Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Vai trò và tác dụng của công tác quản trị tài chính trong
doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Việt nam
mở đầu
Sau 15 năm thực hiện công cuộc đổi mới,thực hiện mở cửa nền kinh
tế,chuyển từ cơ chế kinh tế kế hoạch hoá tập trung sang cơ chế thị trờng có sự định
hớng của nhà nớc theo định hớng xã hội chủ nghĩa,bộ mặt kinh tế xã hội Việt nam
đã có nhiều khởi sắc.Đóng góp vào thành tựu chung đó có một phần không nhỏ
của hệ thống các doanh nghiệp vừa và nhỏ.Với việc ban hành Luật công ty và Luật
doanh nghiệp t nhân năm 1990,sự tồn tại của các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Việt
nam đã chính thức đợc thừa nhận với t cách là một thực thể kinh tế,một tế bào của
nền kinh tế quốc dân.Đặc biệt,gần đây nhất,tại kỳ họp thứ 6 quốc hội khoa IX ngày
12 tháng 6 năm1999 đã thông qua Luật doanh nghiệp,thay thế cho Luật công ty và
Luật doanh nghiệp t nhân trớc đây,tạo thêm nhiều đIều kiện thông thoáng hơn cho
các doanh nghiệp Việt nam nói chung và doanh nghiệp vừa và nhỏ nói riêng.Tuy
nhiên,bên cạnh những lợi thế của mình,các doanh nghiệp vừa và nhỏ Việt nam vẫn
còn gặp phải nhiều khó khăn khiến cho loại hình doanh nghiệp này cha thể phát
huy đợc hết tiềm năng vốn có của nó.Chính vì vậy,xét trên tầm vĩ mô,việc nhà nớc
nghiên cứu,ban hành chính sách,pháp luật và các biện pháp cụ thể để hỗ trợ sự phát
triển của các doanh nghiệp vừa và nhỏ là một việc làm cần thiết nhằm tạo điều kiện
cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ đóng góp nhiều hơn nữa cho nền kinh tế Việt
nam.Bên cạnh đó,về phía các doanh nghiệp cũng cần phải nỗ lực hơn nữa về mọi
mặt để tự hoàn thiện mình và vơn lên giành thắng lợi trong cạnh tranh,đáp ứng xu
thế hội nhập của nền kinh tế thế giới.
Đề tài này trình bày một số vấn đề cơ bản về công tác quản trị tài chính
trong doanh nghiệp vừa và nhỏ,thông qua đó làm nổi bật những vai trò và tác dụng
của công tác này trong doanh nghiệp,nhằm làm cho các nhà quản trị,các chủ sở
hữu doanh nghiệp nhận thức rõ hơn về tầm quan trọng của hoạt động này,từ đó có
các biện pháp chủ dộng và quản trị có hiệu quả hơn hoạt động tài chính,góp phần
nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp mình.Vì khả năng tài chính hạn
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368

Hoạt động tài chính doanh nghiệp là một trong những nội dung cơ bản trong
hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp nói chung và doanh nghiệp vừa và nhỏ nói
riêng.
"Hoạt động tài chính là quá trình tìm tòi,nghiên cứu các nguồn lực nhằm
biến các lợi ích dự kiến thành hiện thực trong một khoảng thời gian đủ dài trong t-
ơng lai.Đó là quá trình dự toán vốn đầu t và quyết định đầu t dài hạn;phân
tích,đánh giá rủi ro ảnh hởng tới qui môvà thời hạn các dòng tiền trong tơng lai."
(2)
Hoạt động tài chính doanh nghiệp cũng có mục đích giống nh các hoạt động
khác của doanh nghiệp đều nhằm đạt đợc các mục tiêu chung của doanh
nghiệp.Trong doanh nghiệp vừa và nhỏ,do đặc điểm về kinh tế,kỹ thuật,tổ chức và
quản lý có những nét đặc thù so với doanh nghiệp lớn nên quản lý tài chính doanh
nghiệp vừa và nhỏ cũng có những nét riêng biệt.
Có thể khái quát hoạt động tài chính doanh nghiệp theo sơ đồ sau:(hình 1)
Phân tích sơ đồ ở hình 1 có thể thấy hoạt động tài chính doanh nghiệp bao
gồm các dòng và các dự trữ tài chính.Quan hệ giữa các dòng và các dự trữ tài chính
là nền tảng của hoạt động tài chính doanh nghiệp.Sự chuyển hoá không ngừng giữa
các dòng và các dự trữ tài chính đợc thể hiện trong các báo cáo tài chính của doanh
nghiệp.
Trong nền kinh tế hàng hoá tiền tệ,điều kiện tiền đề để các doanh nghiệp có
thể tiến hành đợc các hoạt động kinh doanh nhằm đạt mục tiêu đặt ra là phải có
1
Quản trị tài chính doanh nghiệp vừa và nhỏ - PTS Vũ Duy Hào.NXB Thống kê - Hà nội 1998 - Tr 5
2
Quản trị tài chính doanh nghiệp vừa và nhỏ - PTS Vũ Duy Hào.NXB Thống kê-Hà nội 1998 Tr 9
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
một số lợng vốn nhất định.Muốn có vốn,doanh nghiệp cần phải tìm đợc cho mình
các nguồn tài trợ phù hợp.Và khi đã có vốn,doanh nghiệp sẽ tiến hành ký kết các
hợp đồng mua sắm nguyên vật liệu,đầu t trang thiết cần thiết để tiến hành hoạt
động theo chơng trình kế hoạch đã vạch ra.Tại một thời điểm nhất định,tổng tài sản

bán
Chi
phí
bán
hàng
Chi
phí
quản
lý
Thuế
Chi
phí
chun
g
Gía
thành
tiêu
thụ
Chi phí
hoạt
động
kinh
doanh
Lãi
sau
thuế
Doan
h thu
bán
hàng

Quản trị tài chính doanh nghiệp có các nội dung chủ yếu sau:
1. Huy động đủ nguồn tài chính cho doanh nghiệp với chi phí thấp nhất
2. Sử dụng tiết kiệm,có hiệu quả các nguồn vốn kinh doanh
3. Chính sách phân phối
4. Phân tích tài chính và hoạch định tài chính
3.3.Chức năng của quản trị tài chính doanh nghiệp
Thông qua việc giải quyết các mối quan hệ tài chính của doanh nghiệp với
môi trờng kinh doanh,giúp doanh nghiệp xác định nhu cầu các yếu tố đầu vào,xác
định khả năng cung ứng các sản phẩm(hàng hoá và dịch vụ)đầu ra;tạo điều kiện
cho doanh nghiệp chủ động huy động đủ,kịp thời nguồn vốn phục vụ kinh doanh
và sử dụng linh hoạt các công cụ huy động vốn;xác định chĩnh xác giá trị của
doanh nghiệp trên thơng trờng,nhằm thúc đẩy doanh nghiệp không ngừng hoàn
thiện các phơng thức kinh doanh để đạt hiệu quả cao hơn.Nh vậy,quản trị hoạt
động tài chính doanh nghiệp có chức năng cơ bản là huy động và sử dụng có hiệu
Giám đốc SX-
kỹ thuật
Giám đốc
tài chính
Giám đốc
nhân sự
Giám đốc
Marketing
Kế toán tr-
ởng
Nhân viên
kế toán
Nhân viên
kiểm toán
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
quả mọi nguồn phù hợp với yêu cầu của hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh

biên.NXB Thống kê Hà nội - 2001.
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
4.Mối quan hệ tài chính của doanh nghiệp với môi trờng kinh doanh
Thực chất hoạt động tài chính doanh nghiệp tập trung chủ yếu vào việc xác
lập và sử dụng một cách có hiệu quả các nguồn vốn cho hoạt động sản xuất kinh
doanh của doanh nghiệp trong thời kỳ ngắn hạn và dài hạn.Do đó,hoạt động tài
chính doanh nghiệp chính là hoạt động giải quyết các mối quan hệ tài chính tiền tệ
giữa doanh nghiệp với các đối tuợng hữu quan.Đó là các quan hệ tài chính trong
kinh doanh giữa doanh nghiệp với nhà nớc thông qua hệ thống pháp luật và chính
sách quản lý tài chính của nhà nớc đối với doanh nghiệp;giữa doanh nghiệp với thị
trờng,đặc biệt là thị trờng tài chính;giữa doanh nghiệp với bạn hàng,với các đối tác
kinh doanh và quan hệ tài chính nội bộ doanh nghiệp.
5.Quản trị tài chính ngắn hạn
5.1.Quản lý thu nhập,chi phí và lợi nhuận kinh doanh
Thu nhập của doanh nghiệp
Thu nhập của doanh nghiệp có ý nghĩa rất lớn đối với toàn bộ hoạt động kinh
doanh của doanh nghiệp,nó đảm bảo cho doanh nghiệp trang trải các chi
phí,thực hiện tái sản xuất và thực hiện nghĩa vụ với nhà nớc.
Căn cứ vào nguồn hình thành,thu nhập của doanh nghiệp đợc chia làm 3 loại:
-Thu nhập từ hoạt động kinh doanh
-Thu nhập từ hoạt động tài chính
-Thu nhập từ các hoạt động bất thờng khác
Trong đó thu nhập từ hoạt động kinh doanh(mà chủ yếu là doanh thu bán
hàng) là nguồn thu chính của doanh nghiệp.
Chi phí kinh doanh
Chi phí kinh doanh của doanh nghiệp bao gồm :
-Chi phí sản xuất:
Chi phí sản xuất là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ các hao phí về vật chất và
lao động mà doanh nghiệp phải bỏ ra để tiến hành hoạt động sản xuất kinh
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368

Chi phí bất thờng bao gồm:chi phí nhợng bán thanh lý tài sản cố định.
Thuế :
Thuế là một khoản chi của doanh nghiệp.Vì vậy,khi quyết định phơng án kinh
doanh doanh nghiệp phải tính tới các khoản thuế và tiền thuế phải nộp cho
mặt hàng doanh nghiệp dự định kinh doanh.
Lợi nhuận và phân phối lợi nhuận:
Lợi nhuận của doanh nghiệp đợc xem xét ở đây là lợi nhuận sau thuế,lợi
nhuận này bao gồm lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh và các hoạt động khác.
Phân phối lợi nhuận nhằm mục đích chủ yếu là tái đầu t mở rộng năng lực
hoạt động sản xuất kinh doanh,bảo toàn và phát triển vốn của doanh
nghiệp,khuyến khích ngời lao động nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động sản
xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
5.2.Quản lý ngân quĩ doanh nghiệp
Nghiên cứu ngân quỹ doanh nghiệp xác định các luồng tiền vào,ra,các khoản
phải thu,phải trả phát sinh trong kỳ;lập kế hoạch tài chính ngắn hạn,dự báo
các luồng thu,chi bằng tiền phát sinh trong kỳ,dự đoán nhu cầu và khả năng
tiền mặt để chủ động trong đầu t hoặc tìm nguồn tài trợ.
Quản lý ngân quĩ doanh nghiệp bao gồm quản lý việc thu ngân quỹ,chi ngân
quỹ và cân đối ngân quỹ doanh nghiệp.
5.3.Dự báo nhu cầu tài chính ngắn hạn
Dự báo tài chính là một nội dung của kế hoạch hoá tài chính.Trong thực tiễn
quản lý tài chính,doanh nghiệp luôn nảy sinh nhu cầu dự báo tài chính để
phục vụ cho việc lập các kế hoạch tài chính.Thị trờng luôn biến động và sự
biến động đó có lúc tuân theo những quy luật nhất định,có lúc lại không tuân
theo qui luật nào cả,vì vậy đòi hỏi mỗi doanh nghiệp phải luôn có dự tính,-
ớc tínhđể chủ động trong hoạt động sản xuất kinh doanh.Nhu cầu về vốn của
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
doanh nghiệp phụ thuộc vào kế hoạch sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp
nên quản trị tài chính doanh nghiệp phải tiến hành dự báo nhu cầu tài chính
để có kế hoạch phục vụ kịp thời cho sản xuất kinh doanh.Có nh vậy quản trị

n
= PV(1+i)
n
(1)
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
+)Giá trị tơng lai của luồng tiền đều xuất hiện cuối mỗi năm:
Công thức : FVA
n
= CF[(1+i)
n
+ 1]/i (2)
+)Giá trị tơng lai của dòng tiền đều xuất hiện đầu năm:
Công thức : FVA
n
= CF[(1+i)
n
1](1+i)/i (3)
+)Giá trị tơng lai của dòng tiền biến thiên:
Công thức : FVA
n
= CF
t
(1+i)
n
(4)
Giá trị hiện tại của tiền:
Tính giá trị hiện tại của tiền tức là tiến hành qui đổi vốn đầu t và thu nhập
ròng ở các thời điểm khác nhau trong tơng lai về cùng thời điểm hiện tại theo một
lãi suất chiết khấu để có thể tính toán chính xác hiệu quả đầu t.
+)Giá trị hiện tại của một khoản tiền:

n
P
(9)
2.Xác định khoản tiền bằng nhau hàng năm:
Từ công thức (6) suy ra : CF = PVA
n
/[1/(1+i)
t
] (10)
2.Doanh lợi và rủi ro