MỤC LỤC
MỞ ĐẦU
Nhu cầu giao tiếp của sinh viên tại các trường đại học nói chung và sinh
viên trường Đại học công nghiệp TPHCM cơ sở Thanh Hoá nói riêng. Trong khi
đó các hoạt động dạy và học ở trường lại chưa đáp ứng đủ điều kiện các sinh
viên trường đại học công nghiệp TPHCM phát triển những cần thiết chuẩn bị
cho nghề nghiệp tương lai. Do đó bài giao tiếp này sẽ phản ánh nhu cầu giao
tiếp thực tế của sinh viên hiện nay tại cơ sở Thanh Hoá, đưa ra một số giải pháp
nâng cao chất lượng giao tiếp.
1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Ngày nay một trong ba yêu cầu tuyển dụng được ưu tiên hàng đầu cho các
ứng cử viên đó là ký năng giao tiếp. Thực vậy, giao tiếp là vấn đề sống còn của
tất cả mọi người đặc biệt là sing viên. Vấn đề giao tiếp của học sinh, sinh viên là
một vấn đề đáng quan tâm. Trong đó là dạy cách giải quyết các vấn đề, dạy cách
làm việc tập thể, dạy cách giao tiếp hiệu quả. Nhưng giao thiệp với mọi người là
một nghệ thuật mà không phải ai cũng nắm được, bất kỳ ai cungc phải học điều
đó. Sinh viên trường đại học công nghiệp TPHCM cơ sở Thanh Hoá họ cần
được cung cấp những tri thức, trong giao tiếp. Chính những giao tiếp đó giúp họ
có những mối quan hệ tốt đối với bạn bè, thầy cô.
2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
Nghiên cứu thực trạng giao tiếp của sinh viên trường đại học công nghiệp
TPHCM cơ sở Thanh Hoá, trên cơ sở đó đề xuất một số biện pháp nâng cao ký
năng giao tiếp cho sinh viên, để họ có điều kiện học tập tốt, có năng lực giao
tiếp với cộng đồng và làm tốt nhiệm vụ trong ngành theo học
3. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
Sinh viên Trường đại học công nghiệp TPHCM cơ sở Thanh Hoá
giao tiếp của sinh viên Trường đại học công nghiệp TPHCM cơ sở Thanh
Hoá
4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Nghiên cứu và hệ thống hoá những lý luận về giao tiếp và giao tiếp
2

hai bên, ngôn ngữ thống nhất và cùng hiểu biết về tình huống
1.2. CÁC PHƯƠNG TIỆN GIAO TIẾP
1.2.1. Giao tiếp bằng ngôn ngữ
Ngôn ngữ là phương tiện giao tiếp của con người , bằng ngôn ngữ con
người có thể truyền đi bất cứ một loại thông tin nào, từ những cái cụ thể nhất
đến những vấn đề trừu tượng nhất diễn tả tình cảm, ám chỉ, miêu tả sự vật
Trong giao tiếp bằng ngôn ngữ có hai hình thức: Ngôn ngữ nói trực tiếp và
ngôn ngữ gián tiếp
1.2.1.1.Giao tiếp bằng ngôn ngữ nói trực tiếp
4
Là ý nghĩa của lời nói của từ, của câu, trong giao tiếp. Ở đây chúng ta cần
lưu ý đến vai trò của ý cá nhân của ngôn ngữ trong giao tiếp. Một từ hay một tập
hợp từ đều có một hay vài ý nghĩa nhất định có hai hình thức tồn tại khách quan
và chủ quan, khách quan phụ thuộc vào sở thích, ý muốn của cá nhân. chủ quan
thể hiện ở những từ chung nhưng trong sử dụng có thể gây phản ứng cảm xúc
tích cực hay tiêu cực
Tính chất của ngôn ngữ trong giao tiếp đóng vai trò rất quan trọng như nhịp
điệu, âm điệu, ngữ điệu giứp chúng ta biểu cảm hay nhấn mạnh hơn
Điệu bộ là những cử chỉ của tay chân và vẻ mặt khi nói. Thươgf thì điệu bộ
phụ hoạ theo lời nói để giúp thêm ý nghĩa cho nó
1.2.1.2. Giao tiếp bằng ngôn ngữ gián tiếp
Ngoài giao tiếp ngôn ngữ trực tiếp, con người có thể tiến hành qua các
phương tiện lời nói trung gian khác như điện thoại, thư truyền hình…
Cả hai cách giao tiếp bằng ngôn ngữ này cần phải chú ý: Nội dung rõ ràng,
mạch lạc tránh làm cho đối tượng giao tiếp có thể hiểu theo nhiều cách khác
nhau. Lời lẽ phải phù hợp với đối tượng giao tiếp.
1.2.2. Giao tiếp phi ngôn ngữ
Trong quá trình giao tiếp, con người không chỉ dùng lời nói mà còn sử
dụng nét mặt, nụ cười, ánh mắt, cử chỉ, điệu bộ… Để thể hiện thái độ, cảm xúc
và phản ứng của con người. Do đó trong quá trình giao tiếp đòi hỏi người giao

Khi nói đến vai trò của giao tiếp đối với việc hình thành nhân cách của sinh
viên trong trường đại học “ Nhân cách sinh viên không chỉ biểu hiện trong giao
tiếp mà trong mức độ nhất định nó còn chịu ảnh hưởng của giao tiếp”. Trong
quá trình giao tiếp ở trường đại học giao tiếp đóng vai trò là người điều chỉnh
hoạt động của giáo viên và là phương tiện hình thành tiêu chuẩn đạo đức, hạnh
kiểm thẩm mỹ, giá trị tư tưởng của sinh viên…
6
CHƯƠNG 2
THỰC TRẠNG VỀ GIAO TIẾP CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG
ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP TPHCM CƠ SỞ
THANH HOÁ.
2.1. VÀI NÉT VỀ TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP TPHCM
2.1.1. Lịch sử hình thành
Tiền thân của trường là Trường Huấn nghiệp Gò Vấp
[9]
, một trường dạy
nghề tư thục do các tu sĩ Dòng Salêdiêng Don Bosco (Việt Nam) thành lập
ngày 11 tháng 11năm 1956 ở xã Hạnh Thông, quận Gò Vấp, tỉnh Gia Định, Việt
Nam Cộng hòa. Đến năm 1968, trường đổi tên thành Trường tư thục Trung học
Kỹ thuật Đệ nhất cấp Don Bosco [10] . Điều hành cơ sở do Linh
mục Phêrô Cuisset Quý giám đốc Dòng Salêdiêng Don Bosco - Gò Vấp và Linh
mục Isiđôrô Lê Hướng hiệu trưởng Trường Huấn nghiệp Gò Vấp (1956 - 1973).
Đầu năm 1970, Trường được nâng cấp từ bậc đệ nhất cấp thành bậc đệ nhị
cấp, được gọi tắt là Trường Trung học Kỹ thuật Don Bosco[11], do Linh mục
Gioan Nguyễn Văn Ty (tên thật là Tý) làm Giám đốc kiêm Hiệu trưởng và Linh
mục Phêrô Phan Đình Cho, Phó Giám đốc, điều hành nhà trường (1973 - 1975).
Cuối 1975, chính quyền Việt Nam trưng dụng trường sở và ngày 19 tháng
12 năm 1975, bàn giao cho Tổng cục Cơ khí Luyện kim và Điện tử. Ngày 1
tháng 1 năm 1976, trường hoạt động trở lại với tên Trường kỹ thuật Don Bosco.
[12]. Năm 1978, trường được đổi tên thành Trường Công nhân Kỹ thuật IV,

2.2. THỰC TRẠNG GIAO TIẾP CỦA SINH VIÊN TẠI TRƯỜNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP TPHCM CƠ SỞ THANH HOÁ.
2.2.1. Thực trạng về văn hoá ứng xửgiao tiếp của sinh viên tại trường
Như chúng ta cũng biết, văn hoá ứng xửgiao tiếplà một môi trường rất quan
trọng để rèn luyện nhân cách và giáo dục thế hệ trẻ những con người sống có
hoài bão, có lý tưởng tốt đẹp, vấn đề xây dựng văn hoá ứng xửgiao tiếp trong
ứng xử giao tiếpphải được coi là trọng tâm và quan trọng nhất trường học.
Vậy thực trạng văn hoá ứng xửgiao tiếpngày nay như thế nào? Phần lớn
thế hệ trẻ trong nhà trường hiện nay có kiến thức rất rộng, nhanh nhạy trong
8
nắm bắt thông tin có sức khoẻ tốt, tinh thần cầu thị trong học tập, khả năng ứng
dụng những kiến thức học vào thực tiễn cao, quý trọng thầy cô, đoàn kết với bạn
bè sống có kỷ cương, không ngừng phấn đấu vươn nên trong học tập và trong
cuộc sống. Nhưng cũng có một bộ phận không nhỏ thế hệ trẻ đang ứng xử giao
tiếp một cách chưa có văn hoá.
Văn hoá ứng xửgiữa học trò với nhau ngày nay mang nhiều màu sắc biến
tướng. Tình trạng kết bè, kết phái tạo thành băng, hội cũng là vấn đề nhức nhối
nó không những làm ảnh hưởng đến môi trường giáo dục của nhà trường mà còn
làm cho xã hội quan tâm lo lắng. Hiện tượng lập băng nhóm rồi đi cướp, trấn lột,
dằn mặt lẫn nhau, thanh toán ân oán cá nhân của sinh viên làm gióng lên hồi
chuông cảnh tỉnh đối với các nhà làm công tác giáo dục và quản lí giáo dục
trong nhà trường
Môi trường giáo dục là nơi đào tạo những lớp người có tri thức để phục vụ
xã hội. Thế hệ trẻ là tương lai của đất nước, là giường cột của nước nhà. Môi
trường giáo dục lành mạnh là điều kiện tiên quyết để đào tạo thế hệ trẻ trở thành
những công dân tốt có tài năng, đạo đức. Trường học là nơi rèn đức, luyện tài,
trang bị kiến thức cho học sinh. Trong môi trường này, học sinh, sinh viên phải
biết về trách nhiệm và nghĩa vụ của bản thân đối với thầy cô, bạn bè và các mối
quan hệ khác.


tình yêu.

Văn hoá ứng xửgiữa sinh viên với nhau ngày nay mang nhiều màu sắc biến
tướng. Tình trạng kết bè, kết phái tạo thành băng, hội cũng là vấn đề nhức nhối
nó không những làm ảnh hưởng đến môi trường giáo dục mà còn làm cho xã hội
quan tâm lo lắng. Hiện tượng lập băng nhóm rồi đi cướp, trấn lột, dằn mặt lẫn
nhau, thanh toán ân oán cá nhân của học trò làm gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh
đối với các nhà làm công tác giáo dục và quản lí giáo dục.

Từ trước đến nay, chúng ta vẫn nghe nhiều về đạo thầy - trò (Đạo làm
thầy và đạo làm trò). Quan hệ thầy trò xưa kia là mối quan hệ đáng kính và đáng
10
chân trọng. Người xưa có câu “Nhất tự vi sư, bán tự vi sư” nghĩa là dạy một chữ
cũng là thầy mình mà dạy nửa chữ cũng là thầy và lấy ông thầy làm trung tâm,
học trò nhất nhất phải nghe theo, coi thầy là tấm gương để học theo. Cách đây
hơn hai nghìn năm Khổng Tử bàn đến mối quan hệ Quân - Sư - Phụ (Vua - thầy
- cha) tức là học sinh, sinh viên kính thầy như kính vua, kính cha. Những quan
niệm coi thầy là cha còn ăn sâu tới nỗi khi thầy chết học trò để tang như để tang
cha mẹ. Mỗi khi muốn hỏi thầy hoặc trao đổi vấn đề gì phải thưa gửi lễ phép
đàng hoàng. Đứng trước mặt thầy phải chỉnh tề, nhã nhặn, gặp thầy phải cúi
chào từ xa, khoanh hai tay trước ngực khi nào thầy trả lời mới được ngửng lên.
Nhưng ngày nay học trò của chúng ta đã không thể làm đủ lễ nghi với thầy cô
họ lại còn xuyên tạc, làm biến tướng các nghi lễ, thiếu sự tôn trọng với thầy cô,
coi thường việc học.
Những năm gần đây hiện tượng tiêu cực trong giáo dục không phải là
ít. Những sự việc như học trò biếu phong bì cho thầy cô đổi lại thầy cô cho học
trò điểm cao (mặc dù bài làm rất kém) để học trò đỡ tốn công học. Biếu xén thầy
cô để tránh bị kỷ luật…nó đã góp phần làm biến tướng và thương mại hoá quan
hệ thầy trò, làm cho thầy không còn là thầy, không được tôn trọng, không uy
nghiêm, được học trò coi là tấm gương để noi theo học tập, trò cũng chẳng phải

hành hung bạn. Cuối cùng đã gây ra hậu quả khá nghiêm trọng.
+ Văn hóa ứng xử, văn hóa nói chuyện giữa các sinh viên trong trường lớp
còn chưa tốt: nhiều sinh viên nói chuyện với nhau có thầy cô ở đó còn thể hiện
các văn hóa ứng xử trong giao tiếp chưa được tốt như xưng hô mày, tao, nói
tục Nhiều sinh viên khi nói chuyện, giao tiếp với thầy, cô còn chưa tốt như:
nói chuyện xem thầy cô như bạn bè, vào lớp trễ đi ngang nhiên vào, không xin
phép…
+ Có các hành động chưa thể hiện kính trọng những người trên tuổi mình thậm
chí bằng tuổi cha, tuổi mẹ mình: cãi nhau, nói chuyện tỏ ra thái độ không tôn
trọng những người lớn tuổi, Ở đây, tôi chỉ đề cập đến thái độ tôn trọng người
lớn tuổi không xét đến ai là người đúng, hay sai.
12
+ Sinh viên của chúng ta đã không thể làm đủ lễ nghi với thầy cô, họ lại
còn xuyên tạc, làm biến tướng các nghi lễ, thiếu sự tôn trọng với thầy cô, coi
thường việc học.
+ Sau lưng học trò gọi thầy cô mình là ông nọ, bà kia tệ hại hơn là gọi bằng
đại từ nhân xưng “nó”.
+ Tình trạng sinh viên trốn vào khu vực nhà vệ sinh hút thuốc rất nhiều gây
nên một sự rất phản cảm và xem thường nội quyứng xử giao tiếp , thiếu tôn
trọng thầy cô giáo khi bị nhắc nhở.
+ Khi làm bài kiểm tra bị bắt quay bài trong giờ thi các em quay ra thù thầy
cô như đánh cô hay thuê người đánh thầy cô mình.
Một bộ phận nhỏ sinh viên có biểu hiện của lối sống thực dụng, phủ nhận
những giá trị đạo đức truyền thống, vi phạm Luật Giao thông, vi phạm giờ giấc
làm việc, học tập, ứng xử chưa đúng với môi trường sư phạm, làm ảnh hưởng
đến văn hóa ứng xử trong nhà trường.
Cách chào của học trò khi gặp thầy cô, họ vừa đi thậm chí là chạy ù ù qua
thầy cô vừa chào “cô ạ”, “thầy ạ” để tiết kiệm từ và nói cho nhanh hơn nữa học
trò chào thầy cô (nếu là cô giáo) “Quạ! Quạ!”, (nếu là thầy) “Thạ! Thạ!” rồi
cười hô hố rất phản cảm làm cho giáo viên chẳng thể hiểu học trò chào mình hay

14
CHƯƠNG 3
MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CHẤT LƯỢNG VỀ GIAO TIẾP
CHO SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP
TPHCM CƠ SỞ THANH HOÁ.
3.1. MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIAO TIẾP
Đã đến lúc chúng ta phải thấy được sự cần thiết của việc giáo dục tư tưởng
đạo đức và lối ứng xử giao tiếp có văn hoá cho thế hệ trẻ, đặc biệt là học sinh,
sinh viên. Xây dựng một thế hệ trẻ có sức khoẻ, có trí lực, lòng nhiệt huyết, luôn
trau dồi về lý tưởng và đạo đức cách mạng, giáo dục truyền thống tôn sư trọng
đạo, uống nước nhớ nguồn. Ngoài ra trong cuộc sống luôn chấp hành nghiêm
chỉnh các chủ trương chính sách của Đảng và pháp luật của nhà nước, gương
mẫu trong cộng đồng, làm tròn bổn phận của người công dân. Do đó cần có một
số giải pháp như sau:
- Tăng cường tổ chức các lớp huấn luyện, đào tạo hay các buổi tư vấn học
thuật của trường đề ra. Học sinh, sinh viên nào không thực hiện tốt các nội quy
của nhà trường sẽ bị hạ hạnh kiểm với điểm hạ cao nhất.
- Phát động phong trào học tốt: đi học đúng giờ, chuẩn bị, nghiên cứu tài
liệu trước khi đến lớp, mặc đúng đồng phục, trong giờ học và giờ thi nghiêm
túc.
- Tạo sân chơi bổ ích cho các em tham gia học tập, học hỏi một số các kỹ
năng sống, văn hoá ứng xử giao tiếp trong học đường, kỹ năng tự học của sinh
viên
Phát động phong trào, ý thức giữ gìn trường, lớp sạch đẹp, văn minh lịch sự,
không xả rác trong lớp học,
- Loại bỏ các thói hư tật xấu như: nói tục, chửi thề, lối sống không lành
mạnh, bạo lực học đường, giúp đỡ, động viên các học sinh, sinh viên, hướng tới
môt người công dân tốt. Để làm tốt điều này cần phải có sự hỗ trợ, giúp đỡ của
bạn bè, thầy cô, người thân trong gia đình, xóm giềng sống xung quanh các em.
Cần cố gắng hơn nữa trong việc tạo cầu nối thông tin liên lạc giữa trường, gia

16
động giao tiếp như sau:
- Kĩ năng nói (xưng hô, chào hỏi, nói chuyện điện thoại, trình bày, thuyết
trình, đàm đạo, tranh luận, hội họp …) cho chuẩn và nghệ thuật;
- Kĩ năng viết (văn bản, thư từ, tin nhắn ) cho đúng và hay;
- Các cử chỉ, hành động, tư thế, tác phong, đi đứng…cho đàng hoàng, đúng
mực, lịch sự, trang trọng;
- Kĩ năng mời, cảm ơn, xin lỗi, nhờ vả, vay mượn, tặng quà… cho minh
bạch, cầu thị;
- Kĩ năng từ chối, phản đối, chê bai, phê phán… cho đúng mực;
- Kĩ năng góp ý, khuyên nhủ… cho hợp lí, hợp tình;
- Kĩ năng hưởng ứng, tán thành, khen tặng…cho lịch sự, tinh tế;
- Kĩ năng bày tỏ cảm xúc, tình cảm, thể hiện bản thân…;
- Kĩ năng trốn tránh, kìm nén, thể hiện cảm xúc…
Thực hiện “Quy chế Văn hóa công sở tại các cơ quan hành chính nhà
nước” của Thủ tướng Chính phủ và “ Quy định về đạo đức nhà giáo” của Bộ
trưởng Bộ GD&ĐT.
Trang phục, trang sức khi thực hiện nhiệm vụ phải giản dị, gọn gàng, lịch
sự, phù hợp với nghề dạy học, không gây phản cảm và phân tán sự chú ý của người
học. Cán bộ, công chức, viên chức có trang phục riêng thì thực hiện theo quy định
của pháp luật;
Giao tiếp và ứng xử: Cán bộ, công chức, viên chức khi thi hành nhiệm vụ
phải thực hiện các quy định về những việc phải làm và những việc không được
làm theo quy định của pháp luật. Trong giao tiếp và ứng xử, cán bộ, công chức,
viên chức phải có thái độ lịch sự, tôn trọng. Ngôn ngữ giao tiếp phải rõ ràng,
mạch lạc; không nói tục, nói tiếng lóng, quát nạt.
Thực hiện nếp sống văn minh nơi công sở theo “ Quy chế Văn hóa công sở
tại các cơ quan hành chính nhà nước” của Thủ tướng Chính phủ.
Xây dựng nâng cao phẩm chất đạo đức nghề nghiệp, trình độ chuyên môn
nghiệp vụ của đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục theo “ Quy định về

18
nghiêm khắc đối với những học sinh, sinh viên có hành vi tiêu cực trong thi cử
để làm gương cho các sinh viên khác.
- Đổi mới phương pháp dạy học: Để lôi cuốn học sinh sinh viên vào bài
giảng thì các thầy cô giáo nên thay đổi phương pháp dạy học nhằm phát huy tính
sáng tạo của người học, thu hút người học chăm chú vào bài giảng hơn nữa.
- Có nhiều yếu tố tác động đến rèn luyện đạo đức học HSSV như: Sự động
viên khích lệ của bạn bè; khen thưởng, kỷ luật kịp thời, nội dung giáo dục phù
hợp ; sự quan tâm thường xuyên của các thầy cô giáo; không bị định kiến của xã
hội; được gia đình thông hiểu, tạo điều kiện; và cuối cùng là được tự do trong
mọi hoạt động. các nhà quản lý cần xem xét cụ thể các yếu tố tác động ở trên để
đưa ra các nội dung, hình thức, biện pháp giáo dục đạo đức cho phù hợp.
Và cũng có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý công tác giáo dục
đạo HSSV như: Thiếu sự phối hợp với các tổ chức đoàn thể xã hội ở địa
phương; thiếu sự phối hợp giữa nhà trường và gia đình; tác động tiêu cực của
môi trường xã hội ; phẩm chất, lối sống của thầy, cô, cha mẹ, bạn bè…
Do dó để nâng cao hiệu quả quản lý và giáo dục đạo đức HSSV cần phối
hợp giữa giáo dục giữa nhà trường và gia đình, không quá chú trọng hay nặng nề
về việc dạy chữ mà bỏ quên việc dạy người, giáo dục đạo đức cho HSSV, khen
thưởng những học sinh sinh viên đạt kết quả cao trong học tập và rèn luyện, kỷ
luật kịp thời và nghiêm khắc đối với những học sinh vi phạm các quy chế, quy
định của trường, lớp.
- Giáo dục thông qua giờ chào cờ đầu tuần, thông qua các giờ học, thông
qua các hoạt động ngoài giờ lên lớp. Học sinh thích và rất thích các nội dung và
hình thức giáo dục đạo đức của nhà trường như: Giáo dục thông qua hoạt động
tham quan, du lịch, cắm trại, giáo dục thông qua hoạt động văn hoá, văn nghệ,
thể dục thể thao, vui chơi giải trí. Vì vậy nên tổ chức các hoạt động này cho
HSSV nhằm tạo một môi trường học tập và rèn luyện tốt cho HSSV.
- Vấn đề đi xuống về đạo đức và lối sống của HSSV không chỉ là do lỗi
của công tác quản lý và giáo dục mà còn do ý thức học tập và rèn luyện của học