Thị trường OTC tại Việt Nam
LỜI MỞ ĐẦU
Thị trường chứng khoán mới chỉ len lỏi vào Việt Nam trong một thời gian
ngắn nhưng ảnh hưởng của nó đến sự phát triển nền kinh tế nước nhà quả thật là không
nhỏ. Đồng hành cùng sự phát triển thị trường chứng khoán tập trung, thị trường chứng
khoán phi tập trung ( hay còn gọi là thị trường OTC) cũng dần xuất hiện và góp phần
tạo môi trường đầu tư tốt cho các nhà đầu tư. Không như sự phát triển của các thị
trường OTC ở những nước có nền kinh tế phát triển mạnh mẽ như ở Mỹ, Nhật hay Tây
Âu, OTC ở Việt Nam vẫn đang trong giai đoạn ban đầu và chưa thực sự phát triển. Điều
đó không chỉ phụ thuộc vào sự phát triển của nền kinh tế nước nhà mà còn xuất phát từ
bản chất của thị trường và sự quản lý của nhà nước. Với thực tế hiện tại , Việt Nam vẫn
chưa có được một cơ quan quản lý và kiểm soát một cách chặt chẽ giao dịch và trao đổi
buôn bán từ thị trường OTC. Đó cũng là một điều đáng lo ngại cho sự phát triển thị
trường OTC tại Việt Nam, đặt biệt là các nhà đầu tư vào thị trường chứng khoán. Em
thực hiện bài tiểu luận “ Thị trường OTC tại Việt Nam” nhằm mang lại một cái nhìn
tổng thể về thị trường OTC; đồng thời, đi vào tìm hiểu về thực trạng thị trường OTC
Việt Nam, nhận biết một cách khái quát về bản chất và tổng thể cơ chế thị trường OTC
nước nhà, đề cập đến những nét cơ bản về thị trường OTC trong thời gian hiện nay.
Trong quá trình thực hiện đề tài vẫn còn nhiều thiếu sót nên em rất mong nhận được sự
nhận xét từ phía thầy để em có thế hoàn thiện và phát triển đề tài trong tương lai.
NỘI DUNG
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ THỊ TRƯỜNG OTC
1.1. Khái niệm, đặc điểm
1.1.1. Khái niệm
Thị trường OTC ( Over The Counter Market), hay còn gọi là thị trường phi tập
trung, là thị trường được tổ chức không dựa vào một mặt bằng giao dịch cố định như thị
Trang 1
1
Thị trường OTC tại Việt Nam
trường sàn giao dịch (thị trường giao dịch tập trung), mà dựa vào một hệ thống vận hành
theo cơ chế chào giá cạnh tranh và thương lượng thông qua sự trợ giúp của các phương

lượng lớn chứng khoán sẵn sàng mua, bán với khách hàng nhằm định giá chứng khoán
cho thị trường.
 Tính năng động của giao dịch bên ngoài thị trường chính
Các công ty kinh doanh chứng khoán trên OTC có thể duy trì lượng chứng khoán
OTC tồn kho riêng cho mình mà không cần đăng kí tạo giá. Hoặc cũng có thể sẵn sàng
mua hay chào bán chứng khoán OTC cho chính tài khoản của họ bất cứ thời điểm nào
(position trading). Các công ty này có thể tuỳ ý chọn cách để thực hiện lệnh cho khách
hang của mình, giao dịch tự doanh bằng tài khoản công ty, hoặc giao dịch môi giới
hưởng hoa hồng bằng cách chỉ thu xếp mua bán cho tài khoản của khách hàng.
1.2. Vai trò của thị trường OTC trong nền kinh tế nói chung
 Hỗ trợ và thúc đẩy hoạt động sàn giao dịch chứng khoán
Với các đặc điểm nổi bật trên, thị trường OTC luôn thu hút các doanh nghiệp và các nhà
đầu tư tham gia. Việc mua bán chứng khoán một cách sôi động trên thị trường OTC có
tác động đến tâm lý nhà đầu tư khi tham gia vào thị trường giao dịch. Đồng thời, giá của
cổ phiếu trên thị trường OTC cũng là mức giá tham khảo cho nhiều doanh nghiệp và
nhà đầu tư khi lên sàn. Chính vì thế, thị trường OTC đã và đang có những tác động
mạnh mẽ tới sự phát triển thị trường chứng khoán chính thức.
 Tạo điều kiện cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ chưa đủ điều kiện niêm yết: Vì là thị
trường phi tập trung nên thị trường OTC không kén chọn chứng khoán như thị trường
chính thức. Đây chính là điều kiện tốt cho các doanh nghiêp vừa và nhỏ có thể huy động
vốn nhắm phát triển công việc kinh doanh. Đồng thời, các doanh nghiệp này còn có cơ
hội cọ xát, tăng kinh nghiệm trước khi bước vào thị trường giao dịch chính thức.
 Tạo môi trường linh hoạt cho các nhà đầu tư : Tham gia vào thị trường OTC đơn giản
hơn so với thị trường chính thức. Các nhà đầu tư có thể dễ dàng trong việc truy cập, trao
đổi thông tin. Do đó có thể tiết kiệm thời gian, chi phì và vẫn có thể thực hiện được việc
giao dịch một cách suôn sẻ
1.3. Sự khác biệt giữa thị trường OTC và thị trường sàn giao dịch
Sự khác biệt cơ bản giữa thị trường OTC và thị trường sàn giao dịch có thể ghi
nhận như sau:
Trang 3

tranh (bid - offer hay ask) liên tục giữa các nhà tạo giá. Các báo giá (quotations) đó
được đưa vào và thể hiện trên hệ thống làm bật ra giá tốt nhất cho thị trường
Việc thương lượng để có giá tốt nhất do các công ty CK, các nhà tạo giá (market
maker) thực hiện, họ có thể mặc cả với nhau trong một giao dịch. Mỗi thương vụ được
đưa ra khảo giá giữa nhiều nhà tạo giá khác nhau để tỡm giỏ tốt nhất (giỏ thu vào cao
hay thấp). Việc thông tin có thể bằng điện thoại, khi một công ty nhận được lệnh mua
hay bán của khách hàng, họ sẽ gọi đến các nhà tạo giá đảm nhận loại CK đó để thương
Trang 4
4
Thị trường OTC tại Việt Nam
lượng giá giao dịch cho khách. Kết quả mua bán cũng được quy định bắt buộc phải
thông tin.
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ THỊ TRƯỜNG OTC TẠI VIỆT NAM
2.1. Thị trường OTC Việt Nam giai đoạn đầu
Cũng như các nước đang phát triển trên thế giới, khi thị trường chứng khoán
trên sàn giao dịch chính thức phát triển mạnh mẽ thì thị trường OTC cũng dần khẳng
định vị thế của mình. Tuy nhiên, thật không dễ để có thể có được một thị trường OTC
vận hành một cách hiệu quả và tích cực, mang lại môi trường đầu tư ổn định như
Nasdaq (Mỹ). Trong thời gian đầu hình thành và hoạt động, thị trường OTC tại Việt
Nam cũng bộc lộ những đặc điểm nổi bật. Cụ thể:
2.1.1. Tồn tại nhưng chưa chính thức
Tính đến tháng 6 năm 2005, cả nước có gần 2000 doanh nghiệp nhà nước cổ
phần hoá và trên 3000 công ty cổ phần. Tổng vốn điều lệ của các công ty này hơn hơn
rất nhiều lần khối lượng vốn hoá trên thị trường chính thức. Không phải cổ phiếu của tất
cả các công ty cổ phần đều được mua bán, trao đổi thường xuyên mà chỉ có một ít trong
số đó được giao dịch. Có những loại cổ phiếu gần như không bao giờ được giao dịch,
nhưng có những loại cổ phiếu tuy chưa được niêm yết trên thị trường chính thức trên
sàn, nhưng chúng được giao dịch rất sôi động như cổ phiếu của các ngân hàng cổ
thương mại cổ phần Á Châu, Sài Gòn Thương Tín, Bánh kẹo Kinh đô, Vinamilk. Đây
chính là những cổ phiếu mà các nhà đầu tư có tổ chức, nhất là các quỹ đầu tư rất quan

2.2. Ảnh hưởng tích cực và tiêu cực từ thị trường OTC
2.2.1. Tích cực
 Cải thiện tính minh bạch trên thị trường
Có một điều ta có thể dễ dàng nhận thấy là việc quản lý OTC tập trung có áp
dụng các chế tài cần thiết sẽ giúp cải thiện tính minh bạch trên thị trường. Cụ thể, các
công ty đại chúng phải thực hiện nghĩa vụ công bố thông tin định kỳ và bất thường theo
Luật Doanh nghiệp như: báo cáo tài chính năm có kiểm toán, thông tin bất thường...
Điều đó sẽ giúp cho các nhà đầu tư hiểu rõ hơn về tình hình kinh doanh thực tế của
doanh nghiệp, điều đó chính là nhân tố quan trọng trong việc xem xét, định giá chính
xác doanh nghiệp nhằm tránh những rủi ro trong quá trình giao dịch và tạo điều kiện
bảo vệ quyền lợi cho các nhà đầu tư và tránh được các rủi ro trong quá trình giao dịch
chứng khoán OTC.
 Tạo điều kiện thực hành cho doanh nghiệp trước khi niêm yết
Trang 6
6
Thị trường OTC tại Việt Nam
Khi sàn OTC chính thức hoạt động, các tổ chức đăng ký giao dịch tại sàn ngoài việc có
thể dễ dàng huy động vốn thông qua phát hành cổ phiếu, còn là một bước đệm tập dượt
về công bố, quản trị, điều hành công ty trước khi chính thức niêm yết
cổ phiếu tại sàn HNX hoặc HoSE. Bên cạnh đó, đây cũng là một biện pháp PR hiệu quả
và kinh tế nhằm nâng cao hình ảnh doanh nghiệp trong mắt các nhà đầu tư, giúp doanh
nghiệp sẽ có rất nhiều lợi thế khi tiếp tục phát hành cổ phiếu. Thị trường chứng khoán
tập trung thật sự là một thử thách lớn đối với các doanh nghiệp, thế nên việc tạo nền
tảng từ thị trường OTC càng mang lại cho doanh nghiệp nhiều kinh nghiệm và có được
những tiền để vững chắc trước khi niêm yết.
 Cơ hội tiềm năng cho các nhà đầu tư
Thị trường chứng khoán Việt Nam luôn là kênh đầu tư hấp dẫn đối với các nhà
đầu tư và doanh nghiệp nước ngoài kể cả ở những thời điểm nền kinh tế có dấu hiệu
chựng lại. Dòng tiền tiềm năng đổ vào thị trường ở mức cao thể hiện qua số dư tiền gửi
tại các công ty chứng khoán. Khó khăn lớn nhất trên thị trường OTC chính là khoảng