TÊN: NGÔ THỊ HOÀI THU
LỚP: ĐHMN C K54
MSSV: DQB02120142

THỰC TRẠNG TỔ CHỨC TRÒ CHƠI DÂN GIAN CHO TRẺ MẪU GIÁO Ở
TRƢỜNG MẦM NON HIỆN NAY VÀ CÁC GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC

1


MỤC LỤC
1. Đặt vấn đề ...................................................................................................................2
2. Lý luận chung về đề tài nghiên cứu .............................................................................4
2.1 Một số vấn đề chung............................................................................................... 4
2.1.1. Khái niệm trò chơi dân gian ............................................................................4
2.1.2 Đặc điểm của trò chơi dân gian ........................................................................4
2.1.3 Tổ chức trò chơi dân gian ở trƣờng mầm non ..................................................5
2.2. Lý luận chung về phát triển vận động ...................................................................8
* Khái niệm phát triển vận động ...............................................................................8
2.3 Đặc điểm tâm sinh lý của trẻ ..................................................................................8
3. Thực tr ng tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo ở trƣờng Mầm non hiện na
và các gi i pháp hắc phục ............................................................................................ 10
3.1 Cơ sở lựa chọn trò chơi ........................................................................................ 10
3.2. Các trò chơi .........................................................................................................12
4. Kết luận...................................................................................................................... 18

2


1. Đặt vấn đề
Vai trò của trò chơi dân gian trong giáo dục trẻ em

hiện trong cuộc sống hiện đ i. Trong những năm gần đâ , B o tàng dân tộc học Việt
Nam cũng thƣờng xu ên tổ chức đan xen các trò chơi dân gian trong các lễ hội ỷ
niệm. Nhiều trƣờng tiểu học, mẫu giáo cũng bắt đầu hƣớng dẫn học sinh chơi các trò
3


chơi tru ền thống nhƣ một phần trong giáo trình gi ng d . Các trò chơi dân gian nhìn
chung há đơn gi n, các bậc cha mẹ có thể dễ chuẩn bị để hƣớng dẫn và chơi cùng
con, nhƣ một cách giáo dục con trẻ và làm gần hơn các mối quan hệ trong gia đình.
Chính vì những lí do đó việc tổ chức trò chơi dân gian nhằm phát triển vận
động cho trẻ ở trƣờng mầm non là một trong những nội dung rất cấp thiết và cần thiết.
2. Lý luận chung về đề tài nghiên cứu
2.1 Một số vấn đề chung
2.1.1. Khái niệm trò chơi dân gian
Trò chơi dân gian là một ho t động đặc thù chỉ trong xã hội loài ngƣời đƣợc
nhân dân sáng t o ra từ thực tiễn cuộc sống của họ, đƣợc lƣu tru ền tự nhiên qua nhiều
thế hệ và luôn đƣợc c i biên, bổ sung cho phù hợp với từng nơi, từng lúc, nhằm thỏa
mãn nhu cầu về vui chơi gi i trí, giao lƣu văn hóa và phát triển các mặt thể chất, tinh
thần của con ngƣời.
2.1.2 Đặc điểm của trò chơi dân gian
Đặc điểm chung của trò chơi dân gian – Trò chơi cổ tru ền của trẻ em đƣợc
hình thành và lƣu tru ền theo phƣơng thức của văn hóa dân gian. Việc sáng t o đƣợc
thực hiện trong một quá trình lâu dài bao gồm: sáng t o – lƣu tru ền – sử dụng – điều
chỉnh. Ở đâ , chủ thể sáng t o, sử dụng, lƣu tru ền và tái t o các trò chơi nà chủ ếu
là trẻ em. Dù bất cứ nơi đâu, trong gia đình, t i trƣờng học ha trên đƣờng làng đều có
thể tổ chức đƣợc các trò chơi dân gian phù hợp. Nếu sân nhà nho nhỏ thì các em chơi ô
ăn quan, chơi cờ, đánh chu ền, chặt câ dừa chừa câ mận, bắt ve… Nếu diện tích
rộng hơn thì có thể chơi rồng rắn lên mâ , đá cầu, trốn tìm, bịt mắt bắt dê… Ở những
bãi cỏ lớn thì có thể tổ chức các trò cƣớp cờ, đánh đu, đá gà, chồng bông sen, cờ
chém…Ngƣời chơi thƣờng là những trẻ em ,túm tụm ngoài bãi cỏ, ngoài sân,… ngoài

quan thị giác, thính giác, vị giác, xúc giác, hứu giác , phát triển trí nhớ, phát triển tƣ
du , trí tƣởng tƣợng, ngôn ngữ.
Theo nhƣ phân tích và cách phân lo i trò chơi dân gian trẻ em Việt Nam của tác
gi Ph m Lan Oanh T p chí Văn hóa nghệ thuật - Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch
thì nó đƣợc chia làm hai lo i lớn, đó là các trò chơi trí tuệ và các trò chơi vui - hỏe khéo.
Trò chơi trí tuệ còn đƣợc gọi là trò chơi học tập, nhằm thúc đẩ ho t động trí
tuệ, giúp trẻ nhận thức thế giới xung quanh thông qua các thao tác trí óc ết hợp với
hành động chơi nhƣ: Ô ăn quan, Cờ hùm, Cờ chiếu tƣớng....
Trò chơi vui - hỏe - khéo léo là những trò chơi dân gian tổng hợp vì mỗi trò
chơi ết hợp nhiều ỹ năng vận động thể lực. Mục đích của các trò chơi lo i nà nhằm
phát hu tính tích cực chủ động của trẻ, giúp trẻ mở rộng các mối quan hệ nh¬ : Hái
qu - chui vào hang bắt chuột đồng hoặc chuột túi nh

qua rãnh nƣớc - tới đích lấ

cờ. C trò chơi là phƣơng tiện giáo dục thể lực một cách tích cực và tho i mái, giúp trẻ
hoàn thiện sức hỏe, hoàn thiện các vận động nhƣ ch , nh , đứng lên, ngồi xuống,

5


hình thành và phát triển các tố chất của thể lực nhanh nhẹn, héo léo và những phẩm
chất nhân cách nhƣ tính ỉ luật, tính tập thể; nhƣ trò chơi: Kéo co, rồng rắn lên mâ ;

Có các trò chơi nhằm giúp vận động héo léo các ngón ta nhƣ Cắp cua bỏ giỏ,
Xin lửa xin cua...Hoặc có những trò chơi vừa thể hiện héo léo, vừa vận động ch
nh

nhƣ Trồng nụ trồng cà có nơi gọi là Trồng nụ trồng hoa . Ở trò chơi Chim ba


con vật gần gũi, trẻ mẫu giáo bé từ 4-5 con vật, trẻ mẫu giáo nhỡ nói 6 đến 7 con vật
và trẻ mẫu giáo lớn thì nói tơi 9 đến 10 con vật. Nhƣ vậ cùng một lo i trò chơi mà
giáo viên đƣa ra luật chơi hác nhau và nâng dần độ hó của trò chơi.
Lựa chọn và đƣa trò chơi dân gian vào nhà trƣờng cần vận dụng linh ho t, sáng
t o nhƣng ph i lấ mục tiêu giáo dục phù hợp lứa tuổi làm tiêu chí quan trọng. Giáo
viên có thể tha đổi hình thức chơi, đồ dùng, dụng cụ của trò chơi với chất liệu hác
hiện đ i, an toàn hơn nhƣng vẫn đ m b o nội dung chủ ếu và tác dụng giáo dục của
trò chơi.

Để đƣa trò chơi dân gian vào trƣờng mầm non đ t hiệu qu cần lƣu ý một số
điểm sau:

7


Trò chơi dân gian mang tính tập thể cao. Vì vậ giáo viên cần chú ý giáo dục và
rèn lu ện cho trẻ biết phối hợp nhịp nhàng, ăn ý với nhau hi tham gia chơi thì mới đ t
đƣợc ết qu mong đợi.
Môi trƣờng chơi của trò chơi dân gian thƣờng ở ngoài trời, gần gũi với thiên
nhiên và môi trƣờng xung quanh. Giáo viên có thể chọn vị trí, địa điểm chơi linh ho t,
hông nhất thiết ph i ở trong lớp mà còn có thể cho trẻ chơi ở hành lang, sân trƣờng,
vƣờn trƣờng.
Sức tập trung chú ý của trẻ có h n. Do đó, giáo viên nên lƣu ý về thời lƣợng
chơi của trẻ. Có thể cho trẻ chơi ba, bốn ván hoặc tham gia ba, bốn lƣợt chơi, trẻ sẽ
c m thấ thích thú chơi mà hông c m thấ bị nhàm chán.
Giáo viên có thể cho trẻ chơi theo từng cặp, nhóm và hông nên cho trẻ chơi
với số lƣợng đông ở một trò chơi. Tha vào đó, có thể để từng nhóm, từng cặp chơi lần
lƣợt, số còn l i làm hán gi cổ vũ cho các b n chơi.
2.2. Lý luận chung về phát triển vận động
* Khái niệm phát triển vận động

ức của các em sau nà , trƣờng mầm non là một thế giới tu ệt vời, và rất nhiều ỉ niệm
đẹp.
- Cũng trong giai đo n nà các em có hứng thú với việc hám phá thế giới xung
quanh, tò mò và liên tục thắc mắc các vấn đề với cha mẹ. Nếu cha mẹ hiểu đƣợc tâm
lý của con, và định hƣớng sẽ có thể đem l i nhiều hiệu qu tích cực.
- Ở giai đo n từ 3 đến 6 tuổi nà , trí tƣởng tƣợng của trẻ phát triển m nh và
phần lớn thời gian của trẻ là chơi đùa. Trẻ chơi mà học và học mà chơi. Chúng tự nghĩ
ra những trò chơi và chơi mãi hông chán, đôi hi quên c đi vệ sinh.
- Trẻ con ở lứa tuổi nà

hông thích những trò chơi phức t p, nhiều qu tắc.

Những trò chơi ngắn sẽ thích hợp với trẻ ở lứa tuổi nà vì ho ng thời gian chú ý, tập
trung của trẻ hông éo dài.

9


3. h c t ng t chức t
n

và c c gi i h
s l

ch i d n gi n ch t

u gi

t



– Địa điểm chơi: Sân rộng.
– Cách chơi: Vẽ một vòng tròn rộng 3m hoặc vẽ 2 đƣờng thẳng song song, cách
nhau 3m để làm sông tù theo số lƣợng ngƣời chơi để vẽ sông to ha nhỏ . Các b n
chơi đứng thành vòng tròn qua mặt vào trong. Chọn một b n vào trong vòng tròn
vừa đi vừa đọc bài đồng dao:
Th đỉa ba ba
Chớ bắt đàn bà
Ph i tội đàn ông
Cơm trắng nhƣ bông
G o tiền nhƣ nƣớc
Đổ mắm đổ muối
Đổ chuối h t tiêu
Đổ niêu nƣớc chè
Đổ ph i nhà nào
Nhà đấ ph i chịu
Cứ mỗi tiếng đọc l i đập nhẹ vào vai một b n. Tiếng cuối cùng rơi vào ai thì
b n đó ph i làm đỉa. Đồ dùng đồ chơi của các trò chơi dân gian cũng vô cùng đa d ng
và phong phú, mang tính đặc trƣng và đƣợc thiết ế dựa vào cách chơi và luật chơi của
từng trò chơi. Chính vì vậ , trƣớc hi tổ chức cho trẻ chơi một
trò chơi dân gian nào đó thì giáo viên cần ph i tìm hiểu trƣớc về cách chơi, luật
chơi cũng nhƣ các đồ dùng trong trò chơi cần đếm. Để từ đó có thể chuẩn bị đầ
đủ những thứ cần thiết cho một trò chơi và tổ chức đƣợc tốt. Mỗi trò chơi dân
gian có một hoặc nhiều lo i đồ dùng đồ chơi tƣơng ứng mà thiếu nó thì trò chơi hông
thể tiến hành đƣợc.
Ví dụ nhƣ trò: “Chơi chu ền” đòi hỏi ph i có 10 que chu ền và một đồ vật có
d ng hối cầu nhƣ qu bóng, qu bƣởi non… Trò chơi “Ném còn” hông thể diễn ra
nếu thiếu qu còn – đồ chơi tru ền thống của trò chơi đó. Ha đơn gi n nhƣ trò chơi
“Bịt mắt bắt dê” cũng hông thể đƣợc tổ chức nếu hông có d i v i hoặc d i hăn bịt
mắt…

* Cách chơi: Những ngƣời chơi ngồi xếp hàng bên nhau, duỗi chân ra, ta cầm
ta , vừa nhịp ta vào đùi vừa đọc bài đồng dao:
“Nu na nu nống
Cái cống nằm trong
Cái ong nằm ngoài
Củ hoai chấm mật
Bụt ngồi bụt hóc
Con cóc nh

ra

Con gà ú ụ
Bà mụ thổi xôi
Nhà tôi nấu chè
Tè he chân rút”.
Hoặc:
“Nu na nu nống
Cái cống nằm trong
Đá r ng đôi bên
12


Đá lên đá xuống
Đá ruộng bồ câu
Đá đầu con voi
Đá xoi đá xỉa
Đá nửa cành sung
Đá ung trứng gà
Đá ra đƣờng cái
Gặp gái giữa đƣờng


Trò chơi

3: “Kéo co”
Tục éo co ở mỗi nơi có những lối chơi hác nhau, nhƣng bao giờ số ngƣời
chơi cũng chia làm hai phe, mỗi phe cùng dùng sức m nh để éo cho đƣợc bên ia ngã
về phía mình.
Có hi c hai bên đều là nam, có hi bên nam, bên nữ. Trong trƣờng hợp bên
nam bên nữ, dân làng thƣờng chọn những trai gái chƣa vợ chƣa chồng.
Một cột trụ để ở giữa sân chơi, có dâ thừng buộc dài ha dâ song, dâ tre
hoặc câ tre, thƣờng dài ho ng 20m căng đều ra hai phía, hai bên xúm nhau nắm lấ
dâ thừng để éo. Một vị chức sắc ha bô lão cầm trịch ra hiệu lệnh. Hai bên ra sức
éo, sao cho cột trụ éo về bên mình là thắng. Bên ngoài dân làng cổ vũ hai bên bằng
tiếng “dô ta”, “cố lên”.
Có nơi ngƣời ta lấ ta ngƣời, sức ngƣời trực tiếp éo co. Hai ngƣời đứng đầu
hai bên nắm lấ ta nhau, còn các ngƣời sau ôm bụng ngƣời trƣớc mà éo. Đang giữa
cuộc, một ngƣời bên nào bị đứt dâ là thua bên ia. Kéo co cũng éo ba eo, bên nào
thắng liền ba eo là bên ấ đƣợc.
Trò chơi 4: cắp cua
Hai ta trẻ nắm l i, đan các ngón vào nhau, hai ngón ta trỏ duỗi ra làm càng
cua cắp đúng con vật mình cần cắp. Khi cắp ph i héo léo, hông để cho ngón ta
ch m vào hình bên, nếu bị ch m sẽ nhƣờng qu ền cắp cho b n ế tiếp. Ai cắp hết hình
con vật của mình trƣớc là thắng cuộc.
- 3 -4 trẻ ngồi vòng tròn, 1 trẻ đọc đồng dao:
Cua cua cắp cắp
Đi hắp thế gian
Tìm con tìm cái
Con gà, con vịt
Con tôm, con cá...
Con nào con nấ ,

+ Một vòng tròn
+ V ch xuất phát củng là đích của 2 đội
* Cách chơi:
+ Qu n trò chia tập thể chơi thành hai đội, có số lƣợng bằng nhau mỗi đội có từ
5-6 b n, đứng hàng ngang ở v p xuất phát của đội mình. Đếm theo số thứ tự
1,2,3,4,5… các b n ph i nhớ số của mình.

15


+ Khi qu n trò gọi tới số nào thì số đó của hai đội nhanh chóng ch

đến vòng

và cƣớp cờ.
+ Khi qu n trò gọi số nào về thì số đó ph i về
+ Một lúc qu n trò có thể gọi hai ba bốn số
* Luật chơi:
+ Khi đang cằm cờ nếu bị b n vỗ vào ngƣời, thua cuộc
+ Khi lấ đƣợc cờ ch

về v ch xuất phát của đội mình hông bị đội b n vỗ vào

ngƣời, thắng cuộc
+ Khi có ngu cơ bị vỗ vào ngƣời thì đƣợc phép bỏ cờ xuống đất để chánh bị
thua
+ Số nào vỗ số đó hông đƣợc vỗ vào số hác. Nếu bị số hác vỗ vào hông
thua
+ Số nào bị thua rồi “bị chết” qu n trò hông gọi số đó chơi nữa
+ Ngƣời chơi hông đƣợc ôm, giữ nhau cho b n cƣớp cờ

Con ngựa chết chƣơng.
Ba vƣơng ngũ đế.
Chấp chế đi tìm
Ù à ù ập.
Đọc đến chữ “ập” ngƣời xòe ta nắm l i, những ngƣời hác cố gắng rút ta ra
thật nhanh, ai rút hông ịp bị nắm trúng thì vào thế chỗ ngƣời xòe ta và vừa làm vừa
đọc bài đồng dao cho các b n hác chơi.
Trò chơi 9: “Mèo đuổi chuột”
Trò chơi gồm từ 7 đến 10 ngƣời. Tất c đứng thành vòng tròn, ta nắm ta , giơ
cao lên qua đầu. Rồi bắt đầu hát.
Mèo đuổi chuột
Mời b n ra đâ
Ta nắm chặt ta
Đứng thành vòng rộng
Chuột luồn lỗ hổng
Mèo ch

đằng sau

Thế rồi chú chuột l i đóng vai mèo
Co cẳng ch

theo, bác mèo hóa chuột

Một ngƣời đƣợc chọn làm mèo và một ngƣời đƣợc chọn làm chuột. Hai ngƣời
nà đứng vào giữa vòng tròn, qua lƣng vào nhau. Khi mọi ngƣời hát đến câu cuối thì
chuột bắt đầu ch , mèo ph i ch

đằng sau. Tu nhiên mèo ph i ch


đoán, óc tƣ du sáng t o và đặc biệt là rèn cho trẻ sớm có tính tự lập, chủ động, biết
êu thƣơng con ngƣời, êu thƣơng thiên nhiên và cuộc sống quanh mình, rèn cho trẻ
có một thể chất hỏe m nh. Trò chơi dân gian làm phong phú tâm hồn trẻ, giúp trẻ
phát triển h năng tƣ du , sáng t o, sự héo léo mà còn giúp các em hiểu về tình b n,
tình êu gia đình, quê hƣơng, đất nƣớc.

18


PHỤ LỤC
GIÁO ÁN HOẠT ĐỘNG CHIỀU
TÊN ĐỀ TÀI:
- HĐ1: TRÒ CHƠI: " DUNG DĂNG DUNG DẺ".
- HĐ2: BÉ GIẢI CÂU ĐỐ VỀ CÁC MÙA TRONG NĂM.
- HĐ3: CHƠI TỰ CHỌN.
Đối tƣợng: Lớp 4 Tuổi.
Số lƣợng:30 - 35 cháu.
Ngƣời so n: Trần thị Quế.
Ngà so n: Ngụ Thị Hoài Thu

19


I. Mục đích êu cầu:
1. Kiến thức:
- Trẻ thuộc bài đồng dao: " Dung dăng dung dẻ"; nhớ luật chơi, cách chơi.
- Trẻ tr lời đƣợc các câu đố của cô, biết đuợc 1 sô điểm đặc trƣng của các mùa
trong năm.
2. Kỹ năng:
- Rèn cho trẻ ỹ năng quan sát, phân tích tổng hợp để tr lời đƣợc các câu hỏi



- Các con ơi! Hôm na cô thấ lớp - Trẻ hƣớng lên màn hình
mình học rất giỏi vì vậ cô sẽ thƣởng theo dõi.
cho chúng mình 1 trò chơi đấ các
con hã cùng hƣớng lên màn hình
xem đâ là trò chơi gì nhé! Cô mở
má chiếu cho trẻ xem và đoán
- Đâ chính là 4 ô của bí mật, bên - Trẻ quan sát và lắng
ngoài là các câu đố, dƣới mỗi câu đó nghe cô giới thiệu luật
là 1 đáp số, nếu các con tr lời đúng chơi, cách chơi.
thì ô cửa sẽ lập tức đƣợc mở ra và
chúng ta sẽ đƣợc nhận nga 1 món
quà, ai đoán sai ph i nhƣờng cơ hội
cho các b n hác thời gian su nghĩ
là 5 giâ , các con đã rõ cách chơi
chƣa nào?

- Trẻ m nh d n xung

Cô gọi trẻ xung phong lên mở ô, đọc phong lên chơi.
câu đố. Cô điều hiển trò chơi.
đối với mỗi miếng ghép hi trẻ nói - Trẻ chơi vui vẻ.
đúng đáp án cô phát quà hen ngợi
và động viên trẻ,đối với trẻ chƣa tr

- Trẻ chú ý nghe cô nhận

lời đƣợc an ủi, động viên để trẻ cố xét.
gắng trong câu hỏi sau.


ết,

hông

tranh giành đồ chơi của nhau.

22


GIÁO ÁN
HOẠ ĐỘNG NGOÀI RỜI
Đề tài

: Nhặt lá, nhặt sỏi theo êu cầu của cô
Trò chơi dân gian: Cua cắp
Chơi tự do

Chủ đề

: Thế giới thực vật

Đối tƣợng

: Trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi

Thời gian

: 40 - 50 phút


Hình thức tổ chức: Lồng ghép nội dung ho t động có
chủ đích “Nhặt lá, sỏi theo êu cầu của cô” và nội
dung trò chơi dân gian: “ Cua cắp ”
* Ho t động có mục đích: Nhặt lá, sỏi theo êu cầu
của cô.
- Cô tổ chức trò chơi: Gieo h t
Gieo h t

Mùi hƣơng

H tn

Thơm quá

mầm

Một câ

Gió thổi

Hai cây

Cây nghiêng

Một nụ

Gió thổi m nh

Hai nụ


càng cua. Chúng mình để rổ đồ chơi phía trƣớc và
hã là những chú cua siêng năng nhặt lá theo êu
cầu của cô. Khi cắp đƣợc lá ha sỏi các con ph i cẩn
thận, héo léo mới đƣa đƣợc về rổ của mình.

- Dùng hai ngón tay
24


- Tổ chức cho trẻ nhặt lá câ theo êu cầu của cô với thành càng cua nhặt lá
thời gian là một b n nh c.

theo êu cầu của cô.

+ Lần 1: Yêu cầu trẻ nhặt 2 chiếc lá .
+ Lần 2: Yêu cầu trẻ nhặt 3 chiếc lá .
Mỗi lần nhặt lá cô nhắc trẻ để vào rổ của mình, cho
trẻ iểm tra ết qu . Sau đó hƣớng dẫn trẻ bỏ lá vào
thùng rác, giáo dục trẻ b o vệ môi trƣờng.
+ Lần 3: Yêu cầu b n trai nhặt 4 lá câ ......., b n gái
nhặt 4 lá câ ...... Kiểm tra ết qu xem b n nào nhặt
đúng. Sau đó hƣớng dẫn trẻ bỏ lá vào thùng rác, giáo
dục trẻ b o vệ môi trƣờng.
- Tổ chức trò chơi: Thi xem đội nào nhanh.

- Nghe cô hƣớng dẫn

+ Chia trẻ thành 3 đội chơi mang tên: đội lá, đội hoa, cách chơi.
đội qu . Trẻ trong 3 đội chơi sẽ là những chú cua
cắp những viên sỏi mang về để vào rổ của đội mình.