I. Lý do chọn đề tài :
Hiện nay tình hình xã hội vô cùng phức tạp trong đó tệ nạn xã hội
đang là những thách thức đối với học sinh nói chung và học sinh THCS
nói riêng như cờ bạc, số đề, các trò chơi không lành mạnh…từ đó có
ảnh hưởng không tốt tới phẩm chất, nhân cách của học sinh. Mỗi em
học sinh có một môi trường sống khác nhau, có em được sống trong gia
đình điều kiện sống tốt, mọi người luôn quan tâm tới các em về các vấn
đề ăn, ngủ …,rồi quan trọng hơn là việc học tập ở nhà và ở trường thì
các em thường là ngoan có ý thức, nhưng bên cạnh đó có nhiều em lại
được sinh hoạt trong môi trường mà gia đình và mọi người không quan
tâm đến nhau, bản thân người lớn chưa mẫu mực họ chưa phải là tấm
gương tốt để các em noi theo, do đó ngay từ nhỏ các em đã hình thành
ở mình một thói quen xấu, không có ý thức trong học tập, rèn luyện đạo
đức của bản thân mình. Với tình hình như vậy công tác giáo dục đạo
đức cho học sinh là vô cùng quan trọng, phải tiến hành cấp thiết và
thường xuyên. Để nâng cao được chất lượng giáo dục đạo đức cho từng
đối tượng học sinh, đòi hỏi người giáo viên chủ nhiệm phải có những
biện pháp cụ thể, mang tính chiến lược phù hợp với tình hình lớp, tình
hình xã hội và quan trọng nhất là phải áp dụng được tốt với chính học
sinh lớp mình chủ nhiệm. Chính vì vậy qua nhiều năm làm công tác chủ
nhiệm tôi tự thấy rằng để tập thể lớp có nhiều phong trào hoạt động học
tập và rèn luyện, yêu cầu người GVCN phải biết tổ chức lớp và chọn ra
được những cá nhân có năng lực, nhiệt tình lôi cuốn các bạn trong lớp
tham gia vào các hoạt động thi đua, động viên các bạn thực hiện tốt nề
nếp, bởi không phải lúc nào người GVCN cũng có mặt ở lớp để theo
dõi các em. Do đó vai trò của đội ngũ cán bộ lớp vô cùng quan trọng,
nếu được bồi dưỡng tốt thì các em chính là cánh tay phải hỗ trợ cho
GVCN. Vì vậy tôi quyết định chọn đề tài: “ Bồi dưỡng đội ngũ cán bộ
lớp, rèn luyện ý thức tự quản để nâng cao chất lượng giáo dục đạo
đức học sinh”
2
và đoàn đội tôi nhận thấy đây cũng là những nội dung hoạt động của
mỗi lớp nhằm góp phần vào thực hiện nhiệm vụ chung của nhà
trường. Vì vậy với tư cách là GVCN tôi nhanh chóng nắm bắt được
nội dung đó để tập trung hướng đẫn cụ thể tới học sinh của lớp mình.
2. Căn cứ vào tình hình lớp :
Những biện pháp cụ thể:
1. Xây dựng tiêu chuẩn của đội ngũ cán bộ lớp;
a.Cách chọn
Để xây dựng được đội ngũ cán bộ lớp có khả năng quản lý và
điều hành công việc của lớp, tôi đã đề ra những tiêu chuẩn để lựa
chọn như sau.
Lớp trưởng :
Yêu cầu phải là một học sinh có sức khỏe tốt, nhanh nhẹn,
hoạt bát, học lực từ khá trở lên, có kỹ năng giao tiếp, mạnh dạn,
luôn gương mẫu trong mọi mặt, có uy tín với các bạn trong lớp,
được các bạn tin yêu.
Lớp phó phụ trách học tập :
Phải có sức khỏe tốt, học lực khá giỏi ở tất cả các môn, có
phẩm chất đạo đức tốt, hòa nhã, có tinh thần giúp đỡ bạn trong học
tập, cởi mở nhưng vẫn cuốn hút, dễ gần, gây được ấn tượng với các
bạn trong lớp.
Lớp phó lao động :
Yêu cầu có sức khỏe tốt, học lực khá trở lên, hạnh kiểm tốt,
có đức tính cần cù lao động nhưng luôn phải có năng lực sáng tạo
trong công việc, có khả năng bao quát tốt.
Sao đỏ:
Có sức khỏe tốt học lực từ khá trở lên, hạnh kiểm tốt, nhanh nhẹn
hoạt bát, thẳng thắng trung thực, biết dùng lời nói nhẹ nhàng để
• Lớp phó học tập :
4
Em , Phụ trách theo dõi việc học tập của các
bạn và báo cáo với lớp trưởng trước giờ sinh hoạt lớp 1 ngày. Theo
dõi điểm học tập của cả lớp: Ghi vào sổ theo dõi những điểm 9, 10
và điểm yếu, kém báo cáo với giáo viên chủ nhiệm vào thứ sáu
hàng tuần.
• Lớp phó lao động :
Em , Phụ trách theo dõi văn, thể, mĩ, lao động,
báo cáo tình hình lao động và tình hình sinh hoạt văn thể, mĩ cho
lớp trưởng trước giờ sinh hoạt 1 ngày.
• Hai sao đỏ:
+ Một sao đỏ đi chấm thi đua lớp khác: Em
có trách nhiệm phổ biến những nội dung theo dõi mà ban thi đua
nhà trường đã đề ra cho các thành viên trong lớp được biết để cùng
nhau thực hiện, tránh mất điểm thi đua của lớp.
+ Một sao đỏ theo dõi lớp : Em , phối hợp với lớp
trưởng đôn đốc nhắc nhở các bạn thực hiện đúng những nội dung của
ban thi đua nhà trường.
• Thư kí lớp:
Em , Ghi chép đầy đủ, đúng các cột mục của sổ ghi
đầu bài đã quy định, nội dung sinh hoạt lớp, các cuộc họp của cán
bộ lớp
• Cán bộ văn nghệ:
Em , phụ trách mảng văn nghệ hàng ngày, điều
khiển lớp sinh hoạt văn nghệ đầu giờ và giữa giờ đều đặn, phụ
trách đội văn nghệ tham gia đầy đủ các buổi hội diễn do nhà trường
tổ chức, những tiểu phẩm trong tiết hoạt động ngoài giờ, một số tiết
mục văn nghệ trong giờ sinh hoạt lớp chiều thứ 6 hàng tuần.
+ Bản thân phải có ý thức động viên giúp đỡ các bạn trong lớp học
yếu, còn vi phạm nội quy, cùng tiến bộ để đẩy mạnh phong trào thi đua
của lớp, biết khuyến khích các bạn trong lớp tham gia các phong trào do
liên đội phát động: Phong trào kế hoạch nhỏ, ủng hộ tiền mừng tuổi…
6
+ Cán bộ lớp phải biết thống nhất với nhau về cách thức hoạt động
từ khâu lên kế hoạch bồi dưỡng các bạn trong lớp đến việc tự đánh giá
rút kinh nghiệm những việc mình làm được và những việc mình chưa
làm được để sau đó báo cáo với GVCN tìm biện pháp giải quyết cụ thể.
VD: Trong buổi họp vào sáng thứ 7 tuần 4 tháng 9/200
- Tôi yêu cầu lớp trưởng sơ kết những hoạt động đã làm được và
chưa làm được trong tháng 9.
- Báo cáo kế hoạch tháng 10 trong 4 tuần theo chủ điểm:
+ Tiếp tục nhắc nhở các bạn thực hiện tốt nội quy của trường đặc
biệt không mất trật tự trong giờ học và giờ tự quản không ra khỏi chỗ…
+ Tiếp tục hưởng ứng các phong trào thi đua do liên đội phát động .
+ Phân công 4 tổ sẽ thực hiện phần văn nghệ trong các tiết sinh
hoạt, đặc biệt tổ 3 sẽ thực hiện tiết hoạt động ngoài giờ vào tuần 3 tháng
10 với chủ điểm " Lễ giao ước thi đua chăm ngoan học giỏi giữa các
tổ".
- GVCN nhắc nhở và rút kinh nghiệm những vấn đề đã làm được và
những vấn đề còn tồn tại của đội ngũ cán bộ lớp để đưa ra một số biện
pháp giải quyết cụ thể đối với từng em.
- GVCN bổ sung thêm kế hoạch của tháng. Cứ như vậy sau vài tuần
đội ngũ cán bộ lớp đã bước đầu khẳng định được vai trò của mình trước
các bạn đặc biệt là ý thức tự giác và tính gương mẫu của các em đã cảm
phục được nhiều bạn trong lớp có ý thức hơn trong việc thực hiện nội
quy của trường, lớp và số học sinh bị điểm yếu kém giảm đi nhiều trong
tuần, tháng.
Ghi chép đầy đủ phần theo dõi học tập của lớp những điểm
9, 10 và điểm yếu kém để nhắc nhở và báo cáo với GVCN ngay khi
có thể để tìm cách khắc phục.
Lớp phó lao động:
Ghi cụ thể việc lao động vệ sinh trong và ngoài lớp theo dõi
sự sắp xếp bàn ghế hàng ngày…
Thư ký lớp:
Ghi chép các loại sổ theo đúng quy định và phần tổng kết trong
các loại sổ.
Cán bộ văn nghệ :
8
Tôi hướng dẫn em lên kế hoạch bám sát vào chủ đề năm học
và các đợt thi đua của nhà trường, từng bài hát sẽ hát vào giờ sinh
hoạt lớp theo từng tuần, tiết hoạt động ngoài giờ, các hoạt động của
nhà trường theo kế hoạch chung.
Các tổ trưởng :
Tôi hướng dẫn các em kẻ và ghi các cột, mục theo dõi sao
cho hợp lý nhất.
VD: Tuần 2
TT Họ tên Tự
Quản
Học
tập
Vệ
sinh
Trang
phục
Các mặt khác Xếp
loại
hình thành trong đội ngũ cán bộ lớp có ý thức tự quản khi không có
GVCN. Sau đây là một số hoạt động cụ thể ở lớp tôi:
a. Giờ sinh hoạt tuần 4 tháng 10/200 .
Em (Lớp trưởng) ổn đinh tổ chức lớp sau đó mời các
tổ trưởng lần lượt báo cáo tình hình học tập các mặt của tổ mình
và xếp loại thi đua tuần 4 và tháng 10 của tổ viên
Lớp phó học tập: Em thông báo kết quả học tập
trong tuần vừa qua đặc biệt có 6 bạn đạt điểm 9, 10 còn 4 bạn bị
điểm yếu, kém….
Em báo cáo việc thực hiện văn thể mĩ, vệ sinh của lớp.
Lớp trưởng lên sơ kết tuần và đề suất một số biện pháp khắc
phục trước GVCN và các bạn với những nội dung:
+ Kiểm điểm tình hình trong tuần nhận xét chung những mặt đã đạt
được và những mặt cần khắc phục.
10
+ Báo cáo tổng kết những bạn đạt nhiều hoa điểm tốt, những bạn có
tiến bộ và những bạn chưa chuyển biến, tổng kết thi đua, xếp loại
tháng.
* Em giới thiệu em lên điều khiển chương trình
kịch ngắn đã được các bạn cán bộ lớp và tổ 1 dàn dựng với tiểu
phẩm về an toàn giao thông.
* Sau đó em mời GVCN lên phát biểu ý kiến và nhận xét
đánh giá trước lớp chương trình mà các bạn vừa thực hiện
về nội dung, cách diễn xuất… đồng thời phân công tổ hai chuẩn bị
cho tiết sinh hoạt lần sau .
b. Tiết sinh hoạt theo chủ điểm tuần 1 tháng 3/2007:
Chủ điểm “ Chúng em hát mừng mẹ mừng cô”
* Khởi động:
Em Nguyễn Hồng Hạnh Bắt nhịp cho cả lớp hát bài “ Bông
4. Phối hợp với ban thi đua của nhà trường, hộ
cha mẹ học sinh :
Trong năm học tôi đã phối hợp với ban thi đua nhà trường,
hội cha mẹ học sinh để tổ chức các buổi họp chung cho cán bộ lớp
trong nhà trường để trau dồi cho các em một số kiến thức về quản
lý lớp và cách giải quyết một số tình huống sao cho hiệu quả trong
phong trào đôi bạn cùng tiến, cùng giúp nhau học tập ở nhà. Tôi
đã phối hợp với cha mẹ các em để cha mẹ các em tạo điều kiện
động viên giúp đỡ các em hoàn thành nhiệm vụ của mình.
. Kết quả thực hiện :
Sau một năm dưới sự chỉ đạo và hướng dẫn của tôi và sự nhiệt
tình năng động ham học hỏi của đội ngũ cán bộ lớp cộng với sự tin
12
tưởng của các bạn trong lớp, lớp 6A đã đạt được những kết quả đáng
khích lệ như sau:
D. Kết luận- Bài học kinh nghiệm
1-Kết luận : Tóm lại để lớp 8A, lớp 6A trở thành một tập thể
đoàn kết vững mạnh luôn đi đầu trong những phong trào của nhà
trường ,đoàn đội là do GVCN luôn quan tâm sát xao, hướng dẫn bồi
dưỡng cán bộ lớp có kế hoạch cụ thể và phù hợp để sơ kết những công
việc đã làm và rút kinh nghiệm một số vấn đề còn tồn tại. Đặc biệt
trong các buổi họp cuối tháng thì đội ngũ cán bộ lớp lại có kế hoạch
báo cáo, triển khai công tác tháng tới và xin sự chỉ đạo từ GVCN. Bằng
cách đó tôi đã đưa được tập thể lớp đi theo đúng hướng và đúng kế
hoạch đã đề ra.
2-Bài học kinh nghiệm:
Từ những kết quả sau hai năm học áp dụng cụ thể những biện
pháp trên tôi đã rút ra một số kinh nghiệm như sau:
Muốn làm tốt được công tác chủ nhiệm trước tiên phải xây dựng