BỘ GIÁO DỤC VÀ ðÀO TẠO
TRƯỜNG ðẠI HỌC NÔNG NGHIỆP HÀ NỘI
***
ª
NGUYỄN THỊ OANH
NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA PHÂN LÂN,
MOLIPDATNATRI, ORGANIC 88 ðẾN SINH TRƯỞNG
PHÁT TRIỂN VÀ NĂNG SUẤT LẠC GIỐNG L14 TRỒNG
VỤ XUÂN 2013 TẠI YÊN DŨNG – BẮC GIANG LUẬN VĂN THẠC SĨ NÔNG NGHIỆP Chuyên ngành : KHOA HỌC CÂY TRỒNG
Nguyễn Thị Oanh
Trường ðại Học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp
ii
LỜI CẢM ƠN
Tôi xin chân thành bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc tới PGS.TS. Vũ Quang
Sáng, người ñã tận tình hướng dẫn, chỉ bảo, tạo ñiều kiện giúp ñỡ tôi trong
suốt thời gian thực hiện ñề tài cũng như trong quá trình hoàn thành luận văn
này.
Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy, cô giáo Bộ môn Sinh lý thực vật,
Khoa Nông học và Trường ðại học Nông Nghiệp Hà Nội ñã giúp ñỡ tôi trong
thời gian học tập, thực hiện ñề tài cũng như hoàn thiện luận văn này.
Xin cảm ơn các ñồng nghiệp, bạn bè và người thân ñã tạo ñiều kiện
giúp ñỡ, ñộng viên tôi trong suốt quá trình học tập và hoàn thành luận văn
này.
Tác giả luận văn Nguyễn Thị Oanh
2.2.2. Sản xuất lạc ở Việt Nam 8
2.3. Kết quả nghiên cứu về phân bón và kỹ thuật thâm canh tăng suất cây lạc
trên thế giới và Việt Nam 15
2.4. Nghiên cứu sử dụng phân vi lượng, Modipden (Mo) cho cây trồng và cây
lạc trên thế giới và Việt Nam 17
2.4.1. Nghiên cứu sử dụng phân vi lượng cho cây trồng trên thế giới và ở Việt
Nam 17
Trường ðại Học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp
iv
2.4.2. Cơ sở khoa học và ứng dụng phân bón lá cho cây trồng 19
3. NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 23
3.1 ðối tượng và vật liệu nghiên cứu 23
3.2 ðịa ñiểm và thời gian nghiên cứu 24
3.3 Nội dung và phương pháp nghiên cứu 24
3.3.1 Nội dung nghiên cứu 24
3.3.2 Phương pháp nghiên cứu 24
3.4. Các chỉ tiêu theo dõi: 26
3.5. Phương pháp xử lý số liệu 29
4. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN 30
4.1 Nghiên cứu ảnh hưởng của phân lân ñến sinh trưởng, phát triển và năng
suất lạc giống L14 trồng vụ Xuân 2013 tại Yên Dũng, Bắc Giang 30
4.1.1 Ảnh hưởng của phân lân ñến thời gian sinh trưởng và phát triển 30
4.1.2 Ảnh hưởng của phân lân ñến ñộng thái tăng trưởng chiều cao cây 31
4.1.3 Ảnh hưởng của phân lân ñến ñộng thái tăng trưởng chiều dài cành cấp 1
của cây lạc giống L14 33
4.1.4. Ảnh hưởng của phân lân ñến ñộng thái ra lá trên thân chính của cây lạc
giống L14 34
4.1.5. Ảnh hưởng của phân lân ñến khả năng hình thành nốt sần của lạc
L14trồng vụ Xuân tại Bắc Giang 36
Trường ðại Học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp
vi
DANH MỤC BẢNG
1. Bảng
STT Tên bảng Trang
Bảng 2.1. Diện tích, năng suất, sản lượng lạc của thế giới (từ 2006 – 2011) 5
Bảng 2.2. Sản xuất lạc của một số nước những năm gần ñây 7
Bảng 2.3. Sản xuất lạc ở Việt Nam trong những năm gần ñây 10
Bảng 2.4. Diện tích các vùng trồng lạc ở Việt Nam (nghìn ha) 11
Bảng 2.5: Sản lượng các vùng trồng lạc ở Việt Nam (1000 tấn) 12
Bảng 2.6. Tiêu thụ lạc bình quân trên ñầu người ở Việt Nam 14
Bảng 4.1. Ảnh hưởng của phân lân ñến thời gian sinh trưởng và phát triển của
cây lạc giống L14 trồng vụ Xuân tại Bắc Giang 30
Bảng 4.2. Ảnh hưởng của phân lân ñến ñộng thái tăng trưởng chiều cao cây
lạc giống L14 31
Bảng 4.3. Ảnh hưởng của phân lân ñến ñộng thái tăng trưởng chiều dài cành
cấp 1 của cây lạc giống L14 34
Bảng 4.4. Ảnh hưởng của phân lân ñến ñộng thái ra lá của cây lạc giống L14
trồng vụ Xuân 2013 35
Bảng 4.5. Ảnh hưởng của phân lân ñến khả năng hình thành nốt sần của giống
Trường ðại Học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp
viiiDANH MỤC HÌNH
Hình 1: Ảnh hưởng của phân lân ñến ñộng thái tăng trưởng chiều cao cây lạc
giống L14 32
Hình 2: Ảnh hưởng của phân lân ñến chỉ số diện tích lá (LAI) 39
Hình 3: Ảnh hưởng của phân lân ñến khả năng tích lũy chất khô cây lạc 41
Hình 4: Ảnh hưởng của phân lân ñến năng suất của giống lạc L14 49
Hình 5: Ảnh hưởng của Organic 88 và Molipdatnatri ñến ñộng thái 52
ra lá của cây lạc giống L14 52
Hình 6: Ảnh hưởng của Organic 88 kết hợp với Molipdatnatri 0,05% ñến chỉ
số diện tích lá (LAI) của cây lạc giống L14 54
Hình 7: Ảnh hưởng của Organic 88 và Molipdatnatri ñến khả năng tích lũy
chất khô qua của cây lạc giống L14 56
HSQHT Hiệu suất quang hợp thuần
Trường ðại Học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp
1
1. MỞ ðẦU
1.1 ðặt vấn ñề
Lạc (Arachis hypogaea L.) là cây công nghiệp ngắn ngày, có giá trị
kinh tế cao. Cây lạc ñược gieo trồng phổ biến ở hơn 100 nước trên thế giới
với diện tích gần 24 triệu ha.
Lạc vừa là cây thực phẩm ñồng thời là cây công nghiệp có giá trị xuất
khẩu cao. Hạt lạc chứa 26 – 34% protein thô, 40 – 60% lipit, khoảng 15,5%
gluxit, 25% xenlulo, 68%mg Ca Lạc là nguồn bổ sung quan trọng các chất
béo, chất ñạm cho con người. Ngoài ra lạc còn có ý nghĩa rất lớn ñối với phát
triển nghành chăn nuôi với việc sử dụng các phụ phẩm của công nghiệp chế
biến ép dầu (Nguyễn Văn Bình và Cs, 1996). Bên cạnh ñó, lạc còn là cây luân
canh có tác dụng cải tạo ñất và môi trường. Nhờ có vi khuẩn nốt sần cố ñịnh
ñạm Rhizobium Vigna, ñể lại cho ñất một lượng ñạm khá lớn tương ñương
(30–60 kg Urê/ha/vụ) giúp cho cây trồng vụ sau sinh trưởng phát triển tốt và
cho năng suất cao. Ngoài ra lạc còn là cây trồng xen có hiệu quả, chống xói
mòn và che phủ ñất (Nguyễn Thị Thanh Nhàn và Cs, 1996).
Theo số liệu của FAO (2013) hiện nay Trung Quốc là nước ñứng dầu
về diện tích sản xuất và sản lượng lạc với 15,71 triệu tấn lạc, do Trung Quốc
không chỉ chú trọng ñến bộ giống tốt mà còn chú trọng ñến biện pháp kỹ
thuật. Vì vậy, ñể nâng cao năng suất lạc ở Việt Nam ngang bằng với các nước
thì việc kết hợp nhiều biện pháp là rất cần thiết. Ngoài công tác chọn tạo
giống còn cần phải chú ý ñến dinh dưỡng cho lạc. Có rất nhiều nghiên cứu về
suất lạc giống L14 trồng vụ Xuân 2013 tại Yên Dũng - Bắc Giang”.
1.2 Mục ñích, yêu cầu
1.2.1 Mục ñích
Trên cơ sở xác ñịnh ñược liều lượng phân lân và phân bón lá thích hợp
cho cây lạc sinh trưởng, phát triển tốt, cho năng suất cao nhằm góp phần xây
dựng quy trình thâm canh tăng năng suất cây lạc trồng vụ Xuân trên ñất Yên
Dũng, Bắc Giang.
1.2.2 Yêu cầu
– Xác ñịnh ñược lượng phân lân thích hợp cho cây lạc giống L14 sinh
trưởng, phát triển tốt và năng suất cao.
- Xác ñịnh ñược phân bón lá phù hợp cho cây lạc giống L14 sinh trưởng,
phát triển và cho năng suất cao trồng vụ xuân năm 2013 trồng trên ñất Yên
Dũng,Bắc Giang.
Trường ðại Học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp
3
1.3 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của ñề tài
1.3.1 Ý nghĩa khoa học
- Xác ñịnh có cơ sở khoa học về liều lượng phân lân phù hợp cũng như
làm sáng tỏ vai trò của phân bón lá ñối với cây lạc giống L14 trồng vụ Xuân trên
ñất Bắc Giang.
- Kết quả nghiên cứu của ñề tài sẽ bổ sung thêm tài liệu khoa học
phục vụ cho công tác giảng dạy, nghiên cứu về cây lạc trồng tại Bắc Giang và
ở Việt Nam.
1.3.2 Ý nghĩa thực tiễn
Kết quả nghiên cứu của ñề tài sẽ góp phần xây dựng quy trình thâm
canh tăng năng suất, nâng cao hiệu quả kinh tế cho người trồng lạc vụ Xuân
tại Yên Dũng - Bắc Giang và những nơi có ñiều kiện sinh thái tương tự.
1.4 Phạm vi nghiên cứu
- ðề tài ñược thực hiện trên cây lạc giống L14.
lạc ñược phân bố rộng rãi trong tất cả các vùng nhiệt ñới và á nhiệt ñới trước
và trong thời gian phát hiện ra Châu Mỹ (Martin John và Cs, 2005).
Cây lạc cũng ñược các nhà khoa học châu Âu quan tâm từ thế kỷ XVII.
Chính các nhà khoa học châu Âu là những người ñầu tiên mô tả, in ấn tài liệu
về cây lạc. Clusius (1605) lần ñầu tiên vẽ và xuất bản hình vẽ của hạt lạc và
lần ñầu tiên quả (pod) lạc trồng – Brazil với những ngăn quả có 2 hoặc 3 hạt
ñược nhà tự nhiên Jan de Laet (1625) người Hà Lan xuất bản.
Jean Baptiste Labat (1742), người ñã sống ở Antiles thuộc Pháp từ
1963 ñến 1705, ñã mô tả một cách rõ rệt cây lạc cũng như những sử dụng làm
thức ăn của nó. Tất cả các tài liệu về cây lạc của các nhà tự nhiên học châu
Âu, một lần nữa lại khẳng ñịnh: chính Nam Mỹ là quê hương của cây lạc. Và
chính từ Nam Mỹ cây lạc ñược ñưa ñến các vườn thực vật của châu Âu.
Khi khai quật các ngôi mộ cổ gần Lima, thủ ñô của Peru, ñã tìm thấy các
quả lạc chôn trong cùng ngôi mộ. Ngôi mộ cổ này có niên ñại từ 1500 ñến 1200
trước công nguyên, trong mộ cổ, lạc ñược chôn cùng với một số thực phẩm khác
trong các vại. Rõ ràng, bằng chứng ñó ñã chứng minh vùng ñất Nam Mỹ là nơi
phát sinh ra cây lạc (Martin John và Cs, 2005).
Trường ðại Học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp
5
2.2. Tình hình sản xuất lạc trên thế giới và Việt Nam.
2.2.1 Tình hình sản xuất lạc trên thế giới.
Cây lạc ñứng hàng thứ 13 trong các cây thực phẩm của thế giới. Cây
lạc là cây hàng năm cho dầu từ hạt, là một trong những cây hạt cho dầu quan
trọng của thế giới. Vào những năm 1980, cây lạc ñứng thứ 3 về cây lấy dầu từ
hạt sau ñậu tương và cây bông.
Lạc hàng hóa ñược sản xuất từ 1876. Trên thế giới, sản xuất lạc tăng
nhanh ñặc biệt sau những năm 1900, khi cây bông bị mọt phá hại rất nặng
(Boris F và Cs, 1997). Tuy lịch sử trồng trọt của cây lạc trên thế giới so với
nhiều loại cây trồng khác là chưa lâu, chỉ khoảng vài trăm năm trở lại ñây
Tình hình sản xuất lạc của thế giới những năm qua biến ñộng không
nhiều. Diện tích trồng lạc của thế giới từ năm 2006 ñến 2011tăng từ 21,49 ñến
Trường ðại Học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp
6
21,77 triệu ha, năm 2010 ñến 2011 diện tích hầu như không thay ñổi. Năm
2006 năng suất ñạt 15,5 tạ/ha, ñến năm 2007 năng suất ñạt 16,5 tạ/ha, từ 2008
ñến 2010 năng suất giảm so với năm 2007 nhưng vẫn ñạt trên 15 tạ/ha. Có thể
nói năng suất lạc trung bình của thế giới những năm qua tăng chậm tuy 2011
năng suất ñạt 17,73 tạ/ha. Do diện tích trồng tăng nên sản lượng lạc của thế
giới cũng tăng từ 33,37 ñến 38,61 triệu tấn. Năm 2006, 2007 diện tích ổn ñịnh
nhưng sản lượng vẫn tăng, do năng suất tăng. Những nước sản xuất lạc nhiều
trên thế giới phải kể ñến: Trung Quốc, Ấn ðộ, Nigeria, Mỹ, Indonesia,
Myanma, Sênegal và Sudan.
Từ năm 2008 ñến 2010, Trung Quốc là nước ñứng ñầu thế giới về sản
lượng, với 14,34 ñến 15,71 triệu tấn, ñứng thứ 2 về diện tích trồng, từ 4,27
ñến 4,55 triệu ha. Năng suất lạc Trung Quốc thời gian gần ñây tăng mạnh, là
một trong những nước năng suất ñạt cao nhất thế giới, ñạt trên 34 tạ/ha.
Ấn ðộ là nước ñứng thứ 2 về sản lượng, tuy nhiên từ 2008 ñến 2010
diện tích giảm từ 6,16 xuống 4,93 triệu ha làm cho sản lượng giảm từ 7,17
xuống 5,64 triệu tấn, nhưng vẫn là nước ñứng ñầu thế giới về diện tích. Năng
suất lạc của Ấn ðộ còn thấp, chỉ ñạt khoảng trên 11 tạ/ha, bằng 1/3 năng suất
của Mỹ và Trung Quốc.
Tiếp theo là Nigeria, sản lượng ñạt gần 3 triệu tấn, diện tích khoảng
trên 2 triệu ha, năng suất có sự giảm từ 12,3 xuống 10 tạ/ha, bằng 1/3 năng
suất của Mỹ và Trung Quốc. Sản lượng lạc của Mỹ từ 2009 ñên 2011 hầu như
không thay ñổi (từ 1,67 – 1,90 triệu tấn do diện tích và năng suất tăng rất í,
nhưng năng suất lạc của Mỹ cao hơn nhiều so với các nước khác (ñạt trên 37
tạ/ha. Senegal sản lượng ñạt trên 1 triệu tấn, diện tích và năng suất trong 3
năm qua có xu hướng tăng. Sản lượng của Indonesia ñạt khoảng 1 triệu tấn và
Indonesia 0,63 0,62 0,54 12,2 12,5 12,8 0,77 1,25 1,08 Cây lạc là cây trồng quan trọng của thế giới, ngoài việc tăng trưởng
diện tích, năng suất, việc buôn bán lạc trên thế giới cũng tăng về số lượng.
Xuất khẩu của thế giới không ngừng tăng lên. Năm 2000 thế giới xuất khẩu
4,77 triệu tấn, năm 2001 – 4,9 triệu, năm 2002 – 5,2 triệu, năm 2003, 2004
xuất 5,0 triệu tấn và năm 2005 xuất khẩu 5,5 triệu tấn. Như vậy một khối
lượng lạc lớn ñã ñược lưu thong, trao ñổi trên thị trường thế giới (Martin John
và Cs, 2005)
Tiêu thụ lạc ở mỗi nước, mỗi khu vực ñều khác nhau, có nước sử dụng
chế biến thực phẩm nhiều, có nước dùng ñể ép dầu. Có 7 nước lượng tiêu thụ
lạc hàng năm nhiều là: Trung Quốc, Ấn ðộ, Nigeria, Hoa Kì, Indonesia,
Myanma, Sudan. Trung Quốc, từ 8 ñến 11 triệu tấn lạc quả. Ấn ðộ là nước
thứ 2, hàng năm tiêu thụ trên 5 triệu tấn. Nigeria hàng năm tiêu thụ từ 2 ñến
2,5 triệu tấn, ñứng thứ 3 thế giới. Còn Hoa Kì và Indonesia hàng năm tiêu thụ
trên 1 triệu tấn lạc quả. Myanma, Sudan mỗi nước hàng năm tiêu thụ khoảng
nửa triệu tấn. Như vậy, giá trị thực phẩm của cây lạc ñược ñánh giá cao trong
ñời sống con người (Nguyễn Thị Chinh, 2005).
Trường ðại Học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp
8
2.2.2. Sản xuất lạc ở Việt Nam
Cây lạc là cây công nghiệp quý và quan trọng của Việt Nam. Lạc ñược
trồng rộng khắp từ Bắc vào Nam, với tên gọi khác nhau như: lạc, ñỗ lạc, ñậu
phộng, ñậu phụng,… Cây lạc vào Việt Nam cụ thể thời gian nào, từ ñâu ñến,
ñó là vấn ñề chưa ñược làm sáng tỏ. Theo tài liệu của ðặng Trần Phú (1997),
ñến thế kỉ XIX không có tài liệu nào của Việt Nam nói về cây lạc. Ngay cả
trong tác phẩm “Vân ñài loại ngữ” của Lê Quý ðôn (1726 – 1783), cũng
không ñề cập ñến cây lạc, mặc dù sách ñã nói ñến gần 100 loài cây trồng, cây
Song Dự và Cs, 1991).
Nguyễn Hữu Quán (1961), cho biết năm 1932 diện tích lạc của Việt
Nam chỉ ñạt 3800 ha. Sau khi hòa bình lập lại ở miền Bắc chính phủ quan tâm
tạo ñều kiện cho cây lạc phát triển. Vì vậy năm 1961 diện tích trồng lạc của
miền Bắc ñạt 30000 ha với sản lượng xấp xỉ 30 nghìn tấn lạc quả. Sản xuất lạc ở
miền Bắc năm 1939 với 4600 ha và 3400 tấn. ðến năm 1955 diện tích lạc ñã ñạt
16 nghìn ha. Năm 1965, tuy miền Bắc bị Mỹ ñánh phá bằng không quân nhưng
diện tích lạc ñã ñạt tới 51982 ha, với sản lượng 46939 tấn. Những năm 1970 cây
lạc ở miền Bắc nhìn chung thời kỳ này năng suất còn thấp, chỉ ñạt trên dưới 10
tạ/ha (Ngô Thế Dân, 2000).
Về diện tích năm 1961 có 59600 ha, năm 2001 ñạt 244000 ha, tăng 4
lần. ðiều ñó càng chứng minh vai trò quan trọng của cây lạc ñối với ñời sống
kinh tế ở Việt Nam. Năng suất lạc của Việt Nam năm 1961 chỉ ñạt 979 kg quả
khô/ha, mức rất thấp, ñến 2001 ñã ñạt 1484 kg. Năng suất tăng 1,5 lần (Ngô
Thế Dân, 2000). ðiều ñó chứng tỏ Việt Nam ñã ñẩy mạnh sản suất lạc, ñã
dùng các giống năng suất cao, áp dụng các biện pháp kỹ thuật, bón phân, mật
ñộ trồng, che phủ nilon, phòng trừ sâu bệnh tốt. ðó là thành công ñáng ghi
nhận trong nghành trồng lạc của Việt Nam. Còn về sản lượng Việt Nam ñã có
bước tiến rõ rệt. Năm 1961 nước ta chỉ có 58400 tấn, ñến 2001 ñã ñạt 363000
tấn; tăng 6,2 lần. ðiều này ñã ñưa Việt Nam trở thành một trong những nước
xuất khẩu lạc nhiều nhất thế giới (nhiều năm ñứng vị trí thứ 5 (ðặng Trần
Trường ðại Học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp
10
Phú, 1997).
Những năm gần ñây, có những thay ñổi theo hướng mới. Diện tích lạc
của Việt Nam có tăng, nhưng tăng không nhiều, từ năm 2000 ñến 2003 diện
tích hầu như không tăng, ñạt 244000 ha, năm 2004 – 2005 diện tích tăng
chậm, ñạt 260000 ha. Số liệu tại bảng 2.5 ñã chỉ ra ñiều này.
Tuy diện tích tăng chậm nhưng sản lượng ñã tăng ñáng kể, từ 360000
nước. Vài năm trở lại ñây, diện tích gieo trồng của vùng có xu hướng giảm nhẹ.
Năm 2007 diện tích ñạt 34,7 nghìn ha, ñến năm 2010 diện tích giảm xuống còn
30,2 nghìn ha. Ngược lại với diện tích, năng suất lạc năm sau lại cao hơn năm
trước: năm 2010 năng suất ñạt 24,1 tạ/ha. Tuy nhiên do diện tích giảm nên sản
lượng của vùng giảm xuống còn 72,8 nghìn tấn năm 2009, và giữ nguyên 72,8
nghìn tấn năm 2010 giảm 5,2 nghìn tấn so với năm 2007 và 9,6 nghìn tấn so
với năm 2008.
Bảng 2.4. Diện tích các vùng trồng lạc ở Việt Nam (nghìn ha)
Năm
Vùng trồng
2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010
ðBSH 36,5 37,6 33,0 34,7 34,5 31,4 30,2
TD và MNPB 39,3 42,8 41,6 44,2 50,5 50,5 50,2
BTB và DHMT 111,3 116,0 107,1 111,2 107,3 108,1 102,3
Tây Nguyên 25,3 24,5 23,1 21,0 19,5 17,5 16,7
ðông Nam Bộ 38,4 34,8 29,9 29,8 29,6 24,9 20,5
ðBSCL 12,9 13,9 12,0 13,6 13,9 12,6 11,1
Nguồn: Tổng cục thống kê Việt Nam năm 2011
Vùng trung du và miền núi phía Bắc: lạc ñược trồng chủ yếu ở Hà
Giang, Phú Thọ, Hoà Bình, Tuyên Quang với tổng diện tích năm 2010 là 50,2
nghìn ha, chiếm 21,73% và sản lượng 88,5 nghìn tấn, chiếm 18,22% sản
lượng của cả nước. ðây là vùng có diện tích cũng như sản lượng ñứng thứ 2
của cả nước.
Vùng Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung: ñây là vùng trọng ñiểm về
sản xuất lạc bởi vùng có diện tích và sản lượng lớn nhất cả nước. Lạc ñược
trồng tập trung ở Nghệ An, Hà Tĩnh, Thanh Hóa, Quảng Nam với tổng diện
tích 102,3 nghìn ha năm 2010 chiếm 44,29% và sản lượng 204,0 nghìn tấn,
chiếm 42,00% sản lượng cả nước, trong ñó Nghệ An có sản lượng cao nhất
(48,2 nghìn tấn).
Trường ðại Học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp
vùng có năng suất thấp như trung du và miền núi phía Bắc, Tây Nguyên.
Về mặt xuất khẩu, cây lạc ñã trở thành một trong 10 loại cây trồng
Trường ðại Học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp
13
chính có giá trị xuất khẩu cao. Trong các cây trồng hàng năm, xuất khẩu lạc
ñứng thứ 2 (sau cây lúa). Ở Việt Nam, xuất khẩu lạc ñứng thứ 5 trong 25
nước trồng lạc Châu Á, Theo FAO, 5 năm gần ñây Việt Nam sản xuất 400 –
450 tấn, xuất khẩu từ 50 – 105 tấn thu về 30 – 50 triệu USD
Mặc dầu năng suất và sản lượng lạc của nước ta có tăng nhưng so với
các nước ñứng ñầu vẫn còn ở mức thấp. Tuy nhiên, trong thời gian tới lạc vẫn
là cây trồng giữ vị trí quan trọng trong cơ cấu cây trồng của nước ta, do mang
lại hiệu quả kinh tế cao cũng như có nhiều lợi thế cạnh tranh ñặc biệt trên ñất
nghèo dinh dưỡng, ñất cằn, những vùng tưới tiêu gặp khó khăn.
Khi cây lạc phát triển, không những cải thiện ñời sống người
nông dân, mà còn cung cấp nguyên liệu xuất khẩu cho quốc gia. Lạc cũng là
một trong những mặt hàng nông sản xuất khẩu có giá trị, mang lại nguồn
ngoại tệ ñáng kể cho ñất nước.
Năm xuất khẩu ñạt cao nhất về số lượng và giá trị là năm 1994, với 383
nghìn tấn và 91 triệu ñô la. Năm 1995, 1996, chúng ta xuất khẩu 250 nghìn
tấn/năm, thu về mỗi năm 77 triệu ño la. Những năm gần ñây xuất khẩu lạc ở
nước ta thu về 25 ñến gần 30 triệu ñô la. Nguồn giá trị xuất khẩu ñó cũng
ñóng góp quan trọng trong việc tích lũy ngoại tệ cho ñất nước. Những năm
gần ñây xuất khẩu của Việt Nam giảm, trong khi ñó sản lượng hàng năm lại
tăng, chứng tỏ ñã ñầu tư và chế biến , ép dầu,…, ñó là tín hiệu ñáng mừng. Vì
thông qua chế biến, giá trị kinh tế của lạc mới ñược tăng cao.
Cùng với sự phát triển của kinh tế và ñời sống, chúng ta không chỉ dừng
lại ở sử dụng lạc làm thực phẩm trực tiếp, xu thế phải ñẩy mạnh việc chế biến
lạc. Việc ép dầu ñể lấy dầu thay mỡ ñộng vật trên thế giới ñã thực hiện rất sớm.
Việt Nam ép dầu công nghiệp ñã ñược chú ý ñến. Nhưng phải ñến cuối thế kỉ
1997
1998
1999
2000
2001
2002
2003
2004
2005
140300
147700
159400
167000
160200
164600
183500
197530
235000
288000
343100
5,2
5,4
5,7
5,9
5,6
5,7
6,3
6,6
7,8
9,4
khi năng suất trung bình trồng ñại trà không áp dụng kỹ thuật che phủ chỉ ñạt
2,6 tấn/ha. Lạc trồng có che phủ nilon, cây mọc nhanh, phân cành sớm, sinh
trưởng khỏe, tỷ lệ chín cao, rút ngắn thời gian sinh trưởng 8–10 ngày, năng
suất từ 30–60%, trên diện tích hẹp có thể tới 80% so với không che phủ nilon
(ðặng trần Phú, 1997)
Phân bón ñóng góp một phần rất quan trọng trong việc tăng năng suất
cây trồng. ðặc biệt ñối với cây họ ñậu thì phân lân (photpho) không thể thiếu.
2.3.1. Vai trò của photpho và kết quả nghiên cứu về bón lân cho cây họ ñậu
Phospho là một thành viên quan trọng trong quá trình trao ñổi
chất nên lân có khả năng làm tăng tính chống chịu của cây với các yếu tố bất
thuận như: rét, hạn, chịu ñộ chua, một số loại sâu bệnh. Lân có tác dụng làm
tăng quá trình tổng hợp nên nhiều chất hữu cơ quan trọng và thúc ñẩy mô
phân sinh phân chia nhanh vì thế thúc ñẩy sự phát triển của rễ, ñẻ nhánh, nảy
chồi tạo ñiều kiện cho cây chống hạn và ít ñổ. ðặc biệt ñối với cây họ ñậu thì
phân lân (photpho) không thể thiếu và nhu cầu tăng lên do photpho tham gia
Copyright: Tài liệu đại học ©