MỤC LỤC
LỜI NÓI ĐẦU 2
PHẦN I: MỞ ĐẦU 3
1. Lý do chọn đề tài và lịch sử nghiên cứu 4
2. Mục tiêu của đề tài 4
3. Đối tượng và khách thể nghiên cứu 4
4. Giả thiết khoa học 4
5. Nhiệm vụ nghiên cứu 5
6. Các phương pháp nghiên cứu 5
7. GIỚI HẠN CỦA ĐỀ TÀI 5
PHẦN II: NỘI DUNG 6
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN HỆ THỐNG ĐIỆN THÂN XE 6
1.1. GIỚI THIỆU TỔNG QUAN HỆ THỐNG ĐIỆN THÂN XE 6
1.2. CÁC BỘ PHẬN CƠ BẢN CỦA HỆ THỐNG ĐIỆN THÂN XE 7
1.2.1. Bối dây 7
1.2.1.1. Dây điện 8
1.2.1.2. Các chi tiết nối 8
1.2.3. Công tắc và rơle (Hình 1.6) 11
CHƯƠNG 2: HỆ THỐNG CHIẾU SÁNG 13
2.1. TỔNG QUAN HỆ THỐNG CHIẾU SÁNG 13
2.1.1. Chức năng, yêu cầu, phân loại 13
2.1.2. Vị trí 15
2.2. MỘT SỐ MẠCH ĐIỆN HỆ THỐNG CHIẾU SÁNG 17
2.2.1. Hệ thống đèn hậu (Hình 2.6) 17
2.2.2. Hệ thống đèn đầu 18
2.2.2.1. Đèn pha loại không có rơle đèn đầu và không có rơle chế độ 18
2.2.2.2. Đèn pha loại có rơle đèn pha và không có rơle chế độ 21
2.2.2.3. Đèn pha loại có rơle đèn pha và rơle chế độ 24
2.2.2.4. Hệ thống đèn chạy ban ngày (DRL - Daytime running light) 26
2.2.2.5. Hệ thống đèn sương mù 28
2.2.3. Hệ thống nhắc nhở cảnh báo 30

3.2.2. Nguyên lý hoạt động khi công tắc gạt nước ở vị trí HIGH (Hình 3.15) 65
3.2.3. Nguyên lý hoạt động khi tắt công tắc gạt nước OFF 65
3.2.4. Nguyên lý hoạt động khi bật công tắc gạt nước đến vị trí “INT” 67
3.2.5 Nguyên lý hoạt động khi bật công tắc rửa kính ON 70
3.3. GẠT NƯỚC TỰ ĐỘNG 71
CHƯƠNG 4: KIỂM TRA KHẮC PHỤC HƯ HỎNG THƯỜNG GẶP 72
4.1. HỆ THỐNG CHIẾU SÁNG 72
4.1.1. Hệ thống đèn pha 72
4.1.2. Hệ thống đèn hậu 75
4.1.3. Hệ thống đèn lùi 79
4.1.4. Hệ thống đèn sương mù 81
4.2. HỆ THỐNG GẠT NƯỚC RỬA KÍNH 85
4.3. Sơ đồ chân giắc trong hệ thống chiếu sáng và gạt nước rửa kính 91
PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 94
TÀI LIỆU THAM KHẢO 95
PHỤ LỤC 96
1. MẠCH ĐIỆN HỆ THỐNG ĐÈN ĐẦU TIÊU BIỂU 96
1.1. Honda Civic 2004, Headlights Circuit, Hatchback W/O DRL 96
1.2. Nissan Pathfinder LE 2004, Headlights Circuit, W/O DRL 97
1.3. Mazda 3 i 2004, Headlights Circuit, W/O DRL 98
1.4. Suzuki Vitara 2004, Headlights Circuit 99
1.5. Nissan Altima 2004, Headlights Circuit, W/O DRL. 100
2. MẠCH ĐIỆN HỆ THỐNG GẠT NƯỚC, RỬA KÍNH TIÊU BIỂU 101
2.1. Nissan Pathfinder LE 2004, Front Wiper/Washer Circuit. 101
2.2. Toyota Camry LE 2004, Wiper/Washer Circuit 102
2.3. Mercedes-Benz S500 1999, Front Wiper/Washer Circuit. 103
2.4. Mercedes-Benz S500 1999, Headlamp Wiper/Washer. 104
2.5. Nisan Altima 2004, Wiper/Washer Circuit 105
LỜI NÓI ĐẦU


Sinh viên thực hiện
Tạ Huy Đức
PHẦN I: MỞ ĐẦU

3
1. Lý do chọn đề tài và lịch sử nghiên cứu
Hiện nay ô tô phát triển rất nhanh cả về số lượng và chất lượng. Các hệ thống
trên xe ô tô cũng được nghiên cứu, phát triển không ngừng. Cùng với sự phát triển đó
“hệ thống điện thân xe” cũng được chú trọng và đã có nhiều bước tiến. Ngoài những
mục tiêu về an toàn, về sự kinh tế khi sử dụng, hệ thống điện thân xe còn có mục tiêu
về những tiện ích cho người sử dụng.
Trên thế giới các hãng xe cũng rất quan tâm và phát triển không ngừng hệ thống
điện thân xe nhằm cạnh tranh và đáp ứng được các yêu cầu của thị trường. Điện thân
xe hiện nay đã có nhiều thành tựu như đèn pha thông minh, gạt nước tự động, hệ thống
mạng CAN, điều hòa điện tử, túi khí Nghiên cứu tìm hiểu “Hệ thống điện thân xe”
đang được sự quan tâm của những nhà sản xuất, bảo dưỡng sửa chữa, và những người
quan tâm.
Vì những lý do trên và với mong muốn củng cố, thu thập, tổng hợp và nâng cao
kiến thức chuyên ngành cũng như kiến thức mới ngoài thực tế khi sắp tốt nghiệp em
đã chọn đề tài đồ án tốt nghiệp “Nghiên cứu một số hệ thống điện thân xe hiện đại của
một số hãng ô tô tiêu biểu”.
Hoàn thành đề tài đã giúp cho em được hiểu hơn về hệ thống điện thân xe. Và
hơn thế là giúp cho em làm quen hơn về nghiên cứu và đặc biệt hiểu biết về hệ thống
điện thân xe để có thể phục vụ cho công việc sau này.
2. Mục tiêu của đề tài
Tổng quan được hệ thống điện thân xe.
Đọc và phân tích được các mạch điện hệ thống điện thân xe của các hãng sản
xuất đặc biệt là hệ thống chiếu sáng và hệ thống gạt nước rửa kính
Thực hiện hiện được công việc kiểm tra, chẩn đoán, khắc phục các hư hỏng của
hệ thống điện thân xe (hệ thống chiếu sáng, hệ thống gạt nước rửa kính) .

Phương pháp tổng hợp kết quả nghiên cứu thực tiễn và nghiên cứu tài liệu để
đưa ra kết luận chính xác, khoa học.
d. Phương pháp phân tích và suy luận
Từ những vấn đề đã có qua phương pháp phân tích và suy luận có thể đi đến kết
luận đầy đủ chính xác.
7. GIỚI HẠN CỦA ĐỀ TÀI
Do thời gian có hạn nên đề tài chỉ nghiên cứu hệ thống chiếu sáng và hệ thống
gạt nước rửa kính trong hệ thống điện thân xe của một số loại ô tô tiêu biểu trên thị
trường Việt Nam.

5
PHẦN II: NỘI DUNG
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN HỆ THỐNG ĐIỆN THÂN XE
1.1. GIỚI THIỆU TỔNG QUAN HỆ THỐNG ĐIỆN THÂN XE.
Hệ thống điện thân xe áp dụng rất nhanh những tiến bộ của khoa học kỹ thuật cho
hệ thống an toàn hơn và tạo ra nhiều tiện ích cho người sử dụng.
Hệ thống điện thân xe bao gồm các hệ thống chia nhỏ sau đây:
1. Hệ thống thông tin và chẩn đoán:
+ Các loại đồng hồ chỉ báo
+ Các đèn cảnh báo
+ Các cảm biến cho đồng hồ và cảm biến báo nguy
+ Các giắc chẩn đoán và giắc kết nối dữ liệu
2. Hệ thống chiếu sáng:
+ Các đèn chiếu sáng
+ Các công tắc và rơle điều khiển
+ Các ECU đèn
+ Các cảm biến
3. Hệ thống gạt nước rửa kính:
+ Các môtơ gạt nước
+ Công tắc và rơle điều khiển

+ Cáp nối

1.2. CÁC BỘ PHẬN CƠ BẢN CỦA HỆ THỐNG ĐIỆN THÂN XE
Trước khi tìm hiểu các bộ phận cơ bản của hệ thống điện thân xe ta tìm hiểu khái
niệm mát thân xe. Trên ô tô, các cực âm của tất cả các thiết bị điện và âm ắc quy đều
được nối với các tấm thép của thân xe nhằm tạo nên một mạch điện. Chỗ nối các cực
âm vào thân xe gọi là mát thân xe. Mát thân xe làm giảm số lượng dây điện cần sử
dụng
1.2.1. Bối dây
Dây điện có chức năng nối các bộ phận điện của ô tô với nhau. Bối dây được chia
thành các nhóm như sau:
- Dây điện được mã màu
- Các chi tiết nối: Hộp nối, hộp rơle, giắc nối, bulông nối mát

7
1.2.1.1. Dây điện
Dây điện và cáp có 3 loại
Dây thấp áp (dây bình thường) loại này được dùng phổ biến trên ô tô bao gồm có
lõi dẫn điện và vỏ bọc cách điện
Dây cao áp (dây cao áp trong hệ thống đánh lửa) và cáp bao gồm lõi dẫn điện phủ
lớp cao su cách điện dày nhằm ngăn không cho điện cao áp bị rò rỉ.
Dây cáp được thiết kế để bảo vệ nó khỏi những nhiễu điện bên ngoài. Nó sử dụng
làm cáp ăng ten radio, cáp mạng CAN…
Hình 1.1: Sơ đồ dây điện trên xe
1.2.1.2. Các chi tiết nối
Để hỗ trợ việc nối các chi tiết, dây điện được tập trung tại một số phần trên xe
ôtô.
a. Hộp nối là một chi tiết mà ở đó các giắc nối của mạch điện được nhóm lại với nhau.
Thông thường nó bao gồm bảng mạch in liên kết các cầu chì, rơle với các bối dây
b. Các giắc nối (3) , giắc nối dây (4) và bulông nối mát (5) hình 1.2

mạch có 2 loại là tự khôi phục và khôi phục bằng tay (Hình 1.4)

10
Hình 1.4: Bộ tự ngắt
1.2.3. Công tắc và rơle (Hình 1.6)
Công tắc và rơle mở và đóng mạch điện nhằm tắt bật đèn cũng như vận hành các
hệ thống điều khiển.
Hình 1.5: vị trí công tắc và rơle trên ô tô

11
Nhóm công tắc và rơle được chia như trong hình 1.8
Hình 1.6: Các loại công tắc và rơ le
1. Công tắc vận hành trực tiếp bằng tay có
- Công tắc xoay : khóa điện (a. hình 1.6)
- Công tắc ấn : công tắc cảnh báo nguy hiểm (b. hình 1.6)
- Công tắc bập bênh : công tắc khóa cửa (c. hình 1.6)
- Công tắc cần : công tắc tổ hợp (d. hình 1.6)
2. Công tắc vận hành bằng cách thay đổi nhiệt độ hay cường độ dòng điện
- Công tắc phát hiện nhiệt độ (e. hình 1.6)
- Công tắc phát hiện dòng điện (f. hình 1.6)
3. Công tắc vận hành bằng sự thay đổi mức dầu
4. Rơle
- Rơle điện từ (rơle 4 chân) (g. hình 1.6)
- Rơle bản lề (rơle 5 chân) (h. hình 1.6)

12
CHƯƠNG 2: HỆ THỐNG CHIẾU SÁNG.
2.1. TỔNG QUAN HỆ THỐNG CHIẾU SÁNG.
2.1.1. Chức năng, yêu cầu, phân loại
Chức năng: hệ thống chiếu sáng nhằm đảm bảo đủ ánh sáng cho người lái xe và

chiếu
Dây tóc pha
Dây tóc cốt
Phần che
13
+ Hệ đèn châu Mỹ
Hình 2.2. Đèn hệ Mỹ
Đối với hệ này thì hai dây tóc ánh sáng xa và gần có hình dạng giống nhau và bố
trí ngay tại tiêu cự của chóa, dây tóc ánh sáng xa được đặt tại tiêu điểm của chóa, dây
tóc ánh sáng gần nằm lệch phía trên mặt phẳng trục quang học để cường độ chùm tia
sáng phản chiếu xuống dưới mạnh hơn. Đèn kiểu Mỹ luôn luôn có dạng hình tròn, đèn
đuợc chế tạo theo kiểu bịt kín.
Hiện nay hệ Mỹ còn sử dụng hệ chiếu sáng 4 đèn pha, 2 đèn phía trong (chiếu xa) lắp
bóng đèn một dây tóc công suất 37,5W ở vị trí trên tiêu cự của chóa, 2 đèn phía ngoài
lắp bóng đèn hai dây tóc, dây tóc chiếu sáng xa có công suất 35,7W nằm tại tiêu cự của
chóa, dây tóc chiếu sáng gần 50W lắp ngoài tiêu cự của chóa. Như vậy khi bật ánh
sáng xa thì 4 đèn sáng với công suất 150W, khi chiếu gần thì công suất là 100W.
Điều khiển mạch điện của hệ thống chiếu sáng cũng như các hệ thống khác trên
xe phụ thuộc vào cách cung cấp điện áp cho hệ thống có hai dạng điều khiển là điều
khiển dương và điều khiển âm
+ Điều khiển dương là kiểu mà các bóng đèn (tải điện) đã được nối âm sẵn
công tắc điều khiển nối dương hay không cho bóng đèn (tải). Ví dụ hình 2.3 là kiểu
điều khiển dương
Hình 2.3: Sơ đồ mạch điện đèn hậu điều khiển dương

Miền 2
Miền 1
Tiêu
điểm
Chùm sáng song song

tốt nghiệp không thể trình bày hết các phương án, chỉ giới thiệu hệ đèn tiêu biểu của
hãng TOYOTA.
2.2.1. Hệ thống đèn hậu (Hình 2.6).
Để nhận biết kích thước trước và sau xe
Có hai loại hệ thống đèn hậu: loại đèn hậu được nối trực tiếp vào công tắc điều
khiển đèn và loại có rơle đèn hậu.
- Loại nối trực tiếp
Khi công tắc điều khiển đèn được vặn về vị trí TAIL, thì các đèn hậu bật sáng.
- Loại có rơle đèn hậu
Khi công tắc điều khiển đèn vặn về vị trí TAIL rơle đèn hậu đóng cấp điện cho
các đèn hậu, đèn hậu sáng
Mạch điện đựơc thể hiện bằng đường màu đỏ trên hình 2.6.
Hình 2.6. Hệ thống đèn hậu

17
2.2.2. Hệ thống đèn đầu.
Đây là hệ thống cơ bản và quan trọng nhất trên xe, nhằm đảm bảo điều kiện làm
việc cho người lái ô tô nhất là vào ban đêm và bảo đảm an toàn giao thông. Đèn đầu
phải có cường độ sáng lớn nhưng không làm lóa mắt tài xế xe chạy ngược chiều. Đèn
đầu có hai chế độ: chiếu xa từ 180 – 250m và chiếu sáng gần từ 50 – 75m. Đèn đầu là
một trong những thiết bị tiêu thụ công suất lớn trên ô tô, ở chế độ chiếu xa là 45 –
70W, ở chế độ chiếu gần là 35 – 40W
Hệ thống đèn đầu bao gồm có đèn pha và các hệ thống phụ chỉ có một số nước
sử dụng như hệ đèn chạy ban ngày DRL, đèn sương mù .
Trong phần này trình bày các loại mạch đèn đầu sau loại không có rơle, loại
chỉ có rơle tổng đèn, loại có cả rơle tổng đèn và rơle chế độ và 2 hệ thống phụ hệ đèn
chạy ban ngày và đèn sương mù. Loại đèn pha tự động sẽ được giới thiệu vào mục 2.4.
Đèn pha tự động
2.2.2.1. Đèn pha loại không có rơle đèn đầu và không có rơle chế độ.
Loại này sử dụng 2 đèn pha loại bóng 2 dây tóc các bóng được cấp (+) sẵn ở

nằm trong cụm công tắc tổ hợp. Dòng điện cấp cho đèn pha không đi qua công tắc
điều khiển đèn pha mà đi qua rơle pha. Đèn báo nấc pha được mắc nối tiếp với dây tóc
đèn pha chiếu gần.
Hình 2.11: Sơ đồ mạch điều khiển loại có relay đèn pha và
không có rơle chế độ.
Nguyên lý hoạt động
- Nguyên lý hoạt động của đèn pha chiếu gần (Hình 1.12 ):
Khi công tắc tổng đèn dịch chuyển về vị trí HEAD công tắc pha /cốt ở vị trí
LOW rơle đèn pha đóng và đèn pha chiếu gần được bật sáng.

21
Hình 2.12: Sơ đồ mạch điện khi công tắc ở vị trí HEAD (LOW)
- Nguyên lý hoạt động của đèn pha chiếu xa (Hình 2.13):
Khi công tắc điều khiển đèn dịch chuyển về vị trí HEAD công tắc chế độ ở vị
trí HIGH rơle đèn pha bật lên và đèn pha chiếu xa được bật sáng và đèn chỉ báo trên
đồng hồ táp lô cũng bật sáng.
Hình 2.13: Sơ đồ mạch điện khi công tắc ở vị trí HEAD (HIGH)

22
- Nguyên lý hoạt động của đèn pha khi nháy pha (Hình 2.14):
Khi công tắc chế độ ở vị trí FLASH thì rơle đèn pha đóng các đèn chiếu xa
nháy sáng.
Hình 2.14: Sơ đồ mạch điện khi công tắc ở vị trí FLASH

23
2.2.2.3. Đèn pha loại có rơle đèn pha và rơle chế độ.
Mạch đèn pha loại này thuộc hệ đèn châu Mỹ. Trong mạch sử dụng 2 rơle, 1
rơle đèn pha (loại 4 chân) và 1 rơle chế độ (loại 5 chân 2 tiếp điểm), 2 bóng đèn pha
chiếu xa, 2 bóng đèn pha chiếu gần, 2 công tắc thuộc cụm công tắc tổ hợp.
Hình 2.15: Sơ đồ mạch điều khiển đèn có rơle đèn pha và rơle chế độ