SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
“MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ NHẰM NÂNG CAO
HIỆU QUẢ GIÁO DỤC HỌC SINH THÔNG QUA

CÔNG
TÁC CHỦ NHIỆM LỚP Ở TRƯỜNG THPT CHUYÊN TỈNH
LÀO CAI”
- 1
PHẦN I : MỞ ĐẦU
1.Tính cấp thiết của việc lựa chọn đề tài .
Giáo dục ngày nay được coi là nền móng của sự phát triển khoa học-kỹ
thuật và

đem lại cho sự thịnh vượng cho nền kinh tế quốc dân. Với mục tiêu
giáo dục là đào

tạo con người, đào tạo thế hệ trẻ Việt Nam phát triển toàn
diện, có đạo đức, trí thức,

sức khoẻ, thẩm mỹ, có nghề nghiệp và kỹ năng
sống có thể thích ứng và đáp ứng

được yêu cầu ngày càng cao của sự phát
triển đất nước trong thời kì công nghiệp

hoá-hiện đại hoá và hội nhập quốc
tế.
Đứng trước những đòi hỏi của sự phát triển nền kinh tế-xã hội trong giai
đoạn


yếu về nhận thức, mơ hồ về lý tưởng và vi phạm

đạo đức học sinh; cùng
với đó là tính phức tạp của cơ chế kinh tế mở và các tác

động của nền kinh
tế thị trường đã tác động không nhỏ đến mọi mặt của đời sống

và nhất là với
quá trình giáo dục ở các nhà trường, Chính điều đó đòi hỏi các nhà
quản lí trường học phải tìm ra các biện pháp phù hợp nhằm phát huy cao
nhất vai

trò công tác chủ nhiệm lớp góp phần nâng cao chất lượng giáo
dục trong nhà

trường.
Xuất phát từ cơ sở lí luận và thực tiễn trên, tôi lựa chọn và nghiên cứu đề
tài “

Một số biện pháp quản lý nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục học sinh
thông qua

công tác chủ nhiệm lớp ở trường THPT chuyên tỉnh Lào Cai”.
Trên cơ sở nghiên cứu lí luận và thực tiễn, đề xuất một số biện pháp
quản lý

công tác chủ nhiệm lớp nhằm đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng
giáo dục học


biết sâu rộng, có lương tâm, trách nhiệm
và đầy tình yêu thương trẻ mới có thể có

những học trò ngoan- giỏi .
- Đội ngũ giáo viên là tập thể lao động sư phạm. Các nhà quản lý có trách
nhiệm

phát huy tiềm năng của từng giáo viên, tạo ra sức mạnh tổng hợp
cho tập thể sư

phạm nhà trường nhằm thực hiện tốt nhất mục tiêu và nhiệm
vụ nhà trường.
2.2- Cơ sở thực tiễn
Trong các nhà trường những năm gần đây, công tác chủ nhiệm lớp đã
được coi

trọng song vẫn có trình trạng trong nhận thức ở một số nhà quản
lý coi công tác
chủ nhiệm lớp thuần tuý là công tác kiêm nhiệm ai làm cũng được hoặc cực
đoan

theo hướng giáo viên phải dạy giỏi mới chủ nhiệm giỏi.
Thực trạng đội ngũ giáo viên nói chung và một bộ phận giáo viên chủ
nhiệm

lớp nói riêng còn hạn chế về năng lực quản lý học sinh, nghiệp vụ,
kinh nghiệm ,

vốn hiểu biết và kỹ năng sống để có thể tự tin trong tổ chức,
quản lý, giáo dục học

còn có giáo viên hạn
- 4
chế về năng lực, phương pháp quản lý-giáo dục học sinh , còn

có học sinh
xếp loại hạnh kiểm yếu , trung bình và đó là vấn để đòi hỏi Hiệu trưởng

phải
tìm ra những giải pháp hữu hiệu nhất để đảm bảo duy trì và nâng cao hiệu quả
giáo dục toàn diện học sinh trong nhà trường.
3.Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu:
3.1- Mục đích nghiên cứu:
Đề ra một số biện pháp quản lý nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục học sinh
thông

qua công tác chủ nhiệm lớp ở trường THPT chuyên tỉnh Lào Cai.
3.2- Nhiệm vụ nghiên cứu
Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý đội ngũ giáo viên chủ nhiệm ở trường
THPT.

Khảo sát thực trạng chất lượng công tác chủ nhiệm lớp ở trường
THPT chuyên

Lào Cai
Đề xuất một số biện pháp quản lý nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục học sinh
thông

qua công tác chủ nhiệm lớp ở trường THPT .
4. Đối tượng và phạm vi
Một số biện pháp quản lý nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục học sinh thông

biên chế

11 lớp, các năm tiếp theo qui mô trường lớp tăng nhanh cả về số
lượng học sinh, số

lớp chuyên và tổng số lớp. Từ năm học 2006-2007 đến
- 5
nay qui mô học sinh tương

đối ổn định với trên 700 học sinh biên chế ở 21
lớp trong đó có 18 lớp chuyên và 3

lớp không chuyên; riêng năm học
2010-2011 tuyển sinh mới 01 lớp chuyên Trung

đưa tổng số học sinh toàn
trường lên 737 và biên chế 22 lớp học.
Với đối tượng tuyển sinh trên địa bàn toàn tỉnh, trong đó số học sinh
từ các

huyện học tại trường chuyên chiếm khoảng 30% , số học sinh dân
tộc chiếm trung

bình trên 7% , tỷ lệ học sinh nữ chiếm tỉ lệ cao thường
trên 64%; với đặc điểm qui

mô và đối tượng học sinh như trên đòi hỏi nhà
trường phải có biện pháp quản lý

phù hợp nhằm đảm bảo chất lượng giáo

gian tập sự, đó là những giáo viên mới ra trường đầy nhiệt
huyết và niềm say mê

nghề nghiệp, khao khát được phấn đấu khẳng định
mình. Số giáo viên trên 40 tuổi

chiếm tỉ lệ thấp (13,6%)song đều là
những giáo viên trụ cột về chuyên môn, có

năng lực và nghiệp vụ sư
phạm vững vàng, có kinh nghiệm trong công tác quản lý

học sinh, kinh
nghiệm đó là lực lượng chủ yếu trong việc bồi dưỡng nâng cao chất

lượng
đội ngũ giáo viên nhà trường.
Hiệu trưởng đã chú trọng trong công tác chủ nhiệm lớp, với nhiệm vụ chính
trị của

đơn vị, dựa vào thực trạng đội ngũ, đặc điểm đối tượng học sinh
để phân công

GVCN song vẫn bộc lộ mặt hạn chế , bất cập đó là: Còn có
sự mất cân đối khá lớn

về cơ cấu GVCN theo giới và độ tuổi, số GVCN là
nữ chiếm tỷ lệ cao (90%), số

GVCN trẻ có tuổi đời dưới 30 tuổi được

4,8 0
2010-2011
(HK
I)
737 85,0 14,4 0 0,6 24,6
65,9
9,3 0,2
Với sự chỉ đạo sát sao, trực tiếp của Sở GD&ĐT đối với nhà trường ở
mọi lĩnh

vực công tác, với sự chủ động, quyết tâm của lãnh đạo nhà
trường, sự nhiệt tình,

tâm huyết của đội ngũ giáo viên nói chung và nhất là
đội ngũ GVCN, những năm

qua nhà trường đã đạt được những thành tích
nhất định trong việc duy trì và nâng

cao chất lượng giáo dục toàn diện học
sinh : Tỷ lệ học sinh xếp loại hạnh kiểm khá,

tốt luôn ở mức cao trên 99%;
tỉ lệ học sinh xếp loại học lực khá, giỏi đạt trên 95%

(riêng học kỳ I năm
học 2010-2011 là 90,5%). Số học sinh tham gia và đạt giải
trong các kỳ thi học sinh giỏi các cấp tăng qua các năm, năm 2010-2011
có học


Trình độ CM
Trình độ QL
Sơ
cấp
Trung
cấp
Ca
o
cấ
CĐ ĐH Trên
ĐH
Chưa
qua
ĐT
Đã
qua
ĐT
2008-2009 21 100 0 0 0
85,7
14,3
100 0
2009-2010 21 100 0 0 0
85,7
14,3
100 0
2010-2011 22 100 0 0 0
86,3
13,7
100 0
Đội ngũ giáo viên chủ nhiệm có phẩm chất chính trị, đạo đức tốt và có


sinh của thời kì hội nhập.
- Mặt tồn tai thể hiện rõ trong cơ cấu chất lượng đội ngũ đó là 100% GVCN
mới ở

trình độ chính trị sơ cấp và chưa qua các lớp bồi dưỡng lý luận quản
lý bởi mỗi

GVCN là người quản lý giáo dục toàn diện học sinh một lớp;
số GVCN trẻ tuy

không thiếu nhiệt tình và trách nhiệm nhưng chưa đủ độ
chín để tập hợp sức mạnh

tập thể học sinh một lớp. Một số giáo viên trẻ
thiếu kinh nghiệm trong giảng dạy,

thiếu hụt kiến thức về văn hoá, xã hội và
lĩnh vực khác vì vậy khả năng thuyết phục

học sinh có hạn chế.
- 8
3. Thực trạng các biện pháp quản lý công tác chủ nhiệm lớp ở đơn vị
3.1. Những điểm nổi bật trong quản lý
Hiệu trưởng nhà trường coi trọng và duy trì công tác giáo dục nhận thức về
vai trò,

chức năng, nhiệm vụ của GVCN cho đội ngũ giáo viên trong đơn
vị; tiến hành


của

GVCN chưa được cao như mong muốn, vẫn còn có bộ phận GVCN chỉ
chú trọng

về chuyên môn, coi việc chủ nhiệm lớp ai làm cũng được vì học
sinh THPT đã lớn

hoặc ngược lại coi làm chủ nhiệm lớp là công việc khó
nhọc, vất vả, mất nhiều thời

gian, ít quyền lợi…việc tồn tại nhận thức đó sẽ
ảnh hưởng trực tiếp tới chất lượng

giáo dục học sinh.
Việc tuyên truyền, giáo dục cho học sinh nhận thức đầy đủ , biết tri ân về
người

thầy chủ nhiệm tuy đã thực hiện song chưa thường xuyên, chưa đủ
thấm đối với

học trò.
Việc thực hiện đãi ngộ đối với GVCN còn khiêm tốn, chủ yếu về mặt tinh
thần

chưa đủ mạnh kích thích giáo viên phấn đấu trở thành GVCN giỏi.
II- Đề xuất một số giải pháp quản lý công tác chủ nhiệm lớp nhằm nâng
cao hiệu quả giáo dục đạo đức học sinh trong trường THPT.
1- Biện pháp 1: Tăng cường bồi dưỡng nâng cao nhận thức chính trị , đạo
đức

biệt là thầy chủ nhiệm trước học sinh, trước xã hội, khơi dậy sự tự tôn,
tự trọng

nghề nghiệp trong mỗi cá nhân từ đó tạo động lực vươn lên trong
học tập, trong

nghiên cứu khám phá thế giới xung quanh, nâng tầm hiểu biết
giúp mỗi giáo viên

có đủ tự tin, đủ kiến thức cơ bản, đủ đam mê nghề để
có thể chủ động tiếp cận

trước các vấn đề của giáo dục và thời đai, nhất là
với đặc điểm của trường chuyên

có nhiều học sinh có năng lực học tập khá,
giỏi, ham học hỏi và có nhu cầu hiểu

biết rộng bên cạnh đó là một bộ
phận nhỏ học sinh chưa chăm ngoan dễ bị tác

động bởi các yếu tố ngoại
cảnh của xã hội.
2. Biện pháp 2: Nâng cao nhận thức về vai trò, chức năng, nhiệm vụ
của

GVCN lớp ở trường THPT
Biện pháp này nhằm tác động làm thay đổi cách nhìn, cách đánh giá, nâng
cao



nhà trường, giúp họ hiểu được trên cơ sở hiểu và làm tốt các vai
trò, chức năng đó

thì họ có thể là người hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của
người thầy.
- Nội dung này hiệu trưởng có thể thực hiện với nhiều hình thức linh hoạt,
phong phú thông qua các hội thảo, các Hội nghị, các buổi sinh hoạt về công
tác

chủ nhiệm, xây dựng tủ sách quản lý, tạo điều kiện cho và hướng dẫn
GVCN

được tiếp xúc, trình bày, trao đổi kinh nghiệm trước đồng nghiệp,
-
trước phụ

huynh học sinh về các vấn đề liên quan đến công việc của họ,
qua đó cần khảng

định: GVCN có chức năng là người quản lý giáo dục toàn
diện học sinh một lớp,

tổ chức tập thể học sinh hoạt động tự quản nhằm phát
huy tiềm năng tích cực của

mọi học sinh; là cầu nối giữa tập thể học sinh
với các tổ chức xã hội trong và

ngoài nhà trường, là người đánh giá khách

nhiệm và dự
báo nguồn giáo viên làm công tác chủ nhiệm hàng năm của đơn vị.
Nội dung chính:
Hiệu trưởng căn cứ vào các tiêu chuẩn, qui định để tuyển
chọn những giáo

viên có phẩm chất, tư cách tốt, say mê, tâm
huyết với nghề, với công tác chủ

nhiệm, có năng lực, trình độ và
khả năng quản lý học sinh để bổ nhiệm giáo viên

chủ nhiệm vào
các lớp một cách phù hợp với tình hình thực tiễn của nhà trường.
Việc bổ nhiệm giáo viên chủ nhiệm lớp phải được thực hiện
sớm trước khi

chính thức khai giảng năm học và đảm bảo tính
ổn định về GVCN ở mỗi lớp

trong suốt năm học và trong một
khoá học; trong một lớp học càn hạn chế việc

thay đổi nhiều
GVCN bởi do đặc thù của đối tượng học sinh, của tâm lý lứa tuổi
để có thể giáo dục học sinh có kết quả tốt thì người GVCN phải
hiểu các em một

cách đúng đắn, đầy đủ và cụ thể về mọi mặt
như: Hoàn cảnh sống, những đặc

đào tạo bài bản; muốn thực

hiện chức năng quản lý giáo dục toàn
diện; GVCN phải có những tri thức cơ bản

về tâm lý học, giáo
dục học và các kỹ năng sư phạm như kỹ năng tiếp cận đối
tượng, kỹ năng đánh giá, kỹ năng lập kế hoạch và có nhạy cảm sư
phạm để có dự

đoán đúng, chính xác sự phát triển nhân cách của
học sinh,định hướng giúp học

sinh tự hoàn thiện về mọi mặt.
Nội dung chính:
- Bồi dưỡng nâng cao năng lực kế hoạch hoá trong đó bao hàm
những kỹ năng

xây dựng kế hoạch chủ nhiệm lớp cho đội ngũ
giáo viên làm công tác chủ nhiệm:

Chủ nhiệm lớp là người chịu
trách nhiệm trước Hiệu trưởng về lớp và các thành

viên trong lớp
chủ nhiệm vì vậy GVCN phải nắm vững mục tiêu của cấp học, của
nhà trường và của lớp,chương trình giảng dạy và kế hoạch
năm học của nhà

trường; nắm được cơ cấu tổ chức của nhà


pháp luật, tổ chức hoạt động học tập, lao động
hướng nghiệp, văn hoá-văn nghệ-

thể dục thể thao cho học sinh.
+ Liên kết với các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường
để giáo dục học

sinh: Xây dựng mối quan hệ chặt chẽ với giáo
viên bộ môn, đoàn thanh niên, với

gia đình, địa phương và các tổ
chức xã hội khác …để có biện pháp giáo dục học

sinh lớp chủ
nhiệm một cách phù hợp và hiệu quả.
+ Đánh giá kết quả giáo dục học sinh: Giáo viên cần tổ chức học
sinh tham gia

vào quá trình học sinh tự đánh giá kết hợp với
đánh giá sẽ giúp các em tự điều

chỉnh thái độ, hành vi của mình
qua đó rèn luyện cho học sinh năng lực tự hoàn

thiện nhân cách.
Cách thực hiện : Bằng nhiều hình thức, bằng nhiều con đường để
triển khai hoạt

động bồi dưỡng nâng cao năng lực chủ nhiệm cho

chức cho giáo viên chủ nhiệm đi tham quan,
học hỏi kinh nghiệm quản lý học

sinh ở các trường THPT khác.
- Bồi dưỡng nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ sư
phạm được coi là

nhiệm vụ đặc biệt quan trọng đối với mỗi giáo
viên chủ nhiệm bởi đứng trước

những đòi hỏi ngày càng cao về
chất lượng giáo dục trong điều kiện nền kinh tế

tri thức thì trong
mỗi học trò đều kỳ vọng ở người thầy chủ nhiệm của lớp mình là
người vừa có tâm vừa có tài. Hiệu trưởng phải xây dựng kế hoạch
bồi dưỡng giáo

viên hàng năm, một giai đoan. Mỗi giáo viên
cần có kế hoạch tự bồi dưỡng
chuyên môn sâu và ở tất cả các lĩnh vực tri thức, phương pháp
giáo dục. Khi mỗi

giáo viên vừa được trang bị kỹ năng sống-
vừa là giáo viên chủ nhiệm giỏi - vừa

là giáo viên dạy giỏi thì
hiệu quả giáo dục toàn diện HS sẽ đạt cao nhất.
5. Biện pháp 5: Xây dựng và thực hiện chế độ đãi ngộ đối với
đội ngũ GVCN


thêm vốn hiểu biết và kinh
nghiệm quản lý học sinh lớp chủ nhiệm cho giáo viên

đồng thời
cũng thể hiện sự đãi ngộ đối với GVCN.
- Đưa hiệu quả công tác chủ nhiệm lớp là tiêu chí quan trọng trong
bình xét các

danh hiệu thi đua giáo viên hàng năm; có chế độ đãi
ngộ riêng đối với GVCN lớp

có chất lượng giáo dục toàn diện học
sinh cao.
Cả 5 biện pháp quản lý được đề xuất trên tuy có tính độc lập
tương đối ở mỗi

biện pháp nhưng giữa chúng lại có mối quan hệ
ràng buộc và chi phối lẫn nhau;

biện pháp này có thể là cơ sở
hoặc là kết quả kiểm chứng cho thực hiện các biện

pháp tiếp
theo và dù có nói đến biện pháp nào thì cũng được xây dựng trên
cơ sở

cùng đối tượng giáo dục và hướng tới cùng mục đích
chung là nâng cao hơn nữa


công tác chủ
nhiệm lớp, số lượng tập thể học sinh xuất sắc tăng qua các năm,
chất

lượng giáo dục toàn diện học sinh của nhà trường đạt ở mức
cao so với các trường

THPT trong khu vực và cả nước.
Phạm vi áp dụng: Đề tài có thể áp dụng vào công tác quản lý
của Hiệu trưởng

các trường THPT trong tỉnh, các biện pháp cần
được vận dụng một cách linh hoạt,

tuỳ theo điều kiện cụ thể và ở
những thời điểm khác nhau thì vị trí, tầm quan

trong của mỗi
biện pháp có thể khác nhau trên cơ sở thống nhất về nhận thức và
quản điểm quản lý giáo dục.
Năm học 2010-2011 là năm học thứ 8 của nhà trường, sau một số
năm được làm

công tác quản lý tại trường, tôi tự nhận thấy đối
với một trường chuyên của một

tỉnh miền núi còn nhiều khó
khăn, khi đứng trước những yêu cầu ngày càng cao

của sự nghiệp

2007.
3. Cẩm nang nâng cao năng lực và phẩm chất đội ngũ giáo viên. NXB Chính trị

QG.
Hà Nội 2007
4. Công tác giáo viên chủ nhiệm lớp ở trường phổ thông. Nhà xuất bản Giáo dục
5. Một số văn bản chỉ đạo của Sở GD&ĐT Lào Cai.
6. Báo cáo đánh giá tổng kết công tác chủ nhiệm lớp hàng năm của nhà trường.