PHÒNG GIÁO DỤC - ĐÀO TẠO HUYỆN MỸ ĐỨC
TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐỐC TÍN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
TÊN ĐỀ TÀI
“PHÁT HUY TRÒ CHƠI DÂN GIAN TRONG
HOẠT ĐỘNG NGOÀI GIỜ KÍCH THÍCH HỨNG THÚ
HỌC TẬP CHO HỌC SINH TIỂU H ỌC”
Môn : Hoạt động tập thể
Tác giả : Nguyễn Thị Hưng
Giáo viên môn : Văn hóa
Chức vụ : Tổ trưởng Tổ 2 + 3
Năm học : 2010 – 2011
Tên đề tài :
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM NĂM HỌC 2010 - 2011
I/ PHÁT HUY TRÒ CHƠI DÂN GIAN TRONG
HOẠT ĐỘNG NGOÀI GIỜ KÍCH THÍCH
HỨNG THÚ HỌC TẬP CHO HỌC SINH TIỂU HỌC
II/ ĐẶT VẤN ĐỀ :
Ở lứa tuổi HS tiểu học ,trẻ em không những được chăm sóc sức khỏe ,được
học tập mà phải cần được thỏa mản nhu cầu vui chơi , vui chơi là hoạt động chủ
đạo thông qua hoạt động trò chơi ,trẻ được phát triển trí tuệ ,thể chất, tình cảm,
quan hệ xã hội nhằm phát triển toàn diện nhân cách cho trẻ .
Năm học 2008 – 2009 là năm đầu tiên thực hiện chỉ thị 40 của BGD –ĐT về
việc phát động phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện - Học sinh
tích cực “ .Trong 2 mục tiêu ,5 yêu cầu và 5 nội dung của chỉ thị 40 có nội dung :
“Tổ chức các trò chơi dân gian và các hoạt động vui chơi giải trí tích cực khác
phù hợp với lứa tuổi của học sinh” .
Ngược dòng thời gian với những người đã từng học tập ở thập kỉ 70; 80 90
trở về trước .Những trò chơi như u tù ,kéo co, thả diều,đánh chuyền, nhảy dây,
thả đỉa ba ba…. Kí ức tuổi thơ còn đọng lại trong ta là sự sảng khoái ,hả hê khi

học tập cho học sinh tiểu học”

III/ CƠ SỞ LÍ LUẬN
Trò chơi dân gian là vốn quý của dân tộc đã gắn liền với đời sống lao động
và các cuộc hội hè ,đình đám của nhân dân .Trò chơi vừa thể hiện tính sáng tạo
của người lao động vừa là giải trí thỏa mái sau những ngày lao động mệt nhọc ,
bày tỏ niềm vui mùa bội thu, hay chiến thắng thiên nhiên ….Trò chơi đa dạng
cuốn hút người chơi bởi sự bình dị khéo léo, nhạy bén , hấp dẫn ,vui tươi hòa
nhập cởi mở trong cuộc sống.
Trò chơi dân gian cũng là một di sản quý báu của dân tộc .Nó được kết thành
từ quá trình lao động và sinh hoạt , trong đó tích tụ cả trí tuệ và niềm vui sống
của bao thế hệ người Việt xưa .Đặc biệt đối với trẻ em , trò chơi dân gian với
những chức năng đặc biệt của nó đã mang lại cho thế giới trẻ thơ nhiều điều thú
vị bổ ích .Đúng như lời PGS .TS Nguyễn Văn Huy .giám đốc Bảo tàng Dân tộc
Việt Nam đã nói “ Cuộc sống đối với trẻ em không thể thiếu những trò chơi .
Trò chơi dân gian không đơn thuần là trò chơi của trẻ con mà nó chứa đựng
cả nền văn hóa dân tộc Việt Nam độc đáo và giàu bản sắc .Trò chơi dân gian
không chỉ chắp cánh cho tâm hồn trẻ ,giúp trẻ phát triển tư duy , sáng tạo ,
mà còn giúp các em hiểu về tình bạn , tình yêu gia đình , quê hương đất nước.
Ngày nay , các em được sống ở một xã hội công nghiệ , chỉ quen với máy móc
và không có khoảng thời gian chơi cũng là thiệt thòi . Thiệt thòi hơn khi các
em không được làm quen với những trò chơi của thiếu nhi ngày trước - đang
ngày càng bị mai một và lãng quên , không chỉ có ở các thành phố mà còn ở
cả các vùng quê . Vì thế giúp các em hiểu và quay về nguồn cội với các trò
chơi dân gian là một việc làm cần thiết” .
Hướng đến mục tiêu “ Xây dựng trường học thân thiện – Học sinh tích cực “
Đưa trò chơi dân gian vào nhà trường là điều hết sức cần thiết không những góp
phần rèn luyện sức khỏe kĩ năng ứng xử hợp lí các tình huống trong cuộc sống ,
thói quen và kĩ năng làm việc còn kích thích học sinh học tập tốt “ chơi vui -
học càng vui ” Sau những giờ học căng thẳng với những bài toán khó phải động

huy tốt trò chơi dân gian vào nhà trường còn hạn chế .
Khi xây dựng đề tài này tôi đã tìm hiểu khả năng nhận biết của h/s qua khảo sát
và đề ra một số tiêu chí của học sinh về các trò chơi dân gian như sau :
TSHS :22
Ham thích trò chơi dân gian 18/22
Hiểu biết về trò chơi dân gian 12/22
Mạnh dạn tự tin khi tham gia hoạt động 17/22
Thể hiện tinh thần đoàn kết 20/22
Biết tự tổ chức trò chơi 10/22
Sáng tạo trong khi chơi trò chơi 7/22
Tác giả: Nguyễn Thị Hưng Trường tiểu học Đốc
Tín
4
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM NĂM HỌC 2010 - 2011
V- NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
Từ những thực trạng nêu trên ngay từ đầu năm học tôi đã suy nghĩ và tìm ra
nhiều biện pháp ápdụng thành công trong việc đưa trò chơi dân gian vào trường
học kích thích hứng thú học sinh học tập cụ thể :

*CÁC BIỆN PHÁP
Biện pháp I :Sưu tầm và chọn lọc các trò chơi phù hợp với học sinh

Như chúng ta đã biết trò chơi dân gian Việt Nam rất phong phú ,đa dạng
nhưng không phải trò chơi nào cũng phù hợp với học sinh .Vì thế ,giáo viên nên
có sự cân nhắc lựa chọn cho phù hợp nếu không sẽ không đạt hiệu quả , phản tác
dụng giáo dục. Ngoài vốn hiểu biết sẵn có tôi tìm hiểu thêm trên mạng .trong
sách báo ,cẩm nang 100 trò chơi dân gian Việt Nam. Sau khi sưu tầm các trò
chơi tôi phân loại và giới hạn một số trò chơi cụ thể như sau : (Có minh họa
trong phần phụ lục )
Trò chơi luyện tinh mắt dẻo chân Trồng nụ trồng hoa ,nhảy lò cò ,nhảy

Phải tội đàn ông
Cơm trắng như bông
Đổ mắm đổ muối
Đổ chuối hạt tiêu ”
Chơi chuyền “ Chuyền chuyền một …một một đôi
Chuyền chuyền hai hai hai đôi ”
Kéo cưa lừa xẻ
“ Cù cưa cút kít
Làm ít ăn nhiều ….”
Nhảy lò cò : “Nhảy lò cò…
Cho cái giò nó khỏe
Nhảy khe khẽ cho nó khoẻ đôi chân……”
Tập tầm vông :
“Tập tầm vông taykhông, tay có
Tập tầm vó tay có tay không…,”
………
Biện pháp II : Quy định thời gian tổ chức chơi

Không phải trong giờ ra chơi nào cũng tổ chức trò chơi dân gian , nếu tổ
chức thường xuyên e rằng quỹ thời gian không cho phép .Tùy tình tình thực tế và
thời tiết, tôi quy định lớp tổ chức trò chơi vào những giờ giải lao vào các ngày
học hai buổi như thứ ba, thứ năm , hằng tuần.

Lên lịch trò chơi cụ thể từng tháng
Thời gian Trò chơi
Tháng 9,10 Kéo co , ô ăn quan ,kéo cưa lưa lừa xẻ , đá cầu ,
rồng rắn lên mây
Tháng 11,12 Chơi chuyền , kéo co, trồng hoa , trồng nụ trồng
hoa, nhảy lò cò , nhảy ô tiếp sức
Tháng 1,2,3 Cờ gánh ,bịt mắt bắt dê , tập tầm vông ,cướp cờ,

của học sinh từ thấp đến cao:
+ Giáo viên chọn , hướng dẫn và tổ chức trò chơi.
+ Giáo viên chọn và hướng dẫn trò chơi , còn học sinh tự tổ chức trò chơi .
+ Giáo viên chọn trò chơi , còn học sinh tự nghiên cứu và tự tổ chức trò chơi.
+ Học sinh tự chọn , tự hướng dẫn và tổ chức trò chơi.
- Nguyên tắc 3 : Đảm bảo tổ chức trò chơi được tự nhiên, không gò ép.
Tác giả: Nguyễn Thị Hưng Trường tiểu học Đốc
Tín
7
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM NĂM HỌC 2010 - 2011
Khi tổ chức các trò chơi tôi thường giúp học sinh tham gia một cách tự
nhiên không gò ép , các em được vui chơi thoải mái .
- Nguyên tắc 4 : Bảo đảm luân phiên các trò chơi một cách hợp lý.
+ Đối với học sinh tiểu học, khả năng chú ý có chủ định và hứng thú chưa
thật bền vững . Do đó tôi không tổ chức một trò chơi quá dài mà căn cứ vào yêu
cầu giáo dục , căn cứ vào đặc điểm tâm sinh lý của học sinh để lựa chọn trò chơi
thích hợp, để có thể luân phiên nhau giúp học sinh chuyển hướng chú ý và hứng
thú một cách hợp lý .
- Nguyên tắc 5 : Bảo đảm tổ chức trò chơi với tinh thần thi đua đồng đội.
Trong khi tổ chức cho học sinh chơi các trò chơi có tính chất đồng đội, tôi luôn
quan tâm đến yếu tố thi đua có chuẩn và thang đánh giá thành tích của cá nhân
cũng như thành tích chung của đồng đội.
Nhờ vậy luôn kích thích được tính tích cực phấn đấu của học sinh vì thành tích
bản thân, vì thành tích đồng đội mà mình là thành viên. Qua đó, vun đắp cho em
ý thức đồng đội , tình bạn thân ái .
Trong quá trình tổ chức trò chơi cho học sinh tôi luôn tiến hành theo quy trình
sau :
Chuẩn bị tổ chức trò chơi .
Thiết kế giáo án .
+ Tên trò chơi.

Tuyên dương học sinh, đặc biệt là nhóm có cố gắng hơn.
( Có thiết kế trò chơi trong phần phụ lục)
Biện pháp IV : Hãy hòa mình với thế giới trẻ thơ :
Để tạo hứng thú cho học sinh giáo viên nên chủ động thay đổi trò chơi một
cách hợp lí để không gây nhàm chán .Trò chơi phải thay đổi tùy theo địa điểm
chơi , không gian chơi không lặp đi lặp lại nhiều lần và giáo viên phải có kĩ
năng tổ chức trò chơi là hòa mình với trẻ con , cùng chơi với các em như người
bạn lớn. Trong trò chơi người quản trò rất quan trọng cuộc chơi có hào hứng
hấp dẫn hay không là nhờ sự khéo léo , linh hoạt nhạy bén của người quản trò .
Trong quá trình tổ chức trò chơi cho học sinh lớp chủ nhiệm tôi luôn gần gũi
động viên , vui vẻ cởi mở tạo không khí vui tươi hào hứng bằng dáng vẻ hài
hước dí dỏm, hấp dẫn gây tiếng cười , làm cho học sinh cảm thấy thỏa mái và
sảng khoái trong khi chơi .Qua đó học sinh mạnh dạn tự tin hơn, sẵn sàng bày tỏ
nguyện vọng của mình với cô giáo ,và tự khẳng định được mình trong tập thể .
Biện pháp V : Nhân rộng các trò chơi trong Tổ CM,các lớp trong cơ sở :
Tác giả: Nguyễn Thị Hưng Trường tiểu học Đốc
Tín
9
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM NĂM HỌC 2010 - 2011
Một trong những nội dung “Xây dựng trường học thân thiện - Học sinh tích
cực” Đưa trò chơi dân gian vào trường học . Ngay từ đầu năm học thông qua tổ
chuyên môn tôi thấy lớp chủ nhiệm còn hạn chế về trò chơi dân gian nên mạnh
dạn đăng kí “Đề tài tổ chức trò chơi dân gian” .Qua hội nghị tổ đầu năm cả tổ
đã thảo luận bàn bạc và thống nhất đưa chỉ tiêu phát động các trò chơi dân gian
trong tổ và chọn lớp 3A xây dựng điển hình . Hằng tháng họp tổ có đánh giá rút
kinh nghiệm tổ chức .Thông qua tổ chuyên môn xây dựng chuyên đề tổ chức
các trò chơi dân gian lớp tôi đảm nhiệm . Tổ đã tổ chức cho giáo viên tập huấn
các trò chơi mà lớp tôi đã thực hiện, nhằm nhân rộng cho các lớp trong tổ.
Ngoài ra , tôi còn phát động lớp mình phổ biến trò chơi cho các bạn cùng cơ sở .
Vì nếu trong cùng một cơ sở có lớp tham gia trò chơi, lớp thì không thì không

thân có nhiều kết quả cụ thể :
- Tích cực tham gia tìm hiểu các trò chơi dân gian
- Đa số các em nắm vững được cách thức chơi một số trò chơi dân gian
- Biết cách tổ chức trò chơi ,thuộc được nhiều bài hát đồng dao
- Qua việc chơi trò chơi giúp các em rèn được thể chất ,phản xạ nhanh khéo
léo , thể hiện tinh thần tập thể , đoàn kết gắn bó với nhau hơn .
- Sau giờ chơi các em có hứng thú tích cực tham gia vào các hoạt động
học tập chất lượng học tập nâng lên rõ ràng
- Mở rộng kiến thức và có thêm hiểu biết về trò chơi dân gian
- Hứng thú tham gia các trò chơi một cách tích cực không những các em
tham gia mà còn động viên các bạn cùng tham gia
Kết quả được đánh cụ thể như sau
TSHS :26
Ham thích trò chơi dân gian 22/22
Hiểu biết về trò chơi dân gian 22/22
Mạnh dạn tự tin khi tham gia hoạt động 21/22
Thể hiện tinh thần đoàn kết 22/22
Biết tự tổ chức trò chơi 18/22
Sáng tạo trong khi chơi trò chơi 16/22
VI / KẾT LU ẬN
Đối với trẻ thơ những trò chơi dân gian là một trong những yếu tố hình thành
nên bản sắc văn hóa dân tộc, là nguồn sữa nuôi dưỡng thế giới tinh thần, là nhịp
cầu nối tâm thức các em với mọi bài học về cuộc sống xã hội bởi vì nó có sức
hấp dẫn, lôi cuốn mạnh mẽ nhất đối với các em. Tổ chức cho các em chơi các
trò chơi dân gian là phương tiện giúp các em phát triển ngôn ngữ, phát triển tình
cảm, đạo đức, tình đoàn kết, mở rộng nhận thức, tình yêu thiên nhiên, yêu quê
hương đất nước. Bằng những biện pháp tích cực có đầu tư nghiên cứu khắc
phục những hạn chế nhất định . Tôi đã giúp các em thỏa mản nhu cầu vui chơi
kích thích học sinh học tập tốt góp phần thắng lợi trong cuộc vận động “Xây
dựng “Trường học thân thiện – học sinh tích cực”.

Tín
14
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM NĂM HỌC 2010 - 2011
Chơi que chuyền
Bịt mắt bắt dê
Nhảy dây
Tác giả: Nguyễn Thị Hưng Trường tiểu học Đốc
Tín
15
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM NĂM HỌC 2010 - 2011
Trồng nụ trồng hoa
Chơi ô ăn quan
Tác giả: Nguyễn Thị Hưng Trường tiểu học Đốc
Tín
16
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM NĂM HỌC 2010 - 2011
Kéo cưa lừa xẻ
Kéo co
Tác giả: Nguyễn Thị Hưng Trường tiểu học Đốc
Tín
17
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM NĂM HỌC 2010 - 2011
Trốn tìm
X -PHẦN PHỤ LỤC : THIẾT KẾ TRÒ CHƠI
RỒNG RẮN LÊN MÂY
Tác giả: Nguyễn Thị Hưng Trường tiểu học Đốc
Tín
18
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM NĂM HỌC 2010 - 2011
1 ) Mục đích :

- Con lên mười.
- Thuốc hay vậy.
Kế đó, thì thầy thuốc đòi hỏi:
+ Xin khúc đầu.
- Những xương cùng xẩu.
+ Xin khúc giữa.
- Những máu cùng me.
+ Xin khúc đuôi.
Tác giả: Nguyễn Thị Hưng Trường tiểu học Đốc
Tín
20
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM NĂM HỌC 2010 - 2011
- Tha hồ mà đuổi.
Lúc đó thầy thuốc phải tìm cách làm sao mà bắt cho được người cuối cùng trong
hàng.
Ngược lại thì người đứng đầu phải dang tay chạy, cố ngăn cản không cho
người thầy thuốc bắt được cái đuôi của mình, trong lúc đó cái đuôi phải chạy và
tìm cách né tránh thầy thuốc. Nếu thầy thuốc bắt được người cuối cùng thì người
đó phải ra thay làm thầy thuốc.
Nếu đang chơi dằng co giữa chừng, mà rồng rắn bị đứt ngang thì tạm ngừng để
nối lại và tiếp tục trò chơi.
GV phổ biến luật chơi
Trong một khoảng thời gian quy định thầy phải bắt được khúc rắn .Thầy thuốc
dùng tay đập được khúc rắn nào ( bạn nào ) bạn đó sẽ đóng vai ông thầy , trò
chơi lại diễn ra từ đầu
GV cử học sinh làm trọng tài
Tiến hành chơi chia lớp thành 2 nhóm lần lượt từng nhóm một
Chơi thử -Chơi thật
Quan sát giúp đỡ - Nhận xét.
Tác giả: Nguyễn Thị Hưng Trường tiểu học Đốc

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM NĂM HỌC 2010 - 2011
Tác giả: Nguyễn Thị Hưng Trường tiểu học Đốc
Tín
23