LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan rằng:
Số liệu và kết quả nghiên cứu trong báo cáo này là trung thực và chưa
từng sử dụng và công bố trong bất kì công trình nghiên cứu nào khác.
Mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện báo cáo này đã được sự cảm ơn và
các thông tin trích dẫn trong báo cáo đều được ghi rõ nguồn gốc.
Hà Nội, ngày 04 tháng 06 năm 2014
Tác giả báo cáo
Trần Lê Vũ Long
i
LỜI CẢM ƠN
Trong suốt quá trình nghiên cứu thực hiện khóa luận tốt nghiệp,
ngoài sự nổ lực của bản thân, tôi đã được rất nhiều sự giúp đỡ của các cá
nhân tập thể.
Trước hết, tôi xin chân thành cảm ơn toàn thể thầy cô giáo trường
Đại Học Nông Nghiệp Hà Nội, các thầy cô giáo trong khoa Kinh tế &
PTNT đã trang bị cho tôi những kiến thức cơ bản và những định hướng
đúng đắn trong học tập và tu dưỡng đạo đức, tạo tiền để tốt để chúng tôi
học tập và nghiên cứu.
Đặc biệt tôi xin tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới thầy giáo CN.Đặng Xuân Phi
đã dành nhiều thời gian tận tình chỉ bảo, hướng dẫn tôi trong suốt quá trình
thực hiện báo cáo khóa luận tốt nghiệp này.
Tôi xin chân thành cảm ơn UBND và nhân dân xã Cẩm Hưng, huyện
Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh đã tạo mọi điều kiện thuận lợi giúp đỡ tôi trong quá
trình nghiên cứu tại địa phương.
Cuối cùng, tôi xin chân thành cảm ơn người thân, gia đình và bạn bè đã
giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi tiến hành và hoàn thành nghiên cứu này.
Hà Nội, ngày 04 tháng 06 năm 2014
Tác giả báo cáo
Trần Lê Vũ Long
ii
tả, kiết lỵ, bệnh đau mắt hột, các bệnh về da đông thời tỷ lệ số học sinh đến
trường cao hơn trước. Về mặt môi trường dự án đã góp phần cải thiện điều
kiện môi trường nơi đây, tình trạng ô nhiễm đất, ô nhiễm nước, ô nhiễm
không khí giảm một cách đáng kể so với trước khi thực hiện dự án.
Từ thực tiễn trên, tôi đưa ra một số giải pháp: thứ nhất là xã hội hóa về
vệ sinh môi trường cần được chú trọng và được triển khai rộng rãi hơn nữa.
Đẩy mạnh ứng dụng của công nghệ biogas. Thứ hai là phối hợp , lồng ghép
công tác giáo dục vệ sinh môi trường vào trong các chương trình phát triển
kinh tế- xã hội, y tế, giáo dục, KHHGĐ của xã, giải pháp về chính sách. Cuối
cùng là ngoài vốn viện trợ thì chính quyền địa phương cần kêu gọi thêm các
cá nhân, cơ quan, tổ chức hỗ trợ để nhân rộng mô hình xây dựng nhà vệ sinh
tới được với nhiều người dân hơn.
iv
MỤC LỤC
!"#$
%&'#()*
**+,-./01-21.345617*
*89.:;<,=-;,.><8
*8*9.:;< <,=8
*889.:;<.91-?@
*@A1BC,=70-DE,=-;,.><@
*@*A1BC,=,=-;,.><@
*@8%-DE,=-;,.><@
%&FG#HIJ#)!!KL$MNOPQR
.#6^-+4.D,-E‚1lBƒ,=}i
V8_,-=_-`<b<d6Ec1^,-12| p-]|E‚1lBƒ,=.34ef_, ohef,=,-7`X,-1D p
qEB,=|-<h`,qEM<h;,|1‡,-7ˆ,-u*
V8*_,-=_-`<b<d^,-12.34ef_,u*
V88_,-=_-`<b<d p-]ug
L<456<1l4141-/hl‰,=Šg{
V8@_,-=_-`<b<dE‚1lBƒ,=.34ef_,gi
V@]1XA=d0-_0,o,=.4n-`<b<d-nD15],=7 /1ZBC,=.34ef_,{†
V@*Mp-]-a46`X,-E‚1lBƒ,={†
vi
V@8%-A-C0Z•,==-‹0.‚,=1_.=_ne9.`X,-E‚1lBƒ,=7n1ln,=._. BW,=1lx,-0-_1
1l?,^,-12| p-]h12=_ne9..34 p{*
V@@#6Ec1,=<•,A,5Œ<1B{8
V@V-+,-X_ {8
%&#$#H$r{V
}*21Z<\,{V
}82,,=-v{u
}8*-+,-b<h6,5v40-BW,={u
}88-7,Bk.{g
HK{{
vii
DANH MỤC BẢNG BIỂU
!"#$
%&'#()*
@8@_. ‡:;<0-o,€ 5_,-=_-`<b<d^,-12| p-]VV
%&#$Lst}†
V*-f.1lD,=.34ef_,}†
V**c.5?E^,-12.34-]5BC.^-dnX_11l;,5v4w7, p}†
V*8c.5?E.34-]1lBk.^-.aef_,}@
V*@_.^21b<denef_,E4,=ZD}V
4#6^-+4.D,-^,-12}V
w#6^-+4.D,- p-]}g
.#6^-+4.D,-E‚1lBƒ,=}i
V8_,-=_-`<b<d6Ec1^,-12| p-]|E‚1lBƒ,=.34ef_, ohef,=,-7`X,-1D p
qEB,=|-<h`,qEM<h;,|1‡,-7ˆ,-u*
V8*_,-=_-`<b<d^,-12.34ef_,u*
ix
V88_,-=_-`<b<d p-]ug
L<456<1l4141-/hl‰,=Šg{
V8@_,-=_-`<b<dE‚1lBƒ,=.34ef_,gi
V@]1XA=d0-_0,o,=.4n-`<b<d-nD15],=7 /1ZBC,=.34ef_,{†
V@*Mp-]-a46`X,-E‚1lBƒ,={†
V@8%-A-C0Z•,==-‹0.‚,=1_.=_ne9.`X,-E‚1lBƒ,=7n1ln,=._. BW,=1lx,-0-_1
1l?,^,-12| p-]h12=_ne9..34 p{*
V@@#6Ec1,=<•,A,5Œ<1B{8
V@V-+,-X_ {8
%&#$#H$r{V
}*21Z<\,{V
}82,,=-v{u
}8*-+,-b<h6,5v40-BW,={u
}88-7,Bk.{g
HK{{
x
DANH MỤC HÌNH,SƠ ĐỒ
@*@6<^`,^,-12| p-]8{
@8%-BW,=0-_0,=-;,.><@}
@8*-m,5?E7 m,E~<@}
@88=<•,XAZ`<@u
@88%-BW,=0-_00-o,€ 7 •Z[XAZ`<@g
@88%-BW,=0-_05_,-=_1_.5],=E‚1lBƒ,=„…V†
%-BW,=0-_05_,-=_-`<b<dE‚1lBƒ,=.34`. ohef,=,-7`X,-,‚,=1-‚,1D pqE
B,=V@
@8@_. ‡:;<0-o,€ 5_,-=_-`<b<d^,-12| p-]VV
%&#$Lst}†
V*-f.1lD,=.34ef_,}†
V**c.5?E^,-12.34-]5BC.^-dnX_11l;,5v4w7, p}†
V*8c.5?E.34-]1lBk.^-.aef_,}@
V*@_.^21b<denef_,E4,=ZD}V
4#6^-+4.D,-^,-12}V
w#6^-+4.D,- p-]}g
.#6^-+4.D,-E‚1lBƒ,=}i
V8_,-=_-`<b<d6Ec1^,-12| p-]|E‚1lBƒ,=.34ef_, ohef,=,-7`X,-1D p
qEB,=|-<h`,qEM<h;,|1‡,-7ˆ,-u*
V8*_,-=_-`<b<d^,-12.34ef_,u*
V88_,-=_-`<b<d p-]ug
L<456<1l4141-/hl‰,=Šg{
V8@_,-=_-`<b<dE‚1lBƒ,=.34ef_,gi
V@]1XA=d0-_0,o,=.4n-`<b<d-nD15],=7 /1ZBC,=.34ef_,{†
xii
V@*Mp-]-a46`X,-E‚1lBƒ,={†
V@8%-A-C0Z•,==-‹0.‚,=1_.=_ne9.`X,-E‚1lBƒ,=7n1ln,=._. BW,=1lx,-0-_1
1l?,^,-12| p-]h12=_ne9..34 p{*
V@@#6Ec1,=<•,A,5Œ<1B{8
V@V-+,-X_ {8
cận vệ sinh vẫn còn rất thấp. Theo báo cáo của Chương trình Mục tiêu Quốc
gia nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn năm 2010 tỷ lệ hộ gia đình có
nhà tiêu hợp vệ sinh ở khu vực nông thôn nước ta chỉ mớiđạt 70%. Theo
Unicef, số người dân Việt Nam không sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh là
26,2%.Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, hiện nay nước ta còn có 4% dân
số phóng uế trực tiếp ra môi trường bên ngoài và 16% dân số cả nước đang sử
dụng loại nhà tiêu không cách ly được nguồn phân với môi trường xung
quanh (Lê Văn Căn, 2003).Như vậy số hộ dân nông thôn Việt Nam có nhà
tiêu hợp vệ sinh còn thấp làm cho Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ về vệ
sinh môi trường vào năm 2015 khó lòng đạt được.
Để kiểm chứng Nước sạch và vệ sinh môi trường là một trong những
vấn đề được quan tâm không chỉ ở phạm vi một quốc gia, một khu vực mà
đang là vấn đề được quan tâm trên phạm vi toàn cầu. Các chuyên gia cho
rằng nhà vệ sinh nói riêng và điều kiện vệ sinh nói chung là những vấn đề
quan trọng trong quá trình phát triển của đất nước, và trong một số trường
hợp nó còn quan trọng hơn cả vấn đề phát triển.“ Phát triển không chỉ giới
hạn ở việc có nhiều có thêm nhiều nhà cao tầng, nhiều máy bay, nhiều xe
hơi. Phát triển còn có nghĩa là ngày càng có nhiều người được tiếp cận với
các điều kiện vệ sinh cơ bản để cải thiện chất lượng cuộc sống” – ông S.P.
Srivastava, nhà khoa học xã hội tại Đại học Lucknow, Ấn Độ, tuyên bố
(Th.s Lê Anh Tuấn, 2005).
1
Khu vệ sinh nghèo nàn trở thành gánh nặng to lớn đối với xã hội.Nó
gây ra những ảnh hưởng tiêu cực đến kinh tế, xã hội, môi trường cho cộng
đồng dân cư sống ở đó. Ở Việt Nam trên 70% dân số sống tập trung ở các
vùng nông thôn, vùng núi, hải đảo là những nơi có điều kiện vệ sinh nghèo
nàn, và chỉ có 50% số hộ gia đình ở nông thôn có nhà vệ sinh hợp vệ sinh.
Điều này dẫn đến một tỷ lệ các bệnh truyền nhiễm cao ở nông thôn.
Cẩm Hưng là một xã nằm phía Tây Nam của huyện Cẩm Xuyên với
nền kinh tế chủ yếu là nông nghiệp, thu nhập bình quân đầu người thấp, nhiều
đến dự án xây dựng nhà vệ sinh nông thôn ở xã Cẩm Hưng, huyện Cẩm
Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh, và những ảnh hưởng tích cực của dự án tới đời sống của
các hộ dân.
•Các hộ gia đình nằm trong dự án xây dựng nhà vệ sinh tại xã Cẩm
Hưng.
•Các cơ quan chức năng có liên quan đến địa bàn của dự án( Cơ quan
chính quyền xã).
1.3.2 Phạm vi nghiên cứu
• Phạm vi về không gian: Địa bàn nghiên cứu xã Cẩm Hưng huyện Cẩm
Xuyên tỉnh Hà Tĩnh.
• Phạm vi về thời gian nghiên cứu:
- Từ 23/01/2014 đến 23/05/2014
- Các thông tin công bố từ 2007 – 2013
• Phạm vi về nội dung:Đánh giá hiệu quả của dự án xây dựng nhà vệ sinh
nông thôn bao gồm hiệu quả kinh tế, xã hội, môi trường.
3
PHẦN II. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ ĐÁNH GIÁ HIỆU
QUẢ KINH TẾ, XÃ HỘI, MÔI TRƯỜNG CỦA DỰ ÁN XÂY DỰNG
NHÀ VỆ SINH NÔNG THÔN
2.1Cơ sở lý luận của đề tài
2.1.1 Một số khái niệm có liên quan
Khái niệm về đánh giá hiệu quả
Hiệu quả của dự án đầu tư là phạm trù kinh tế xem xét tính khả thi của
dự án tức là so sánh giữa các kết quả đạt được của dự án đầu tư với các chi
phí bỏ ra để có kết quả đó trong một thời kỳ nhất định.
Hiệu quả kinh tế (tính thành tiền)
Là hiệu số hoặc tỷ số so sánh giữa tổng giá trị kinh tế thu được ở đầu ra
(giá trị kinh tế của các sản phẩm khoa học công nghệ) do các kết quả nghiên
cứu tạo ra ở thời điểm đánh giá xác định hiệu quả với tổng chi phí đầu vào
(nhân lực, kinh phí, nguyên vật liệu, khấu hao phương tiện và cơ sở vật chất,
xuất. Dưới đường năng lực sản xuất là không có hiệu quả vì sử dụng không
đầy đủ năng lực sản xuất. Ngoài đường năng lực sản xuất là không khả thi.
Như vậy, ta có thể nhấn mạnh mấy vấn đề cơ bản về hiệu quả kinh tế
theo quan điểm kinh tế học vi mô:
- Tất cả những quyết định sản xuất cái gì trên đường giới hạn năng lực
sản xuất là có hiệu quả vì nó tận dụng hết nguồn lực.
- Số lượng hàng háo đạt trên đường giới hạn của năng lực sản xuất càng
lớn càng có hiệu quả cao.
- Sự thỏa mãn tối đa về mặt hàng, chất lượng, số lượng hàng hóa theo
nhu cầu thị trường trong giới hạn cảu đường năng lực sản xuất cho ta đạt
được hiệu quả kinh tế cao nhất.
5
- Kết quả trên một đơn vị chi phí càng lớn hoặc chi phí trên một đơn vị
kết quả càng nhỏ thì hiệu quả kinh tế càng cao.
Sự đạt được hiệu quả kinh tế cao nhất trong khoảng thời gian ngắn nhất
cho ta khả năng tăng trưởng kinh tế nhanh và tích lũy lớn. Hiệu quả kinh tế là
tiêu chuẩn cao nhất của mọi sự lựa chọn kinh tế của các doanh nghiệp trong
nền kinh tế thị trường.
Hiệu quả xã hội
Thể hiện qua mức độ đóng góp của công tình nghiên cứu vào quá trình
giải quyết các vấn đề xã hội đặt ra trong từng thời kỳ phát triển xã hội cụ thể,
thúc đẩy việc phát triển xã hội (về con người, cộng đồng, giáo dục, nâng cao
chất lượng và mức sống của các tầng lớp dân cư, môi trường v.v…). Hiệu quả
xã hội có thể đánh giá qua so sánh tổng chi phí đầu tư cho công trình nghiên
cứu với mức độ đóng góp và phạm vi tác động vào quá trình giải quyết các
vấn đề xã hội khác nhau
Hiệu quả xã hội là loại hiệu quả xét đến một cách tổng thể các tác động
của kết quả nghiên cứu vào xã hội:
- Tác động nâng cao dân trí
- Tác động xóa đói giảm nghèo
Phải đảm bảo tính khoa học và thực tiễn khi đánh giá hiệu quả của dự án.
Tùy theo góc độ và mục tiêu phân tích hiệu quả của dự án mà người ta
đánh giá hiệu quả dự án theo 2 cách khác nhau: đó là phân tích hiệu quả tài
chính và phân tích hiệu quả kinh tế. Mặc dù, phân tích hiệu quả tài chính và
hiệu quả kinh tế đều dựa trên so sánh các lợi ích thu được và các chi phí phải
bỏ ra. Song chúng vẫn khác nhau ở nhiều điểm như :
-Phân tích hiệu quả tài chính chỉ đứng trên góc độ của nhà đầu tư, còn
phân tích hiệu quả kinh tế đứng trên góc độ của toàn bộ nền kinh tế. Do đó,
trong phân tích hiệu quả tài chính chỉ xem xét những khoản lợi ích và chi phí
trực tiếp mà chủ đầu tư nhận được hay phải bỏ ra và tính toán các chỉ tiêu
7
hiệu quả trực tiếp do chính sách, hay hoạt động của dự án mang lại. Nếu chi
phí này lớn hơn so với lợi ích mang lại cho họ thì dự án đó được coi là không
có hiệu quả. Nếu chi phí bằng với lợi ích mang lại cho họ thì dự án này được
coi là hòa vốn. Nếu lợi ích mang lại cho họ lớn hơn chi phí bỏ ra thì dự án
được coi là có hiệu quả. Và phân tích hiệu quả tài chính không tính đến chi
phí và lợi ích của dự án ảnh hưởng đến cộng đồng, đến môi trường ….
Còn trong phân tích hiệu quả kinh tế, lợi ích và chi phí được xem xét
trên góc độ của toàn bộ nền kinh tế, xã hội. Vì vậy, phân tích hiệu quả kinh tế
không chỉ xem xét những chỉ tiêu hiệu quả trực tiếp do hoạt động của dự án
mang lại mà còn xem xét cả hiệu quả gián tiếp do hoạt động dự án mang lại.
Như vậy, phân tích hiệu quả tài chính chỉ xem xét hiệu quả của dự án dưới
góc độ vi mô, còn phân tích hiệu quả kinh tế xem xét hiệu quả của dự án dưới
góc độ vĩ mô.
Do đứng trên góc độ của nhà đầu tư nên mục tiêu của phân tích hiệu
quả tài chính là tối đa hóa lợi nhuận. Phân tích hiệu quả tài chính giúp cho
nhà đầu tư lựa chọn được dự án có lợi nhuận cao nhất. Hiệu quả tài chính là
mối quan tâm hàng đầu của các nhà đầu tư.
Do đứng trên góc độ nền kinh tế , phân tích hiệu quả kinh tế chỉ ra sự
đóng góp của dự án đối với các mục tiêu phát triển của đất nước. Bởi vậy,
nhập, giảm chi phí sản xuất cho các hộ gia đình ở nông thôn.
Theo Lê Văn Căn (2003), tận dụng nguồn chất thải của con người
dùng làm thức ăn để nuôi cá, nuôi trùn cho gà, vịt…. hay làm phân compost
dùng cho bón cây thay thế cho phân bón hóa học độc hại và giá thành cao. Từ
9
đó, giúp các hộ gia đình vừa tiết kiệm chi phí trong trồng trọt và chăn nuôi,
vừa đem lại hiệu quả kinh tế cao, làm gia tăng thu nhập cho các hộ gia đình,
cải thiện điều kiện sống.
Thành phần nito, photpho, kali trong phân và nước tiểu là khá cao hơn
hẳn phân gia súc, nước thải trong đất tự nhiên.Lượng nước chiếm tỷ lệ
khoảng 70 - 85% khối lượng phân. Trong phân người lượng Carbon gấp 6 ÷
10 lần lượng Nitơ (C/N = 6 ÷ 10), nếu so sánh với tỷ số C/N thích hợp cho
quá trình sinh học trong khoảng 20 ÷ 30 thì C/N trong phân người là thấp
hơn. Tỷ lệ này có thể điều chỉnh nếu ta có phương pháp ủ phân hay lên men
yếm khí thích hợp. Chính vì vậy các hộ nông dân có thể sử dụng chất thải
người đã tự hoại, đặc biệt là nước tiểu, để làm phân bón cho cây trồng hoặc
dùng để nuôi cá, nuôi giun đất…
Trong một dự án về nhà tiêu sinh thái VinaSanres, Viện Pasteur Nha
Trang đã phân tích thành phần N, P và K trung bình lần lượt trong nước tiểu
(của 10 người thuộc các gia đình nông dân tại Cam Ranh ở các độ tuổi khác
nhau) là 4,6 - 0,4 - 4,2 g/l. Theo tính toán, mỗi năm một hộ có 5 người sẽ thải
ra một lượng đạm tương đương với 25 kg urê tinh khiết hoặc 43 kg amoni
sunfat (SA) tinh khiết, chưa kể lượng Kali à Photpho đi cùng. Nitơ trong nuớc
tiểu nằm dưới dạng urê và amoni là dạng mà cây trồng dễ dàng hấp thu.
10
Nguồn: Sự tổng hợp từ điều tra 2014
Hình 2.1: Sơ đồ về việc tái sử dụng chất thải của con người
Các chất thải của con người sau khi được thu gom, xử lí bằng phương
pháp ủ tạo thành phân bón hữu cơ bón cho cây trồng . Nó có tác dụng cung
cấp nguồn dinh dưỡng tổng hợp cho đất như: đạm, lân, kali, canxi, magne, lưu
Copyright: Tài liệu đại học ©