Số hóa bởi Trung tâm Học liệu
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH
LÊ VĂN BÙI NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ,
CÔNG CHỨC CẤP XÃ HUYỆN TAM DƢƠNG
TỈNH VĨNH PHÚC
LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ
THÁI NGUYÊN - 2014
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu
i
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan rằng, số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn
"Nâng cao chất lương đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã huyện Tam
Dương, tỉnh Vĩnh Phúc" là trung thực, kết quả nghiên cứu của riêng tôi.
Các , số liệu sử dụng trong luận văn do UBND huyện Tam
Dương, Phòng Nội vụ huyện Tam Dương cung cấp và do cá nhân tôi thu thập
từ các báo cáo của Huyện, sách, báo, tạp chí và kết quả khảo sát do bản thân
tôi thực hiện,
.
Vĩnh Phúc, ngày tháng năm 2014
Tác giả luận văn Lê Văn Bùi
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu
ii
LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình thực hiện đề tài: "Nâng cao chất lương đội ngũ cán
bộ, công chức cấp xã huyện Tam Dương tỉnh Vĩnh Phúc" tôi đã nhận được
sự hướng dẫn, giúp đỡ, động viên của nhiều cá nhân và tập thể. Tôi xin được
bày tỏ sự cảm ơn sâu sắc nhất tới tất cả các cá nhân và tập thể đã tạo điều kiện
giúp đỡ tôi trong học tập và nghiên cứu.
DANH MỤC VIẾT TẮT vii
DANH MỤC BẢNG viii
MỞ ĐẦU 1
1. Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài 1
2. Mục tiêu nghiên cứu 3
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3
4. Đóng góp mới của đề tài 4
5. Bố cục của luận văn 4
Chƣơng 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ NÂNG CAO CHẤT
LƢỢNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ, CÔNG CHỨC CẤP XÃ 5
1.1. Cơ sở lý luận 5
1.1.1. Tổng quan về cán bộ, công chức và cán bộ, công chức cấp xã 5
1.1.2. Chất lượng, các tiêu chí đánh giá chất lượng cán bộ, công chức cấp xã . 13
1.1.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng cán bộ, công chức cấp xã 21
1.2. Cơ sở thực tiễn 25
1.2.1. Kinh nghiệm của tỉnh Lào Cai 25
1.2.2. Kinh nghiệm của tỉnh Đồng Tháp 27
1.2.3. Kinh nghiệm của tỉnh Thái Bình 30
1.2.4. Đúc rút những kinh nghiệm chung của các địa phương trong công tác
nâng cao chất lượng cán bộ, công chức cấp xã 31
Chƣơng 2. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 33
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu
iv
2.1 Các câu hỏi nghiên cứu của đề tài 33
2.2. Phương pháp nghiên cứu 34
2.2.1. Phương pháp thu thập thông tin 34
2.2.2. Phương pháp xử lý và tổng hợp thông tin 36
2.2.3. Phương pháp phân tích số liệu 37
3.4.3. Nguyên nhân 73
Chƣơng 4. GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG ĐỘI NGŨ CÁN
BỘ, CÔNG CHỨC CẤP XÃ HUYỆN TAM DƢƠNG, TỈNH
VĨNH PHÚC 75
4.1. Quan điểm, phương hướng, mục tiêu nâng cao chất lượng cán bộ, công
chức cấp xã huyện Tam Dương, tỉnh Vĩnh Phúc 75
4.1.1. Quan điểm 75
4.1.2. Định hướng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ công chức cấp xã
huyện Tam Dương 77
4.1.3. Mục tiêu 79
4.2. Các giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã
huyện Tam Dương tỉnh Vĩnh Phúc 81
4.2.1. Nâng cao hiệu quả công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ công
chức cấp xã 81
4.2.2. Nâng cao hiệu quả công tác bầu cử, tuyển dụng cán bộ, công chức
cấp xã 84
4.2.3. Nâng cao hiệu quả công tác chính sách với cán bộ công chức cấp xã 85
4.2.4. Hoàn thiện công tác đánh giá đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã
huyện Tam Dương 86
4.3. Kiến nghị 89
4.3.1. Kiến nghị với Nhà nước 89
4.3.2. Kiến nghị với tỉnh Vĩnh Phúc 90
4.3.3. Kiến nghị với huyện Tam Dương 90
KẾT LUẬN 91
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu
vi
TÀI LIỆU THAM KHẢO 92
PHỤ LỤC 95
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu
viii
DANH MỤC BẢNG
Bảng 3.1: Số lượng và cơ cấu cán bộ công chức cấp xã huyện Tam Dương
giai đoạn (2011 -2013) 50
Bảng 3.2: Cơ cấu cán bộ, công chức cấp xã theo giới tính 51
Bảng 3.3: Cơ cấu cán bộ công chức cấp xã theo độ tuổi 53
Bảng 3.4: Trình độ chuyên môn của đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã trên địa
bàn huyện Tam Dương 54
Bảng 3.5: Trình độ lý luận chính trị của đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã trên
địa bàn huyện Tam Dương 56
Bảng 3.6: Trình độ quản lý nhà nước của đội ngũ cán bộ công chức cấp xã
trên địa bàn huyện Tam Dương 57
Bảng 3.7: Chất lượng của đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã thông qua kỹ
năng giải quyết các công việc 58
Bảng 3.8: Phẩm chất đạo đức, lối sống của đội ngũ cán bộ công chức cấp xã
tại địa bàn huyện Tam Dương 60
Bảng 3.9: Thái độ trách nhiệm với công việc của đội ngũ cán bộ công chức
cấp xã 62
triển. Thực tiễn chỉ ra rằng, vấn đề quy hoạch, bầu cử, bổ nhiệm, tuyển dụng,
sử dụng, chế độ chính sách, đào tạo - bồi dưỡng, kiểm tra, đánh giá đối với
đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ,
công chức cấp xã, đảm bảo đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong thời kỳ mới,
thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước là vô cùng bức thiết. Trong
thời gian qua, công tác quản lý, đào tạo và bồi dưỡng cán bộ, công chức cấp
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu
2
dân, do dân và vì dân. Nội dung, phương pháp, cách làm trong xây dựng và
thực hiện chính sách cán bộ, công chức đã có nhiều đổi mới, tiến bộ, mở
rộng dân chủ, công khai trong xây dựng và thực hiện chính sách cán bộ. Đa
số cán bộ, công chức cấp xã phấn khởi và tin tưởng vào thành công của công
cuộc đổi mới đất nước, tham gia tích cực vào quá trình công nghiệp hóa,
hiện đại hóa đất nước, góp phần to lớn vào quá trình xây dựng và bảo vệ Tổ
quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
Trong những năm qua, đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã của tỉnh
Vĩnh Phúc nói chung và huyện Tam Dương nói riêng đã được tăng cường về
số lượng và chất lượng trên cơ sở thực hiện tốt công tác đại hội Đảng, bầu cử
Đại biểu HĐND, UBND, đại hội Mặt trận tổ quốc và các đoàn thể tại các xã,
thị trấn, liên tục tổ chức các kỳ thi tuyển công chức cấp xã để kịp thời bổ
sung vào các vị trí cán bộ, công chức còn thiếu tại các xã. Đội ngũ cán bộ,
công chức cấp xã được đào tạo - bồi dưỡng để nâng cao trình độ lý luận
chính trị, trau dồi kiến thức chuyên môn - nghiệp vụ, đồng thời được trang bị
kiến thức cơ bản về quản lý nhà nước, trình độ và năng lực lãnh đạo bước
đầu đã được nâng lên. Tuy nhiên, nhìn chung chất lượng đội ngũ cán bộ,
công chức cấp xã của huyện Tam Dương còn nhiều mặt hạn chế, cơ cấu đội
ngũ cán bộ, công chức cấp xã chưa thật sự phù hợp, công tác quy hoạch cán
bộ chưa có chiều sâu, tỷ lệ cán bộ, công chức nữ còn thấp, cơ chế hoạt động
3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
, công chức cấp xã
huyện Tam Dương được quy định tại Nghị định số 92/2009/NĐ-CP ngày 22
tháng 10 năm 2009.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu
4
3.2. Phạm vi nghiên cứu
- Về không gian: Đề tài nghiên cứu được thực hiện tại các xã, thị trấn
thuộc huyện Tam Dương, tỉnh Vĩnh Phúc.
- Về thời gian: Thời gian nghiên cứu từ năm 2011 - 2013
-
lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã huyện Tam Dương
-
.
4. Đóng góp mới của đề tài
, công chức cấp xã.
Đồng thời đúc rút kinh nghiệm từ thực tiễn công tác cán bộ cấp xã ở một số
địa phương.
.
.
5. Bố cục của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo,… nội
dung chính của luận văn được kết cấu thành 4 chương:
Chƣơng 1. Cơ sở lý luận và thực tiễn của việc nâng cao chất lượng
đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã;
Chƣơng 2. Phương pháp nghiên cứu;
Chƣơng 3. Thực trạng chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã
nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc
Công an nhân dân mà không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp và
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu
6
trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập của Đảng
Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội (sau đây gọi chung
là đơn vị sự nghiệp công lập), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách
nhà nước; đối với công chức trong bộ máy lãnh đạo, quản lý đơn vị sự
nghiệp công lập thì lương được bảo đảm từ quỹ lương đơn vị sự nghiệp công
lập theo quy định của pháp luật [23].
1.1.1.2. Khái niệm, hệ thống các chức danh cán bộ, công chức cấp xã
- Khái niệm cấp xã
Khái niệm cấp xã là một khái niệm ra đời khá lâu. Do vậy có rất nhiều
quan niệm khác nhau về cấp xã. Dưới đây, tác giả xin đưa ra một vài khái
niệm về cấp xã theo quan điểm hành chính.
Theo từ điển Bách khoa toàn thư thì đơn vị hành chính cấp xã là tên
gọi chung của các đơn vị hành chính thuộc cấp thấp nhất ở khu vực nông
thôn, ngoại thành, ngoại thị của Việt Nam. Thuật ngữ đơn vị hành chính cấp
xã đôi khi được dùng để chỉ toàn bộ cấp đơn vị hành chính thấp nhất của
Việt Nam, nghĩa là bao gồm cả xã phường, thị trấn.
Dưới góc độ quản lý hành chính thì hệ thống hành chính của nhà nước
ta hiện nay chia làm bốn cấp hoàn chỉnh: Trung ương, tỉnh, huyện, xã. Trong
đó cấp xã là cấp thấp nhất trong hệ thống hoàn chỉnh đó, nó là tên gọi chung
của chính quyền xã - phường - thị trấn.
- Khái niệm cán bộ cấp xã
Cán bộ xã, phường, thị trấn (sau đây gọi chung là cấp xã) là công dân
Việt Nam, được bầu cử giữ chức vụ theo nhiệm kỳ trong thường trực Hội
đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Bí thư, Phó Bí thư Đảng ủy, người đứng
+ Văn phòng- Thống kê;
+ Địa chính -xây dựng - đô thị- môi trường (đối với phường, thị trấn)
hoặc Địa chính-nông nghiệp- xây dựng- môi trường (đối với xã)
+ Tài chính - Kế toán;
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu
8
+ Tư pháp - Hộ tịch
+ Văn hóa - Xã hội.
- Về cơ cấu chức danh cán bộ, công chức trong bộ máy cấp xã:
Khối Đảng gồm 02 chức danh: Bí thư, Phó Bí thư.
Khối Nhà nước:
+ Hội đồng nhân dân cấp xã, gồm 2 chức danh: Chủ tịch HĐND, Phó
Chủ tịch HĐND. Trong đó một số xã Bí thư hoặc Phó Bí thư Đảng ủy kiêm
Chủ tịch HĐND.
+ Ủy ban nhân dân cấp xã, gồm có:
Bộ phận lãnh đạo UBND cấp xã, gồm: Chủ tịch UBND, Phó Chủ tịch
UBND (theo quy định của Chính phủ xã trên 8.000 dân, xã biên giới,
phường, thị trấn được bố trí 02 Phó Chủ tịch UBND, các xã còn lại bố trí 01
Phó Chủ tịch UBND).
Bộ phận công chức chuyên môn: Có 7 chức danh công chức, gồm:
Trưởng Công an, Chỉ huy trưởng quân sự, Văn phòng - Thống kê, Tư pháp -
Hộ tịch, Địa chính - xây dựng - đô thị - môi trường, Tài chính - Kế toán, Văn
hóa - Xã hội. Bình quân mỗi chức danh bố trí từ 01 đến 02 công chức thực
hiện công việc theo lĩnh vực quy định quản lý nhà nước ở địa phương.
Khối Đoàn thể: gồm 05 Trưởng đoàn thể (Ủy ban Mặt trận Tổ quốc,
Hội Liên hiệp Phụ nữ, Hội nông dân, Hội Cựu chiến binh, Đoàn Thanh niên
Cộng sản Hồ Chí Minh).
1.1.1.3. Vai trò của cán bộ, công chức cấp xã
vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển kinh tế - xã hội. Trong đó
“Cán bộ là nhân tố quyết định đến sự thành bại của cách mạng gắn liền với
vận mệnh của Đảng, của đất nước, của chế độ, là khâu then chốt trong công
tác xây dựng Đảng”[2, tr.34]. Đảng ta luôn coi cán bộ có vai trò quyết định
đối với sự nghiệp cách mạng. Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ
VII khẳng định trong công cuộc đổi mới của đất nước thì:
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu
10
Cán bộ hoặc thúc đẩy hoặc kìm hãm tiến trình đổi mới. Cán bộ nói
chung có vai trò rất quan trọng, cán bộ cơ sở nói riêng có vị trí nền tảng cơ
sở. Cấp cơ sở là cấp trực tiếp thực hiện mọi chủ trương đường lối của Đảng
và pháp luật của Nhà nước. Chất lượng và hiệu quả thực thi pháp luật một
phần được quyết định bởi sự triển khai ở cơ sở. Cấp cơ sở là cấp trực tiếp
gắn với quần chúng; tạo dựng phong trào cách mạng quần chúng. Cơ sở xã,
phường, thị trấn mạnh hay yếu một phần quan trọng phụ thuộc vào chất
lượng đội ngũ cán bộ xã, phường, thị trấn.
Trong hệ thống hành chính nhà nước hiện nay, chính quyền cấp xã có
vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng không chỉ trong cơ cấu tổ chức quyền lực
nhà nước mà còn là yếu tố chi phối mạnh mẽ đời sống chính trị, kinh tế, văn
hóa, xã hội của các cộng đồng dân cư và toàn thể nhân dân trong xã; là cầu
nối giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân, là mắt xích quan trọng trong cơ chế
thực hiện quyền lực nhân dân. Mọi chủ trương, chính sách, pháp luật của
Đảng và Nhà nước đều phải thực hiện ở cấp xã. Với vị trí nền tảng, vai trò
của cán bộ công chức, chính quyền cấp xã được thể hiện qua các mối quan
hệ: với đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước; với bộ
máy chính quyền; với công việc và với quần chúng nhân dân, cụ thể ở các
điểm cơ bản sau:
- Quan hệ giữa đường lối, nhiệm vụ chính trị với cán bộ công chức là
tinh thần cần kiệm, liêm chính trong tác phong làm việc, sinh hoạt.
+ Có trình độ hiểu biết về lý luận chính trị, quan điểm, đường lối của
Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước; có trình độ học vấn, chuyên môn,
đủ năng lực và đủ sức khỏe để làm việc có hiệu quả đáp ứng yêu cầu nhiệm
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu
12
vụ giao. Điều này thể hiện trực tiếp thông qua trình độ của cán bộ cấp xã về
lý luận chính trị, hoạt động tham gia nâng cao ý thức chính trị và học tập
nâng cao chuyên môn, học vấn ở các lớp được tỉnh, huyện hỗ trợ tổ chức.
1.1.1.5. Một số đặc điểm của cán bộ, công chức cấp xã
- Cán bộ, công chức cấp xã là những người gần dân, sát dân, gắn bó
với nhân dân. Có được sự hiểu biết về đường lối chính sách của Đảng và
Nhà nước, từ đó có vai trò quan trọng trong việc trực tiếp triển khai đường
lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước đến nhân dân, hướng dẫn
nhân dân trong xã thực hiện tốt các chính sách này. Cán bộ cũng là người
trực tiếp giải quyết tất cả các yêu cầu, quyền lợi chính đáng từ nhân dân, là
cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân.
- Cán bộ công chức cấp xã chủ yếu là người địa phương, sau quá trình
học tập, đào tạo về trình độ chuyên môn và nghiệp vụ và trải qua quá trình
rèn luyện thực tế, được bố trí, sắp xếp và các vị trí công tác phù hợp. Một số
chức danh được nhân dân bầu ra để lãnh đạo toàn xã. Do đó xét ở khía cạnh
nào đó cán bộ, công chức bị chi phối, ảnh hưởng rất nhiều bởi những phong
tục tập quán làng quê, những nét văn hóa bản sắc riêng đặc thù của địa
phương, của dòng họ.
- Đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã hiện nay có trình độ chuyên môn
hóa trong công việc chưa cao, các vị trí còn phải kiêm nhiệm nhiều công
việc. Điều này xuất phát từ thực tiễn số lượng cán bộ trong tổ chức chính
quyền còn chưa nhiều, mà các công việc phát sinh trong công tác hành chính,
ngũ này trong thực thi công vụ. Đây là loại lao động có tính chất đặc thù
riêng, xuất phát vị trí, vai trò của chính đội ngũ lao động này.
1.1.2.1. Sự cần thiết phải nâng cao chất lượng cán bộ, công chức cấp xã
Trước thực tế hoạt động hiện nay của chính quyền cấp xã, có thể thấy
được còn tồn tại các vấn đề chủ yếu về hiệu quả quản lý và thực hiện chính
sách. Có thể thấy rằng, có một số địa phương trong huyện vẫn tồn tại tỷ lệ hộ
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu
14
nghèo khá cao, kết quả phát triển kinh tế xã hội còn chưa đạt được mức kỳ
vọng của kinh tế toàn huyện. Điều này xuất phát một phần từ nguyên nhân
hạn chế của công tác quản lý và nguyên nhân sâu xa là do trình độ của cán
bộ, công chức cấp xã tại các địa phương có những hạn chế nhất định.
Không những thế, xu hướng phát triển của kinh tế xã hội cả nước nói
chung đang tạo ra những thách thức mới, đối với công tác lãnh đạo của Đảng
và Nhà nước, điều này đòi hỏi đội ngũ cán bộ các cấp nói chung và cấp xã
nói riêng cần phải không ngừng trao dồi kiến thức, tu dưỡng và rèn luyện
phẩm chất đạo đức, tinh thần cách mạng và kỹ năng làm việc, trình độ
chuyên môn, để có thể theo kịp với sự phát triển của đất nước.
Sự ảnh hưởng của nền kinh tế thị trường tới sự phát triển của mỗi địa
phương luôn có mặt trái, đó là sự xuống cấp của đạo đức, lối sống, coi trọng
giá trị đồng tiền hơn giá trị đạo đức. Điều này càng trở nên nghiêm trọng nếu
phát sinh trong đội ngũ cán bộ lãnh đạo nhân dân, vì ngay đến đội ngũ lãnh
đạo được đào tạo, rèn luyện, kiểm tra, đánh giá thường xuyên mà còn có
những biểu hiện như vậy, thì người dân sẽ càng dễ bị ảnh hưởng bởi lối sống
đó. Như vậy, công tác nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, trong đó có trình
độ lý luận chính trị, đạo đức, lối sống là cần thiết để đảm bảo cho công tác
phòng, chống tham nhũng, tuyên truyền nhân dân thực hiện các chính sách
của Đảng và Nhà nước.
học, tự nghiên cứu là cơ bản.
Thực tế đã cho thấy, hiện nay đại đa số cán bộ, đảng viên đều nhận
thức được việc học tập là quyền lợi và nhiệm vụ chính trị của mình; hiểu
theo cách khác học là tồn tại, lười học tập là đồng nghĩa với tụt hậu, thoái
hóa. Nhưng lại có một bộ phận nhỏ cán bộ, đảng viên còn thờ ơ, an phận, tự
mãn không quan tâm đến học tập nâng cao trình độ, thiếu cập nhật, thiếu
hiểu biết. Từ đó dẫn đến lệch lạc về tư tưởng, tâm trạng bi quan, dao động,
Copyright: Tài liệu đại học ©