Phơng pháp khai thác các bài Tập đọc để dạy Tập làm văn

Phơng pháp
Dạy tập đọc để khai thác dạy tập làm văn lớp 4 5.
*****
A. Lí do chọn đề tài
1. Trong chng trỡnh tiu hc, Ting Vit (TV) l mụn hc quan trng nht, l
mụn hc cú s tit hc chim t l cao. Nhim v trng tõm ca mụn Tiếng Việt l
cung cp kin thc v rốn luyn kỹ nng s dng Tiếng Việt thnh tho. ú chớnh l
iu kin c bn, bt u cỏc em tip cn vi tri thc ca cỏc b mụn khỏc. Mi
phõn mụn ngoi vic thc hin nhim v ca phõn mụn ú cũn cú nhim v chung ca
mụn Tiếng Việt: Nu phõn mụn Luyện từ và câu l cung cp vn t, m rng vn t,
rốn kỹ nng dựng t, t cõu thỡ phõn mụn Tập đọc (TĐ) cung cp kin thc vn hc,
kin thc i sng v con ngi, thiờn nhiờn. Cỏc bi Tập đọc cng chớnh l nhng
bi vn thuc cỏc th loi vn khỏc nhau .
Nh vy, phõn mụn Tập làm văn l phõn mụn tng hp cỏc phõn mụn ú. Mi
mt bi vn ca cỏc em l kt qu ca mt quỏ trỡnh cht chiu, cúp nht cỏc kin
thc ó hc t cỏc phõn mụn khỏc. Tuy nhiờn, qua thc t dy hc chỳng tụi thy hu
ht hc sinh cha vit c mt bi vn cú b cc y v cht ch theo yờu cu ca
th loi ch cha núi n vit c mt bi vn hay, sinh ng hoc lm xỳc cm
trong lũng ngi c.
2. Nu ch dy theo yờu cu, mc ớch ca mt tit dy tập đọc theo chng
trỡnh mi thỡ khụng th hng dn hc sinh nm bt v hiu ht giỏ tr ngh thut cng
nh ni dung ca vn bn ngh thut trong phõn mụn Tập đọc. Cha núi n l cha
giỳp cỏc em cm th ht cỏi hay, cỏi p ca cỏc bi tập đọc bi mt bi tập đọc chớnh
l mt vn bn ngh thut, l mt bi vn thuc cỏc th loi khỏc nhau v cha giỳp
cỏc em hiu c b cc, trỡnh t t, k ca bi tập đọc cỏc em hc hi v vn
dng khi lm bi tập làm văn (tlv).
õy qu l mt vn m chúng tố,i những ngời giỏo viờn trc tip ging dy
núi chung v giỏo viờn bi dng hc sinh gii mụn Ting Vit núi riờng luụn luụn
quan tõm v trn tr

Sầu
riêng
Thứ 2 -
tuần 22
Tả
cây
cối
Cấu
tạo
bài
văn tả
cây
cối
Thứ 6
tuần 21
Luyện tập quan
sát tả cây cối
Thứ 4
tuần 22
5
Quang
cnh
lng
mc
ngy
mựa
Thứ 4
tuần 1
Tả
cảnh

li c.
- Nhỡn chung cỏc em hc sinh, nht l hc sinh tiu hc rt ngi hc phõn mụn
TLV vỡ õy l mụn hc ũi hi cỏc em phi dựng ngụn ng vit trỡnh by bi lm
ca mỡnh nhng vn t ng ca cỏc em cũn rt hn ch. Mt khỏc, cỏc em phi hc rt
nhiu th loi vn khỏc nhau nờn nhiu em cha hiu ht b cc v cỏch lm ca tng
thể loại văn.
Trờng Tiểu học Quỳnh Thạch
2
Phơng pháp khai thác các bài Tập đọc để dạy Tập làm văn

- Cỏc em cha cú thúi quen v cha thnh tho trong vic hc tp cỏch s dng
cỏc bin phỏp ngh thut, cỏc t ng giu hỡnh nh v cỏch s dng cõu ca cỏc tỏc
gi cỏc bi TĐ vo bi TLV nờn bi vit ca cỏc em cha cú cm xỳc v cha lụi
cun c ngi c.
- TLV l mt mụn hc ũi hi hc sinh phi thc s cú nng khiu mi cú k
nng vit vn nhng thc t hc sinh rt ớt em cú kh nng ny. Vỡ vy, cỏc em khụng
thớch hc, ch lm cú bi, cha cú tỡnh cm vi mụn hc. Bi vit ca cỏc em cũn
khụ khan, trỡnh t t cũn ln xn, b cc cha cht ch, bi vn cha trng tõm.
2.2. V phớa giỏo viờn:
- Hu ht giáo viờn dy T ch dng li ỳng mc tiờu c bn ca tit dy
l luyn c v tr li cõu hi theo yờu cu sỏch giỏo khoa, cha i sõu vo hng
dn cỏc em cm th ht cỏi hay, cỏi p t cỏc phng din ng phỏp m tỏc gi ó s
dng lm toỏt lờn ni dung ca bi; cha hng dn hc sinh nhn dng xem bi
T ú thuc th loi vn gỡ m cỏc em ó, ang v s hc.
- dy tt phõn mụn TLV, giỏo viờn phi thc s l ngi cú tõm huyt
v nng khiu vỡ giỏo viờn dy v hc sinh hc tt mụn TLV thỡ giỏo viờn phi
thng xuyờn chm v cha bi mt cỏch chu ỏo. Vic ny ũi hi giỏo viờn phi l
ngi gii vn, hiu vn v yờu vn cm nhn ht cỏi hay, cỏi p trong tng bi
lm ca hc sinh bi mi bi vn ca cỏc em l mt tỏc phm vn hc khỏc nhau,
muụn mu muụn v; giỏo viờn phi hiu c vn hc mang tớnh sỏng to, mi bi

lp 5 vỡ õy l hai th loi vn chim nhiu thi gian hc, ng thi õy l hai ti
vụ cựng phong phỳ m cỏc nh vn, nh th luụn tỡm tũi, khỏm phỏ. Mt khỏc hai th
loi vn ny cỏc em c hc xuyờn sut t lp hai v mói mói v sau.
Sau õy chỳng tụi xin trỡnh by cỏc vớ d c th v Phơng pháp khai thác các
bài Tập đọc để dạy Tập làm văn lớp 4, lớp 5 gồm các b ớc nh sau :
Tit 1: Khai thỏc bi tp c vn dng lm TLV
Tit 2: Giúp học sinh cảm thụ nghệ thuật và nội dung của bài Tập đọc để vận dụng
trong Tập làm văn .
Tit 3: Thc hnh lm bi vn t cnh cho học sinh năng khiếu .
Vớ d 1: Bi: Su riờng (T lp 4)
Tiết 1. Dy T kt hp khai thỏc dy TLV trong tit T theo chng trỡnh bui
dy chớnh khúa
tit ny chỳng tụi thc hin nh sau :
I. Yờu cu ca tit dy :
- c trụi chy v din cm bi vn
- Hiu cỏc t ng trong bi
- Hiu ni dung bi : Ca ngi giỏ tr v v p c sc ca cõy su riờng
II. Cỏc bc tin hnh chớnh:
õy l bi T c hc ngay sau bi TLV cu to bi vn miờu t cõy ci,
vỡ vy chỳng tụi ó tin hnh dy T kt hp khai thỏc dy TLV nh sau:
1. Luyn c
2.Hng dn tỡm hiu bi:
Hot ng ca
giỏo viờn
Hot ng ca
hc sinh
Giỏo viờn ging
Tp c
Hng dẫn dy
Tp lm vn

õy chớnh l ni
dung phn m bi
ca bi vn t cõy
ci
2. lm bi vn t
Trờng Tiểu học Quỳnh Thạch
4
Phơng pháp khai thác các bài Tập đọc để dạy Tập làm văn
sang cõu hi 2
Cõu hi 2 :
Da vo bi vn,
hóy miờu t nhng
nột c sc
a. Hoa su riờng ?
b. Qa su riờng ?
c. Dỏng cõy su
riờng ?
Vy tỡnh cm m
tỏc gi ó gi
gm vo cõy sầu
riêng nh th no
ta sang cõu hi 3
- Tho lun
nhúm ụi v
tr li

hoa, qu v dỏng cõy
sầu riêng, trc ht cỏc
em cn phi c k
tng cõu vn xem tỏc

nhy, cung.Cỏc cõu
trong on vn ny
cựng tp trung t v
hoa. Cỏc cõu t c
sp xp t khỏi quỏt
n c th.Cỏc t ng
c s dng to ra
s liờn kt gia cỏc cõu
trong on vn l hoa
cõy ci trc ht cỏc
em phi quan sỏt tht
k cõy cần t bng tt
c cỏc giỏc quan ca
mỡnh cm nhn ht
v p v hỡnh dỏng,
mu sc, hng v
ca tng b phn.
Tip theo, cỏc em
hỡnh thnh v xõy
dng trỡnh t t phự
hp tng b phn
hay tng thi kỡ phỏt
trin ca cõy). Sau
ú, bng cm nhn v
tỡnh cm ca mỡnh
cỏc em s thy c
v p ca cõy v lt
t v p ca cõy ú.
Lu ý: phn thõn
bi, cỏc em xõy dng


- Hc sinh tr
li
sầu riênghoa u
tng chựm cỏnh hoa
nhy hoa mi
cung hoa hay on t
cõy, cõu u tiờn tỏc
gi gii thiu dỏng
cõy kỡ l sau ú t ln
lt thõn, cnh, lỏ.
Cỏc cõu t c sp
xp t khỏi quỏt n c
th, liờn kt vi nhau
cht ch. Cỏc t ng
c s dng liờn
kt cỏc cõu trong on
vn l cõy su
riờng dỏng cõy thõn
cõy nh ngang lỏ
nh
Da vo cu to phn
kt bi ca bi vn t
cõy ci m cỏc em va
hc xong ,chỳng tụi
hng dn cỏc em tr
li cõu hi ca bi T
ny nh sau:
Nhng cõu vn th
hin tỡnh cm ca tỏc

Sau khi chúng tôi dạy xong tiết Tập đọc Sầu riêng, khi học tiết TLV Luyn tp
quan sỏt cõy ci vi yờu cu :
c li 3 bi vn t cõy ci mi hc: Su riờng, bói ngụ, cõy go v nhn xột :
Trờng Tiểu học Quỳnh Thạch
6
Phơng pháp khai thác các bài Tập đọc để dạy Tập làm văn
a. Tỏc gi mi bi vn quan sỏt cõy theo trỡnh t nh th no?
b. Tỏc gi quan sỏt cõy bng nhng giỏc quan no ?
Qua tìm hiểu câu hỏi theo yêu cầu, hc sinh ó nhn ra c cỏch t ca mi tỏc
gi trong mi bi vn ú v ó bit c trong tng cõy m tỏc gi ó quan sỏt bng
nhng giỏc quan khỏc nhau.
Tiết 2 : Giúp học sinh cảm thụ nghệ thuật và nội dung của bài Tập đọc để vận
dụng trong Tập làm văn .
I. Mc tiờu ca tit dy:
- Luyn cho hc sinh c hiu bi T
- Hng dn hc sinh cm th ni dung ca bi
II. Cỏc bc tin hnh chớnh :
a. Luyn c
b. Hng dn hc sinh cm th bi:
H ca giỏo viờn H hc sinh GV ging T
Hng dn dy
TLV
Gi hS c bi
+ Bi vn ny
thuc th loi vn
gỡ ?
+ Em hóy nờu
phn mở bài
(MB), thân bài
(TB) v kết bài

phn ca cu to
bi vn t cõy ci
Hng dn tỡm
hiu bi di
dng cm th:
Trong bi su
riờng ,Mai Vn
1. T õy, chỳng tụi
hng dn hs hiu
c b cc ca bi
vn t cõy ci gm 3
phn:
a. M bi: gii thiu
bao quỏt cõy t.
b. Thõn bi: Tả từng
bộ phận của cây hoặc
tả từng thời kỳ phát
triển của cây.
c. Kết bài: Nêu ích lợi
hoặc tình cảm của ng-
ời tả đối với cây.
Trờng Tiểu học Quỳnh Thạch
7
Phơng pháp khai thác các bài Tập đọc để dạy Tập làm văn
Cõu hi 1:
+ Trỏi su riờng
c tỏc gi t
nh th no ?
+ Hng v su
riờng c Mai

nh th ,chỳng ta
cựng tỡm hiu k
hn bi T ny
Khi nói về trái
sầu riêng, tác giả
đã sử dụng cõu
vn cha ng
bit bao nhiờu tỡnh
cm yờu quý t
ho ca tỏc gi i
vi quờ hng
mỡnh
- Hng v su
riờng c tỏc gi
cm nhn vi tt
c cỏc giỏc quan
khu giỏc, v giỏc,
th giỏc v tõm
hn ca mỡnh. Tỏc
gi rt tinh t khi
t v so sỏnh
hng v su riờng
vi cỏc hoa trỏi
khỏc nh mớt
chớn ,trng g.
Hoa bi v c
mt ong gi hn
na
- Việc quan sát
bằng nhiều giác

phỏp ngh thut
ú cú tỏc dng gỡ ?
Cõu hi 3 :
Cõy su riờng cú
hỡnh dỏng nh th
no ?
- Cỏnh hoa nh nh
vy cỏ hao hao
ging cỏnh sen con
Trỏi su riờng nh
t kin lng lng
di cnh
- HS tr li
- So sỏnh
- Kỡ l, thiu dỏng
cong,d ỏng nghiờng,
chiu qun, chiu
ln ca cõy xoi,
cõy nhón
của sầu riêng.
GV ging : Bng
BPNT so sỏnh, tỏc
gi ó cho ta thy
c hỡnh dỏng c
th ca hoa v qu
su riờng. BPNT
so sỏnh cú tỏc
dng lm cho vic
miờu t c th hn
v sinh ng hn .

lm ni bt hng
v ngt ngo ca
3. T ú chỳng tụi
giỳp hc sinh hiu
c Bin phỏp
ngh thut chớnh l
phng tin cỏc
nh vn, nh th
truyn ti ni dung.
Vỡ vy, khi lm vn
t cõy ci cỏc em
cn s dng cỏc bin
phỏp ngh thut
nht l bin phỏp so
sỏnh lm ni bt
hỡnh dỏng, mu sc
v hng v ca cõy.
Da vo õy chỳng
tụi hng dn hc
sinh:
+ Bin phỏp núi trỏnh
l bin phỏp ngh
thut to cm hng
liờn tc cho ngi
c ,khụng lm giỏn
on v mt tỡnh cm
ca ngi c i vi
bi t
+ Bin phỏp ngh
thut tng phn cú

I. Mc tiờu :
Hng dn hc sinh lm c bi vn t cõy ci m em thớch.
II. bi :
Trờn sõn trng em cú rt nhiu loi cõy (cõy hoa, cõy búng mỏt, cõy ly g ).
Em hóy t li mt loi cõy m em thớch nht
III. Hng dn hc sinh lm bi :
* Gi hc sinh c
* H : - bi yờu cu gỡ ?
- t c ,trc ht chỳng ta phi lm gỡ ?
Hng dn õy l bi m nờn cỏc em ch cn chn mt cõy t, khụng t
nhiu loi cõy.
- Cỏc em cn quan sỏt tht k bng tt c cỏc giỏc quan t cỏc b phn ca cõy
nhng cỏc em cn chỳ ý :
+ Nu t cõy búng mỏt thỡ trng tõm l t cnh v lỏ.
+ T cõy hoa cỏc em cn t c th cỏc b phn ca hoa.
+ T cõy ly g lu ý t thõn cõy l ch yu.
(B phn no l trng tõm thỡ cỏc em t tht k cỏc b phn ca phn ú) .
Kết luận:
Qua phng phỏp dy nh trờn thỡ sau tit hc chớnh khúa v bui hc bi dng,
chỳng tụi thy hc sinh ó lm c bi vn t cõy ci cú nhng u im c bn sau :
- Bi vit cú b cc rừ rng , cht ch , trỡnh t t phự hp
- Cỏc em ó vit c bi vn vi tỡnh cm hn nhiờn , ngõy th v chõn thc
- Bng tỏc dng ca cỏc bin phỏp ngh thut, cỏc em ó lm ni bt c v
Trờng Tiểu học Quỳnh Thạch
10
Phơng pháp khai thác các bài Tập đọc để dạy Tập làm văn
p trong tng b phn ca cây.
- Cỏc em ó bit cỏch s dng cỏc t gi t, gi cm trong bi t nờn bi vit
sinh ng v lụi cun trong lũng ngi c
Vớ d 2

mu vng trong
bi v cho bit
t ú gi cho
em cm giỏc gỡ?
*Cõu hi 3:
Nhng chi tit
no v thi tit
- Cõu vn ny tỏc
gi gii thiu mu
sc bao trựm cnh
lng quờ ngy mựa
l mu vng
- Hc sinh nờu ni
tip
- Mi hc sinh chn
mt s vt, tng
tng s vt ú
v tr li
- S khỏc nhau ca
sc vng cho ta nhng
cm nhn riờng v c
im ca tng cnh
vt. õy chớnh l mt
trong nhng yờu cu
ca cỏch lm bi vn
miờu t .
Bi ny tỏc gi t cnh
1. õy chớnh l
phn m bi ca
vi vn miờu t .

ngi ó lm
cho bc tranh
lng quờ thờm
p v sinh
ng?
*Cõu hi 4:
Bi vn th
hin tỡnh cm gỡ
ca tỏc gi i
vi quờ hng?
c. Luyn c
din cm
d. Củng c:
H: õy l bi
vn miờu t, vy
ai cú th cho bit
bi vn ny t
cnh gỡ?

- Hc sinh tr li
cỏc chi tit theo
tng cnh t?
- Tỏc gi rt yờu
lng quờ Vit
Nam
- T cnh lng quờ
vo ngy mựa.
ng quờ vo ngy
mùa theo tng phn
ca cnh t.

4." lm c
mt bi vn miờu
t trc ht cỏc em
phi thc s yờu
cnh t, t ú quan
sỏt cnh t tht c
th bng tỡnh cm
ca mỡnh v khi
lm bi phi th
tõm hn v tỡnh
cm mỡnh vo tng
cnh t ú cỏc
phn MB, TB v
KB hoc nờu nhn
xột v cm ngh
ca mỡnh phn
kt bi
T õy, chỳng tụi
gii thiu m: "õy
chớnh l bi vn t
cnh, mt th loi
vn m chỳng ta
Trờng Tiểu học Quỳnh Thạch
12
Phơng pháp khai thác các bài Tập đọc để dạy Tập làm văn
kt bi tỏc gi ó lng
cm xỳc ca mỡnh vo
tng cnh t.
c hc nhiu
nht chng trỡnh

- Bi Hong hụn trờn sụng Hng, chỳng tụi hng dn cỏc em nhn ra bi ny
t s thay i ca cnh theo thi gian
- T ú cỏc em ó rỳt ra c nhn xột v cu to ca bi vn t cnh thng cú ba
phn:
Mở bài : Gii thiu bao quỏt v cnh t.
Thân bài: T tng phn ca cnh hoc s thay i ca cnh theo thi gian
Kết bài: Nờu cm ngh ca ngi vit
Tiết 2 : Giúp học sinh cảm thụ nghệ thuật và nội dung của bài Tập đọc để vận
dụng trong Tập làm văn .
Trờng Tiểu học Quỳnh Thạch
13
Phơng pháp khai thác các bài Tập đọc để dạy Tập làm văn
I. Mc tiờu: Giỳp hs:
- Nm li cu to ca bi T v bi TLV t cnh .
- Bit cỏc phng din ng phỏp.
- Hiu sõu ni dung ca bi T nh cỏc phng din ng phỏp m tỏc gi ó
s dng hs bit cỏch vn dng khi lm bi vn t cnh.
II. Lờn lp:
1. Phõn tớch cu to ca bi vn t cnh
GV HS
- Gi hs c li bi T - 1 em c, c lp theo dừi
+ Bi ny l th loi vn gỡ? - T cnh
+ Thuc kiu bi gỡ? - T cnh vt
+ Phn m bi õu? - L cõu u ca bi
+ Phn thõn bi tỏc gi t theo
trỡnh t no? - T tng phn ca cnh
+ Bi vn th hin tỡnh cm gỡ ca
tỏc gi i với quờ hng? - Th hin tỡnh yờu tha đi vi cnh vt
v con ngi ca tỏc gi.
2. Hng dn hs hiu cỏc phng din ng phỏp v tỏc dng ca mi phng

GV ging T Kt hp dy TLV
* Nờu tờn
nhng s vt
trong bi cú
mu vng v
t ch mu
vng ú?

* Phõn tớch
cỏch dựng vi
t ch mu
vng thy
tỏc gi quan
sỏt tinh t v
dựng t rt
gi cm?
*Ngoi mu
vng, tỏc gi
cũn núi ti
mu sc gỡ
na ca cnh
vt?
*Cỏch vit
nh th cú
hay khụng v
hay ntn?

- Nờu ni tip.
- 2-3 hs nờu
- Mu

- GV ging:
Cỏch vit nh th
khụng nhng rt hay m
cũn gi lờn v p
muụn mu ca s vt
ng thi th hin mt
bỳt phỏp ngh thut ti
1. Cõu hi ny chỳng
tụi hng dn hs: "
bi vn t cnh c
sinh ng v gi cm
cỏc em cn s dng
cỏc t ng ngha
gi t cỏc mu sc v
hỡnh dỏng khỏc nhau
ca s vt nhm lm
ni bt sc thỏi riờng
ca tng cnh t".
Trong vn miờu t cỏc
em phi dựng t c
t tp trung lm ni
bt trng tõm cnh t

2. T õy chỳng tụi
hng dn hs:" bc
l v p cnh t trong
bi vn t cnh cỏc em
cn s dng cỏc t
tng thanh, tng
hỡnh khỏc nhau

- Cm giỏc: tt c
m mt "mu
vng trự phỳ"
Khu giỏc: hi th
ca t tri, mt
nc thm thm,
nhố nh ngy
khụng nng,
ờm khụng ma.

- Mi ngi tr
dy l ra ng
ngay .
- Tỏc gi quan sỏt
v t cnh ngy
mựa rt p. hoa phi sc (phi hp
cỏc mu sc khỏc nhau)
lm cho bc tranh
"Quang cnh lng mc
ngy mựa"mang v p
rc r,ti sỏng v vụ
cựng hp dn .
- GV ging: Cnh t v
thi tit v con ngi
giỳp ta cm nhn c
bc tranh lng mc
ngy mựa rt hu tỡnh

hn . Vỡ vy, khi lm
bi vn t cnh vt cỏc
em cn xen t hot
ng ca con ngi v
thi tit lm cho bi
t thờm p v sinh
ng ng thi lm
cho bi vn giu sc
thỏi biu cm
5- Cõu hi ny chỳng
tụi hng dn hs"
lm bi vn t cnh
thnh cụng, trc ht
cỏc em phi yờu cnh
t,quan sỏt cnh t tht
c th bng tt c tm
lũng v tỡnh cm ca
mỡnh ng thi phi
th "hn" mỡnh vo
trong tng cnh t"
Nhận xét :
Qua phng phỏp dy T kt hp dy TLV bui hc tng ny chỳng tụi ó hng
dn hc sinh :
- Nm chc cu to ca bi vn t cnh v ni dung ca tng phn trong cu to ú.
- Hiu c cỏc phng din ng phỏp v tỏc dng ca cỏc phng din ó.
- Bit cỏch s dng cỏc t ng ngha, t tng thannh, t tng hỡnh gi cỏc cnh
vt.
Trờng Tiểu học Quỳnh Thạch
16
Phơng pháp khai thác các bài Tập đọc để dạy Tập làm văn

thnh một bi vn t cnh cỏnh ng lỳa chớn quờ em.
c. Lu ý:
+ Cỏc em cú th chn trỡnh t t theo cm nhn ca mỡnh khụng nht thit phi t theo
th t nh trong on th nhng phi cú y cỏc chi tit ca cỏc cnh t cú trong
on th.
+ Cn dựng cỏc phng din ng phỏp lm toỏt lờn ni dung ca cnh t.
+ Cỏc em cn phi th hn ca mỡnh vo bi t gi gm tỡnh cm ca mỡnh vo
tng cnh t.
* Kt qu: Qua vic dy hai bi T kt hp dy TLV nh trờn, chỳng tụi thy :
a. Cỏc em ó hc c cỏc tỏc gi v :
Trờng Tiểu học Quỳnh Thạch
17
Phơng pháp khai thác các bài Tập đọc để dạy Tập làm văn
- Cỏch b cc bi vn.
- Cỏch quan sỏt t ca cỏc tỏc gi.
- Cỏch xỏc nh trỡnh t t ca cnh.
- Cỏch s dng cỏc phng din ng phỏp vo trong tng cnh t.
- Cỏch kt hp t con ngi, thi gian, thi tit, chim muụng lm rừ trng tõm
cnh t.
- Cỏch th hin tỡnh cm ca cỏc tỏc gi trong tng bi vn.
b. T ú , cỏc em ó:
+ Vit c cỏc bi vn ỳng th loi.
+ Bi t lụgic.
+ Bit s dng ỳng cỏc phng din ng phỏp vo bi t.
+ Bi vit ca cỏc em cú hn, tỡnh cm t nhiờn, chõn tht, hn nhiờn, ngõy th v dớ
dm.
Vớ d 3 : Bi Trc cng tri
Tiết 1. Dy T kt hp khai thỏc dy TLV trong tit T theo chng trỡnh bui
dy chớnh khúa.
I. Yờu cu ca tit dy :

- cõu hi ny chỳng
tụi hng dn hc
sinh :Ngh thut liờn
tng trong vn t
cnh lm cho cnh t
lóng mn, th mng,
hùng v v thn bớ
hn lờn
Trờng Tiểu học Quỳnh Thạch
18
Phơng pháp khai thác các bài Tập đọc để dạy Tập làm văn
thc phõn mụn TLV
nờn theo chun kin
thc k nng
chng trỡnh gim
ti. Vỡ vy, chỳng
tụi yờu cu hc sinh
thc hin cõu hi
ny bui dy tng
v bi dng hc
sinh gii
Cõu hi 3:
Trong nhng cnh
vt c miờu t em
thớch nht cnh vt
no ?
Cõu hi 4:
iu gỡ ó khin
cho cỏnh rng
sng giỏ nh m

em yờu thớch u l
nhng cnh t lm ni
bt v p ca cnh p
cng tri
Hỡnh nh con ngi,
dũng sui lm cho cnh
t cú tỡnh ngi.
T õy chỳng tụi
hng dn hc sinh
cỏc cnh vt m cỏc
em thớch u l
nhng cnh m tỏc
gi ó chn t tht k
nhm cho ta thy
cnh cng tri rt
p .Vỡ vy , cỏc em
cn chỳ ý: trong
vn t cnh, cn t
sõu một vi cnh t
lm ni bt v
p ca cnh t ú
ng thi lm cho
bi vit sinh ng v
trng tõm hn.
- Da vo õy ,
chỳng tụi hng dn
hc sinh: "Khi lm
bi vn t cnh cỏc
em cn vn dng tng
hp cỏc tri thc v t

* ở bi 1: HS ó lp c dn ý miờu t cnh p a phng cú b cc cht ch
- MB : Gii thiu bao quỏt cnh t.
- TB : Hc sinh ó hỡnh thnh c trỡnh t cnh t theo s quan sỏt v cm nhn
riờng ca tng em theo cỏch t riờng ( t tng phn ca cnh ,t s thay i ca cnh
theo thi gian : sỏng, tra, chiu, ti, xuõn, h thu, ụng.
- KB: Cỏc em ó nờu c cm ngh v cnh ó t.
* ở bi 2: Hc sinh ó vit c an vn miờu t cnh p a phng .Bi vit
cú b cc cht ch : cõu m on l cõu gii thiu cnh t ; cỏc cõu thõn on l cõu
t cnh theo th t cm nhn riờng ; cõu kt on l cõu bc l cm xỳc .
- on vn ca cỏc em ó bit cỏch s dng cỏc phng din ng phỏp nờn bi t
ó hp dn v cun hỳt ngi c .Cỏc em ó dng lờn c mt bc tranh v cnh
p ca a phng.
Tit 2.
Giỳp hc sinh cm th ngh thut v ni dung ca bi T vn dng trong
TLV
I. Mc tiờu: giỳp hc sinh.
- Tr li cõu hi 2 ca bi SGK.
- Hng dn hc sinh cm th bi th bng cỏch phỏt hin cỏc phng din ng phỏp
m tỏc gi ó s dng trong bi th v tỏc dng ca nú.
- Giúp hc sinh bit cỏch vn dng cỏ phng din ng phỏp ú vo bi vn ca mỡnh.
II. Cỏc bc tin hnh chớnh:
1. Gi hc sinh c li bi th.
2. Hng dn hc sinh tr li cõu hi 2 ca bi :
Trờng Tiểu học Quỳnh Thạch
20
Phơng pháp khai thác các bài Tập đọc để dạy Tập làm văn
Em hóy t li v p ca bc tranh thiờn nhiờn trong bi th ?
Chỳng tụi hng dn hc sinh nh sau:
+ Trc ht cỏc em phi c tht k bi T, xem tỏc gi t cnh cng tri bng
nhng cnh vt no ,tỏc gi ó dựng cỏc phng din ng phỏp gỡ miờu t cỏc cnh

(dó ngó; rau - dao)
to nờn nhc iu ca
on th rn rng núi
lờn cuc sng lao
ng nhn nhp ,vui
v ca ngi dõn ni
õy
*ng thi ,vi cỏch
dựng t gi t rt tinh
t qua t nhum
trong cõu Nhum
xanh c nng chiu
núi lờn sc sng ,sc
lao ng ca con
- T õy
,chỳng tụi nhn
mnh cho hc
sinh :"
+ Mt bi vn
t cnh hay l
bi vn bit
dựng li vn cú
hỡnh nh
lm hin ra
trc mt
ngi c một
bc tranh c
th v cnh t
ú bng t ng
giu sc gi t,

Dao ó lm quang
cnh trc cng tri
khụng cũn hoang vu,
lnh lo nh trc
kia.
xp cỏc chi tit
t m mỡnh coi
l thớch hp
hn c (Thi
gian, khụng
gian, t ngoi
vo trong, t
trờn xung
di, t ton
th ti b phn,
hoc theo th
t tõm lớ, nột gỡ
mỡnh chỳ ý
nhiu nht hay
cho l quan
trng nht cn
c t trc
+ Bi vn cú
hn l bi vn
bit lng cm
xỳc, gi gm
tỡnh cm ca
mỡnh vo tng
cnh t .
3. Kết luận

Hãy t cnh p ca thiờn nhiờn nh : cnh dũng sụng, ng lỳa, xúm lng, trng
hc
Lu ý học sinh :
+ Nu t cnh sinh hot cỏc em cn t hot ng ca con ngi l trng tõm.
+ Nu t cnh vt thỡ trng tõm l t cnh p v hin tng ca thiờn nhiờn.
Cnh t no l trng tõm cỏc em cn t k bi t c sõu hn
- t c cnh ú , cỏc em cn quan sỏt cnh t bng tt c cỏc giỏc quan.
- Cn sp xp trỡnh t t ca cnh mỡnh chn t tht phự hp (t tng phn ca cnh
hoc s thay i ca cnh theo thi gian minh ha cho nhn xột m bi ).
- Cn s dng cỏc t g gi t, gi cm lm cho bi vit sng ng, hn nhiờn v
chõn thc.
- Cỏc em cn s dng cỏc bin phỏp ngh thut lm ni bt ni dung.
- Cn th hn mỡnh vo trong tng cnh t.
2. Hc sinh lm bi .
3. Nhận xét .
Qua bui hc ny, chỳng tụi thy hc sinh ó :
- Vit c bi vn cú b cc cht ch theo ni dung ca ba phn.
- Trỡnh t t ca cỏc em ó phự hp vi cnh t.
- Cỏc em ó bit cỏch s dng cỏc phng din ng phỏp lm ni bt trng tõm
cnh t theo đúng kiểu bài mà các em đã chọn.
- Bài vit ca cỏc em vi ging vn hn nhiờn ,dớ dm th hin tỡnh cm ca cỏc em
vo trong tng bi t.
C. kết quả thực hiện
1. Đối với giáo viên :
Chúng tôi đã tổ chức các buổi sinh hoạt nhóm , tổ để thống nhất về nội dung và ph-
ơng pháp .Tổ chức các tiết dạy thể nghiệm trên đối tợng là học sinh lớp 4 và lớp 5 và
hội thảo rút kinh nghiệm. Qua hội thảo, năng lực, khả năng của giáo viên đợc nâng
lên. Đa số giáo viên đã biết và có thể phát huy đợc khả năng của mình trong việc đổi
mới Ph ơng pháp khai thác các bài Tập đọc để dạy Tập làm văn .
Trờng Tiểu học Quỳnh Thạch

- Cỏc em ó t mỡnh lm c cỏc bi vn t cõy,t cnhrt gi t m cỏc
em ó hc c cỏc bi tp c mc dự cỏc cõy,cỏc cnh ú cỏc em cha
bao gi c nhỡn thy.
- Trỡnh t bi t logic theo th t thi gian, khụng gian Nhiu bi vit ó bit
kt hp c khụng gian v thi gian nờn bi vit cú b cc hp lớ.
- Cỏc em ó bit s dng hp lớ cỏc phng din ng phỏp nờn bi vit ó cú
nhiu hỡnh nh hp dn lm ni bt trng tõm cnh t, v t sõu mt s hỡnh nh
nờn bi vit sinh ng.
- Cỏc hỡnh nh ,mu sc ,õm thanh v hot ng c cỏc em miờu t hũa
quyn vi nhau nờn ó lm toỏt lờn c cnh trung tõm , ngi trung tõm ,
- Cỏc em ó cú thúi quen v ó thnh tho trong vic a cỏc phng din ng
Phỏp (cỏc BPNT cỏc t ng giu hỡnh nh v cỏch s dng cõu vo bi vn).
- Cỏc phn trong cnh t ó c cỏc em phi hp vi nhau, tỏc ng n nhau
lm ni bt trng tõm cnh t .
Trờng Tiểu học Quỳnh Thạch
24
Phơng pháp khai thác các bài Tập đọc để dạy Tập làm văn
- Li vn ca cỏc em ó cú hỡnh nh, cm xỳc ca cỏc em ó lng vo cỏc nột t
t nhiờn v m tỡnh cm.
- Cỏc t ng gi t , gi cm c cỏc em s dng ỳng ch nờn ging vn ca
cỏc em va hn nhiờn va dớ dm.
- Cỏc em ó bit gi gm tỡnh cm ca mỡnh vo tng cnh t ,bit kt hp xen t
v th hin cm xỳc mt cỏch chõn tht , gn lin vi tng s vic c th nờn cú
tỏc dng lụi cun ngi c.
- HS ó bit cỏch dựng t c t nờn cnh t ca cỏc em rt c th v ni bt trng
tõm ca bi.
- BPNT so sỏnh v nhõn húa c cỏc em s dng xuyờn sut trong cỏc bi vn
nờn bi vit ca cỏc em rt sng ng.
- Tng cõu trong mi on t ó cú s liờn kt cht ch
Kt qu c th cui hc kỡ I môn Tiếng Việt nh sau :