TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH
KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH
MÔN HỌC: HÀNH VI TỔ CHỨC
ĐỀ TÀI: VAI TRÒ CỦA VIỆC XÂY DỰNG
VĂN HÓA TRONG TỔ CHỨC

GVHD: ThS. NGUYỄN VĂN CHƯƠNG
SVTH: Nguyễn Phong Vũ
Thành Nữ Trọng Thủy
Đặng Khắc Di
Đặng Văn Vui
Trần Ngọc Chánh
Nguyễn Thu Giang
Nguyễn Hữu Tú
Nhóm : 7

TPHCM, Ngày 0 8/07/2012
Mục lục
Lời mở đầu trang 2
Chương 1: Tổng quan về văn hóa tổ chức trang 3
Chương 2: Vai trò của việc xây dựng văn hóa trong tổ chức trang 7
Kết luận trang 15
Tài liệu tham khảo trang 15
1
LỜI MỞ ĐẦU
Một quốc gia không thể tồn tại và phát triển nếu không bảo tồn, gìn giữ được nền văn hóa
truyền thống của mình. Một gia đình sẽ không đầm ấm sum vầy và đóng góp tích cực cho xã hội
nếu không có gia phong, gia giáo. Cũng như vậy, một doanh nghiệp sẽ không có một sự nghiệp
lâu dài nếu không có một nền văn hóa đặc thù cho mình.
Trong đời sống xã hội, con người bị ảnh hưởng bởi nền văn hóa trong đó bao gồm những
giá trị, niềm tin,và những hành vi mong đợi. Cũng như xã hội, một tổ chức cũng có một nền văn

hóa là sản phẩm của con người được tạo ra trong quá trình lao động (từ lao động trí óc đến lao
động chân tay), được chi phối bởi môi trường (môi trường tự nhiên và xã hội) xung quanh và
tính cách của từng tộc người. Nhờ có văn hóa mà con người trở nên khác biệt so với các loài
động vật khác; và do được chi phối bởi môi trường xung quanh và tính cách tộc người nên văn
hóa ở mỗi tộc người sẽ có những đặc trưng riêng.
Mặc dù văn hóa là sản phẩm của loài người, văn hóa được tạo ra và phát triển trong quan
hệ qua lại giữa con người và xã hội. Song, chính văn hóa lại tham gia vào việc tạo nên con
người, duy trì sự phát bền vững, ổn định và đảm bảo trật tự xã hội. Văn hóa được truyền từ thế
hệ này sang thế hệ khác thông qua quá trình xã hội hóa. Văn hóa được tái tạo và phát triển
trong quá trình hành động và tương tác xã hội của con người. Văn hóa là trình độ phát triển
của con người và của xã hội được biểu hiện trong các kiểu và hình thức tổ chức đời sống và
hành động của con người cũng như trong giá trị vật chất và tinh thần mà do con người tạo ra.
1.2 Khái niệm về văn hóa doanh nghiệp:
Văn hóa doanh nghiệp là hệ thống các giá trị, niềm tin, các nguyên tắc kinh doanh, các
truyền thống, các phương pháp hoạt động và môi trường làm việc trong nội bộ tổ chức. Các
3
thành phần của văn hóa doanh nghiệp có mối quan hệ với nhau và tác động đến suy nghĩ và
hành vi của các thành viên trong doanh nghiệp.
Văn hóa doanh nghiệp gắn liền với văn hóa xã hội, vừa mang bản sắc của văn hóa truyền
thống theo khu vực địa lý, vừa thể hiện tính thích nghi với môi trường hoạt động của doanh
nghiệp hay thể hiện cả bản sắc của văn hóa giao lưu và sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật thế giới
theo thời gian.
Văn hóa doanh nghiệp bắt nguồn từ con người, do con người hình thành và phát triển, là
một nguồn lực vô hình có ảnh hưởng đến khả năng phát triển lâu dài của từng doanh nghiệp.
1.3 Nguồn gốc của văn hóa doanh nghiệp:
Về nguồn gốc, các giá trị văn hóa của doanh nghiệp ban đầu do các thành viên đầu tiên
mang vào doanh nghiệp, thông qua những giá trị văn hóa mà họ tiếp nhận từ những lực lượng xã
hội. Trong quá trình phát triển, do có sự giao lưu với môi trường xã hội, các giá trị văn hóa ban
đầu được các thành viên của tổ chức bổ sung thêm các giá trị mới (tri thức mới, nhận thức mới,
hành vi mới) hoặc loại bỏ các yếu tố hay những tư tưởng không còn thích nghi với xu hướng

1.4.4 Yếu tố 4: Nghi thức văn hoá trong doanh nghiệp
Là những hoạt động văn hoá thường ngày đã hình thành như một thói quen trong doanh
nghiệp hiện đại, bao gồm: Nghi thức trong quan hệ giao tiếp; trang phục; các hoạt động tập thể;
nghi thức trong quản lý… Nghi thức văn hóa trong doanh nghiệp là phương thức hành động để đào
tạo quan niệm giá trị cho con người, làm cho giá trị doanh nghiệp từ trừu tượng trở thành cụ thể…
1.4.5 Yếu tố 5: Mạng lưới văn hoá
Mạng lưới văn hóa là hình thức truyền bá thông tin không chính thức trong nội bộ doanh
nghiệp. Mạng lưới này thuộc loại tổ chức phi chính thức và tồn tại trong tất cả các doanh nghiệp.
Nó có tác dụng hai mặt: Truyền bá thông tin xấu, gây bất lợi cho doanh nghiệp và truyền bá những
điều tốt đẹp cho doanh nghiệp. Muốn xây dựng văn hóa doanh nghiệp phải làm cho mạng lưới này
luôn luôn truyền bá những thông tin tốt đẹp của doanh nghiệp.
Năm yếu tố hình thành văn hóa doanh nghiệp là khách quan, nó tồn tại ngoài ý muốn chủ
quan của chủ doanh nghiệp. Đồng thời, nó cũng có tác động qua lại rất chặt chẽ với nhau. Trong đó,
môi trường doanh nghiệp là yếu tố có ảnh hưởng lớn nhất, là tiền đề để xây dựng văn hóa doanh
nghiệp. Do đó, xã hội càng hoàn thiện, minh bạch thì việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp của các
doanh nghiệp càng thuận lợi và ngược lại.
1.5 Những thành phần cơ bản của văn hóa doanh nghiệp:
Văn hóa tổ chức phát triển tự giác hay tự phát đều thể hiện thông qua các thành phần cụ thể;
tùy theo bản chất của mỗi thành phần, văn hóa tổ chức của mỗi doanh nghiệp sẽ được đánh giá khác
nhau.
- Những giá trị cốt lõi.
- Thái độ đối với quyền lợi của nhà quản trị các cấp.
- Thái độ đối với rủi ro.
- Thái độ trong các mối quan hệ đối nội và đối ngoại.
- Tính quyết đoán.
5
- Các chuẩn mực của hành vi trong các mối quan hệ ứng xử.
- Mọi người cần cởi mở trong giao tiếp để hiểu biết lẫn nhau.
- Trung thực trong các mối quan hệ đối nội và đối ngoại, trong lời nói, việc làm,
đánh giá…nhằm xây dựng uy tín các nhân, uy tín doanh nghiệp.

hình văn hóa doanh nghiệp sẽ cung cấp cho các doanh nghiệp những kiến thức cụ thể về các mô
hình doanh nghiệp để từ đó doanh nghiệp biết cách vận dụng hợp lý.
Có ba yếu tố quyết định đến cấu trúc văn hóa doanh nghiệp:
- Mối quan hệ giữa nhân viên với tổ chức.
- Hệ thống phân cấp và quyền lực xác định cấp trên, cấp dưới.
- Quan điểm chung của nhân viên về số phận, mục tiêu và vị trí của họ trong doanh nghiệp.
Có bốn mô hình xây dựng văn hóa doanh nghiệp:
2.2.1. Mô hình gia đình:
Là mô hình nhân văn, mối quan hệ trực tiếp gần gũi nhưng có thứ bậc trên dưới như
trong gia đình. “Người cha” là người giàu kinh nghiệm và có quyền hành lớn đối với “con cái”,
7
đặc biệt là khi chúng còn nhỏ. Kết quả là sự hình thành văn hóa hướng quyền lực, trong đó
người lãnh đạo đóng vai trò như người cha biết nên làm gì và biết điều gì tốt cho con cái. Mô
hình văn hóa gia đình có nhiệm vụ mang đến một môi trường làm việc giống như trong một gia
đình. Điển hình của mô hình gia đình là các doanh nghiệp Nhật Bản.
2.2.2. Mô hình văn hóa tháp Eiffiel:
Là mô hình phân chia lao động theo vai trò chức năng. Các cấp bậc thứ tự từ trên xuống
dưới theo từng cấp rõ ràng. Mỗi vai trò được phân bố trong bộ phận, nhiệm vụ sẽ được hoàn
thành theo kế hoạch. Người giám sát có thể theo dõi quá trình thực hiện nhiệm vụ, người quản
lý theo dõi công việc của nhiều giám sát viên, và cứ thể phân chia theo thứ tự.
2.2.3. Mô hình văn hóa tên lửa dẫn đường:
Mô hình này có nghĩa là mọi thứ được thực hiện để giữ vững ý định chiến lược và đạt
được mục tiêu. Mô hình tên lửa điều khiển hướng nhiệm vụ do một đội hay nhóm dự án đảm
trách. Trong đó mỗi thành viên nhận nhiệm vụ không được sắp xếp trước. Họ phải làm bất cứ
điều gì để hoàn thành nhiệm vụ, và việc cần làm thường không rõ ràng và có thể phải tiến hành
tìm kiếm. Các dự án thường ứng dụng mô hình này.
2.2.4. Mô hình văn hóa lò ấp trứng:
Mô hình này dựa trên quan điểm rằng cơ cấu tổ chức không quan trọng bằng sự hoàn
thiện cá nhân. Cũng giống như “vật chất có trước ý thức” là phương châm sống của các triết gia,
“vật chất có trước tổ chức” là quan điểm của mô hình văn hóa lò ấp trứng. Nếu các tổ chức tỏ ra

Tổng hợp các yếu tố gắn kết, điều phối, kiểm soát, tạo động lực làm tăng hiệu quả hoạt
động và tạo sự khác biệt trên thị trường. Hiệu quả và sự khác biệt sẽ giúp doanh nghiệp cạnh
tranh tốt trên thị trường.
2.4. Nội dung cơ bản của việc xây dựng văn hóa trong tổ chức:
Thông thường, văn hóa doanh nghiệp có thể hình thành sau khi tiến hành 4 bước xây
dựng sau:
2.4.1. Phổ biến kiến thức chung:
Đây là bước chuẩn bị tinh thần quan trọng cho quá trình xây dựng văn hóa doanh nghiệp.
Nếu chỉ mỗi cấp lãnh đạo hiểu về văn hóa doanh nghiệp là chưa đủ. Một khi tất cả nhân viên
đều hiểu và thấy rõ lợi ích của văn hóa doanh nghiệp, công cuộc xây dựng mới thành công.
Giai đoạn này tập trung vào việc phổ biến kiến thức chung về văn hóa doanh nghiệp, các
yếu tố cấu thành, ý nghĩa của văn hóa doanh nghiệp cho mọi thành viên.
Tùy theo quy mô, doanh nghiệp có thể tổ chức các buổi nói chuyện và khóa học về văn
hóa, hoặc phát động các cuộc thi tìm hiểu, xây dựng cơ sở dữ liệu về văn hóa để nhân viên tự
tìm hiểu, nên chuẩn bị trước nội dung cần phổ biến xuyên suốt giai đoạn này, từ cơ bản đến
nâng cao. Mục đích của việc làm này là giúp cho các thành viên về văn hóa doanh nghiệp và ý
thức được lợi ích của nó đối với sự phát triển của bản thân và doanh nghiệp. Doanh nghiệp có
thể thuê các đối tác đào tạo, hoặc tự đào tạo về nội dung này.
2.4.2. Định hình văn hóa doanh nghiệp:
9
Văn hóa doanh nghiệp không hình thành cùng lúc với doanh nghiệp. Thông thường, nó
chỉ có thể được nhận dạng sau 3 năm hoạt động trở lên. Giai đoạn này phải có sự chủ trì của
người sáng lập và ban lãnh đạo cấp cao của doanh nghiệp.
- Kết quả của giai đoạn này sẽ xác định được những yếu tố của văn hóa doanh nghiệp, bao
gồm: Hệ tư tưởng (hoài bão và sứ mệnh của doanh nghiệp), hệ giá trị (triết lý kinh doanh
và giá trị cốt lõi); các chuẩn mực hành vi và các biểu trưng nhận dạng của doanh nghiệp.
- Văn hóa doanh nghiệp là “linh hồn” của doanh nghiệp, trong giai đoạn này, “linh hồn” ấy
mới dần hiện rõ. Chính nó sẽ giúp doanh nghiệp dễ dàng được nhận biết bằng những
khác biệt của mình. Việc thuê một đối tác vào tư vấn chỉ là phương tiện để những yếu của
văn hóa doanh nghiệp hình thành, chứ không thể quyết định các yếu tố đó sẽ như thế nào.

Trước hết chúng ta phải có quan điểm cụ thể về vai trò của văn hoá doanh nghiệp. Sự
thắng thế của bất cứ một doanh nghiệp nào không phải ở chỗ là có bao nhiêu vốn và sử dụng
công nghệ gì mà nó được quyết định bởi việc tổ chức những con người như thế nào. Con người
ta có thể đi lên từ tay không về vốn nhưng không bao giờ từ tay không về văn hoá. Văn hoá chỉ
có nền tảng chứ không có điểm mốc đầu cuối. Do vậy, xuất phát điểm của doanh nghiệp có thể
sẽ là rất cao nếu như nó được xây dựng trên nền tảng văn hoá. Các doanh nghiệp khi xây dựng
đều phải có nhận thức và niềm tin triệt để, lúc đó văn hoá sẽ xuất hiện. Mọi cải cách chỉ thực sự
có tính thuyết phục khi nó tách ra khỏi lợi ích cá nhân, còn văn hoá doanh nghiệp thì phải bảo vệ
cho mọi quyền lợi và lợi ích của cá nhân.
Khi xây dựng văn hóa doanh nghiệp cần phải có những biện pháp cụ thể. Đầu tiên là phải
xây dựng một hệ thống định chế của doanh nghiệp, bao gồm: Chính danh, tự kiểm soát, phân
tích các công việc, các yêu cầu. Sau đó xây dựng các kênh thông tin; xây dựng các thể chế, thiết
chế tập trung và dân chủ như: Đa dạng hoá các loại hình đào tạo và phát triển nguồn nhân lực;
tiêu chuẩn hoá các chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn; xây dựng cơ chế kết hợp hài hoà các lợi ích
để doanh nghiệp trở thành ngôi nhà chung, là con thuyền vận mệnh của mọi người.
- Các hạt nhân văn hóa doanh nghiệp:
Đây là cơ sở để hình thành văn hóa doanh nghiệp. Các hạt nhân văn hóa là kết quả của sự
tác động qua lại giữa các thành viên trong doanh nghiệp với nhau. Khi doanh nghiệp bắt đầu
hoạt động, nền văn hóa doanh nghiệp xuất hiện, phát triển và tự bảo vệ. Văn hóa doanh nghiệp
có tính đặc thù nên các hạt nhân văn hóa được hình thành cũng có tính chất riêng biệt. Văn hóa
của các tập đoàn đa quốc gia khác với văn hóa của các doanh nghiệp liên doanh hoặc văn hóa
của doanh nghiệp gia đình. Hạt nhân văn hóa doanh nghiệp bao gồm triết lý, niềm tin, các chuẩn
mực làm việc và hệ giá trị.
- Phát triển văn hóa giao lưu của các doanh nghiệp:
Các doanh nghiệp thường có xu hướng liên doanh, liên kết với nhau. Để tồn tại trong môi
trường kinh doanh phức tạp, đa văn hóa, các doanh nghiệp không thể duy trì văn hóa doanh
nghiệp mình giống như những lãnh địa đóng kín của mà phải mở cửa và phát triển giao lưu về
văn hóa. Việc phát triển văn hóa giao lưu sẽ tạo điều kiện cho các doanh nghiệp học tập, lựa
chọn những khía cạnh tốt về văn hóa của các doanh nghiệp khác nhằm phát triển mạnh nền văn
hóa của doanh nghiệp mình và ngược lại.

những ưu thế về danh tiếng, uy tín cũng như nghệ thuật kinh doanh đã chiến thắng Pepsi Cola
trên thương trường mặc dù đồ uống Coca Cola chỉ được xếp thứ 7 trong số 12 loại đồ uống hàng
đầu của nước Mỹ về chất lượng và đồ uống này đã bị người tiêu dùng châu Âu tẩy chay vào
năm 1999.
2.6. Vai trò của việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp:
- Vai trò của lãnh đạo trong việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp:
Nếu ví doanh nghiệp như con tàu và vai trò của người lãnh đạo như thuyền trưởng, chúng
ta có thể xem xét sự thành công và phát triển của doanh nghiệp nhìn từ phương diện của người
lãnh đạo:
 Định hướng tổ chức bằng tầm nhìn và những bến bờ cụ thể.
 Dẫn dắt tổ chức vượt qua những khó khăn thử thách.
12
 Trao cho những cấp dưới chức năng, nhiệm vụ rõ ràng dưới hình thức những công
việc có tính mục tiêu.
 Tạo môi trường tin cậy và hợp tác.
 Đánh giá đúng mọi quá trình và quản lý sự thay đổi trong nội bộ theo hướng thích
nghi tích cực, trên thế thượng phong.
Người lãnh đạo là người ảnh hưởng trực tiếp và mạnh mẽ đến mọi người của tổ chức, là
chỗ dựa, là nơi mọi người đặt niềm tin, là điểm mà người ta nhìn vào mà điều chỉnh hành vi của
mình.
- Xây dựng văn hóa doanh nghiệp là một hệ thống những ý nghĩa, giá trị, niềm tin chủ đạo,
nhận thức và phương pháp tư duy được mọi thành viên của một tổ chức đồng thuận và có ảnh
hưởng ở phạm vi rộng đến cách thức hành động của các thành viên. Trong doanh nghiệp tất cả
các thành viên đều gắn bó với nhau bởi những tiêu chí chung trong hoạt động kinh doanh. Chức
năng chủ yếu của việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp là tạo nên sự thống nhất của mọi thành
viên trong doanh nghiệp. Ngoài ra, văn hóa doanh nghiệp còn đảm bảo sự hài hòa giữa lợi ích
tập thể với lợi ích cá nhân và giúp cho mỗi cá nhân thực hiện vai trò của mình theo đúng định
hướng chung của doanh nghiệp.Văn hóa doanh nghiệp động viên nghị lực và ý chí của các thành
viên trong doanh nghiệp và hướng tinh thần đó vào việc phấn đấu cho mục đích của doanh
nghiệp. Xây dựng văn hóa doanh nghiệp thể hiện được những nhu cầu, mục đích và phương

lõi của mỗi doanh nghiệp. Điều đó cũng có nghĩa là người lao động luôn tự hào về công ty của
mình. Họ luôn tự hào vì mình là một thành viên của công ty, luôn coi công ty như nhà của mình,
đi xa một ngày là nhớ, thấy thiếu đi cái gì đó trong cuộc sống hằng ngày và muốn về công ty
làm việc. Cái mà họ thấy thiếu đó không chỉ là tiền mà chính là giá trị tinh thần và chỉ đến công
ty mới có được. Vì vậy, không có cách nào khác là xây dựng một nền văn hóa trong mỗi doanh
nghiệp và xây dựng cho được môi trường văn hóa làm sao để người lao động thấy được môi
trường làm việc của công ty chính là môi trường sống của họ. Từ đó, họ ý thức được trách
nhiệm công việc mình làm và làm việc một cách nhiệt tình, đam mê, mang lại hiệu quả kinh tế
cao cho lợi ích của doanh nghiệp. Khi doanh nghiệp xuất hiện xung đột, mâu thuẫn thì văn hóa
chính là yếu tố giúp mọi người hòa nhập và thống nhất. Tất cả các nhân viên trong doanh nghiệp
đều có chung một mục đích là đóng góp hết khả năng của mình để xây dựng công ty ngày càng
phát triển. Có được sự thành công đó chính là nhờ vào văn hóa của doanh nghiệp được lãnh đạo
quan tâm và được các nhân viên nhiệt tình hưởng ứng.
Như vậy, xây dựng văn hóa doanh nghiệp cực kỳ quan trọng. Nó luôn tạo niềm tin cho
mỗi người làm việc trong môi trường đó. Nó là sợi dây gắn kết giữa những con người trong
cùng doanh nghiệp, tạo ra tiếng nói chung giữa các thành viên, và nhằm nâng cao năng lực cạnh
tranh cho doanh nghiệp trong điều kiện Việt Nam gia nhập WTO. Hơn nữa, xây dựng văn hóa
doanh nghiệp thích hợp với đặc điểm của doanh nghiệp thì việc quản lý chính là dùng nền văn
hóa nhất định để tạo dựng con người. Văn hóa doanh nghiệp là một cơ chế quan trọng trong việc
quản lý nguồn nhân lực. Chỉ khi văn hóa doanh nghiệp thực sự hòa vào giá trị quan của mỗi
nhân viên thì họ mới có thể coi mục tiêu của doanh nghiệp là mục tiêu phấn đấu của mình. Vì
vậy, quản lý bằng nền văn hóa mà nhân viên thừa nhận có thể tạo ra động lực cho sự phát triển
lâu dài của doanh nghiệp.

KẾT LUẬN
Bài tiểu luận trên cho chúng ta thấy được tầm quan trọng của việc xây dựng văn hóa doanh
nghiệp. Do vậy, trong tiến trình hội nhập kinh tế toàn cầu để đứng vững và tồn tại, không còn cách
nào khác là các doanh nghiệp phải tự khẳng định mình, tự xây dựng cho mình những giá trị đạo đức
14
được người tiêu dùng và thị trường chấp nhận. Bỏ lề lối kinh doanh lừa đảo, cơ hội…đạt lợi nhuận