Kinh nghiệm tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi
MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU
I- Lí do chọ đề tài Trang 2-3
PHẦN NỘI DUNG
I-Lí luận và thực trạng
1- Lí luận Trang 3-4
2-Thực trạng Trang 5
2.1-Thuận lợi Trang 5
2.2- Khó khăn Trang 5
II-Biện pháp tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ
1- Tổ chưc trò chơi dân gian phù hợp với đội tuổi Trang 5-6
2- Lựa chọn trò chơi dân gian phù hợp với chủ đề Trang 6-10
3- Chuẩn bị đồ dùng đồ chơi, lời ca, địa điểm trước khi
cho trẻ chơi
Trang 10-18
4- Tổ chức trò chơi dân gian mọi lúc mọi nơi Trang 19-20
5-Phối hợp phụ huynh tổ chức trò chơi dân gian Trang 20
III-Kết quả Trang 20-21
IV- Điều kiện ứng dụng vào thực tế Trang 21
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
I-Kết luận Trang 22
II-Kiến nghị Trang 23
Tài liệu tham khảo & phụ lục hình ảnh Trang 23-29
PHẦN MỞ ĐẦU
I-Lí do chọn đề tài:
Giáo viên: Nguyễn Thị Hằng 1
Kinh nghiệm tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi
Hoạt động chủ đạo của trẻ là hoạt động vui chơi.Trẻ em không chỉ cần
được chăm sóc sức khỏe,được học tập mà quan trọng là được thỏa mản nhu cầu
vui chơi giải trí .Cuộc sống của trẻ không thể thiếu những trò chơi , nhất là đối
VHVN: “Cuộc sống đối với trẻ không thể thiếu những trò chơi .Trò chơi dân
Giáo viên: Nguyễn Thị Hằng 2
Kinh nghiệm tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi
gian không đơn thuần là một trò chơi trẻ con mà nó chứa đựng cả nền văn hóa
của dân tộc Việt Nam độc đáo và giàu bản sắc .Trò chơi dân gian không chỉ
chắp cánh cho tâm hồn trẻ , giúp trẻ phát tiển tư duy ,sáng tạo , mà còn giúp các
em hiểu về tình bạn, tình yêu gia đình, quê hương, đất nước .Ngày nay các em ở
một xã hội công nghiệp , chỉ quen với máy móc không có khoảng thời gian chơi
cũng là một thiệt thòi .Thiệt thòi hơn khi các em không được làm quen với
những trò chơi dân gian của thiếu nhi ngày trước đang ngày càng bị mai một và
quên lãng , không chỉ có ở các thành phố mà còn ở các vùng quê .Vì thế giúp
các em hiểu và quay về nguồn với các trò chơi dân gian là một điều cần thiết”
Trò chơi dân gian có vai trò lớn trong việc giáo dục nhân cách văn hóa cho
trẻ trong khi chơi trẻ sẽ tiếp thu những điều hay, lẽ phải, rèn luyện những thói
quen cần thiếtcho cuộc sống hiện tại, sau này một cách tự nhiên và thoải mái
Trò chơi dân gian không chỉ thỏa mãn nhu cầu vui chơi của trẻ mà còn góp
phần hình thành nhân cách cho trẻ.Trong trò chơi dân gian là một hoạt động có
tác động mạnh mẽ với trẻ em, trứớc hết giáo dục thái độ văn hóa đối với hai mối
quan hệ chủ yếu của con người : con người- thiên nhiên và con người- xã hội
nói cách khác đó chính là thái độ với sinh thái thiên nhiên và thái độ đối với
sinh thái xã hội
Ngày nay cuộc sống ngày càng hiện đại cùng với sự bùng nổ của công
nghệ thông tin và những trò chơi hiện đại thì trò chơi dân gian đang ngày càng
bị mai một và quên lãng không chỉ ở thành phố mà ở nông thôn đang bị đô thị
hóa mạnh mẽ. Trẻ em đang bị lôi cuốn vào những trò chơi trên máy vi tính, trên
mạng internet những tiện ích đó có mặt tốt nhưng nó cũng có mặt xấu như nó
gây hại đến sức khỏe của trẻ đó là chưa kể đến một số trò chơi và đồ chơi mang
tính bạo lực đã gây ra không ích tai nạn cho trẻ khiến cho tâm hồn trẻ thơ trở
nên hung hãn và tàn bạo.Đồ chơi hiện đại có sức hút với trẻ bởi màu sắc và sự
phong phú về chủng loại, màu sắc đẹp, bắt mắt hấp dẫn trẻ , không phủ nhận vai
Đối với trẻ nhỏ,trẻ luôn có nhu cầu mong muốn được làm những việc giống
như người lớn,chơi chính là cuộc sống thực của chúng. Đặc biệt ở lứa tuổi mẫu
giáo, chơi là hoạt động chủ đạo đối với sự phát triển của trẻ, chi phối toàn bộ
đời sống tâm lý trẻ và các dạng hoạt động khác.
Trò chơi dân gian là những trò chơi được nhân dân sáng tạo lưu truyền tự
nhiên, rộng rãi trong dân gian, là một trong những hình thức sinh hoạt văn hoá
dân gian.Các trò chơi này găn liền vơi truyền thống văn hóa của dân tộc đã nảy
sinh và phát triển trong suốt quá trình giữ nước và dựng nước của nhân dân ta
Muốn chơi được trò chơi dân gian điều bắt buộc là phải thuộc lời đồng dao,
đồng dao nghĩa là ca dao nhi đồng, hay chính là lời ca dân gian của trẻ em.Đồng
dao thường là những câu mà không rõ lời , tảng mạn được ghép lại với nhau
Giáo viên: Nguyễn Thị Hằng 4
Kinh nghiệm tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi
không theo một logic nào cả nhưng chính vì thế mà lai trở nên hấp dẫn trẻ.Đồng
dao trước hết là trò chơi chung của trẻ và nó chỉ có giá trị trong một trò chơi cụ
thể chứ không tồn tại độc lập ngoài trò chơi như những bài dân ca khác.Đồng
dao thường mang tính chu kì lặp lại không bao giờ hết , ngôn ngữ của nó kì
quặc nhiều khi chắp vá vào nhau một cách ngẫu nhiên mà khi đọc lên nghe
thuận mồm vui tai gây nên hứng thú cho trẻ khi tham gia trò chơi
Đồng dao có tác dụng thỏa mãn nhu cầu vui chơi và tập cho trẻ có một số tri
thức để bước vào đời. Chức năng chủ yếu của đồng dao là thẩm mỹ và giáo dục.
Cấu tạo của đồng dao có những nét độc đáo, không áp dụng vào tục ngữ, ca dao
được, ngôn ngữ đồng dao là một yếu tố hữu cơ của trò chơi dân gian nó đưa trẻ
vào trò chơi một cách nhẹ nhàng có nhịp điệu làm trò chơi của trẻ trở nên hấp
dẫn, nhiều bài đồng dao có lời dí dõm dân dã kích thích trí tưởng tượng của trẻ
qua đó trẻ tiếp thu ngôn ngữ dân gian một cách chân thực, trò chơi dân gian đã
tạo điều kiện kích thích sự phát triển ngôn ngữ của trẻ và ngôn ngữ phát triển
chính là cơ sở phát huy tư duy cho trẻ.
Thông qua trò chơi dân gian có nội dung tốt giúp trẻ nắm những tiêu chuẩn,
hành vi chuẩn mực của con người. Qua trò chơi những phẩm chất của trẻ được
tuân theo những quy ước của cuộc chơi. Các em buộc phải chấp nhận sự “được”
và “thua” và phải chịu phạt khi bị thua, đồng thời phải chịu phục tùng những
đứa trẻ cầm đầu. Trẻ nào vi phạm những quy ước đó thì bị coi là “ăn gian” và bị
cả nhóm chơi đuổi ra khỏi cuộc.
Trò chơi không những tập luyện cho trẻ em làm quen với sự khéo léo tay
chân để sau này có thói quen lao động, mà còn là cả một môi trường rèn luyện
nhân cách, rèn luyện thể lực, tập cho các em biết ứng xử và tham gia các hoạt
động của cộng đồng với tư cách là con người xã hội.
Trò chơi dân gian là một hoạt động có tác dụng mạnh mẽ đối với trẻ em
trước hết là giáo dục thái độ văn hoá đối với hai mối quan hệ chủ yếu của con
người: con người - thiên nhiên và con người - xã hội, nói cách khác, đó là thái
độ đối với sinh thái thiên nhiên và đối với sinh thái xã hội. Vai trò giáo dục
nhân cách văn hoá cho trẻ em của trò chơi dân gian là rất có hiệu quả.
2.Thực trạng
2.1.Thuận lợi:
Giáo dục mầm non hiện nay đang từng bước được quan tâm của các bậc
phụ huynh và của các cấp.
Luôn được sự quan tâm tạo mọi điều kiện của nhà trường: hàng tháng luôn
tổ chức trò chơi dân gian giao lưu giữa các khối lớp với nhau.
-Trẻ 5-6 tuổi thì nhanh nhẹn, hoạt bát.
Giáo viên: Nguyễn Thị Hằng 6
Kinh nghiệm tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi
-Bản thân giáo viên yêu nghề mến trẻ, có trình độ giảng dạy tốt luôn coi
trọng việc đưa trò chơi vào chăm sóc và giáo dục trẻ.
2.2.Khó khăn
-Bản thân khi ứng dụng chương trình giáo dục mầm non mới thì chưa biết
lựa chọn đưa trò chơi dân gian vào tích hợp theo từng độ tuổi, từng chủ điểm,
từng hoạt động.
-Thời gian tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ còn hạn hẹp không kéo dài
suốt cả hoạt động.
trò chơi dân gian từ các nguồn khác nhau như qua internet , sách 101 trò chơi
dân gian dành cho thiếu nhi, sách hướng dẫn tổ chức trò chơi dân gian trong nhà
trường giúp việc tổ chức trò chơi dân gian và lồng nghép trò chơi dân gian vào
các hoạt động khác đạt hiệu quả hơn
Độ tuổi Trò chơi
3-4 tuổi Con vịt,con trâu, con thỏ, con mèo, con ngỗng ,con gà
trống, cuốc đất, ngủ,ru em, đọc sách , ăn cơm, nụ hoa hoa đẹp,
tập tầm vông, nu na nu nống, chi chi chành chành ,lộn cầu vồng,
cặp kè, cua bò, kéo cưa lừa xẻ, dung dăng dung dẻ, dệt vải, chồng
đống chồng đe, chặt cây dừa chừa cây đậu, con sên, cặp kè, tay
trắng tay đen,kéo co, chìm nổi, chim bay, giã chày một, chim bay
cò bay
4-5 tuổi Tum chát, chọi gà, cóc bắt muỗi;trồng đậu, trồng cà, mèo
đuổi chuột, các sấu lên bờ, chạy tiếp cờ ,câu ếch ,dệt vải, thìa là
thì lảy, xin lửa, xỉa cá mè, mèo bắt chuột,đi cầu đi váng, câu ếch,
bắt chặp lá tre, ăn quả nhả hột, ông tượng động đậy, oẳn tù tì, lăn
bong qua khe, nhong nhong ếp ếp,nhảy dây, kéo co, đua vịt, đỗi
Giáo viên: Nguyễn Thị Hằng 8
Kinh nghiệm tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi
chỗ, đõi khăn, đua ngựa,đẩy lưng, đánh cá
, chạy tiếp cờ, cá sấu lên bờ, bơm xe, bịt mắt bắt dê, bắt vịt con,
bánh xe quay, chồng đống cơm khê, úp lá khoai, mèo và chim sẽ,
ù à ù ập, bịt mắt đá bóng
5-6 tuổi Chuyền sỏi,chuyển trứng,chèo thuyền, cắp cua bỏ giỏ, bún bi,
bún thun, vuốt hột nổ, ô ăn quan, chuyền thẻ, ném còn, rồng rắn
lên mây, cướp cờ, rồng rắn lên mây, kỉm kìm kim, nhảy lò cò, hổ
xám bắt dê con , giã chày một, đếm sao, chơi chuyền, quăng dây
tiếp sức, vào rồi ra rồi,rải ranh,trốn tìm, truyền tin, thả diều, ô ăn
quan, lò cò, nhảy ô, nhảy dây quay, nhảy bao bố, ném bóng vào
xô, ném vòng cồ chai, ném còn, gà mái đẻ trứng, đội mũ đánh
cóc là cậu ông trời,mèo và chim sẽ, cá sấu lên bờ đá gà,
đánh cá, đau ngựa, đua vịt, gà mái đẻ trứng, nhong
nhong ép ép, câu ếch, con sên,hổ xám bắt dê con, cua
bò, cóc bắt muỗi, chọi gà, chuyển trứng, con cóc là cầu
ông trời
Thế giới thực vật chồng nụ chồng hoa, chặt cây dừa chừa cây đậu
Chi chi chành chành; trồng đậu, trồng cà; nụ hoa, hoa
nở, lựa đậu, cam quýnh mít dừa, mật mít mật gai, giã
chày 1, ăn quả nhả hột, bắt chặp lá tre, cặp kè
Tết và mùa xuân- các
hiện tượng thiên
nhiên
ném còn, cướp cờ, bịt mắtt đập niêu, múa lân, trời mưa,
chuyển nước, lăn bóng qua khe, đếm sao, vật tay, đánh
kim –mộc- thủy- hỏa thổ
Nghề nghiệp kéo cưa lừa xẻ, dệt vải, bắt chập lá tre, chùm nụm, dệt
vải, giã chày một, lộn cầu vồng, rồng rắn lên mây, vuột
hột nổ, cuốc đất
Gia đình kim kỉm kìm kim, , chi chi chành chành, dung dăng
Giáo viên: Nguyễn Thị Hằng 10
Kinh nghiệm tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi
dung dẻ, lộn cầu vồng, đi cầu đi quán, chuyểnm sỏi
Phương tiện giao
thông
Bơm xe, ném bóng vào xô, truyền tin, vào rồi ra rồi,
quăng dây tiếp sức, chèo thuyền, đi tàu hỏa, qua đò qua
sông
Quê hương- thủ đô-
Bác Hồ
Kéo co, ném vòng cổ chai, nhảy bao bố, nhảy dây, nhảy
Mở hội thi đua
Chân ai sạch sẽ
Không bẩn tí nào
Mời vào đánh trống
-Và dựa vào đó tôi thay đổi viết lời mới cho đồng giao để chuyển qua
nhiều chủ đề làm cho vốn trò chơi dân gian theo chủ đề phong phú hơn:
+ Chủ đề thế giới thực vật:
Nu na nu nống
Trồng đậu trồng cà
Hoa hồng hoa khế
Khế chua khế ngọt
Bồ ngót đầy vườn
Cây cam cây quýt
Cây mít cây hồng
Cây xoài cây nhãn
Cây có hoa cây có trái
+ Chủ đề trường mầm non:
Nu na nu nống
Giáo viên: Nguyễn Thị Hằng 12
Kinh nghiệm tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi
Bé mong đến trường
Mua cặp mua sách
Mua áo mua giày
Mua một cái nệm
Bé nằm ngũ trưa
Đến lớp gặp cô
Bé chào cô ạ
+ Chủ đề thế giới động vật:
Nu na nu nống
Gà trống gáy vang
Ba thì hay tiêm
Giúp cho người bệnh
Mẹ thì dạy học
Giúp em học trò
Bé luôn tò mò
Ba mẹ giỏi thế
+ Chủ đề quê hương –đất nước:
Giáo viên: Nguyễn Thị Hằng 14
Kinh nghiệm tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi
Nu na nu nống
Đánh trống phất cờ
Mở hội thi đua
Kéo co kéo kẹt
Hai bên cùng kéo
Bên thắng bên thua
Mọi người hùa vào
Cùng nhau xem hội
+ Chủ đề trường tiểu học :
Nu na nu nống
Trống đánh 3 hồi
Bé vào lớp 1
Bé học chữ o
Bé đếm đến 10
Bé vui bé học
Chữ cái con số
Vui là vui ghê
+ Chủ đề gia đình:
Nu na nu nống
Bé sống ở nhà
Gia đình của bé
Chuột kêu chít chít
Gà con chi chít
Dưới chân mẹ mình
Vịt ta thình lình
Đẻ ra một trứng
+Chủ đề bản thân:
Dung dăng dung dẻ
Vui vẻ khám tay
Bé học điều hay
Rửa tay sạch sẽ
Cắt móng tay đẹp
Không chơi bùn đất
Không để tay dơ
Bé nhớ hay chưa
Giữ tay sạch nhé
+Chủ đề gia đình:
Dung dăng dung dẻ
Vui vẻ điểm danh
Một là mông nhé
Hai là bà đây
Ba là bá đấy
Bốn là mẹ yêu
Giáo viên: Nguyễn Thị Hằng 17
Kinh nghiệm tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi
Chị đứng thứ 5
Còn anh thứ 6
Em là thứ 7
Cả đại gia đình
Cùng vui cùng hát
+Chủ đề giao thông:
Bài ca về biển
Biển vui biển hát
Bài chú hải quân
+Chủ đề thế giới thực vật:
Dung dăng dung dẻ
Vui vẻ trông rau
Rau nào lá to
Cải bẹ xanh nhé
Rau nào lá nhỏ
Bồ ngót đấy mà
Rau nào ăn củ
Cà rốt khoai tây
Giáo viên: Nguyễn Thị Hằng 19
Kinh nghiệm tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi
Rau nào ăn quả
Bí đỏ bí xanh
Cùng nói nhanh nhanh
Vườn rau của bé
+Chủ đề tết- mùa xuân:
Dung dăng dung dẻ
Vui vẻ đến lớp
Học mọi điều hay
Bé hay chăm chỉ
Chú ý nghe bài
Giơ tay phát biểu
Bé học hành chăm
Để vào lớp 1
-Với trò chơi xỉa cá mè với lời đồng dao có thể thực hiện ở chủ điểm bản thân:
Xỉa cá mè
Đè cá chép
Mua mớ thịt
Cùng mớ rau
Nấu ăn nào
Giáo viên: Nguyễn Thị Hằng 21
Kinh nghiệm tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi
Đợi bố về
Cả nhà dùng bữa
+Chủ đề thế giới động vật:
Xỉa cá mè
Đè con bướm
Ong mật bay
Đi đâu đó vò vỏ cười
Đi chơi thôi
Kẻo trời tối
+Chủ đề thế giời thực vật:
Xỉa cá mè
Đè quả mít
Quả sầu riêng
Gai chi chit
Quả măng cụt
Ngon thật ngon
Quả bồ hòn
Eo ôi đắng
+Chủ đề giao thông
Xỉa cá mè
Đè xe đạp
Ô tô mới
Chạy bon bon
Giáo viên: Nguyễn Thị Hằng 22
Kinh nghiệm tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi
Đồ bôi nhé
Viên phấn nhỏ
Bé bỏ vào
Trong cái cặp
3-Làm đồ dùng đố chơi dân gian theo chủ đề, dạy trẻ thuộc lời ca, chuẩn bị
địa điểm cho trẻ chơi
3.1 Làm đồ dùng đồ chơi dân gian theo chủ đề:
Có thể nói, những trò chơi dân gian có tác dụng rất bổ ích đối với mỗi đứa
trẻ, không chỉ rèn luyện cho trẻ khỏe mạnh về thể chất, về sự phán đoán, óc tư
duy sáng tạo và đặc biệt là rèn cho trẻ sớm có tính tự lập, chủ động, biết yêu
thương con người, yêu thương thiên nhiên và cuộc sống quanh mình. Nhưng khi
xã hội càng ngày càng phát triển với tốc độ chóng mặt, sự mở mang và tiếp
nhận nhiều ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật hiện đại mỗi ngày một tăng cao
thì những trò chơi dân gian dường như đã không còn chỗ đứng trong tâm hồn
những em bé, có thể nói đồ dùng ở trò chơi dân gian vô cùng đơn giản nhưng
nếu nói về màu sắc, độ bắt mắt thì đồ chơi hiện đại vẫn lấn lướt hơn , trẻ vẫn bị
thu hút bởi đồ chơi hiện đại do màu sắc, hình dáng phong phú đa dạng vì vậy để
trò chơi dân gian thu hút trẻ phải có đồ dùng , đồ chơi bắt mắt trẻ nên trang trí
những đồ dùng của trò chơi dân gian sao cho đẹp mắt, phong phú, đa dạng để
kích thích trẻ giúp trẻ hứng thú khi tham gia trò chơi
Giáo viên: Nguyễn Thị Hằng 24
Kinh nghiệm tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi
-Để giúp trẻ thêm yêu thích trò chơi dân gian thì trong giờ dạy đã chuẩn bị
một số đồ dùng phục vụ cho trò chơi dân gian nhằm giúp trẻ thêm yêu thích trò
chơi mặt khác khi ra ngoài trời không có những đồ dùng trực quan như trong
lớp trẻ vẫn có thể nhặt những hòn sỏi bình thường để chơi những trò chơi dân
gian mà trẻ thích
Ví dụ: Chơi trò chơi chuyền thì có 10 que và một quả bóng ta có thể trang
trí quả bóng và que có những màu sắc khác nhau để kích thích trẻ giúp trẻ thêm
yêu thích trò chơi dân gian( H.1)