1
NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN 3
MỤC LỤC
M C L CỤ Ụ 3
L I NÓI UỜ ĐẦ 6
M UỞĐẦ 7
1. LÝ DO CH N T I V L CH S NGHIÊN C UỌ ĐỀ À À Ị Ử Ứ 7
1.1. Tính c p thi t c a t iấ ế ủ đề à 7
1.2. Ý ngh a c a t iĩ ủ đề à 8
2. M C TIÊU C A T IỤ Ủ ĐỀ À 8
3. I T NG NGHIÊN C UĐỐ ƯỢ Ứ 9
4. GI THUY T KHOA H CẢ Ế Ọ 9
5. NHI M V NGHIÊN C UỆ Ụ Ứ 9
6. C C PH NG PH P NGHIÊN C UÁ ƯƠ Á Ứ 9
6.1. Ph ng pháp nghiên c u th c ti nươ ứ ự ễ 9
6.2. Ph ng pháp nghiên c u t i li uươ ứ à ệ 9
6.3. Ph ng pháp th ng kê mô tươ ố ả 10
CH NG I: T NG QUAN V LY H PƯƠ Ổ Ề Ợ 11
1.1. NHI M V , YÊU C U, PH N LO IỆ Ụ Ầ Â Ạ 11
1.1.1. Nhi m v c a ly h pệ ụ ủ ợ 11
1.1.2. Yêu c uầ 12
1.1.3. Phân lo iạ 12
1.2. K T C U V NGUYÊN LÝ L M VI C C A B LY H PẾ Ấ À À Ệ Ủ Ộ Ợ 13
1.2.1. S c u t oơđồ ấ ạ 13
1.2.2. K t c u c a các chi ti t trong B ly h pế ấ ủ ế ộ ợ 14
1.2.2.1. B n p ly h pà đạ ợ 14
1.2.2.2. Bi tỳ 14
1.2.2.3. a ép v lò xo aĐĩ à đĩ 15
1.2.2.4. a ma sátĐĩ 16

2.2. C C PH NG N THI T K LY H PÁ ƯƠ Á Ế Ế Ợ 31
2.2.1. Ph ng án 1:ươ 31
2.3. GI I THI U V MÔ HÌNH TH C T thi t k theo ph ng án 3Ớ Ệ Ề Ự Ế ế ế ươ 36
CH NG 3: B O D NG, S A CH A V I U CH NH B LY H PƯƠ Ả ƯỠ Ử Ữ ÀĐỀ Ỉ Ộ Ợ 39
3.1. C C D NG H H NG, NGUYÊN NH N V H U QUÁ Ạ Ư Ỏ Â À Ậ Ả 39
3.2. X Y D NG QUY TRÌNH CH N O N LY H PÂ Ự Ẩ Đ Á Ợ 40
3.2.1. N i dung ch n oánộ ẩ đ 40
3.2.2 . L p quy trình ch n oán Ly h pậ ẩ đ ợ 40
3.2.3. Ly h p b tr tợ ị ượ 42
3.2.4. Ly h p b dính khi mợ ị ở 42
3.2.5. Ly h p ng t không ho n to nợ ắ à à 43
3.2.6. i v i c c u d n ng th y l cĐố ớ ơ ấ ẫ độ ủ ự 43
3.2.7. Xây d ng quy trình b o d ng k thu t Ly h pự ả ưỡ ỹ ậ ợ 44
3.3. QUY TRÌNH TH O B LY H P TRÊN XE TOYOTA COROLLAÁ Ộ Ợ
1991 44
3.4. KI M TRA V S A CH A LY H P MA S TỂ À Ử Ữ Ợ Á 44
3.4.1. Ki m tra v i u ch nh s bể àđề ỉ ơ ộ 44
5
3.4.2. Ki m tra chi ti t v ph ng pháp s a ch aể ế à ươ ử ữ 47
3.5. QUY TRÌNH L P B LY H P TRÊN XE TOYOTA COROLLAẮ Ộ Ợ 52
3.6. KI M NGHI M SAU S A CH AỂ Ệ Ử Ữ 54
3.6.1. Các u òn mđầ đ ở 54
3.6.2. H nh trình t do c a b n pà ự ủ à đạ 55
55
3.6.3. Ki m tra các g i ể ố đỡ 55
3.6.4. Ki m tra ch t l ng c a b ly h pể ấ ượ ủ ộ ợ 56
3.7. M T S THÔNG S C B NỘ Ố Ố Ơ Ả 56
K T LU NẾ Ậ 57
T I LI U THAM KH OÀ Ệ Ả 58
DANH MỤC HÌNH ẢNH

Hình 3.5. Kiểm tra chiều sâu đinh tán………………………………………… 48
LỜI NÓI ĐẦU
Ngày nay, ô tô được sử dụng rộng rãi như một phương tiện đi lại thông dụng, các
trang thiết bị, bộ phận trên ô tô ngày càng được hoàn thiện và hiện đại hơn đóng vai
trò quan trọng đối với việc đảm bảo độ tin cậy, an toàn cho người vận hành và chuyển
động của ô tô.
Là những sinh viên được đào tạo tại trường ĐHSP Kỹ Thuật Hưng Yên, chúng
em được các thầy, các cô trang bị những kiến thức cơ bản về chuyên môn để tổng kết
đánh giá quá trình học tập và rèn luyện tại trường, chúng em được giao những đề tài về
chuyên môn nhằm củng cố và phát huy những kiến thức đã được lĩnh hội. Bản thân em
đã được giao đề tài: “Nghiên cứu thiết kế và chế tạo mô hình bộ ly hợp ma sát
khô”.
Em rất mong rằng khi đề tài của em được hoàn thành sẽ đóng góp một phần nhỏ
trong công việc giảng dạy và học tập của bộ môn này. Đồng thời có thể là tài liệu tham
khảo cho các bạn học sinh, sinh viên học về chuyên ngành khác muốn tìm hiểu về kỹ
thuật ôtô.
Trong quá trình thực hiện đồ án do trình độ và sự hiểu biết còn hạn chế. Nhưng
được sự chỉ bảo của các thầy, các cô trong khoa, đặc biệt là thầy hướng dẫn: Lê Vĩnh
Sơn nay đề tài của em đã được hoàn thành đúng thời hạn. Tuy vậy đề tài vẫn còn
nhiều thiếu sót, kính mong các thầy các cô đóng góp ý kiến để đề tài của em được
hoàn thiện hơn.
Em xin chân thành cảm ơn !
7
Hưng Yên, ngày … tháng…năm 2013
Sinh viên thực hiện
Lê Đức Thịnh
MỞ ĐẦU
1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI VÀ LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU
1.1. Tính cấp thiết của đề tài
Bước sang thế kỷ 21, sự tiến bộ về khoa học kỹ thuật của nhân loại đã bước lên

phương án sửa chữa tối ưu vì vậy mà người kỹ thuật viên trước đó phải được đào tạo
với một chương trình đào tạo tiên tiến, hiện đại cung cấp đầy đủ kiến thức lý thuyết
cũng như thực hành.
Trên thực tế trong các trường kỹ thuật của ta hiện nay thì trang thiết bị cho sinh
viên, học sinh thực hành còn thiếu thốn rất nhiều, đặc biệt là các trang thiết bị, mô
hình thực. Các kiến thức mới có tính khoa học kỹ thuật cao còn chưa được khai thác
và đưa vào thực tế giảng dạy. Tài liệu về các hệ thống điều khiển hiện đại trên ôtô
còn thiếu, chưa được hệ thống hóa một cách khoa học. Các bài tập hướng dẫn thực tập,
thực hành còn thiếu thốn. Vì vậy mà em đã chọn đề tài “Nghiên cứu thiết kế và chế
tạo mô hình bộ ly hợp ma sát khô”.
1.2. Ý nghĩa của đề tài
Đề tài giúp sinh viên năm cuối khi sắp tốt nghiệp có thể củng cố, tổng hợp và
nâng cao kiến thức chuyên ngành cũng như những kiến thức ngoài thực tế, xã
hội.
Đề tài nghiên cứu về Bộ ly hợp giúp cho em hiểu rõ được hơn nữa và bổ trợ
thêm những kiến thức mới về “Bộ ly hợp” nói chung và về “Ly hợp ma sát khô” nói
riêng. Giúp cho em có một kiến thức vững chắc để không còn bỡ ngỡ khi gặp những
tình huống bất ngờ về ly hợp. Tạo tiền đề nguồn tài liệu tham khảo cho các bạn học
sinh, sinh viên khóa sau có thêm tài liệu nghiên cứu và tham khảo.
Những kết quả thu thập được trong quá trình hoàn thành đề tài này trước tiên là
giúp cho em, một sinh viên của lớp ĐLK40 có thể hiểu rõ hơn, sâu hơn về Bộ ly hợp,
nắm được kết cấu, điều kiện làm việc cũng như những hư hỏng và phương pháp kiểm
tra, chẩn đoán và sửa chữa.
2. MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI
- Kiểm tra đánh giá được tình trạng kỹ thuật các thông số chính bên trong, các
thông số kết cấu của Bộ ly hợp.
9
- Đề xuất giải pháp, phương án để kiểm tra, chẩn đoán, khắc phục hư hỏng của
Bộ ly hợp.
- Xây dựng hệ thống bài tập thực hành về Bộ ly hợp.

văn bản, tài liệu đã có sẵn và bằng các thao tác tư duy lôgic để rút ra kết luận khoa học
cần thiết.
b. Các bước thực hiện
Bước 1: Thu thập, tìm tòi các tài liệu viết về Bộ Ly Hợp ma sát khô.
Bước 2: Sắp xếp các tài liệu khoa học thành một hệ thống lô gic chặt chẽ theo từng
bước, từng đơn vị kiến thức, từng vấn đề khoa học có cơ sở và bản chất nhất định.
Bước 3: Đọc, nghiên cứu và phân tích các tài liệu nói về Bộ ly hợp, phân tích kết
cấu, nguyên lý làm việc một cách khoa học.
Bước 4: Tổng hợp kết quả đã phân tích được, hệ thống hoá lại những kiến thức
(liên kết từng mặt, từng bộ phận thông tin đã phân tích) tạo ra một hệ thống lý thuyết đầy
đủ và sâu sắc.
6.3. Phương pháp thống kê mô tả
Là phương pháp tổng hợp kết quả nghiên cứu thực tiễn và nghiên cứu tài liệu để
đưa ra kết luận chính xác, khoa học.
11
CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ LY HỢP
1.1. NHIỆM VỤ, YÊU CẦU, PHÂN LOẠI
1.1.1. Nhiệm vụ của ly hợp
Li hợp là một trong những cụm quan trọng của ôtô, nó nằm giữa động cơ và hộp
số có nhiệm vụ:
Truyền momen xoắn từ động cơ xuống hệ thống truyền lựcphía sau.
Tách, nối giữa động cơ và hệ thống truyền lực khi khởi hành, dừng xe, chuyển số
và khi phanh xe.
Dùng làm cơ cấu an toàn đảm bảo cho động cơ và hệ thống truyền lực khỏi bị
quá tải dưới tác dụng của tải trọng động và momen quán tính (có thể cắt truyền động
khi momen quá mức quy định).
Giảm chấn động do động cơ gây gây ra trong quá trình làm việc đảm bảo cho các
chi tiết hệ thống truyền lực được an toàn.
Hình 1.1. Vị trí của ly hợp trên xe ô tô
12

- Trợ lực tổng hợp.
d. Theo kiểu làm việc
13
- Ly hợp thường đóng.
- Ly hợp thường mở.
e. Theo số lượng bề mặt làm việc
- Ly hợp ma sát một đĩa.
- Ly hợp ma sát nhiều đĩa.
f. Theo điều kiện bôi trơn
- Ly hợp ma sat khô.
- Ly hợp ma sát ướt.
g. Theo phương pháp phát sinh lực ép
- Loại lò xo.
- Loại nửa ly tâm.
- Loại ly tâm.
1.2. KẾT CẤU VÀ NGUYÊN LÝ LÀM VIỆC CỦA BỘ LY HỢP
1.2.1. Sơ đồ cấu tạo
Hình 1.2. Sơ đồ cấu tạo của bộ ly hợp
1. Bu lông lắp ghép bánh đà với trục khuỷu 6. Càng mở ly hợp (càng cua)
2. Bulông lắp ghép vỏ ly hợp với bánh đà. 7. Vỏ ly hợp
3. Vòng bi tỳ 8. Đĩa ma sát
14
4. Bulông. 9. Bánh đà
5. Cao su chắn bụi

1.2.2. Kết cấu của các chi tiết trong Bộ ly hợp
1.2.2.1. Bàn đạp ly hợp
Có vai trò tạo áp suất thủy lực trong xi lanh chính áp suất này tác dụng lên xilanh
cắt ly hợp và cuối cùng đóng ngắt ly hợp.
Hình 1.3. Bàn đạp ly hợp

Để truyền mô men từ bánh đà tới các chi tiết đằng sau. Nó làm êm dịu những va
đập khi đóng ly hợp để truyền mô men được êm dịu và ít ồn.
Hình 1.6. Đĩa ma sát
1. Lò xo đệm 5. Moay ơ
2. Lò xo giảm chấn 6. Chốt dừng
3. Bề mặt ma sát 7. Đinh tán
4. Xương đĩa 8. Vòng đệm
17
- Đĩa ma sát bao gồm một moay ơ có rãnh then hoa và một tấm kim loại phẳng
hình tròn được bao phủ bởi vật liệu ma sát, nằm giữa bánh đà và đĩa ép.
- Xương đĩa làm bằng thép có lỗ để tán đinh cùng với đĩa ma sát và tấm thép
giảm chấn, hai bên bề mặt của đĩa có tán đinh nhôm hoặc đinh đồng.
- Xung quanh đĩa ma sát có sẻ rãnh để đảm bảo khả năng tản nhiệt và êm dịu khi
đóng cắt ly hợp. Bên cạnh xương đĩa có moay ơ và bộ giảm chấn (lò xo). Bộ giảm
chấn được bao quanh bởi đĩa thép.
- Đĩa ma sát có tác dụng nối mô men từ động cơ tới HTTL thông qua rãnh then
hoa của trục sơ cấp.
1.2.2.5. Bánh đà
Bánh đà lằm cuối động cơ bắt chặt với trục khuỷu bằng đai ốc, bề mặt gia công
phẳng, trên vành có các bánh răng ăn khớp với máy khởi động. Ngoài ra gần mép
ngoài còn có các lỗ ren để lắp với vỏ ly hợp.

Hình 1.7. Bánh đà
1.2.2.6. Moay ơ và bộ giảm chấn
Moay ơ nằm trực tiếp trên đĩa ma sát có then hoa di trượt trên trục ly hợp, phần
ngoài của moay ơ có dạng hoa thị được chuyển động bên trong các đinh tán, trên moay
ơ có các lỗ để bắt lò xo trụ giảm chấn, bao bên ngoài là hai vành thép lá. Hai vành này
được tán chặt bằng đinh tán trên xương đĩa ma sát, sự dịch chuyển nhỏ giữa moay ơ và
các vành thép chỉ được thực hiện khi các lò xo bị biến dạng tiếp và đủ lớn để thắng
được lực ma sát và phần lắp bạc trượt.

khiển piston dịch chuyển từ đó điều khiển càng mở cắt ly hợp thông qua một thanh
đẩy
20

Hình 1.12. Xi lanh cắt ly hợp
1.3. CƠ CẤU DẪN ĐỘNG LY HỢP
1.3.1. Cơ cấu dẫn động cơ khí
Với cơ cấu dẫn động bằng cơ khí có cấu tạo đơn giản. Thường sử dụng trên xe
ôtô du lịch và xe có công suất thấp. Nó không tiện lợi cho những ôtô tải nặng và động
cơ bố trí xa người lái.
Khi người lái tác dụng lên bàn đạp, bàn đạp được ấn xuống cần đẩy tác dụng lên
ống dẫn hướng, ống dẫn hướng sẽ đi ngược lại so với chiều chuyển động của bàn đạp.
Đầu ống chuyển hướng sẽ nối với các cần nhả ly hợp, cần nhả này sẽ tác dụng và tỳ
lên bạc trượt kéo đĩa ép ra xa làm cho đĩa ma sát tách khỏi bề mặt bánh đà.
Khi nhấc chân khỏi bàn đạp, lò xo bàn đạp sẽ kéo bàn đạp về vị trí cũ và đĩa ép sẽ
ép đĩa ma sát trở lại vị trí cũ, nối truyền động.
21Hình 1.13. Dẫn động điều khiển ly hợp bằng cơ khí
1. Gía đỡ. 5. Đĩa ma sát.
2. Vít điều chỉnh 6. Nắp ly hợp.
3. Bàn đạp 7. Đòn quay
4. Bi tỳ 8. Dây cáp
1.3.2. Cơ cấu dẫn động bằng thủy lực
Dẫn động ly hợp bằng thủy lực: Cơ cấu dẫn động bằng thủy lực sử dụng áp lực
dầu thực hiện quá trình đóng mở ly hợp.
22
Hình 1.14. Cơ cấu dẫn động ly hợpbằng thủy lực
1. Bình dầu 5. Cần đẩy

3. Van phân phối 4. Lò xo nắp van
5. Nắp van 6. Lò xo thân van
7. Thân van 8. Thanh đẩy
9.10. Càng mở. 11. Bạc mở.
12. Xi lanh lực 13. Piston
14. Ống dẫn khí
Với cơ cấu dẫn động loại này, việc điều khiển ôtô dễ dàng hơn và việc nhả ly hợp
được êm dịu hơn, vị trí bàn đạp không phụ thuộc vào vị trí bộ ly hợp. Dẫn động điều
khiển loại này thông qua điều khiển gián tiếp các xilanh lực trong đó thay thế bằng hai
xilanh, xilanh chính tạo áp suất và xilanh con đẩy cho đòn liên động mở ly hợp.
Khi tác dụng vào bàn đạp ly hợp, cần đẩy piston xilanh chính dịch chuyển sang
phải tạo áp suất cao, khí nén từ xilanh chính qua các ống dẫn dầu đến xilanh làm việc
(xilanh con), khí nén đẩy vào piston dịch chuyển sang phải và đẩy cần đẩy dịch
chuyển theo. Do đó cơ cấu dẩn động ép vòng bi tỳ vào lò xo ép, một đầu kia của lò xo
ép mở ra, đĩa ép cũng được dịch chuyển về bên phải đĩa ma sát cũng được mở ra, do
đó mômen xoắn tự động không được truyền tới trục sơ cấp.
Khi thôi tác dụng vào bàn đạp ly hợp, lò xo đẩy các piston ở hai xilanh về vị trí
ban đầu và khí được thông qua các ống dẫn và xả ra môi trường bên ngoài.
1.4. NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA LY HỢP MA SÁT KHÔ. (LY HỢP
MA SÁT MỘT ĐĨA THƯỜNG ĐÓNG)
25
1.4.1. Cấu tạo
- Ly hợp Toyota Corolla là ly hợp ma sát dùng lò xo màng dẫn động điều khiển
bằng thuỷ lực có trợ lực chân không
- Kết cấu của ly hợp có thể chia làm hai phần: Phần chủ động, phần bị động và cơ
cấu điều khiển.
Phần chủ động gồm bề mặt bánh đà, đĩa ép, vỏ ly hợp và lo xo ép. Vỏ ly hợp bắt
với bánh đà, đĩa ép và vỏ ly hợp, giữa đĩa ép và vỏ ly hợp đặt lò xo ép.
Phần bị động gồm trục bị động và đĩa ma sát, đĩa ma sát đặt giữa bánh đà và đĩa
ép, đĩa ma sát lắp với trục bằng then hoa. Ở ôtô trục ly hợp là trục chủ động của hộp