TRƯỜNG TIỂU HOC ĐINH BỘ LĨNH
NGƯỜI THỰC HIỆN :HOÀNG THỊ LAN
Tên đề tài :
I/ PHÁT HUY TRÒ CHƠI DÂN GIAN
KÍCH THÍCH HỨNG THÚ HỌC TẬP
II/ ĐẶT VẤN ĐỀ :
Ở lứa tuổi HS tiểu học ,trẻ em không những được chăm sóc sức khỏe ,được
học tập mà phải cần được thỏa mản nhu cầu vui chơi , vui chơi là hoạt động chủ
đạo thông qua hoạt động trò chơi ,trẻ được phát triển trí tuệ ,thể chất, tình cảm
,quan hệ xã hội nhằm phát triển toàn diện nhân cách cho trẻ .
Năm học 2008 – 2009 là năm đầu tiên thực hiện chỉ thị 40 của BGD –ĐT về
việc phát động phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện - Học sinh
tích cực “ .Trong 2 mục tiêu ,5 yêu cầu và 5 nội dung của chỉ thị 40 có nội dung :
“Tổ chức các trò chơi dân gian và các hoạt động vui chơi giải trí tích cực khác
phù hợp với lứa tuổi của học sinh” .
Ngược dòng thời gian với những người đã từng học tập ở thập kỉ 60,70 trở về
trước .Những trò chơi như u tù ,kéo co, thả diều,đánh chuyền ,nhảy dây …. Kí
ức tuổi thơ còn đọng lại trong ta là sự sảng khoái ,hả hê khi thắng cuộc trò chơi
kéo co .,sung sướng đến tê người khi cánh diều no gió ,bay bổng của trò chơi thả
diều , là sự ú tim hồi hộp của trò chơi trốn tìm . Có lẽ những kỉ niệm thời thơ ấu
gắn liền với những trò chơi hấp dẫn lôi cuốn của trẻ thơ .Tiếc rằng những trò
chơi hồn nhiên ấy , đang dần mai một ,ngày càng bị lãng quên .Ngày nay trước
sự bùng nổ của công nghệ số .Trong quá trình công nghiệp hóa -hiện đại hóa
,quá trình đô thị hóa và sự phát triển như vũ bão của công nghệ thông tin ,những
trò chơi dân gian trở nên xa lạ đối với trẻ thơ. Thay vào đó, là những trò chơi
điện tử mang tính bạo lực ,nguy hiểm . Các hàng trò chơi điện tử mọc lên nhan
nhản từ miền ngược đến miền xuôi mà khách hàng ở đây chỉ toàn là các em nhỏ
ở lứa tuổi tiểu học đa số .Lời cảnh báo của chúng ta những người làm công tác
giáo dục :“Hãy ngăn chặn các trò chơi vô bổ , bằng việc phát huy tốt trò chơi
dân gian - một di sản văn hóa quý báu của dân tộc” .
Tuy nhiên trong thực tế việc chuyển tải các trò chơi dân gian cho học sinh

và không có khoảng thời gian chơi cũng là thiệt thòi . Thiệt thòi hơn khi các
em không được làm quen với những trò chơi của thiếu nhi ngày trước - đang
ngày càng bị mai một và lãng quên ,không chỉ có ở các thành phố mà còn ở
cả các vùng quê . Vì thế giúp các em hiểu và quay về nguồn cội với các trò
chơi dân gian là một việc làm cần thiết” .
Hướng đến mục tiêu “ Xây dựng trường học thân thiện – Học sinh tích cực “
Đưa trò chơi dân gian vào nhà trường là điều hết sức cần thiết không những góp
phần rèn luyện sức khỏe kĩ năng ứng xử hợp lí các tình huống trong cuộc sống
,thói quen và kĩ năng làm việc còn kích thích học sinh học tập tốt “ chơi vui
,học càng vui ” Sau những giờ học căng thẳng với những bài toán khó phải
động não suy nghĩ , là những bài văn phải vận dụng tư duy . Trò chơi dân gian
là món ăn tinh thần bổ ích sảng khoái cho học sinh tạo không khí vui tươi cởi
2
mở ,học sinh gần gũi thân thiện nhau hơn bởi những trò chơi có tính hài hước dí
dỏm thể hiện sự tương tác khi chơi .
Trò chơi dân gian được gắn liền với môi trường sống .Nó thường đơn giản
dễ chơi ,vật dụng dễ tìm ,không tốn tiền ,dễ tổ chức dù trong không gian hẹp
như góc sân, lớp học .Tất cả những trò chơi có chung một mục đích rèn luyện
sức khỏe,nhanh tay ,tinh mắt ,sáng tạo khéo léo ,vun đắp tình cảm hồn nhiên vô
tư cho trẻ nhất là trẻ đang độ tuổi tiểu học
IV CỞ SỞ THỰC TIỂN :
Đặc điểm tâm sinh lí của học sinh tiểu học là ham thích sự vui nhộn ,thích
khám phá những điều mới lạ đặc biệt là các trò chơi .Các em muốn hòa mình vào
các trò chơi tìm sự thỏa mái thư giản sau tiết học căng thẳng .Nhưng cũng mau
nhàm chán ,nếu các trò chơi đơn điệu không hấp dẫn lôi cuốn .
Trong thực tế từ nhiều năm qua giờ giải lao học sinh chỉ hay chơi tự do :chạy
nhảy đuổi nhau ,có khi lại nghịch đất .hoặc chơi trò chơi thường khô khan ,gò
ép ,lặp đi ,lặp lại nhiều lần không theo chủ đề …nên dễ gây nhàm chán. Đa số
các em còn rụt rè, thiếu tự tin ,Kĩ năng làm việc theo nhóm còn hạn chế ,khả
năng ứng xử trước các tình huống không linh hoạt .Về phần giáo viên chưa tạo

trong phần phụ lục )
Trò chơi luyện tinh mắt dẻo chân Trồng nụ trồng hoa ,nhảy lò cò ,nhảy
dây ,đá cầu ,bắn bi ,nu na ,nu nống
……
Trò chơi luyện sự phán đoán ,tính toán
chính xác
Ô ăn quan ,cờ gánh ,chơi chuyền …
Trò chơi phát hiện sự nhanh nhẹn
,khéo léo phát huy tinh thần tập thể
Kéo co ,rồng rắn lên mây , cướp cờ …
Trò chơi rèn luyên sự phán đoán ,thính
tai
Bịt mắt bắt dê ,bỏ khăn ……
Mỗi trò chơi phù hợp không gian tổ chức mới phát huy được tác dụng của nó
:
-Tận dụng không gian rộng ,thoáng cho học sinh chơi các trò chơi như :Rồng
rắn lên mây ,bịt mắt bắt dê ,nhảy dây ,nhảy lò cò… Nhằm rèn luyện và phát
triển thể lực
- Trong lớp học ,góc lớp : nên cho học sinh chơi theo nhóm :ô ăn quan ,chơi
chuyền ,kéo cưa lừa xẻ, cờ gánh …….
Đặc biệt đặc trưng của trò chơi dân gian khi chơi các em không bao giờ hùng
hục chơi mà các em vừa chơi vừa hát hoặc đọc lời đồng dao .Từ những thông tin
thu đươc tôi hướng dẫn cho học sinh học thụộc và tạo hào hứng trong khi chơi
Ví dụ : Chơi chuyền “ Chuyền chuyền một …một một đôi ‘
Chuyền chuyền hai hai hai đôi ‘
Kéo cưa lừa xẻ
‘ Cù cưa cút kít
Làm ít ăn nhiều ….’
Nhảy lò cò : “Nhảy lò cò…


trò chơi , nhằm đáp ứng yêu cầu giáo dục đạo đức tương ứng .
Nội dung trò chơi giúp cho học sinh biết cần làm gì và cách thức tổ chức trò
chơi giúp cho học sinh cần phải làm thế nào trong khi chơi : Từ đó học sinh sẽ
thực hiện trò chơi được đúng hướng,với nội dung đầy đủ, với cách thức hoạt
động phù hợp . Vì vậy trước khi chơi tôi cần giải thích rõ ràng những yêu cầu
cần đạt , nội dung và cách thức hoạt động cần thực hiện . Bởi nếu không thì các
em sẽ tiến hành chơi một cách tự phát , tùy tiện và không thu được kết quả
mong muốn .
- Nguyên tắc 2 : Bảo đảm phát huy tính tích cực , độc lập sáng tạo của học
sinh trong quá trình tổ chức chơi.
5
Học sinh không những là đối tượng của hoạt động dạy cũng như của hoạt
động giáo dục mà điều quan trọng hơn, các em là chủ thể nhận thức vì vậy
trong quá trình tổ chức trò chơi , tôi thường quan tâm đến các mức độ tham gia
của học sinh từ thấp đến cao:
+ Giáo viên chọn , hướng dẫn và tổ chức trò chơi.
+ Giáo viên chọn và hướng dẫn trò chơi , còn học sinh tự tổ chức trò chơi .
+ Giáo viên chọn trò chơi , còn học sinh tự nghiên cứu và tự tổ chức trò chơi.
+ Học sinh tự chọn , tự hướng dẫn và tổ chức trò chơi.
- Nguyên tắc 3 : Đảm bảo tổ chức trò chơi được tự nhiên, không gò ép.
Khi tổ chức các trò chơi tôi thường giúp học sinh tham gia một cách tự
nhiên không gò ép , các em được vui chơi thoải mái .
- Nguyên tắc 4 : Bảo đảm luân phiên các trò chơi một cách hợp lý.
+ Đối với học sinh tiểu học, khả năng chú ý có chủ định và hứng thú chưa
thật bền vững . Do đó tôi không tổ chức một trò chơi quá dài mà căn cứ vào
yêu cầu giáo dục , căn cứ vào đặc điểm tâm sinh lý của học sinh để lựa chọn
trò chơi thích hợp, để có thể luân phiên nhau giúp học sinh chuyển hướng
chú ý và hứng thú một cách hợp lý .
- Nguyên tắc 5 : Bảo đảm tổ chức trò chơi với tinh thần thi đua đồng đội.
Trong khi tổ chức cho học sinh chơi các trò chơi có tính chất đồng đội, tôi luôn

lệch lạc.

Kết thúc trò chơi
Trọng tài tập hợp học sinh để nhận xét, đánh giá chung (cá nhân và nhóm hoặc
tổ ) cho học sinh tham gia đánh giá.
- Làm một số động tác thư giãn (nếu chơi trò chơi vận động)
- Tính tổng điểm của từng nhóm và công bố kết quả .
Tuyên dương học sinh, đặc biệt là nhóm có cố gắng hơn.
( Có thiết kế trò chơi trong phần phụ lục)
Biện pháp IV : Hãy hòa mình với thế giới trẻ thơ :
Để tạo hứng thú cho học sinh giáo viên nên chủ động thay đổi trò chơi một
cách hợp lí để không gây nhàm chán .Trò chơi phải thay đổi tùy theo địa điểm
chơi ,không gian chơi không lặp đi lặp lại nhiều lần và giáo viên phải có kĩ
năng tổ chức trò chơi là hòa mình với trẻ con ,cùng chơi với các em như người
bạn lớn .Trong trò chơi người quản trò rất quan trọng cuộc chơi có hào hứng
7
hấp dẫn hay không là nhờ sự khéo léo ,linh hoạt nhạy bén của người quản trò .
Trong quá trình tổ chức trò chơi cho học sinh lớp chủ nhiệm tôi luôn gần gũi
động viên ,vui vẻ cởi mở tạo không khí vui tươi hào hứng bằng dáng vẻ hài
hước dí dỏm ,hấp dẫn gây tiếng cười , làm cho học sinh cảm thấy thỏa mái và
sảng khoái trong khi chơi .Qua đó học sinh mạnh dạn tự tin hơn, sẵn sàng bày
tỏ nguyện vọng của mình với cô giáo ,và tự khẳng định được mình trong tập
thể .
Biện pháp V : Nhân rộng các trò chơi trong Tổ CM,các lớp trong cơ sở :
Một trong những nội dung “Xây dựng trường học thân thiện - Học sinh tích
cực” Đưa trò chơi dân gian vào trường học . Ngay từ đầu năm học thông qua tổ
chuyên môn Tôi thấy lớp chủ nhiệm còn hạn chế về trò chơi dân gian nên mạnh
dạn đăng kí “Đề tài tổ chức trò chơi dân gian” .Qua hội nghị tổ đầu năm cả tổ
đã thảo luận bàn bạc và thống nhất đưa chỉ tiêu phát động các trò chơi dân gian
trong tổ và chọn lớp 3D xây dựng điển hình . Hằng tháng họp tổ có đánh giá rút

Qua một quá trình tổ chức thực hiện với nhiều biện pháp và sự nổ lực của bản
thân có nhiều kết quả cụ thể :
- Tích cực tham gia tìm hiểu các trò chơi dân gian
- Đa số các em nắm vững được cách thức chơi một số trò chơi dân gian
- Biết cách tổ chức trò chơi ,thuộc được nhiều bài hát đồng dao
- Qua việc chơi trò chơi giúp các em rèn được thể chất ,phản xạ nhanh khéo
léo ,thể hiện tinh thần tập thể ,đoàn kết gắn bó với nhau hơn .
- Sau giờ chơi các em có hứng thú tích cực tham gia vào các hoạt động
học tập chất lượng học tập nâng lên rõ ràng
- Mở rộng kiến thức và có thêm hiểu biết về trò chơi dân gian
- Hứng thú tham gia các trò chơi một cách tích cực không những các em
tham gia mà còn động viên các bạn cùng tham gia
Kết quả được đánh cụ thể như sau
TSHS :26
Ham thích trò chơi dân gian 26/26
Hiểu biết về trò chơi dân gian 23/26
Mạnh dạn tự tin khi tham gia hoạt động 24/26
Thể hiện tinh thần đoàn kết 24/26
Biết tự tổ chức trò chơi 20/26
Sáng tạo trong khi chơi trò chơi 21/26
VI / KẾT LU ẬN
Đối với trẻ thơ những trò chơi dân gian là một trong những yếu tố hình thành
nên bản sắc văn hóa dân tộc, là nguồn sữa nuôi dưỡng thế giới tinh thần, là nhịp
cầu nối tâm thức các em với mọi bài học về cuộc sống xã hội bởi vì nó có sức
hấp dẫn, lôi cuốn mạnh mẽ nhất đối với các em. Tổ chức cho các em chơi các
trò chơi dân gian là phương tiện giúp các em phát triển ngôn ngữ, phát triển tình
cảm, đạo đức, tình đoàn kết, mở rộng nhận thức, tình yêu thiên nhiên, yêu quê
hương đất nước. Bằng những biện pháp tích cực có đầu tư nghiên cứu khắc
phục những hạn chế nhất định . Tôi đã giúp các em thỏa mản nhu cầu vui chơi
kích thích học sinh học tập tốt góp phần thắng lợi trong cuộc vận động “Xây

Hỏi thăm thầy thuốc
Có nhà hay không?
Người đóng vai thầy thuốc trả lời:
- Thấy thuốc đi chơi ! (hay đi chợ, đi câu cá , đi vắng nhà tùy ý mà chế ra).
Đoàn người lại đi và hát tiếp cho đến khi thầy thuốc trả lời:
- Có !
Và bắt đầu đối thoại như sau : Thầy thuốc hỏi:
- Rồng rắn đi đâu?
Người đứng làm đầu của rồng rắn trả lời:
- Rồng rắn đi lấy thuốc để chữa bệnh cho con.
- Con lên mấy ?
- Con lên một
- Thuốc chẳng hay
- Con lên hai.
- Thuốc chẳng hay
Cứ thế cho đến khi:
13
- Con lên mười.
- Thuốc hay vậy.
Kế đó, thì thầy thuốc đòi hỏi:
+ Xin khúc đầu.
- Những xương cùng xẩu.
+ Xin khúc giữa.
- Những máu cùng me.
+ Xin khúc đuôi.
- Tha hồ mà đuổi.
Lúc đó thầy thuốc phải tìm cách làm sao mà bắt cho được người cuối cùng trong
hàng.
Ngược lại thì người đứng đầu phải dang tay chạy, cố ngăn cản không cho người
thầy thuốc bắt được cái đuôi của mình, trong lúc đó cái đuôi phải chạy và tìm

2 Cơ sở lí luận – Cơ sở thực tiễn 2,3
3 Nội dung nghiên cứu- Các biện pháp 3,4,5,6,7,8
4 Kết quả nghiên cứu 9
5 Kết luận 9
6 Đề nghị 10
7 Phần phụ lục + Tranh minh họa… 11,12,13
8 Tài liệu tham khảo 14
9 Mục lục 15
10 Phiếu đánh giá xếp loại
19
20