BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÙNG VƯƠNG
KHOA DU LỊCH
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
( tóm tắt)

ĐỀ TÀI:

ẨM THỰC CHAY TRONG DU LỊCH
HÀNH HƯƠNG, TÔN GIÁO VÀ BẢO VỆ
SỨC KHỎE

GVHD: NGUYỄN MINH CHÂU
SVTH: VÕ THANH BÌNH
MSSV: 120600069
LỚP: 06DLQT


4.3 Du lịch thể thao 17
4.4 Du lịch khám phá 17
4.5 Du lịch hành hương 17
4.5.1 Ý nghĩa hành hương 18
4.5.2 Hành hương theo truyền thống Phật giáo 19
4.5.3 Hành hương tâm linh ngày nay 21
III. KHÁI QUÁT VỀ DU LỊCH HÀNH HƯƠNG 23
1. Đôi nét về tình hình phát triển du lịch hành hương ở Việt Nam 23
2. Hiện trạng khai thác du lịch hành hương ở Việt Nam 26
3. Đối tượng tham gia du lịch hành hương ở Việt Nam 29
CHƯƠNG II: ẨM THỰC CHAY TRONG TÔN GIÁO,
DU LỊCH VÀ BẢO VỆ SỨC KHỎE 30
I. NHỮNG LỢI ÍCH CỦA VIỆC ĂN CHAY 31
1. Thành phần dinh dưỡng trong thực phẩm chay 31
2. Lợi ích của việc ăn chay 33
2.1 Lợi ích về sức khỏe 33
2.2 Lợi ích về tâm linh 37
2.3 Lợi ích về xã hội 40
2.3.1 Ăn chay để giải quyết nạn nghèo đói 40
2.3.2 Ăn chay sẽ tránh được sự hư hại môi sinh 42
2.3.3 Ăn chay có thể tránh mọi xung đột xã hội 43
II. ẨM THỰC CHAY TRONG ĐỜI SỐNG TÔN GIÁO 44
1. Lược sử Phật giáo và nguồn gốc của việc ăn chay 44
1.1 Lược sử Phật giáo 44
1.1.1 Ðức Phật Thích-Ca từ bi và trí huệ 44
1.1.2 Lịch sử truyền bá Phật giáo tại Ấn Độ 47
1.2 Nguồn gốc của việc ăn chay 53
2. Ăn chay theo quan niệm của tôn giáo 55
2.1 Quan niệm ăn chay của Phật giáo 55
2.2 Sự khác biệt về quan niệm ăn chay giữa Phật giáo Đại Thừa

NÓI RIÊNG VÀ VIỆT NAM NÓI CHUNG 101
I. ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH
ẨM THỰC CHAY Ở THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 102
II. NHỮNG GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ NHẰM NÂNG CAO
HIỆU QUẢ KINH DOANH ẨM THỰC CHAY
Ở TP.HỒ CHÍ MINH VÀ VIỆT NAM NÓI CHUNG 104
1. Những giải pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh 104
1.1 Chiến lược phát huy bản sắc của ẩm thực chay 105
1.2 Chiến lược đa dạng hóa sản phẩm ẩm thực chay 106
1.3 Chiến lược nâng cao chất lượng phục vụ
và hệ thống nhân sự 109
1.4 Biện pháp quản lý chất lượng món ăn 111
2. Một số kiến nghị 112
2.1 Đối với nhà nước 112
2.2 Đối với các dơn vị kinh doanh ẩm thực chay 114
KẾT LUẬN 116
TÀI LIỆU THAM KHẢO 117
PHỤ LỤC 118
I. PHỤ LỤC 1: HÌNH ẢNH 118
1. Hình ảnh một số món ăn chay 118
2. Một số hình ảnh tại “ Lễ hội ẩm thực chay 2010” tại
Công viên 23 tháng 9. 122
3. Hình ảnh một số hoạt động có liên quan đến
du lịch hành hương 127
II. PHỤ LỤC 2: DANH SÁCH CÁC NHÀ HÀNG, QUÁN CHAY
TẠI TP.HỒ CHÍ MINH 130
1. Quán chay cao cấp (giá từ 40.000 đồng/ phần trở lên) 130
2. Quán chay khá (giá trung bình từ 20.000-40.000 đồng) 131
3. Quán bình dân (giá trung bình từ: 5.000 -20.000 đồng/ phần) 132
DẪN NHẬP

I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Ẩm thực chay đang là một trong những trường phái ẩm thực tiến bộ
được Việt Nam và thế giới công nhận.
Trong một xã hội bận rộn với nhiều lo toan bộn bề, con người ta càng
muốn hướng về một cái gì đó thanh tịnh ,hiền hòa hơn và vì vậy ẩm thực chay
càng trở nên phổ biến.
II. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
Trình bày về những lợi ích và sự quan trọng của ẩm thực chay trong đời
sống tôn giáo, trong hoạt động du lịch và cả trong việc bảo vệ sức khỏe con
người.
III. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
Đối tượng nghiên cứu chính trong đề tài là ẩm thực chay, bao gồm
những vấn đề có liên quan như:
 Lợi ích của việc ăn chay,
 Vai trò của ẩm thực chay đối với hoạt động du lịch nói chung và
du lịch hành hương nói riêng,
 Mối quan hệ giữa ăn chay và các tôn giáo,
 Tình hình hoạt động kinh doanh ẩm thực chay ở TP. Hồ Chí
Minh.
Phạm vi nghiên cứu đề tài chủ yếu được giới hạn ở trong nước. Tuy
nhiên, đề tài cũng cần có những giới thiệu sơ lược về những vấn đề mang tính
toàn cầu để làm phong phú thêm như: lược sử Phật giáo, quan điểm của các
danh nhân thế giới…


4. Quan niệm về ăn chay
Theo quan niệm dân gian của người Việt Nam chúng ta, khi nói đến ăn
chay là ăn những chất thanh tịnh, không ăn thịt cá và các thứ cay nồng thuộc
loại ngũ vị tân (hành, hẹ, tỏi, kiệu và hưng cừ).

II. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ẨM THỰC CHAY TRONG DU LỊCH
1. Định nghĩa du lịch
Theo Liên hiệp Quốc tế các tổ chức lữ hành chính thức (International
Union of Official Travel Organization_ IUOTO): “ Du lịch được hiểu là hành
động du hành đến một nơi khác với địa điểm cư trú thường xuyên của mình
nhằm mục đích không phải để làm ăn, tức không phải để làm một nghề hay một
việc kiếm tiền sinh sống…”
2. Định nghĩa sản phẩm du lịch
Sản phẩm du lịch bao gồm cả sản phẩm hữu hình và sản phẩm vô hình.
Và ẩm thực là một sản phẩm du lịch vừa mang tính hữu hình vừa mang tính vô
hình.
3. Vai trò, tầm quan trọng của ẩm thực trong phục vụ du lịch
 Ẩm thực là nguồn tài nguyên nhân văn để phát triển du lịch.
 Ẩm thực còn là sự giao lưu văn hóa thông qua các hoạt động du
lịch văn hóa.
 Ẩm thực trong hoạt động du lịch văn hóa cũng có thể là hương vị
của quê nhà xa xôi của mỗi một du khách đến từ các nước khác
nhau trên thế giới.

4. Một số loại hình du lịch
4.1 Du lịch chữa bệnh
4.2 Du lịch nghỉ dưởng
4.3 Du lịch thể thao
4.4 Du lịch khám phá
4.5 Du lịch hành hương

DU LỊCH VÀ BẢO VỆ SỨC KHỎE

I. NHỮNG LỢI ÍCH CỦA VIỆC ĂN CHAY
3. Thành phần dinh dưỡng trong thực phẩm chay
 Chất đạm
 Chất sắt
 Vitamin B12
 Chất béo Omega 3

4. Lợi ích của việc ăn chay
2.4 Lợi ích về sức khỏe
Dưới đây là các bệnh mà sự ăn chay đã ngăn ngừa hữu hiệu như:
 Bệnh tim
 Bệnh ung thư
 Bệnh xốp xương
 Các bệnh truyền nhiễm

2.5 Lợi ích về tâm linh
Như chúng ta biết, hầu hết súc vật đều có bộ não và hệ thống thần kinh
như con người. Chúng cũng có những cảm giác, biết nóng lạnh, sợ hãi và giận
giữ như chúng ta. Khi sợ hãi chúng cũng giống như con người là nhịp tim đập
mạnh, áp xuất máu lên cao, hơi thở hổn hển Chúng đều muốn sống như chúng
ta. Có nên vì ngon miệng mà chúng ta đẩy biết bao sinh mạng vào hoàn cảnh
khốn khổ như vậy suốt cả cuộc đời.
2.6 Lợi ích về xã hội
2.6.1 Ăn chay để giải quyết nạn nghèo đói
2.6.2 Ăn chay sẽ tránh được sự hư hại môi sinh
2.6.3 Ăn chay có thể tránh mọi xung đột xã hội

II. ẨM THỰC CHAY TRONG ĐỜI SỐNG TÔN GIÁO

Nam truyền)
Tiểu thừa (sa. hīnayāna) nghĩa là "cỗ xe nhỏ". Hīna là phân từ quá khứ
thụ động của gốc động từ "bỏ", "vất bỏ", "buông lơi", "bỏ rơi".

2.3.3 Sự khác biệt về quan niện ăn chay
Ngày nay ai cũng nói rằng những người Phật giáo Đại Thừa ăn chay và
những người Phật giáo Nguyên Thủy ăn thịt. Điều nhận định này hoàn toàn
không đúng hẳn. Thông thường Phật Giáo Nguyên Thủy không có những cấm
đoán về ăn thịt cá mặc dầu vẫn có những vị sư và cư sĩ Phật tử ở Tích Lan ăn
chay thuần túy (strict vegetarians) và có những người khác không ăn thịt nhưng
ăn cá. Tại Việt Nam có nhiều vị sư danh tiếng thuộc truyền thống Nguyên
Thủy, như Hòa Thượng Thích Minh Châu suốt đời dùng chay.
2.4 Quan niệm ăn chay của các tôn giáo khác ở Việt Nam
 Đạo Công giáo
 Đạo Hồi
 Đạo Hòa Hảo
 Đạo Cao Đài

III. ĂN CHAY VÀ QUAN NIỆM CỦA CÁC DANH NHÂN THẾ
GIỚI
Những nhân vật nổi tiếng trên thế giới ăn chay:
 Pythagore
 Léonard Da Vinci (1452 - 1519)
 Adam Smith (1723 - 1790)
 Mohanda Gandhi
 Albert Einstein (1879 - 1955)…

IV. ẨM THỰC CHAY TRONG HOẠT ĐỘNG DU LỊCH

4. Vai trò của ẩm thực chay đối với hoạt động du lịch


1. Nguyên liệu chế biến món chay
 Thịt (bò, gà, heo ) thay bằng mì căn, đậu xanh giã, măng khô,
đậu phụ rán, đậu phụ nướng, khoai tây
 Xương thay bằng cùi dừa già.
 Trứng thay bằng đậu xanh giã có pha màu, đậu phụ rán.
 Cá thay bằng cà tím, nõn khoai, mướp đắng, chuối xanh
 Cua thay bằng đậu tương, đậu trứng cuốc, đậu xanh.
 Bì heo thay bằng miến.
 Mỡ phần thay bằng cùi bưởi.
 Huyết thay bằng gấc và bột.
 Mỡ thay bằng dầu thực vật: mè, đậu phộng, hướng dương, đậu
nành
 Gia vị mặn: tương, muối, xì dầu…
 Gia vị ngọt: bột ngọt, nước mía sên, mật ong,…
2. Kỹ thuật và nghệ thuật chế biến món chay
Theo thời gian để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người sử dụng,
việc chế biến món chay sáng tạo mãi, trở thành nghề, đạt tới sự độc đáo, được
tôn vinh là: “Nghệ thuật ẩm thực chay”.
Trong việc chế biến món chay, từ thực phẩm có nguồn gốc thực vật:
Rau, củ quả, dưới bàn tay khéo léo và óc sáng tạo của “người làm bếp” đã chế
ra hàng trăm, hàng ngàn món ăn chay hấp dẫn vừa đảm bảo đủ dinh dưỡng, vừa
làm đẹp thêm cho cuộc sống, vừa tạo ra sự thanh tịnh để giúp đời góp phần
thực hiện, nâng cao dần hạnh từ bi của con người.

3. Cách thức phục vụ, bảo quản các món chay
Do tính đặc thù của mình mà khi chế biến các món chay ta tuyệt đối
không sử dụng bất cứ nguyên liệu hay gia vị nào có liên quan đến động vật. Các
dụng cụ để chế biến như nồi, chảo, dao, thớt… đều phải được dùng riêng cho
món chay.

lãi suất và thời hạn
 Nhà nước cần phải tăng cường thêm ngân sách cho công tác tuyên
truyền quảng bá du lịch trong và ngoài nước với nhiều hình thức
khác nhau như: báo, tạp chí, trên truyền hình, quảng cáo giới
thiệu hình ảnh qua Video, CD – Rom, ngoài trời, qua mạng
internet,…
 Nhà nước cần tăng cường quan hệ hữu nghị hợp tác quốc tế, tăng
cường quan hệ mở rộng giao lưu với các nước trên thế giới để góp
phần nâng cao vị thế của Việt Nam trên thương trường quốc tế
 Nhà nước phải tranh thủ mọi cơ hội và giao lưu với các nước bạn
để thế giới biết đến sản phẩm du lịch Việt Nam nói chung cũng
như là văn hóa ẩm thực nói riêng.
2.2 Đối với các dơn vị kinh doanh ẩm thực chay
Trong hoạt động du lịch, con người là yếu tố không thể thay thế được,
chất lượng con người sẽ quyết định lớn đến chất lượng dịch vụ. Yếu tố ảnh
hưởng đến chất lượng con người là trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, trình độ
ngoại ngữ giao tiếp. Do đó các nhà hàng quán ăn cần phải thường xuyên huấn
luyện nhân viên, nâng cao tay nghề và khuyến khích tạo cơ hội cho nhân viên
học thêm ngoại ngữ như : Anh, Hoa, Nhật, Hàn,…
KẾT LUẬN
Ẩm thực chay thật sự đã và đang có những tác động tích cực đến
đời sống của con người. Nó không chỉ mang đến chúng ta những bữa
ăn ngon miệng, thanh tịnh, mà trên hết nó còn đem đến những lợi ích
về sức khỏe và tinh thần.

8. Triệu Thị Chơi, Các Món Ăn Chay Ăn Kiêng, NXB Thanh Niên, 2009.
9. Văn Châu, Món Ăn Chay Phòng và Chữa Bệnh, NXB Phụ Nữ, 1996.
 Các tài liệu tham khảo khác:
Báo Gíac Ngộ, số 148, tháng 7 năm 2008.
Thời Báo Kinh tế Sài Gòn.
Trích VNNB, số 2964, Thứ Bảy, ngày 28 tháng 2 năm 1998.
Trích Tham luận “ Hội thảo Hoằng Pháp toàn quốc năm 2010” tại Kiên Giang.
Các trang báo mạng và các website:
www.vietbao.vn
www.baomoi.com
www.thuvienhoasen.org
www.giaohoiphatgiaovietnam.vn
http://naumonchay.blogspot.com

PHỤ LỤC

III. PHỤ LỤC 1: HÌNH ẢNH
4. Hình ảnh một số món ăn chay
5. Một số hình ảnh tại “ Lễ hội ẩm thực chay 2010” tại
Công viên 23 tháng 9.
6. Hình ảnh một số hoạt động có liên quan đến
du lịch hành hương
IV. PHỤ LỤC 2: DANH SÁCH CÁC NHÀ HÀNG, QUÁN CHAY
TẠI TP.HỒ CHÍ MINH
4. Quán chay cao cấp (giá từ 40.000 đồng/ phần trở lên)
5. Quán chay khá (giá trung bình từ 20.000-40.000 đồng).
6. Quán bình dân (giá trung bình từ: 5.000 -20.000 đồng/ phần)