



 !"#$%&
'()*+, -./)0,
123( -45*6(
789 -

:'();<)=(4>?@A>B?

CDEF… ……………………………………….……………………… 1
DGHF…………………………………………….………….… 3
BDI8JK)LM)0,,NMOP<:Q……………………………………… …………… 3
BDBDI8JRSRTU(-…………………………………………………… ….…………. 3
BDADI8J<)+,<QV(-…………………………… ……………………….………… 4
AD)+,<W.(4*:(4T/X(()Y(,NM()5(4).(,)ZK)Q*QZ<[)\(2J]:Q 5
ADBD)+,<W.(4*QZ<2J]:Q*6((4)^RTU(_7)1Q… ….…………………… 5
ADAD4T/X(()Y(`a(OZ().(,)ZK)Q*QZ<2J]:Q ……………………… 6
bDc(RT/d(K'(6(4<e21<89,=,)*QZ<2J]:Q … 8
bBDJ]:Q<W+,<QZ[-…………………………………………………….………… 8
bDADJ]:Q4Q=(<QZ[-………………………………………………….………… 12
bDbDJ]:Q<)fL)gh(4[)i(OP:………………….…….………………… 16
?DZ<jTi`./)0,<)k(4)Qd2… ……………… ………… ….…………… 19
D! ……………………………… …………….… 20
BDZ<RTU(…………………………………………………….………………….… 20
AQZ((4)^……………………………………………………………………… …. 20
l
Trong các kỳ thi Tốt nghiệp THPT và Đại học, Cao đẳng và kể cả thi
chọn học sinh giỏi, câu hỏi nghị luận xã hội có một vị trí hết sức quan trọng.
Câu hỏi nghị luận xã hội vừa là cơ sở để đánh giá chất lượng của đề thi, vừa là

mà phải hình thành cho học sinh kỹ năng vận dụng vào thực tiễn với những dạng
bài tập cụ thể. Việc vận dụng đòi hỏi phù hợp với yêu cầu của từng dạng đề, phù
hợp với tính chất của từng kỳ thi. Nếu trong kỳ thi tốt nghiệp chỉ yêu cầu học
sinh với những kiến thức và kỹ năng cơ bản thì kỳ thi Đại học, Cao đẳng đòi hỏi
học sinh phải vận dụng thành thục những kỹ năng đó để có thể viết được một bài
văn nghị luận không chỉ đầy đủ luận điểm, dẫn chứng, lí lẽ mà còn phải hay, hấp
dẫn, lôi cuốn người đọc.
Nghị luận xã hội thực chất là đưa ra những dẫn chứng, lí lẽ để bàn luận,
đánh giá về một vấn đề xã hội thông qua hệ thống luận điểm. Những câu hỏi
nghị luận xã hội trong đề thi giúp học sinh có cơ hội thể hiện đầy đủ quan niệm,
suy nghĩ, nhận thức của học sinh về một vấn đề xã hội. Trong những kỳ thi gần
đây, dạng đề văn nghị luận xã hội ngày càng khó hơn, đa dạng hơn. Đề thi mang
tính tổng hợp chứ không còn tách biệt giữa nghị luận về một hiện tượng đời
sống và nghị luận về một tư tưởng đạo lý. Câu hỏi nghị luận xã hội hết sức đa
dạng. Khi làm bài phải phụ thuộc vào cách nhìn nhận của học sinh về những vấn
đề xã hội. Trước một vấn đề, mỗi học sinh có thể có cách tiếp cận không giống
nhau. Vì thế, việc dẫn dắt của học sinh vào vấn đề cũng khác nhau.
Trong bài làm văn nghị luận xã hội, phần mở bài có vai trò hết sức quan
trọng góp phần làm nên thanh công cho cả bài văn. Phần mở bài vừa làm cơ sở
cho phần thân bài, vừa tạo tâm thế, gợi cảm hứng cho người đọc. Phần mở bài
phải đạt những yêu cầu nêu được vấn đề một cách ngắn gọn, định hướng cách
giải quyết vấn đề đặt ra của đề bài. Tuy nhiên, trong thang điểm, phần mở bài
nhiều khi không đưa vào đáp án nhưng trong quá trình chấm, mở bài đảm bảo
yêu cầu đúng, đủ, hay sẽ đạt điểm số nhất định. Để một mở bài hay, hấp dẫn
người đọc, đòi hỏi mở bài phải có tính sáng tạo. Mỗi dạng đề văn nghị luận xã
hội thường có những cách mở bài phù hợp. Từ yêu cầu, tính chất cả từng kỳ thi
sẽ đòi hỏi học sinh cách mở bài tương ứng.
ADI8J<)+,<QV(-
Trong phân phối chương trình Ngữ văn hiện nay, phần làm văn nghị luận
xã hội chỉ được sắp xếp với một thời lượng tương đối ít (chỉ từ 2 đến 3 tiết học).

Hiếu (trường Hà Nội Amstexdam), bài của em Nguyễn Thị Hậu (trường THPT
Huỳnh Thúc Kháng - Nghệ An)
Trái lại, thực tế của nhiều năm đi chấm thi và trực tiếp dạy học, ôn luyện
cho học sinh thi học sinh giỏi, thi Đại học - Cao đẳng, tôi nhận thấy, phần mở
bài trong bài làm văn nghị luận xã hội của học sinh còn tồn tại rất nhiều hạn chế.
Nhiều học sinh không biết mở bài. Thực ra, trong quá trình học, học sinh phần
lớn chưa chú ý mở bài sao cho đúng, cho hay. Một số lỗi thường gặp của học
sinh khi viết mở bài cho đề văn nghị luận xã hội:
- Nhiều học sinh làm bài không có không có mở bài, không giới thiệu yêu
cầu đề. Hay nói chính xác hơn, học sinh mở không xác định được bố cục bài viết
nên làm bài không phân biệt được mở bài hay thân bài. Vì vậy, học sinh làm bài
là trực tiếp giải quyết vấn đề mà thiếu phần đặt vấn đề. Nhiều học sinh chép lại y
nguyên yêu cầu đề để thay cho phần mở bài
- Mở bài không nêu đúng vấn đề đặt ra trong đề bài. Khi thiếu kỹ năng
làm bài văn nghị luận xã hội, học sinh sẽ không biết phân tích đề, xác định trọng
tâm yêu cầu đề. Chính vì vậy, mở bài không giới thiệu được yêu cầu đề. Nếu mở
bài không giới thiệu được yêu cầu sẽ không đảm bảo yêu cầu của phần mở bài
đồng thời khi viết bài sẽ diễn đạt lan man, thiếu luận điểm để làm rõ vấn đề đạt
ra.
- Mở bài dài dòng, không nêu được giới hạn phạm vi vấn đề cần nghị
luận. Viết mở bài dài dòng sẽ khiến mất thời gian, cạn kiệt ý tưởng cho phần
thân bài. Mở bài dài dòng sẽ gây nhàm chán cho người đọc đồng thời có thể dẫn
đến xa đề, lạc đề ở phần thân bài.
- Mở bài bằng việc dẫn dắt ngôn từ sáo rỗng, gượng ép. Khi học sinh
không hiểu yêu cầu của đề bài, không phân tích đề ra thường “bịa ra” mở bài để
dẫn dắt vấn đề. Điều này sẽ gây cho người đọc cảm giác mơ hồ, khó chịu về sự
giả tạo.
AD4T/X(()Y(`a(OZ().(,)ZK)Q*QZ<2J]:Q*6((4)^RTU(_7)1QD
Những hạn chế của học sinh khi viết mở bài cho bài văn nghị luận xã hội
xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau:

một mở bài hay. Không tiến hành thao tác phân tích đề, dẫn đến học sinh trong
quá trình làm bài nghĩ đến đâu, viết đến đó. Đây là nguyên nhân đa số học sinh
gặp phải kể cả với những học sinh học khối để ôn thi ĐH & CĐ, cả học sinh ôn
thi chọn học sinh giỏi.
- Bên cạnh đó còn có nguyên nhân: học sinh không chịu khó rèn luyện
trong quá trình học. Chính điều này làm cho học sinh không thành thạo khi viết
mở bài. Ngay cả với học sinh giỏi, việc tự viết bài để rèn luyện và hoàn thiện kỹ
năng cũng rất ít. Học sinh phần lớn chỉ chờ giáo viên đọc chép, không có ý thức
tự mày mò, tìm kiếm. Chính vì vậy, để ôn thi học sinh phải học thuộc cách viết
của giáo viên hoặc viết theo các bài văn mẫu của sách tham khảo.
c. Nguyên nhân xuất phát từ giáo viên:
Hạn chế trong viết mở bài cho đề văn Nghị luận xã hội còn xuất phát từ
phương pháp dạy học của giáo viên: Trong quá trình dạy học, giáo viên tập
trung hướng dẫn học sinh phân tích đề, lập dàn ý, xây dựng hệ thống luận điểm.
Giáo viên không dành thời gian hình thành kỹ năng viết mở bài cho học sinh.
Bên cạnh đó, một số giáo viên hiện nay lại chủ yếu tập trung vào việc cung cấp
kiến thức về mặt lý thuyết, ít chú ý rèn luyện kỹ năng thực hành. Vì vậy, một tiết
học trên lớp, học sinh ít có cơ hội rèn luyện kỹ năng viết mở bài của mình
D1<89,=,)*QZ<2J]:Q,)LOP*6((4)^RTU(_7)1Q
Một bài văn nghị luận xã hội hay cần nhiều kỹ năng song mở bài là một
kỹ năng quan trọng cho thấy người viết đã xác định đúng và trúng vấn đề, tạo
tâm thế cho người đọc tiếp nhận bài viết. Mục đích của phần mở bài là giới thiệu
và dẫn dắt vào vấn đề nghị luận. Đó cũng là hai bước không thể thiếu ở phần mở
bài. Mở bài cho đề văn nghị luận có rất nhiều cách khác nhau, văn nghị luận xã
hội việc lựa chọn cách viết mở bài càng đa dạng. Giáo sư Nguyễn Đăng Mạnh
đã từng khẳng định: “Các cách mở bài khác nhau chủ yếu ở phần dẫn dắt. Phần
nêu vấn đề và phần giới hạn vấn đề thường không thay đổi, viết mở bài theo
kiểu gì thì ai cũng phải nêu được phần này. Nói gọn lại, cứ thay đổi phần dẫn dắt
ta sẽ có một mở bài mới”. Trong đề tài này, xuất phát từ kinh nghiệm và kết quả
dạy học, tôi lựa chọn 3 cách mở bài cơ bản, dễ dàng vận dụng vào dạy học với

Khi bàn về lối sống thực dụng, có ý kiến cho rằng: “sống thực dụng sẽ
làm cho con người ta ngày càng trở nên toan tính, ti tiện, coi trọng giá trị vật
chất hơn mọi giá trị khác trong cuộc sống”. Ý kiến khác lại khẳng định:“Không
phải lối sống thực dụng lúc nào cũng xấu. Nếu sống trong môi trường toàn
những người thực dụng mà bản thân không như thế thì cuối cùng cũng sẽ bị đào
thải thôi”.
Anh chị hãy viết bài văn ngắn (khoảng 600 từ) trình bày suy nghĩ của
mình về hai ý kiến trên.
=,]gh,<QZ():()*QZ<2J]:Q-
+ Xác định trọng tâm yêu cầu đề: Lối sống thực dụng
+ Ảnh hưởng, tầm quan trọng của vấn đề đặt ra: phổ biện trong cuộc sống hiện
nay, để lại những hậu quả nghiêm trọng.
+ Đưa ra nhận định về vấn đề để dẫn dắt vào yêu cầu đề
QZ<2J]:Q-
Thực dụng đang là một lối sống phổ biến trong xã hội hiện nay. Lối sống
thức dụng gây nên những ảnh hưởng không nhỏ đến những giá trị truyền thống
tốt đẹp của dân tộc. Tuy nhiên, khi bàn về lối sống thực dụng, lại có những quan
điểm trái ngược nhau. Có ý kiến cho rằng: “sống thực dụng sẽ làm cho con
người ta ngày càng trở nên toan tính, ti tiện, coi trọng giá trị vật chất hơn mọi
giá trị khác trong cuộc sống”. Ý kiến khác lại khẳng định: “Không phải lối
sống thực dụng lúc nào cũng xấu. Nếu sống trong môi trường toàn những người
thực dụng mà bản thân không như thế thì cuối cùng cũng sẽ bị đào thải thôi”.
(Trích từ bài làm của học sinh)
S`nA-P89 A-
Trước tình trạng người nhà bệnh nhân hành hung bác sĩ ngay tại bệnh
viện hiên nay, trên trang báo điện tử M(<WQD,L2D*(, bạn đọc có tên Lê Chân
Nhân đã viết: “Nơi nào mà lòng nhân ái và đạo đức tụt hậu thì sự lo ngại còn
lớn hơn sự tụt hậu về kinh tế” .
Hãy viết một bài văn ngắn (khoảng 600 từ) trình bày quan điểm của anh /
chị về ý kiến trên.

+ Đưa ra nhận định về vấn đề để dẫn dắt vào yêu cầu đề
QZ<2J]:Q-
Ứng xử là thước đo chuẩn xác về giá trị văn hóa nhận thức của con người.
Trong cuộc sống, mỗi người có hoàn cảnh khác nhau vì thế trước một sự việc,
một tình huống sẽ có những thái độ sống, quan niệm sống khác nhau và cũng sẽ
có cách ứng xử khác nhau. Có những cách ứng xử được đồng tình, ngợi ca,
ngược lại có những cách ứng xử bị lên án, phê phán. Hai thông tin đăng tải trên
báo điện tử Dantri.com về cách ứng xử của tuổi trẻ trong Lễ tang Đại tướng Võ
Nguyên Giáp đã cho thấy rõ điều đó: nhóm phóng viên của VTV ứng xử thiếu
văn hóa với một thái độ thô lỗ còn anh thanh niên tật nguyền Nguyễn Xuân
Nguyên cụt cả hai tay, mắt rưng rưng, quỳ giữa đường, ôm di ảnh của đại tướng
trước ngực”.
ADJ]:Q4Q=(<QZ[-
a. Mở bài gián tiếp:
Mở bài gián tiếp là cách người viết đi từ vấn đề khác có liên quan để bắt
cầu giới thiệu vấn đề nghị luận. Khi mở bài gián tiếp thường bắt đầu bằng cách
trích dẫn một ý kiến, một câu chuyện, lối sống, cách ứng xử, làm cơ sở đề dẫn
dắt vào yêu cầu của đề đặt ra.
Mở bài gián tiếp tạo cho bài viết có chất văn chương, sáng tạo hơn, đem
đến những sáng tạo mới mẻ, bất ngờ cho người đọc. Tuy nhiên, cách mở bài
gián tiếp với những học sinh không thành thạo kỹ năng sẽ rất dễ lan man, dài
dòng, sa đà vào vấn đề khác dẫn đến xa đề hoặc lạc đề. Học sinh không chủ
động khi viết thì mở bài có thể sẽ trích dẫn vòng vo, dài dòng, mất thời gian. Do
vậy cần đọc thật kĩ đề bài, gạch chân những từ ngữ quan trọng để xác định cho
trúng vấn đề nghị luận.
b. Hướng dẫn học sinh cách viết mở bài gián tiếp:
Để mở bài gián tiếp, khi dạy học sinh cần hình thành các cho học sinh
những kỹ năng qua các bước sau:
+ Đọc phân tích yêu cầu đề. Từ đặt ra yêu cầu bàn luận về vấn đề gì của
của sống: Cách sống, cách ứng xử, thái độ sống, quan niệm sống,

khác biệt (Voltaire)
Hãy viết một bài văn ngắn (khoảng 600 từ) trình bày suy nghĩ của anh
(chị) về ý kiến trên.
=,]gh,<QZ():()*QZ<2J]:Q-
+ Xác định trọng tâm yêu cầu đề: Vai trò của đức hạnh làm nên sự khác biệt của
con người
+ Lựa chọn một câu chuyện, một thông tin, một ý kiến, : câu chuyện về Nick -
con người giàu nghị lực và khát vọng để làm nên điều kỳ diệu của cuộc sống
+ Dẫn dắt vào yêu cầu đề để giới thiệu vấn đề.
QZ<2J]:Q-
Nếu ai đã từng gục ngã sau những lần thất bại, nếu ai đã từng nghĩ rằng
cuộc đời không công bằng khi mình luôn gặp phải những khó khăn, thử thách.
Nhưng nếu một lần được nghe Nick Vujicic diễn giả ta sẽ hiểu ra rằng cuộc đời
luôn bình đẳng với mọi người. Nick trở thành con người kỳ diệu nhất thế giới bở
anh có một cơ thể khiếm khuyết nhưng lại có một trái tim lành lạnh. Với Nick,
điều quan trọng nhất là đứng bao giờ từ bỏ khát vọng, hãy luôn yêu thương và
biết tha thứ với mọi người Nick đã đến với con người bằng tất cả trái tim, bởi
với anh: “tôi không có tay để chạm vào tay của người khác nhưng tôi có trái tim
để chạm vào trái tim của người khác”. Trái tim của Nick đã thắp lên ngọn lửa
khát vọng cho bao nhiêu con người vượt lên số phận. Từ nghị lực phi thường
của mình, từ trái tim quả cảm của Nick ta nhận ra rằng: “Con người bình đẳng,
không phải sự sinh ra mà đức hạnh mới tạo nên sự khác biệt” (Voltaire) (Trích
từ bài làm của học sinh)
S`np- P89 p-
Trên Facebook, nickname T.B (của thiếu nữ 9X) đã tung tin giả chết để
câu like chia sẻ của mọi người.
Anh chị hãy viết bài văn ngắn (khoảng 600 từ) bày tỏ suy nghĩ của mình
về hiện tượng trên.
=,]gh,<QZ():()*QZ<2J]:Q-
+ Xác định trọng tâm yêu cầu đề: Cách sống của giới trẻ hiện nay

đàn chim về tổ. Sẽ vàng đã không sống sót qua nổi chỉ vì thiếu lương thực. Câu
chuyện về những chú chim làm ta nghĩ đến những quan niệm khác nhau về cách
sử dụng thời gian. Phải chăng: “Thời gian là vàng, vì thế phải biết quý trọng
từng phút từng giây” hay “Thời gian không quan trọng, điều quan trọng là cách
con người sử dụng thời gian của bản thân mình”. (Trích từ bài làm của học
sinh)
bDJ]:Q<)fL)gh(4[)i(OP-
a. Mở bài theo hướng phản đề:
Mở bài theo hướng phản đề hay còn gọi là mở bài theo hướng biện luận
phản bác từ vấn đề trái ngược. Mở bài phản đề thực chất cũng là một hình thức
của mở bài gián tiếp. Tuy nhiên, mở bài phản đề lại xuất phát từ những sự việc,
cách ứng xử trái ngược với vấn đề đặt ra. Từ đó mới lập luận để dẫn dắt vào yêu
cầu đề.
Cách mở bài này đòi hỏi tính sáng tạo cao. Mở bài theo hướng phản đề lôi
cuốn, hấp dẫn, gợi sự tò mò cho người đọc. Mở bài theo hướng phản đề là sự
phát triển cao hơn của cách mở bài gián tiếp. Vì vậy, khi làm mở bài theo hướng
phản đề yêu cầu học sinh phải nắm vững hình thức mở bài gián tiếp Cách mở
bài này, ngay từ đầu học sinh có thể bộc lộ rõ quan điểm, cách đánh giá của
mình về vấn đề đặt ra. Tuy nhiên, mở bài này thường khó, nếu học sinh không
nắm vững vấn đề đặt ra sẽ dễ dẫn đến mở bài lan man, xa yêu cầu đề.
b. Hướng dẫn học sinh cách viết mở bài theo hướng phản đề:
+ Xác định yêu cầu của đề bài. Mở bài theo hướng phản đề cũng cần thiết phải
xác định yêu cầu đề. Việc xác đnhị đúng yêu cầu đề giúp học sinh lựa chọn
những câu chuyện, sự việc, cách ứng xử trái ngược
+ Lựa chọn vấn đề đối lập hoặc trái ngược: Trong cuộc sống luôn tồn tại hai mặt
trái ngược nhau. Để đánh giá đúng sai, phải trái, tôt xấu phải xuất phát từ cách
nhìn nhận của mỗi người
+ Lập luận để đặt lại vấn đề theo yêu cầu đề ra. Sau khi đưa ra vấn đề trái
ngược, học sinh phải đưa ra nhận định của mình, thái dộ, cách nhìn của mình về
vấn đề của đề ra.

thành công theo một cách giản dị đến bất ngờ.(Trích từ bài làm của học sinh)
S`nB>-s)fL`P89qtJ]:Q4Q=(<QZ[u
=,]gh,<QZ():()*QZ<2J]:Q-
+ Xác định yêu cầu của đề bài: Cách sử dụng thời gian
+ Lựa chọn vấn đề đối lập hoặc trái ngược, khẳng định vấn đề đó trong cuộc
sống: Lời nói và cơ họi là quan trọng nhất.
+ Lập luận để đặt lại vấn đề theo yêu cầu đề ra.
QZ<2J]:Q-
Khi trả lời cho câu hỏi: với con người thứ gì là quan trọng nhất có nhiều
quan niệm khác nhau. Có người cho rằng: tiền bạc là quan trọng nhất bởi có tiền
bạc sẽ có tất cả. Có người lại cho rằng sức khỏe mới quan trọng nhất có sức
khỏe sẽ có cả tiền bạc. Thực ra, thời gian mới là thứ quan trọng nhất. Thời gian
của cuộc đời thì vô tận những thời của con người là thứ duy nhất mất đi không
thể lấy lại được. “Thời gian là vàng, vì thế phải biết quý trọng từng phút, từng
giây” thế nhưng vẫn có ý kiến trái ngược: “Thời gian không quan trọng, điều
quan trọng là cách con người sử dụng thời gian của bản thân mình” (Trích từ
bài làm của học sinh)
DZ<jTi`./)0,<)k(4)Qd2
Tôi tiến hành dạy học thể nghiêm ở 4 lớp của khối 12 có chất lượng
ngang nhau
- Với 2 lớp 12A4, 12A5: không vận dụng hướng dẫn học sinh cách viết
mở bài.
- Với 2 lớp 12A6, 12A7: sau khi vận dụng hướng dẫn học sinh cách viết
mở bài.
Để đánh giá kết quả dạy học thể nghiệm, tôi sử dụng đề kiểm tra cho thời
gian làm bài 15 phút như sau:
S`nBB-P89v-
Hãy viết phần mở bài cho đề bài sau:
Có ý kiến cho rằng: “Giới trẻ hiện nay sống thực dụng, chỉ chạy
theo những giá trị vật chất mà bỏ quên những giá trị tinh thần”.

hợp sẽ góp phần không nhỏ đến thành công của cả bài viết.
Một mở bài cho đề văn nghị luận xã hội đáp ứng được tiêu chí: đúng - đủ
- hay là đã không dễ dàng, dạy học để hình thành kỹ năng cho học sinh lại càng
khó khăn hơn. Trong 3 cách trên đều là những cách mở bài cơ bản nhất có thể
vận dụng vào dạy học cho nhiều đối tượng học sinh khác nhau, đáp ứng được
những yêu cầu khác nhau của mỗi kỳ thi. Mỗi cách mở bài đều có những ưu
điểm, hạn chế và yêu cầu riêng nhưng có mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Để viết
được mở bài gián tiếp hay, học sinh phải nắm vững cách mở bài trực tiếp; để
viết được mở bài theo hướng phản đề có tính sáng tạo cao thì học sinh phải biết
cách viết mở bài theo hướng gián tiếp. Từ mở bài trực tiếp đến mở bài gián tiếp,
đến mở bài theo hướng phản đề đều có sự tăng dần về độ khó, về tính sáng tạo.
Vì vậy, giáo viên phải tùy thuộc vào đối tượng học sinh, tính chất kỳ thi để lựa
chọn dạy học và rèn luyện cách mở bài phù hợp nhất.
ADQZ((4)^
Việc lựa chọn cách mở bài trong dạy học, giáo viên phải nắm được đặc
điểm của đối tượng học sinh, tính chất kỳ thi để mang lại hiệu quả cao nhất. Để
học sinh có thể viết được một bài văn nghị luận xã hội hay, sáng tạo, cần kết hợp
hình thành các kỹ năng khác cho học sinh như xây dựng luận điểm, sử dụng dẫn
chứng, rút ra bài học,
Việc sử dụng các dạng mở bài khác nhau trong quá trình dạy học cho học
sinh cần phải linh hoạt, điều quan trọng là từ kỹ năng học sinh đã có được, các
em có thể sáng tạo ra những mở bài hay, những cách mở bài mới. Không nên gò
bó khả năng sáng tạo của học sinh.
Trong quá trình dạy học các tiết làm văn, giáo viên không chỉ hình thành
cho học sinh kỹ năng viết phần mở bài của đề văn nghị luận xã hội mà còn cấn
thiết cả kỹ năng mở bài cho đề văn nghị luận văn học. Với thời lượng dạy học
trên lớp, giáo viên sẽ không có thời gian để hướng dẫn và hình thành kỹ năng
viết phần mở bài cho học sinh. Vì vậy, dạy học cách viết mở bài phải được vận
dụng thường xuyên trong thời gian dạy khối, dạy ôn thi tốt nghiệp, dạy học bài
luyện tập về thao tác luận, đặc biệt là ở tiết trả bài.