TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
=====***=====
NGUYỄN THỊ KIM NGÂN
HOÀN THIỆN CÔNG TÁC ĐÀO TẠO
NGUỒN NHÂN LỰC TẠI KHO BẠC NHÀ NƯỚC
TỈNH LẠNG SƠN
Chuyên ngành: QUẢN TRỊ KINH DOANH TỔNG HỢP
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. NGUYỄN NGỌC HUYỀN
HÀ NỘI – 2013
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan bản luận văn là công trình nghiên cứu khoa học,
độc lập của tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và có
nguồn gốc rõ ràng.
TÁC GIẢ LUẬN VĂN
Nguyễn Thị Kim Ngân
LỜI CẢM ƠN
Trước hết tác giả xin được gửi lời cảm ơn sâu sắc đến Lãnh đạo trường
Đại học Kinh tế quốc dân, Viện đào tạo sau đại học, Khoa quản trị kinh doanh
cùng các thầy cô giáo đã tạo điệu kiện và giúp đỡ tác giả trong quá trình học
tập và nghiên cứu tại trường; đặc biệt là PGS.TS Nguyễn Ngọc Huyền đã tận
tình hướng dẫn tác giả trong suốt quá trình nghiên cứu và đã trực tiếp góp ý
sửa Luận văn này.
Tác giả cũng xin bày tỏ lòng cảm ơn tới lãnh đạo Kho bạc Nhà nước
Lạng Sơn, phòng Tổ chức cán bộ, phòng Hành chính tổng hợp, phòng Tài vụ
cùng toàn thể cán bộ công chức tại đơn vị đã quan tâm và nhiệt tình giúp đỡ
để tác giả hoàn thành Luận văn của mình.
Kết quả nghiên cứu của luận văn có sự đóng góp, cổ vũ động viên của
gia đình và bạn bè. Đây là động lực thúc đẩy tác giả trên con đường nghiên
cứu khoa học.
Hà nội, tháng 10 năm 2013
2.4. Kinh nghiệm đào tạo nguồn nhân lực trong các tổ chức
2.4.1. Kinh nghiệm đào tạo của Kho bạc Pháp
2.4.2. Kinh nghiệm đào tạo của Kho bạc Thái Lan
CHƯƠNG 3: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG CÔNG TÁC ĐÀO TẠO
NGUỒN NHÂN LỰC TẠI KHO BẠC NHÀ NƯỚC TỈNH LẠNG SƠN
3.1. Quá trình hình thành và phát triển của Kho bạc Lạng Sơn
3.1.1. Lịch sử ra đời và quá trình phát triển của Kho bạc Lạng Sơn
3.1.2. Chức năng nhiệm vụ của Kho bạc Lạng Sơn
3.1.3. Cơ cấu bộ máy tổ chức của Kho bạc Lạng Sơn
3.2. Các đặc điểm kinh tế - kỹ thuật –xã hội ảnh hưởng đến đào tạo nguồn nhân
lực ở Kho bạc Nhà nước Lạng Sơn
3.2.1. Đặc điểm đội ngũ lao động của Kho bạc Lạng Sơn
3.2.2. Đặc điểm về chức năng, nhiệm vụ của Kho bạc Lạng Sơn
3.2.3. Đặc điểm về tổ chức của Kho bạc Lạng Sơn
3.3. Thực trạng công tác đào tạo nguồn nhân lực tại Kho bạc Lạng Sơn
3.3.1. Thực trạng công tác lập kế hoạch đào tạo
3.3.2. Thực trạng công tác tổ chức thực hiện kế hoạch đào tạo
3.3.3. Đánh giá việc thực hiện kế hoạch đào tạo
3.4. Nhận xét về công tác đào tạo nguồn nhân lực tại Kho bạc Lạng Sơn
3.4.1. Ưu điểm
3.4.2. Hạn chế
3.4.3. Nguyên nhân
CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC ĐÀO TẠO NGUỒN
NHÂN LỰC TẠI KHO BẠC NHÀ NƯỚC TỈNH LẠNG SƠN
4.1. Định hướng đào tạo nguồn nhân lực của đơn vị giai đọan 2013-2020
4.2. Giải pháp hoàn thiện công tác đào tạo nguồn nhân lực ở đơn vị
4.2.1. Nhóm giải pháp trực tiếp
4.2.2. Nhóm giải pháp hỗ trợ
4.3. Kiến nghị
4.3.1. Kiến nghị với Bộ Tài chính
Reference source not found
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
=====***=====
NGUYỄN THỊ KIM NGÂN
HOÀN THIỆN CÔNG TÁC ĐÀO TẠO
NGUỒN NHÂN LỰC TẠI KHO BẠC NHÀ NƯỚC
TỈNH LẠNG SƠN
Chuyên ngành: QUẢN TRỊ KINH DOANH TỔNG HỢP
HÀ NỘI – 2013
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN
CỨU VỀ ĐÀO TẠO NGUỒN NHÂN LỰC TRONG TỔ CHỨC
Qua quá trình nghiên cứu và tìm hiểu, tác giả đã phân tích 01 đề
tài khoa học cấp tỉnh, 03 luận án tiến sỹ và 03 luận văn thạc sỹ liên quan đến
công tác đào tạo nguồn nhân lực trong tổ chức:
- Tác giả Trịnh Thế Truyền, đề tài nghiên cứu khoa học cấp tỉnh,
“Nghiên cứu cơ sở khoa học để đề xuất giải pháp phát triển nguồn nhân lực
chất lượng cao phục vụ phát triển kinh tế- xã hội tỉnh Phú Thọ giai đoạn
2011-2020”.
- Tác giả Phan Thùy Chi, luận án tiến sỹ, “Đào tạo và phát triển nguồn
nhân lực trong các trường đại học khối kinh tế của Việt Nam thông qua các
chương trình hợp tác đào tạo quốc tế”, 2008.
- Tác giả Phạm Quang Sáng, luận án tiến sỹ, “Đổi mới đào tạo, bồi
dưỡng và sử dụng nguôn lao động có trình độ cao đẳng và đại học nhằm phát
triển thị trường lao động Việt Nam”, 2006.
- Tác giả Lê Trung Thành, luận án tiến sỹ, “Hoàn thiện mô hình đào tạo
và phát triển cán bộ quản lý cho các doanh nghiệp thuộc sở hữu Nhà nước tại
Việt Nam”, 2005.
- Tác giả Đào Thị Mai Hương, luận văn thạc sỹ, “Phương hướng và
Trong chương này tác giả đề cập đến một số vấn đề lý luận cơ bản về
công tác đào tạo nguồn nhân lực trong tổ chức. Bao gồm:
- Khái niệm về nguồn nhân lực và công tác đào tạo nguồn nhân lực
trong tổ chức.
- Hình thức và phương pháp đào tạo:
+ Đào tạo trong công việc: Chỉ dẫn công việc, kèm cặp chỉ bảo.
+ Đào tạo ngoài công việc: Các lớp tập trung tại tổ chức, đào tạo theo
kiểu học nghề, cử đi học chính quy, hội nghị hội thảo, đào tạo theo kiểu
chương trình hóa hoặc mô hình hóa hành vi.
- Nội dung công tác đào tạo nguồn nhân lực:
+ Lập kế hoạch đào tạo
+ Tổ chức thực hiện kế hoạch đào tạo
+ Đánh giá thực hiện kế hoạch đào tạo
- Kinh nghiệm đào tạo nguồn nhân lực trong các tổ chức
CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC ĐÀO TẠO NGUỒN
NHÂN LỰC TẠI KHO BẠC NHÀ NƯỚC TỈNH LẠNG SƠN
Nội dung chính của chương ba gồm có bốn phần:
Thứ nhất là quá trình hình thành và phát triển của Kho bạc Lạng Sơn.
Kho bạc Lạng Sơn được thành lập cùng với sự thành lập của hệ thống
Kho bạc vào ngày 1/4/1990 với chức năng chủ yếu là trực tiếp thu chi và quản
lý Ngân sách Nhà nước. Bộ máy tổ chức của Kho bạc Lạng Sơn gồm có 10
iii
phòng ban và 10 Kho bạc cấp huyện.
Thứ hai là các đặc điểm kinh tế - kỹ thuật – xã hội ảnh hưởng đến công
tác đào tạo nguồn nhân lực tại Kho bạc Lạng Sơn.
- Đặc điểm đội ngũ lao động: Hiện đơn vị có hơn 200 CBCC với trình
độ ngày càng được nâng cao nhưng tình trạng làm trái ngành còn nhiều gây
khó khăn cho công tác đào tạo. Những năm gần đây đội ngũ cán bộ công chức
tại đơn vị có xu hướng trẻ hóa tạo thuận lợi cho việc truyền đạt kiến thức.
- Đặc điểm chức năng nhiệm vụ: Kho bạc có nhiều nghiệp vụ chuyên
+ Về công tác đánh giá việc thực hiện kế hoạch đào tạo: Đánh giá còn
mang tính hình thức nên chưa có ý nghĩa trong việc hoàn thiện công tác đào tạo.
- Nguyên nhân:
+ Thiếu bản mô tả công việc làm căn cứ, chưa xác định cầu đào tạo
theo phương pháp khoa học.
+ Chưa nhân quan tâm đúng mức đến việc xác định mục tiêu đào tạo cụ thể.
+ Phòng Tổ chức cán bộ chưa thực hiện tốt việc tham mưu, đề xuất xây
dựng, cải tiến nội dung các chương trình đào tạo hiện có.
+ Có sự chậm trễ trong việc đổi mới tư duy đào tạo, ngại thí điểm
phương pháp giảng dạy mới
+ Kho bạc Lạng Sơn chưa có quy trình chuẩn để đánh giá cán bộ viên
chức sau đào tạo, chỉ qua các văn bằng sau các khóa học thì chưa cụ thể và
thiếu chính xác.
v
CHƯƠNG 4: CÁC GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC
ĐÀO TẠO NGUỒN NHÂN LỰC TẠI KHO BẠC NHÀ NƯỚC
TỈNH LẠNG SƠN
Trong chương này, tác giả đưa ra những định hướng về công tác đào tạo
nguồn nhân lực của tổ chức trong thời gian tới và lấy đó làm cơ sở để đề xuất
các giải pháp hoàn thiện công tác đào tạo nguồn nhân lực tại đơn vị. Các giải
pháp hoàn thiện bao gồm nhóm giải pháp trực tiếp và nhóm giải pháp hỗ trợ.
- Nhóm giải pháp trực tiếp:
+ Hoàn thiện công tác lập kế hoạch đào tạo. Trọng tâm giải pháp là cải
tiến phương pháp xác định cầu đào tạo thông qua việc phân tích công việc với
từng vị trí để có bản mô tả công việc và lấy đó làm cơ sở để xác định cầu đào
tạo. Để xác định cầu đào tạo có thể sử dụng một trong các kỹ thuật: quan sát
và phỏng vấn trực tiếp, sử dụng phiếu câu hỏi điều tra, thực hiện kiểm tra,
phân tích các báo cáo và dữ liệu ghi chép, ma trận xác suất quá độ.
+ Hoàn thiện công tác tổ chức thực hiện kế hoạch đào tạo
• Cụ thể hóa mục tiêu chương trình đào tạo: Cần lượng hóa kết quả
=====***=====
NGUYỄN THỊ KIM NGÂN
HOÀN THIỆN CÔNG TÁC ĐÀO TẠO
NGUỒN NHÂN LỰC TẠI KHO BẠC NHÀ NƯỚC
TỈNH LẠNG SƠN
Chuyên ngành: QUẢN TRỊ KINH DOANH TỔNG HỢP
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. NGUYỄN NGỌC HUYỀN
HÀ NỘI – 2013
LỜI MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Phát triển con người là một trong những mục tiêu quan trọng nhất để
phát triển kinh tế, xã hội và đó cũng là phương tiện tốt nhất để thúc đẩy sự
phát triển của mọi tổ chức. Vì vậy, để phát triển bền vững tổ chức thì nhân tố
con người phải được đặt lên hàng đầu - con người là cốt lõi của mọi hành
động. Nếu tổ chức có nguồn nhân lực trình độ chuyên môn nghiệp vụ cao, có
ý thức trách nhiệm, có sự sáng tạo thì tổ chức đó sẽ làm chủ được mình
trong mọi biến động của kinh tế xã hội.
Trong thời kỳ toàn cầu hóa, khoa học kỹ thuật phát triển hết sức nhanh
chóng và nền kinh tế xã hội luôn có sự biến động đòi hỏi các tổ chức phải
thường xuyên nâng cao chất lượng nguồn nhân lực để thích nghi với những
thay đổi đó. Chính vì vậy, công tác đào tạo đã và đang rất được quan tâm, đặc
biệt là trong các cơ quan hành chính sự nghiệp.
Hiện nay, đa số cán bộ công chức lớn tuổi tại các đơn vị hành chính
công mới chỉ được đào tạo chuyên tu hoặc tại chức. Ngoài ra, một số bộ phận
cán bộ công chức còn tư tưởng trì trệ, chưa xác định rõ trách nhiệm của mình
với công việc nên chưa đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao của công viêc.
Vì vậy, để từng bước nâng cao chất lượng dịch vụ hành chính công nhât là
trong thời kỳ công nghiệp hóa đất nước và cải cách thủ tục hành chính thì các
cán bộ công chức cần phải được đào tạo để vừa có trình độ cao, có tư duy
- Phạm vi nghiên cứu:
+ Về không gian: Kho bạc Nhà nước tỉnh Lạng Sơn (bao gồm cả Kho
bạc thành phố và các Kho bạc cấp huyện)
+ Về thời gian: sử dụng số liệu phân tích thuộc giai đoạn 2008-2012,
các giải pháp đề xuất cho giai đoạn 2013 – 2020.
2
4. Phương pháp nghiên cứu
4.1. Phương pháp thu thập số liệu
4.1.1. Số liệu sơ cấp
Số liệu sơ cấp được thu thập từ công nhân viên chức trong đơn vị bằng
phương pháp phỏng vấn trực tiếp thông qua bảng hỏi. Bên cạnh đó tiến hành
thăm dò lấy ý kiến từ phía các cá nhân là những người có kinh nghiệm công
tác lâu năm trong ngành, hiện đang giữ chức vụ quan trọng, nhất là lãnh đạo
phòng Tổ chức cán bộ.
4.1.2. Số liệu thứ cấp
Phương pháp chủ yếu để thu thập số liệu thứ cấp là phương pháp tổng
hợp tài liệu. Nguồn dữ liệu được thu thập từ các báo cáo thường niên của
phòng hành chính, phòng kế hoạch, phòng tổ chức cán bộ, phòng tài vụ của
Kho bạc Lạng Sơn. Ngoài ra, thông tin trong luận văn còn được thu thập từ
các tài liệu, số liệu đã được công bố, webside, giáo trình, các công trình
nghiên cứu, sách báo, tạp chí liên quan đến đào tạo nguồn nhân lực.
4.2. Phương pháp phân tích và xử lý số liệu
Các số liệu sau khi thu thập được tiến hành phân tích thành các nhóm
chỉ tiêu khác nhau và được xử lý thông qua phần mềm Excel từ đó tìm ra sự
biến động diễn ra như thế nào. Đồng thời, vận dụng phương pháp so sánh
nhằm phân tích số liệu trong khoảng thời gian nghiên cứu đề tài để đi đến
phân tích và đề xuất biện pháp thích hợp nhất. Ngoài ra, luận văn sử dụng
phương pháp thống kê mô tả để mô tả, diễn đạt cụ thể về quá trình thực hiện
công tác đào tạo nguồn nhân lực tại đơn vị cũng như những kết quả đạt được
nhằm giúp người đọc có thể hiểu rõ về vấn đề nghiên cứu.
phương. Ở múc độ thực tiễn, tác giả đã tiếp cận việc triển khai các chủ trương
chính sách phát triển nguồn nhân lực và nguồn nhân lực chất lượng cao ở địa
phương; đánh giá về nguồn nhân lực chất lượng cao tại địa phương nhìn nhận
từ các nhà quản lý địa phương, từ phía đội ngũ trí thức và cán bộ nghiên cứu
khoa học trên địa bàn tỉnh; đánh giá số lượng và chất lượng đội ngũ quản lý
doanh nghiệp, người lao động của người sử dụng lao động. Thông qua điều
tra, khảo sát nghiên cứu chỉ ra rằng chất lượng nguồn nhân lực ở địa phương
còn thấp, trình độ cán bộ quản lý khu vực công, và đội ngũ quản lý doanh
nghiệp, đặc biệt là đội ngũ cán bộ cơ sở còn nhiều hạn chế, đội ngũ trí thức và
5
nghiên cứu khoa học mỏng và chưa đáp ứng được đòi hỏi của quá trình phát
triển. Nhiều doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh, nhất là các doanh nghiệp có vốn
đầu tư nước ngoài thường xuyên thiếu các lao động có chất lượng cao. Hiện
tại, số người có trình độ từ cao đẳng trở lên chỉ chiếm khoảng 1,53% dân số
của toàn tỉnh. Từ thực trạng nguồn nhân lực chất lượng cao của tỉnh cũng như
dự báo nhu cầu về nguồn nhân lực này tác giả đề xuất các nhóm giải pháp về
đào tạo, nâng cao sức khỏe và thu hút, đầu tư phát triển nguồn nhân lực nhằm
đáp ứng đòi hỏi của quá trình phát triển kinh tế- xã hội tỉnh đến năm 2020.
Đông thời gợi ý các chính sách xây dựng và phát triển nguồn nhân lực chất
lượng cao tạo đột phá phát triển kinh tế- xã hội tỉnh Phú Thọ.
1.1.2. Các luận án tiến sỹ
- Tác giả Phan Thùy Chi, luận án tiến sỹ, “Đào tạo và phát triển nguồn
nhân lực trong các trường đại học khối kinh tế của Việt Nam thông qua các
chương trình hợp tác đào tạo quốc tế”, 2008. Luận án đã nghiên cứu một cách
có hệ thống các lý thuyết cơ bản về đào tạo và phát triển nguồn nhân lực các
trường đại học khối kinh tế trong của Việt Nam thông qua các chương trình
hợp tác đào tạo quốc tế, các yêu cầu đặt ra đối với công tác đào tạo phát triển
đội ngũ giảng viên – lực lượng chủ chốt của nguồn nhân lực trong các các
trường đại học khối kinh tế. Đồng thời tổng hợp và khái quát một số mô hình
của các chương trình hợp tác đào tạo quốc tế, những tác động của chúng đối
học với cung – cầu của thị trường lao động chất xám. Trình độ phát triển kinh
tế đưa lại các loại hình công việc và tác động đến cầu nguồn nhân lực có trình
độ cao đẳng và đại học. Trong khi đó, khoa học công nghệ, cơ chế thị trường
cũng như tốc độ phát triển và chất lượng giáo dục phổ thông lại ảnh hưởng
đến cung và việc sử dụng nguồn nhân lực có trình độ cao đẳng và đại học.
7
Luận án chỉ ra rằng quy mô lao động có trình độ cao đẳng, đại học ngày càng
tăng nhưng năng lực chuyên môn và trình độ tay nghề của sinh viên tốt
nghiệp còn bất cập với yêu cầu của người sử dụng nhất là về thực hành
chuyên môn nghiệp vụ. Khoảng cách khá xa giữa đào tạo và yêu cầu của
người sử dụng bộc lộ những yếu kém của quá trình đào tạo, giáo dục đại học
vẫn chưa đáp ứng được những đòi hỏi của thị trường lao động. Về sử dụng,
phân bố và quan hệ cung cầu lao động, tác giả đã chỉ ra quan hệ này đang ở
trạng thái cung lớn hơn cầu nhưng ở các lĩnh vực cụ thể thì trạng thái này có
biểu hiện khác nhau và các con số thống kê cho thấy tỷ lệ người chưa có việc
làm có xu hướng tăng. Nguyên nhân của tình trạng trên là do sự mất cân bằng
giữa số lượng sinh viên tốt nghiệp hàng năm với số lượng việc làm đang được
tạo ra thông qua phát triển kinh tế; sự không ăn khớp giữa cái mà sinh viên
được học với cái mà thị trường cần; thông tin thị trường lao đông còn thiếu;
thiếu cơ chế giám sát, điều chỉnh hữu hiệu để đảm bảo chất lượng đào tạo.
Luận án nêu rõ để tác động mạnh mẽ vào cung lao động có trình độ cao đẳng,
đại học phải chú ý giải quyết hai vấn đề: tốc độ phát triển cơ cấu ngành nghề
đào tạo và chất lượng đầu ra của quá trình đào tạo, bồi dưỡng. Từ những phân
tích trên, luận án đưa ra các giải pháp về tổ chức dự báo và kế hoạch hóa
nguồn nhân lực đồng thời tiến hành đổi mới quá trình đào tạo và các điều kiện
đảm bảo chất lượng đào tạo nhằm phát triển thị trường lao động Việt Nam.
- Tác giả Lê Trung Thành, luận án tiến sỹ, “Hoàn thiện mô hình đào tạo
và phát triển cán bộ quản lý cho các doanh nghiệp thuộc sở hữu Nhà nước tại
Việt Nam”, 2005. Về mặt lý luận, tác giả đã khái quát những khái niệm cơ
bản về cán bộ quản lý, về đào tạo phát triển cán bộ quản lý. Đặc biệt, luận án