngân sách nhà nước.
Sự lớn mạnh của A&C không chỉ được thể hiện trong nước còn được thể
hiện bằng việc A&C đang vươn thế giới một cách mạnh mẽ. A&C hiện nay
đã và đang là thành viên cũng như đại diện chính thức của tập đoàn HLB
International tại Việt Nam. HLB International là một tổ chức quốc tế về kế
toán, kiểm toán và tư vấn kinh doanh chuyên nghiệp được thành lập năm
1969 và có trụ sở chính tại Vương quốc Anh. HLB được xếp hạng 12 trong
nhóm các tập đoàn kế toán kiểm toán và tư vấn kinh doanh hàng đầu thế giới
với doanh thu hạng năm khoảng 1 tỷ USD. Tư cách thành viên HLB của
A&C đã khẳng định vị thế của công ty trên trường quốc tế và là một lợi thế để
công ty nâng cao chuyên môn và kinh nghiệm phục vụ khách hàng của mình.
Nguyễn Thành Tâm Kiểm toán 47B
4
Báo cáo thực tập chuyên đề
1.1.2/ Chi nhánh của A&C tại Hà Nội
Chi nhánh A&C ở Hà Nội là một trong ba chi nhánh của A&C với mục
tiêu mở rộng ranh giới hoạt động. Chi nhánh ở Hà Nội ra đời và hoạt động với
tiêu chí tăng thị phần và khách hàng ở phía Bắc cho công ty.
Chi nhánh ở Hà Nội được thành lập và hoạt động như một văn phòng
đại diện của công ty tại 41B Lý Thái Tổ - Quận Hoàn Kiếm - Hà Nội. Sau
Quyết định số 1144/QĐUB của UBND Thành Phố Hà Nội năm 2001 và giấy
chứng nhận đăng kí kinh doanh số 312448 do sở Kế hoạch và Đầu tư Hà Nội
cấp ngày 16/3/2001, chi nhánh Hà Nội chính thức đi vào hoạt động độc lập.
Năm 2003 công ty chuyển đổi hình thức sở hữu lần thứ nhất thành công ty cổ
phần, chi nhánh tại Hà Nội được sở Kế hoạch và Đầu tư Thành phố Hà Nội
cấp giấy chứng nhận kinh doanh mới số 0113003559 ngày 15/1/2004. Đến
năm 2007, khi công ty chuyển đổi hình thức sở hữu lần thứ hai thành công ty
TNHH, chi nhánh được cấp giấy chứng nhận kinh doanh lần thứ hai số

tích cực ứng dụng công nghệ tiên tiến để phục vụ khách hàng trong tiến trình
phát triển và hội nhập toàn cầu.
Thứ ba A&C luôn đảm bảo cung cấp cho khách hàng các dịch vụ chất
lượng cao theo phong cách chuyên nghiệp nhất.
Thứ tư A&C luôn chú trọng xây dựng và phát triển mối quan hệ với khách
hàng trong môi trường làm việc chuyên nghiệp thân thiện và chuẩn mực.
Thứ năm A&C luôn hỗ trợ tối đa để khách hàng gặt hái thành công trong
môi trường kinh doanh tại Việt Nam.
Không ngừng đem lại lợi ích cao nhất cho khách hàng, nhân viên, nhà
đầu tư và toàn xã hội là tiêu chí cuối cùng của A&C.
1.2.2/ Các lĩnh vực kinh doanh của A&C
1.2.2.1/ Dịch vụ kiểm toán báo cáo tài chính
Kiểm toán BCTC là hoạt động chủ yếu của công ty với 1000 khách hàng
thuộc mọi loại hình doanh nghiệp ở các ngành nghề khác nhau và 70% doanh
thu của công ty. Với kinh nghiệm nhiều năm trong lĩnh vực kiểm toán BCTC,
Nguyễn Thành Tâm Kiểm toán 47B
6
Báo cáo thực tập chuyên đề
công ty đã tích luỹ được nhiều kinh nghiệm thực tế quý báu và luôn sẵn sàng
phục vụ các doanh nghiệp với chất lượng dịch vụ tốt nhất. Việc kiểm toán
hàng năm theo lịch trình thảo thuận với khách hàng.
1.2.2.2/ Dịch vụ thẩm định, kiểm toán đầu tư và XDCB
Hoạt động thẩm định kiểm toán quyết toán vốn đầu tư và quyết toán
các công trình XDCB là một trong những hoạt động nổi trội của A&C trong
một số năm gần đây. Các dịch vụ mà công ty đã đang và sẵn sàng cung cấp
cho khách hàng thuộc mọi lĩnh vực trên toàn quốc bao gồm: Kiểm toán báo
cáo quyết toán vốn đầu tư dự án, kiểm toán báo cáo quyết toán công trình,
kiểm toán tuân thủ trong hoạt động đầu tư, thẩm tra dự án, lập và thẩm tra dự
toán công trình, xác định giá trị doanh nghiệp, vốn góp, vốn chuyển nhượng,
định giá tài sản (hàng hoá, nhà cửa, đất đai, máy móc…)

A&C luôn đáp ứng hiệu quả những yêu cầu của khách hàng trong công
tác quản lý dự án, bao gồm: tổ chức công tác đấu thầu, tổ chức công tác
giám sát (theo dõi, kiểm tra, đôn đốc, nghiệm thu đơn vị được thuê giám
sát), tổ chức công tác kiểm định chất lượng công trình, tổ chức công tác
nghiệm thu, thực hiện các công việc khác hoàn tất đầu tư dự án.
1.2.3/ Doanh thu của các hoạt động kinh doanh
70%
25%
5%
kiểm toán BCTC
kiểm toán XDCB và thẩm
định giá trị DN
đào tạo, tư vấn và các dịch
vụ khác
Biểu số 1.3 : Cơ cấu doanh thu các dịch vụ năm 2008 của A&C
Qua biểu đồ trên ta có thể thấy được doanh thu chủ yếu của công ty là
kiểm toán các BCTC của khách hàng. Đây là dịch vụ chính mà công ty cung
Nguyễn Thành Tâm Kiểm toán 47B
8
Báo cáo thực tập chuyên đề
cấp cho khách hàng từ những ngày đầu mới thành lập nên có thể nói doanh
thu từ dịch vụ kiểm toán BCTC chiếm tỉ lệ cơ cấu như vậy là không đáng
ngạc nhiên. Tuy vậy, hiện nay các công trình XDCB được thực hiện nhiều,
bên cạnh đó các doanh nghiệp đang có những nhu cầu cao trong việc thẩm
định giá trị doanh nghiệp hay tư vấn tài chính và đào tạo nhân lực nên các
dịch vụ khác hứa hẹn sẽ làm nên thành công cho A&C, thay đổi cơ cấu về
doanh thu của các dịch vụ trong những năm sau.
80%
17%
3%

Nguyễn Thành Tâm Kiểm toán 47B
10
HỘI ĐỒNG THÀNH VIÊN
BAN TỐNG GIÁM ĐỐC
PHÒNG
QUẢN
TRỊ
TỔNG
HỢP
PHÒN
G KẾ
TOÁN
PHÒN
G TƯ
VẤN,
ĐÀO
TẠO
PHÒNG
KIỂM
TOÁN
XDCB
CÁC
PHÒNG
KIỂM
TOÁN
BCTC
(Phòng
1,2,3,4,
5,6)
PHÒNG

o Giám đốc chi nhánh Cần Thơ : Ông Nguyễn Minh Trí - Phó Tổng
Giám đốc.
o Chi nhánh Nha Trang : Ông Nguyễn Văn Kiên - Phó Tổng Giám đốc.
o Giám đốc công ty TNHH Dịch vụ kế toán và Tư vấn Đồng Khởi :
Ông Lê Minh Tài - Phó Tổng Giám đốc.
Đội ngũ nhân viên cũng là một trong những niềm tự hào của A&C. Hiện
nay, A&C có 350 nhân viên chuyên nghiệp. Trong đó có 71 người có chứng
chỉ kiểm toán viên cấp nhà nước (CPA), 12 người có bằng cấp quốc tế về kế
toán (ACCA), 57 người là cử nhân có hai bằng đại học, 44 người là kĩ sư xây
dựng và chuyên viên thẩm định giá...Tuy nhiên, không dừng lại ở đây, A&C
vẫn đang cố gắng thu hút nhân tài và nâng cao trình độ thêm cho nhân viên để
đáp ứng yêu cầu cạnh tranh hiện nay.
1.3.2/ Đặc điểm tổ chức quản lý của Công ty TNHH Kiểm toán và Tư
vấn – Chi nhánh Hà Nội
Chi nhánh tại Hà Nội được thành lập và hoạt động như một công ty con,
Nguyễn Thành Tâm Kiểm toán 47B
11
Báo cáo thực tập chuyên đề
được hạch toán kết quả kinh doanh nhưng chịu sự kiểm tra và giám sát của
ban giám đốc công ty. Chi nhánh ở Hà Nội do một giám đốc chịu trách
nhiệm. Giám đốc chi nhánh cũng là thành viên trong ban giám đốc, giữ chức
vụ phó tổng giám đốc.
Sơ đồ 1.2 : Bộ máy tổ chức của chi nhánh tại Hà Nội
Quan hệ chỉ đạo
- Giám đốc chi nhánh đồng thời cũng là thành viên của Ban Giám đốc, Phó
Tổng Giám đốc, uỷ viên của uỷ ban thành viên. Giám đốc trực tiếp điều hành
và chịu trách nhiệm về sự hoạt động của chi nhánh.
- Phó Giám đốc điều hành trực tiếp các bộ phận và chịu trách nhiệm trước
Giám đốc. Mỗi Phó Giám đốc phụ trách một phòng nghiệp vụ kiểm toán BCTC.
- Phòng Quản trị tổng hợp là phòng tập hợp quản lý các công tác hành

năm, có trình độ cao và có nhiều kinh nghiệm trong công việc đảm nhiệm.
1.4 Đặc điểm về tổ chức kiểm toán
Để tổ chức thực hiện một cuộc kiểm toán, chi nhánh A&C Hà Nội thực
hiện theo một quy trình bao gồm các bước được thực hiện theo thứ tự sau
Sơ đồ 1.3: Quy trình kiểm toán tại chi nhánh Hà Nội
Quan hệ chuyển tiếp
Các bước trong quy trình kiểm toán một khách hàng được trình bày cụ thể
ở phần hai về thực trạng kiểm toán tại công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn.
1.4.1 Đặc điểm lưu trữ hồ sơ kiểm toán
Hồ sơ kiểm toán là tài liệu do kiểm toán viên lập, thu thập, phân loại, sử
Nguyễn Thành Tâm Kiểm toán 47B
Khảo sát và chấp nhận khách hàng
Lập kế hoạch kiểm toán
Chứng kiến kiểm kê (nếu có)
Thực hiện kiểm toán tại khách hàng
Tổng hợp hồ sơ, lập Báo cáo kiểm
toán
13
Báo cáo thực tập chuyên đề
dụng và lưu trữ. Hồ sơ kiểm toán ở A&C được lưu trữ ở hai dạng là hồ sơ
kiểm toán chung và hồ sơ kiểm toán năm.
a, Hồ sơ kiểm toán chung
Hồ sơ kiểm toán chung chứa đựng các thông tin về khách hàng có liên
quan đến hai hay nhiều cuộc kiểm toán. Hồ sơ kiểm toán chung thường bao
gồm các thông tin như: thông tin tổng hợp về khách hàng, thông tin về luật
pháp, thông tin về thuế, thông tin về nhân sự, thông tin về kế toán, thông tin
về hợp đồng và cam kết dài hạn, thông tin về các thủ tục kiểm soát nội bộ.
b, Hồ sơ kiểm toán năm
Hồ sơ kiểm toán năm là hồ sơ kiểm toán chứa định những thông tin về khách
hàng liên quan đến cuộc kiểm toán trong năm hiện tại. Hồ sơ kiểm toán năm gồm:

TNHH KIỂM TOÁN VÀ TƯ VẤN A&C – CHI NHÁNH
HÀ NỘI
2.1 Đặc điểm của công ty ảnh hưởng đến kiểm toán chu trình tiền
lương nhân viên trong kiểm toán BCTC.
Công ty A&C là một trong những công ty kiểm toán uy tín hàng đầu
Việt Nam trong lĩnh vực kiểm toán BCTC. Với kinh nghiệm lâu năm của
mình, công ty A&C luôn đảm bảo đưa ra một báo cáo kiểm toán đáng tin cậy
cho khách hàng. Trong những ngày đầu mới thành lập, tận dụng là một chi
nhánh nhỏ của VACO, công ty A&C đã tiếp nhận những kiến thức kiểm toán
của nước ngoài. Sau khi tách khỏi VACO và hoạt động độc lập, A&C đã tự
xây dựng cho mình một chương trình kiểm toán riêng dựa trên những kinh
nghiệm và kiến thức đã thu nhận được. Sau khi là thành viên của HLB, A&C
đã xây dựng một chương trình kiểm toán mới theo tiêu chuẩn quốc tế nhưng
phù hợp với pháp luật ở Việt Nam. Năm 2008, chương trình kiểm toán mới
được áp dụng và đã đem lại những thành công bước đầu cho A&C. Với
chương trình kiểm toán mới này không những giúp kiểm toán viên thực hiện
kiểm toán được thuận tiện mà còn giúp kiểm toán viên tiết kiệm được thời
gian kiểm toán. Chương trình kiểm toán mới cũng giúp cho các kiểm toán
viên mới dễ dàng thích nghi với môi trường làm việc của A&C.
Đối với chu trình tiền lương nhân viên, công ty A&C đã thiết kế một
chương trình kiểm toán cụ thể. Chương trình kiểm toán này được chia thành
các bước công việc. Tuỳ vào đặc điểm của công ty khách hàng mà kiểm toán
viên có thể áp dụng các bước trong chương trình. Chương trình kiểm toán
giúp kiểm toán viên kiểm soát được các công việc đã, đang và chưa thực hiện
Nguyễn Thành Tâm Kiểm toán 47B
16
Báo cáo thực tập chuyên đề
để đảm bảo thời gian của cuộc kiểm toán. Chương trình kiểm toán cũng đảm
bảo các mục tiêu kiểm toán đối với chu trình tiền lương nhân viên. Ngoài ra
chương trình kiểm toán cũng giúp Ban Giám đốc dễ dàng trong việc soát xét

* Thông tin về kinh doanh
Ngành nghề kinh doanh của ABC bao gồm
+ Kinh doanh, xuất nhập khẩu, tổ chức sản xuất, kinh doanh dịch vụ
trong nước;
+ Kinh doanh hóa chất công nghiệp, chất dẻo, phụ gia cao su, dung môi,
các loại vật liệu điện, dụng cụ cơ khí.
+ Kinh doanh các loại vật tư khoa học kỹ thuật: hóa chất thí nghiệm,
máy thiết bị phục vụ nghiên cứu ứng dụng sản xuất, các mặt hàng phục vụ
cho y tế, máy, trang thiết bị. dụng cụ phân tích hóa lý, phân tích sinh hóa,
dụng cụ thủy tinh, nguyên liệu sản xuất và hàng tiêu dùng, thực phẩm đã qua
chế biến, dây và thanh bằng đồng, nhôm, tôn silic phục vụ sản xuất đồ điện,
hàng trang trí nội thất, nhà ở.
+ Dịch vụ lắp đặt, sửa chữa, bảo hành, bảo dưỡng máy móc thiết bị, hàng
bạch kim, các mặt hàng dụng cụ thủy tinh phục vụ nghiên cứu thí nghiệm.
+ Dịch vụ cho thuê: kho bãi, nhà xưởng, cửa hàng, văn phòng làm việc,
thi công xây lắp các công trình thiết bị công nghiệp, vật tư khoa học kỹ thuật
công nghệ cao.
+ Xây dựng các công trình và nhà ở và xử lý môt trường.
+ Sản xuất, gia công chế biến các sản phẩm gỗ, hàng thủ công mĩ nghệ
cáp điện dụng cụ thiết bị điện lắp ráp các sản phẩm điện tử máy tính.
+ Sản xuất các sản phẩm hóa chất tinh khiết.
+ Liên doanh liên kết tổ chức sản xuất chuyển giao công nghệ khoa học
kĩ thuật làm đại lí cho các hãng công ty trong và ngoài nước nhằm giới thiệu
và bán sản phẩm hàng hóa.
- Hệ thống hoạt động kinh doanh của công ty tại Hà Nội :
+ Hai phòng kinh doanh xuất nhập khẩu.
Nguyễn Thành Tâm Kiểm toán 47B
18
Báo cáo thực tập chuyên đề
+ Xí nghiệp sản xuất gỗ

Ngoài các thông tin đã được lưu ở hồ sơ kiểm toán chung, để thực hiện
kiểm toán cho năm tài chính 2008, kiểm toán viên cần thu thập thêm một số
thông tin bổ sung về khách hàng ABC như báo cáo kiểm toán năm 2007 (do
A&C thực hiện), BCTC và biên bản họp Hội đồng quản trị năm 2008.
* Thực hiện đánh giá sơ bộ
Sau khi đã thu thập các thông tin mới về khách hàng, kiểm toán viên
thực hiện các thủ tục phân tích đối với các thông tin đã thu thập được để lập
kế hoạch kiểm toán về thời gian và các thủ tục kiểm toán cần sử dụng để thu
thập bằng chứng. Thông qua thủ tục phân tích dọc (phân tích các tỷ suất tài
chính) và phân tích ngang (so sánh số liệu của kì này với kì trước, so sánh số
thực tế với số dự toán,...) kiểm toán viên đã đánh giá và đưa ra kết luận không
có biến động quan trọng trong kế toán cũng như hoạt động kinh doanh tại
công ty ABC kể từ lần kiểm toán trước.
* Đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ tại khách hàng ABC:
ABC là khách hàng năm trước đã được kiểm toán bởi A&C. Hệ thống
kiểm soát nội bộ ở đây được đánh giá cao, có khả năng ngăn chặn được các
gian lận và rủi ro ở mức cao. Rủi ro kiểm soát ở mức thấp. Điều này có thể
thấy được qua việc tổ chức một ban kiểm soát riêng. Ban Giám đốc cũng là
những người có trình độ chuyên môn cao, có thể đảm nhận tốt vai trò của
mình. Phòng kế toán cũng có trình độ chuyên môn cao, tất cả các thành viên
trong phòng đều có trình độ đại học chuyên ngành kế toán trở lên.
Năm nay, để tiết kiệm thời gian cũng như chi phí kiểm toán, kiểm toán
viên chỉ xem xét những sự thay đổi trong hệ thống kiểm soát nội bộ của công
ty mà không đánh giá lại từ đầu. Năm 2008 tổ chức nhân sự của công ty không
có thay đổi lớn. Hệ thống kiểm soát nội bộ tiếp tục được đánh giá tốt và rủi ro
ở kiểm soát thấp. Do đó có thể giảm thiểu các thủ tục kiểm tra chi tiết.
* Đánh giá mức trọng yếu và rủi ro
- Đánh giá mức trọng yếu :
Nguyễn Thành Tâm Kiểm toán 47B
20

thủ một số bước để thực hiện các mục tiêu kiểm toán đã đặt ra.
Nguyễn Thành Tâm Kiểm toán 47B
21
Báo cáo thực tập chuyên đề
2.2.2 Thực hiện kiểm toán
* Các tài liệu yêu cầu khách hàng chuẩn bị
• Sổ cái và các sổ kế toán chi tiết có liên quan đến chi phí tiền lương và
các khoản phải trả người lao động, KPCĐ, BHXH, BHYT, dự phòng
trợ cấp mất việc làm.
• Thỏa ước lao động tập thể, Hợp đồng lao động.
• Quyết định giao quỹ lương, đơn giá tiền lương.
• Các qui định, chính sách có liên quan đến tiền lương.
• Bảng tính lương, KPCĐ, BHXH, BHYT, dự phòng trợ cấp mất việc làm.
• Bảng tổng hợp chi phí tiền lương theo từng bộ phận.
• Biên bản quyết toán BHXH, BHYT.
• Chứng từ ngân hàng, chứng từ chi trả lương và trợ cấp mất việc làm.
* Phân công công việc cho các thành viên trong nhóm kiểm toán
Để đảm bảo thời gian thực hiện và phát hành báo cáo kiểm toán đối với
BCTC của công ty ABC, Ban Giám đốc của A&C đã phân công công việc
cho nhóm kiểm toán gồm 5 thành viên bao gồm một trưởng nhóm chịu trách
nhiệm về cuộc kiểm toán và thường xuyên báo cáo tình hình cho Ban Giám
đốc, hai kiểm toán viên chính và hai trợ lý kiểm toán viên. Dựa vào các khoản
mục trên BCTC, trưởng nhóm phân công công việc cụ thể cho từng thành
viên trong nhóm.
* Kiểm toán chu trình tiền lương và các khoản trích theo lương
- Tài khoản 334:
Để thực hiện công việc kiểm toán tiền lương, kiểm toán viên cần ghi
nhận các đặc điểm về việc tính và trả lương cho CBCNV của công ty ABC.
Mọi đặc điểm của khoản mục này đều được kiểm toán ghi nhận và giấy làm
việc của mình.

Nguyễn Thành Tâm Kiểm toán 47B
23
Báo cáo thực tập chuyên đề
TK đối ứng
Tên tài khoản đối
ứng
Số phát sinh
Nợ Có
1111 Tiền mặt VNĐ 6.691.626.392
1121
Tiền gửi NH
VNĐ
335.054
136 Phải thu nội bộ 106.972.360
138 Phải thu khác 308.473
141 Tạm ứng 22.880.000
338
Phải trả, phải nộp
khác
29.310.583
627
CP sản xuất
chung
131.496.750
641 CP bán hàng 6.772.344.037
Biểu 2.2: Tổng hợp phát sinh tài khoản 334
Qua biểu trên ta thấy có hai tài khoản phát sinh đối ứng với 334 được coi
là phát sinh lạ, đó là tài khoản 112 (đơn vị trả lương bằng tiền mặt) và tài
khoản 136. Qua phỏng vấn kế toán tiền lương, kiểm toán viên được giải thích
như sau: đối với tài khoản 112 đây là lãi chậm nộp BHXH theo thông báo của

c.Thu nhập khác: 446.772.560
d. Giá vốn: 353.669.872.875
2. Tổng chi phí chưa kể lương (a + b + c – d): 18.940.880.635
a. CP bán hàng: 18.690.088.673
b. CP quản lý DN: 3.064.173.179
c. CP tài chính: 4.133.361.770
d. CP lương: 6.946.742.987
3. Chênh lệch (1 - 2): 10.436.900.642
a. Khối sản xuất: 1.599.998.019
b. Khối kinh doanh: 8.836.902.623
4. Quỹ tiền lương của đơn vị: 8.051.717.431
Nguyễn Thành Tâm Kiểm toán 47B
25