Phương pháp để giảng dạy tốt môn bóng chuyền ở lớp 10
I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Thể dục thể thao ra đời và phát triển theo sự phát triển của xã hội loài người.
Lao động sản xuất là nguồn gốc cơ bản của thể dục thể thao, hay nói cách khác nó là
cơ sở sinh tồn cho mọi hoạt động. Mặt khác, thể dục thể thao chỉ sự ra đời khi con
người ý thức về tác dụng và sự chuẩn bị của họ cho cuộc sống tương lai, đặc biệt là
cho thế hệ trẻ.
Phong trào thể dục thể thao và nền kinh tế xã hội có mối quan hệ chặt chẽ với
nhau. Cho nên muốn khoẻ để lao động và bảo vệ tổ quốc, thì đòi hỏi mọi người phải
thường xuyên tập luyện thể dục thể thao theo lời kêu gọi toàn dân tập thể dục của
Bác Hồ năm 1946: Tư tưởng Hồ Chí Minh khẳng định “ Dân cường nước thịnh”
làm nền tảng định hướng cho công tác giáo dục thể chất. Nhận thức được tầm quan
trọng của sức khoẻ ”Giữ gìn dân chủ, xây dựng nước nhà, gây đời sống mới việc gì
cũng cần có sức khoẻ mới thành công” Hồ Chủ Tịch đã gắn vận mệnh đất nước với
sức khoẻ của từng người dân vì ” Mỗi một người dân yếu ớt, tức là làm cho cả nước
yếu ớt một phần, mỗi một người dân mạnh khoẻ, tức là góp phần làm cho cả nước
mạnh khoẻ”. Từ đó Hồ Chủ Tịch đã xác định “Vậy nên tập thể dục, bồi bổ sức khoẻ
là bổn phận của mỗi người dân yêu nước” Bác kêu gọi “ Tôi mong đồng bào ta ai
cũng cố gắng tập thể dục” Và “Tự tôi ngày nào cũng tập”
Trong công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước xã hội chủ nghĩa thì con người
là yếu tố quyết định, mà sức khoẻ là vốn quý nhất của con người. Để có con người
hoàn thiện, đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao của xã hội thì giáo dục cần phải
đáp ứng hai yêu cầu: trí lực và thể lực. Vì thế trong công tác giáo dục hiện nay,
ngoài việc trang bị cho con người về mặt tri thức thì việc giáo dục thể chất trong nhà
cũng đóng góp một vai trò quan trọng.
1. Cơ sở lí luận:
Trong giai đoạn hiện nay mục tiêu giáo dục thể chất trong nhà trường nhằm
góp phần thực hiện mục tiêu của sự nghiệp Giáo dục và Đào tạo “Nâng cao dân trí,
đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài”, giáo dục và đào tạo thế hệ trẻ trở thành
những con người phát triển toàn diện, có sức khoẻ dồi dào, thể chất cường tráng, có
dũng khí kiên cường để kế tục sự nghiệp cách mạng của Đảng một cách đắc lực và

học sinh về môn Bóng chuyền. Vì vậy, việc tìm ra phương pháp để truyền đạt cho
- 2 -
Phương pháp để giảng dạy tốt môn bóng chuyền ở lớp 10
học sinh là một vấn đề cần thiết để nâng cao chất lượng dạy và học môn Bóng
chuyền.
Chính vì thế, tôi mạnh dạn đi sâu vào nghiên cứu “ Phương pháp để giảng
dạy tốt môn bóng chuyền ở lớp 10” để có thể giảng dạy môn Bóng chuyền tốt hơn.
Giúp học sinh học tập tiến bộ và yêu thích môn Bóng chuyền nhằm góp phần làm tốt
hơn nữa công tác giáo dục sức khoẻ cho học sinh.
II. THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU:
1. Thực trạng:
1.1/ Thuận lợi:
- Được sự quan tâm giúp đỡ và tạo điều kiện của Ban giám hiệu nhà trường,
và các Ban ngành đoàn thể.
- Phần lớn Học sinh yêu thích, và chịu khó tập luyện.
- Ở trường có nhiều giáo viên yêu thích và chơi tốt môn Bóng chuyền từ đó
lôi cuốn học sinh chơi và tập luyện.
- Trường có sân bóng chuyền và có bóng.
1.2/ Khó khăn:
- Sân tập còn thiếu, và gần nơi lớp học, nhiều giờ học rất nắng không gây
được hứng thú tập cho học sinh.
- Các tiết học, các nội dung thường bị ngắt quãng bởi điều kiện thời tiết.
- Nhiều em nhà xa học hai buổi không thể về nhà nghĩ ngơi nên chất lượng
học chưa tốt.
- Nhiều lớp học thể dục cùng buổi nên sân tập rất hạn chế, và khó tập.
- Mặt khác việc dạy các tiết học do thời gian hạn chế nên giáo viên chỉ hướng
dẫn học sinh tập, rồi học sinh tự tập là chính, không có điều kiện sữa sai nhiều, thời
gian để các em thi đấu, vui chơi cũng hạn chế.
2. Kết quả thực trạng ban đầu:(chưa áp dụng)
Qua thời gian giảng dạy theo điều kiện thiếu thốn về cơ sở vật chất, và điều

Một số trò chơi với bóng: Chuyền và bắt bóng tiếp sức, chuyền bóng qua
người ở giữa.
Phương pháp:
- 4 -
Phương pháp để giảng dạy tốt môn bóng chuyền ở lớp 10
+ Đội hình khởi động chung: ( 2x8 nhịp)
  
 
 CS 
 
 
GV
Đội hình khởi động này có thể thay đổi tuỳ vào điều kiện của trường
         
         
         
         
CS
• Chuyên môn:
- Khởi động không bóng:Chạy bước nhỏ, chạy nâng cao đùi, chạy gót chạm
mông, di chuyển ngang, tiến, lùi, bật nhảy.
- Khởi động với bóng: Đập bóng xuống đất cho dẻo cổ tay bằng một tay, hai tay.
Phương pháp:
+ Khởi động chuyên môn: (1x20m)

 20 m


GV
+ Nam khoảng cách 10-15m + Nữ khoảng cách 8-10

          
          
          
          
GV
Nhóm 1 Nhóm 2
                   
                   
- 6 -
Phương pháp để giảng dạy tốt môn bóng chuyền ở lớp 10

* Giáo viên củng cố lại kiến thức, nhắc học sinh những sai lầm thường mắc và
cách chữa sai :
+ Tư thế chuẩn bị sai vì đứng khoảng cách giữa chân trước và chân sau quá lớn
hoặc để bàn chân sau chạm đất bằng cả bàn chân và dồn trọng tâm nhiều vào chân
sau, nên khi di chuyển rất chậm và khó khăn.
Cách sửa : Chỉ dẫn cho các em tư thế của hai bàn chân và khoảng cách, sau đó
cho học sinh tập riêng tư thế chân để giáo viên đi sửa. Tiếp theo cho tập kết hợp với
di chuyển không bóng, rồi tập có đón và bắt bóng, tập chuyền bóng bằng hai tay ở tư
thế trung bình.
+ Di chuyển sang ngang sai vì bật nhảy người lên quá cao khi di chuyển.
Cách sửa : Giáo viên làm mẫu, chỉ dẫn. Cho học sinh tập và luôn nhắc về tư thế
bàn chân và thân người để học sinh điều chỉnh động tác của mình
+ Bước chạy sai vì xuất phát chậm, do tư thế đứng chuẩn bị không đúng. Dừng lại
không dừng được ngay, do không biết dùng gót chân chạm đất ở bước cuối cùng.
Cách sửa : Tập lại tư thế đứng chuẩn bị cơ bản. Tập đứng tại chỗ đưa một chân
ra trước chạm đất bằng gót bàn chân. Tập chạy và dừng lại hoặc thay đổi hướng theo
tính hiệu (còi và hướng chỉ tay của giáo viên).
 Kĩ thuật chuyền bóng cao bằng hai tay ( trước mặt):
Đây là khâu nối tiếp giữa phòng thủ và tấn công, nó là trọng tâm để điều chỉnh và

chuyển chậm theo hướng bóng đến do vậy không kịp thực hiện tư thế chuẩn bị hoặc
khi di chuyển đến hướng bóng không kịp chuyển thân theo đúng hướng bóng cần
chuyền đi. Để bóng chạm vào gan bàn tay hoặc để bóng lọt qua hai tay do hình tay
không đúng. Phối hợp toàn thân không nhịp nhàng.
- 8 -
Phương pháp để giảng dạy tốt môn bóng chuyền ở lớp 10
Cách sửa : Tập hình tay. Tập tư thế hai bàn tay kết hợp với di chuyển theo các
hướng ở khoảng cách gần ( Không bóng ). Tập di chuyển đến chuyền bóng (bóng
do bạn tung cho). Tập chuyền bóng theo nhóm hai người
 Kĩ thuật đệm bóng:
Đây là kỹ thuật cơ bản được sử dụng trong phòng thủ. Đồng thời củng được
yểm hộ tấn công, yểm hộ chắn bóng để tổ chức tấn công hoặc phòng thủ phản công.

Phương pháp:
+ Giáo viên thị phạm và phân tích cấu trúc kỹ thuật động tác, những điểm cần
chú ý (Các giai đoạn chuẩn bị, tiếp xúc bóng, chuyền bóng đi, kết thúc động tác).
Giáo viên kết hợp cho xem tranh ảnh (nếu có).
+ Gọi 1-2 em giỏi lên làm thử, cả lớp nhận xét, Giáo viên nhận xét.
+ Giáo viên điều khiển tập đồng loạt cho cả lớp ( Không bóng ). Giáo viên chia
nhóm cho học sinh tập luyện theo đội hình từng đôi một, tập từ không bóng đến có
bóng, từ không lưới đến có lưới. Từng bạn phục vụ cho bạn kia tập từ cầm bóng đến
ném bóng với cự li hợp lí. Giáo viên theo dõi quan sát sửa sai. Giáo viên chú ý cự li
tập luyện cho hợp lý tránh chấn thương xảy ra.
+ Đội hình tập luyện ( tập không bóng ):
          
          
          
          
GV
+ Tập với bóng

+ Đội hình tập luyện ( tập không bóng ):
          
- 10 -
Phương pháp để giảng dạy tốt môn bóng chuyền ở lớp 10
          
          
          
GV
+ Tập với bóng
Nam khoảng cách 12-15m Nữ khoảng cách 10-12 m
           
GV

           
 
 
 
 
Giáo viên theo dõi quan sát sửa sai. Chú ý cự li tập luyện cho hợp lý tránh chấn
thương xảy ra.
* Giáo viên củng cố lại kiến thức, nhắc học sinh những sai lầm thường mắc và
cách chữa sai :
+ Những sai lầm thường mắc trong phát bóng thấp tay : Tung bóng không đúng;
Điểm tiếp xúc bóng chưa đúng nên bóng đi không đúng hướng, yếu; Phối hợp
chuyển trọng tâm lên cao với việc vung tay đánh bóng thiếu nhịp nhàng.
Cách sửa sai : Tại chỗ tập lại động tác chuẩn bị ( không có bóng ) phối hợp
chuyển trọng tâm lên cao với việc vung tay đánh bóng và xoay người về phía lưới ;
Tại chỗ tập động tác tung bóng theo chiều thẳng đứng, để bóng rơi xuống đất. Phối
hợp tung bóng với vung tay đánh bóng nhưng không đánh vào bóng ; Tập tung bóng
và đánh bóng cho bạn ; Hai người tập phát bóng cho nhau; Tập phát bóng qua lưới

- 12 -
Phương pháp để giảng dạy tốt môn bóng chuyền ở lớp 10
- Trò chơi phát triển thể lực.
- Trò chơi phát triển sức mạnh tay.
 Đấu tập, thi đấu:
Chia lớp thành nhiều đội để thi đấu với nhau nhằm giúp học sinh vận dụng
các kĩ thuật đã học vào thực tế và cũng là biện pháp rèn luyện nâng cao sức khoẻ,
tinh thần đoàn kết. Ngoài ra, tạo không khí vui chơi, rèn luyện thể lực.
Phương pháp:
TT
   
   
 
 
TT
C. Phần kết thúc:
 Thả lỏng, hồi tĩnh:
- Đứng hai chân dạng rộng bằng vai, hai tay dang ngang lên cao hít vào bằng
mũi, buông tay xuống thở ra bằng miệng.
- Đứng khom người thả lỏng tay, bả vai.
- Đứng hai tay chống hông lắc duỗi chân.
- Ngồi, hai chân chống đất phía trước hai tay chống đất phái sau lắc hai bắp
cẳng chân thả lỏng.
 Nhận xét:
Ưu khuyết điểm, biểu dương học sinh làm tốt, sửa và nhắc nhở học sinh còn
sai, ý thức học tập chưa tốt.
 Bài tập về nhà:
- 13 -
Phương pháp để giảng dạy tốt môn bóng chuyền ở lớp 10
 Làm thủ tục xuống lớp

- 14 -
Phương pháp để giảng dạy tốt môn bóng chuyền ở lớp 10
2) ĐỊA ĐIỂM, PHƯƠNG TIỆN, THỜI GIAN:
- Sân trường THPT Thạnh Đông, còi, tranh ảnh (nếu có), cầu đá (22 quả),
Bóng chuyền( 22 quả).
- Thời gian: 45 phút.
3) TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
NỘI DUNG
THỜI
LƯỢNG
PH ƯƠNG PHÁP TỔ CHỨC
I. Phần mở đầu:
1. Nhận lớp:
- HS: tập hợp lớp, điểm số báo cáo
sĩ số
- Giáo viên: Hỏi thăm sức khoẻ
học sinh, phổ biến mục tiêu, yêu
cầu.
2. Khởi động:
* Chung: Học sinh chạy di chuyển
thành vòng tròn.
+ Vừa di chuyển vừa thực hiện:
Đánh tay cao thấp, Tay ngực, Lưng
bụng, Vặn mình, Lườn.
+ Đứng tại chỗ: Xoay các khớp:
Xoay cổ, cổ tay; cổ chân, khuỷu
tay, vai, hông, gối, ép dọc, ép
ngang. Căng cơ tay, vai
* Chuyên môn:
10 phút

3. Kiểm tra bài cũ: thực hiện kĩ
thuật chuyền bóng cao bằng hai tay
trước mặt.
1 em
1 phút
GV
+ Kiểm tra bài cũ: 1em thực
hiện , 1em phục vụ bóng
Cả lớp quan sát nhận xét, giáo
viên nhận xét và cho điểm.
II. Phần cơ bản:
1. Đá cầu: ôn : Di chuyển tâng “
búng “ cầu:
2. Kĩ thuật chuyền bóng cao bằng
hai tay ( trước mặt):

30 phút
10 phút
10 phút
Giáo viên nhắc lại nội dung
tập luyện và hướng dẫn học
sinh tập theo nhóm:Nhóm nữ
tập đá cầu, nhóm nam tập
bóng chuyền sau đó đổi nhóm
tập luyện.
1. Tập Đá cầu:
Giáo viên cho học sinh tập
luyện theo đội hình từng đôi
một với cầu. Từng bạn phục
vụ cho bạn kia tập, Người tập

Nữ 4
vòng
2 phút
Cán sự quản lí, Giáo viên theo
dõi quan sát sửa sai.
2. Tập bóng chuyền:
Giáo viên cho học sinh tập
luyện theo đội hình từng đôi
một với bóng. Từng bạn phục
vụ cho bạn kia tập, ném bóng
với cự li hợp lí.
+Tập với bóng:
Nam khoảng cách 5-6m
Nữ khoảng cách 4-5 m
     

     
GV
Cán sự quản lí, Giáo viên theo
dõi quan sát sửa sai.
Giáo viên chú ý cự li tập
luyện cho hợp lý tránh chấn
thương xảy ra.
3. Chạy bền: nhóm nam tập
trước nhóm nữ chạy sau.
  
 
 
 
 

     
     
     
GV
+ Giáo viên nhận xét, giao bài
tập về nhà.
+ Học sinh: cán sự tập hợp
lớp.
Giáo viên hô “ Giải tán”, học
sinh hô”khoẻ”.
+ Đội hình kết thúc:



 

GV
2. Kết quả:
Khi áp dụng phương pháp này vào từng tiết dạy thì thấy kết quả học tập của
học sinh có những chuyển biến tích cực hơn, lớp học sôi nổi và sinh động hơn. Chất
- 18 -
Phương pháp để giảng dạy tốt môn bóng chuyền ở lớp 10
lượng giờ học được nâng cao, học sinh hứng thú và say mê tập luyện hơn, kết quả
đạt được cao hơn.
Năm
Lớp
Điểm
IV. KẾT LUẬN, BÀI HỌC KINH NGHIỆM:
1. Kết luận:
Vận dụng chuyên đề này đã giúp giáo viên tích luỹ thêm những phương pháp