Trường THCS Tạ An Khương Nam Sáng kiến kinh nghiệm
ĐỀ TÀI
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG BỒI DƯỠNG
NHÓM HỌC SINH “VĂN HAY CHỮ TỐT”
I- ĐẶT VẤN ĐỀ
1- Cơ sở lí luận
Văn là người, nét chữ nết người. Học văn, rèn luyện viết văn và nét chữ
có vai trò quan trọng góp phần hình thành nhân cách của học sinh.
Vấn đề chữ viết được người xưa rất coi trọng. Cha ông ta dùng câu thành
ngữ “Văn hay chữ tốt” để khen người chữ đẹp, học rộng tài cao. Đặc biệt cố thủ
tướng Phạm Văn Đồng cũng rất quan tâm đến vấn đề này: “Chữ viết cũng là
biểu hiện của nết người. Dạy cho học sinh viết đúng, viết cẩn thận, viết đẹp là
góp phần rèn luyện cho các em tính cẩn thận, tính kỷ luật, lòng tự trọng đối với
mình cũng như đối với thầy cô và bạn đọc bài vở của mình”.
Điều đó chứng tỏ vấn đề chữ viết được quan tâm như thế nào. Có thể nói
chữ viết phần nào phản ánh được trình độ văn hoá của một con người cũng như
của một xã hội. Không những chữ viết làm phương tiện giao lưu, học tập,
nghiên cứu, truyền thụ tri thức mà chữ viết còn thể hiện óc sáng tạo, tính thẩm
mĩ của con người. Ngày nay mặc dù có nhiều phương tiện in ấn hiện đại song
chữ viết vẫn có vai trò vô cùng quan trọng đối với xã hội nhất là đối với công
tác giáo dục “Nét chữ - Nết người”. Có nhiều thế hệ thầy cô giáo đã trăn trở,
suy nghĩ góp nhiều công sức nghiên cứu sáng tạo kiểu chữ, thay đổi mẫu chữ và
phương pháp dạy tập viết với mục đích duy nhất là giúp học sinh viết đúng, viết
đẹp, viết nhanh.
2- Cơ sở thực tiễn
Rèn luyện Văn hay chữ tốt được các nhà trường rất quan tâm. Các hội thi
Văn hay chữ tốt do các địa phương và trung ương tổ chức đã thu hút được sự
ủng hộ tham gia từ các nhà trường, học sinh, được sự đồng thuận của xã hội.
Cuộc thi “Prudential- Văn hay chữ tốt” do sáng kiến của báo Sài Gòn
Giải Phóng tổ chức là một sáng kiến, hoạt động rất có ý nghĩa. Cuộc thi đã góp
1
trường.
- Hiện nay các phương tiện thông tin đại chúng phát triển rộng khắp, HS
có điều kiện tiếp cận thông tin khá dễ dàng, thuận lợi.
2
Trường THCS Tạ An Khương Nam Sáng kiến kinh nghiệm
- HS có ý thức học tập khá tốt, có tinh thần cầu tiến, ham học hỏi, tìm tòi,
có tính sáng tạo.
b- Khó khăn
- Đội ngũ GV còn non trẻ, thiếu kinh nghiệm.
- Thời gian ôn luyện ngắn (32 tiết). Chế độ bồi dưỡng cho GV chưa được
sự quan tâm sâu sắc.
- HS cùng lúc vừa ôn luyện Văn hay chữ tốt vừa tham gia bồi dưỡng Máy
tính bỏ túi Casio, vừa tham gia bồi dưỡng Toán hoặc Tiếng Anh.
- Chương trình THCS với lượng kiến thức tăng, HS phải ghi chép nhiều
và nhanh hơn nên đa số HS thiếu ý thức nắn nót chữ viết, nét chữ bị biến đổi
nhiều. Tốc độ viết chữ còn chậm.
- Năng lực nhận thức và kĩ năng làm văn nghị luận còn hạn chế.
- Một số HS viết văn khá tốt song chữ chưa đẹp. Một số HS viết chữ khá
đẹp nhưng chưa biết cách diễn đạt, mắc nhiều lỗi chính tả. HS chưa có thói
quen luyện chữ, luyện văn.
- Số lượng HS của trường tương đối ít, khó lựa chọn.
- Thư viện của trường tuy có sách để tham khảo song chưa đáp ứng đủ
nhu cầu tham khảo của GV và HS.
- Đa số HS có hoàn cảnh khó khăn, không có điều kiện tự mua tài liệu
tham khảo.
- Việc đi lại của HS còn khó khăn do đường xa, đến trường phải sử dụng
bằng cả hai phương tiện xuồng và xe đạp.
- Bất tiện trong sắp xếp thời gian do các khối lớp học khác buổi với nhau.
- Thiếu phòng học.
Những khó khăn, trở ngại trên đã ảnh hưởng đến chất lượng và thành tích
+ Yêu cầu tổng quát: (20 điểm)
Bài văn thể hiện tình cảm chân thành, trong sáng, giàu xúc cảm, phù hợp
với tâm lý lứa tuổi. (14 điểm)
Chữ tốt: Kiểu chữ đúng mẫu chữ hiện nay, đúng chính tả, chấm câu, chữ
viết rõ ràng, trình bày sạch đẹp. (6 điểm)
Số lượng tuyển: 8 HS.
a.2- Thi tuyển vòng trường (Chọn nhóm “Văn hay chữ tốt”)
- Đầu mỗi năm học, GV trực tiếp bồi dưỡng tổ chức thi tuyển vòng
trường (đối tượng là HS đã được chọn ở vòng sơ tuyển) và chọn ra đội tuyển
Văn hay chữ tốt không quá 4 HS đang học lớp 8, 9 và không quá 4 HS đang học
lớp 6, 7 chính thức tham dự cuộc thi “Văn hay chữ tốt” vòng huyện do Phòng
Giáo Dục Đầm Dơi tổ chức. Những em còn lại tiếp tục ôn luyện tạo nguồn cho
năm học sau.
4
Trường THCS Tạ An Khương Nam Sáng kiến kinh nghiệm
Với kế hoạch tuyển chọn như trên, đội tuyển được đưa đi tham dự vòng
huyện khá đảm bảo chất lượng vì đã được chuẩn bị khá tốt về kiến thức và được
chọn lọc kĩ.
Sau khi xác lập nhóm Văn hay chữ tốt, GV tiến hành kế hoạch ôn luyện.
b- Kế hoạch bồi dưỡng cụ thể
b.1- Thời gian
- Đối với tất cả HS tham gia rèn luyện Văn hay chữ tốt: Thu vở luyện viết
ở nhà để kiểm tra vào thứ 2 hàng tuần. GV nhận xét, hướng dẫn HS để bài
luyện viết sau được tốt hơn.
- Đối với HS được chọn vào nhóm Văn hay chữ tốt: 2 buổi/ tuần (có thể
Học bồi dưỡng vào thứ năm và chủ nhật hàng tuần.
b.2- Nội dung
b.2.1- Về chữ viết:
- GV hướng dẫn HS sử dụng tài liệu luyện chữ: vở luyện viết chữ đẹp và
bút máy luyện chữ đẹp.
tiếp tục luyện chữ trên vở ô li thường rồi đến vở giấy kẻ ngang (giấy giáo án).
- Thường xuyên kiểm tra kĩ năng viết của HS bằng hình thức đọc - ghi
hoặc nhớ - ghi một đoạn, bài trong một thời gian cụ thể.
Sau một thời gian áp dụng các biện pháp trên tôi nhận thấy chữ viết
của các em có nhiều tiến bộ rõ rệt:
- Các em có ý thức hơn trong việc luyện chữ, biết sử dụng khá tốt loại bút
máy luyện chữ đẹp để tạo chữ có nét thanh nét đậm rõ ràng và khá đẹp.
- Hạn chế được thói quen đánh dấu thanh bừa bãi và một số lỗi chính tả
thường gặp (phân biệt dấu hỏi – dấu ngã, viết đúng quy tắc viết hoa, viết đúng
phụ âm cuối c/t, n/ng, phụ âm đầu r/d, d/gi, v/d…).
- Biết trình bày bài viết sạch, đẹp và khoa học hơn.
b.2.2- Về kiến thức:
- GV tìm tòi, sưu tầm tài liệu phù hợp để cung cấp cho HS tham khảo.
6
Trường THCS Tạ An Khương Nam Sáng kiến kinh nghiệm
- Hướng dẫn HS cách thu thập thông tin từ những gì đang diễn ra trong
cuộc sống xung quanh, từ các nguồn tư liệu, phương tiện thông tin đại chúng
như báo, đài, ti vi, internet,…để làm giàu vốn kiến thức, vốn sống cho bản thân.
- Khi áp dụng các biện pháp trên, tôi nhận thấy nhu cầu hiểu biết của HS đã
phần nào được đáp ứng.
- HS có ý thức quan sát cuộc sống xung quanh, có cách nhìn nhận đánh
giá, thái độ đúng đắn với các vấn đề xã hội. HS bắt đầu có ý thức, thói quen
lắng nghe và đón xem các chương trình bổ ích trên truyền hình như: thời sự địa
phương, thời sự trong nước và quốc tế, chương trình Khát vọng sống, Đường
lên đỉnh Olympia, Người đương thời,…thích đọc sách, báo, nghe đài…Vì thế,
tình cảm của HS đối với con người, quê hương, đất nước được bồi đắp, vốn
sống, vốn kiến thức được bổ sung và nâng lên. Đây là điều kiện rất cần thiết để
các em có thể làm tốt bài nghị luận về chủ đề xã hội.
b.2.3- Về kĩ năng làm văn nghị luận xã hội:
GV hướng dẫn HS về cách làm bài văn nghị luận xã hội:
- Đọc kĩ đề bài, sau đó phân tích đề. HS phải chú ý những từ khóa của
đề, rồi dựa vào từ điển Tiếng Việt để phân tích, giải thích ý của tư tưởng, vấn
đề trong đề bài thật chính xác. Tiếp đến, hãy đánh giá xem quan điểm, tư
tưởng, hiện tượng xã hội đó đúng hay sai, có các mặt lợi và hại thế nào, từ đó
mà nêu ý kiến của bản thân có đồng tình hay không và rút ra bài học, cách giải
quyết cho bản thân và xã hội? Để cho đánh giá đúng sai đó thuyết phục, HS
cần lấy những dẫn chứng thực tế xác thực (có thể lấy trong lịch sử, văn học hay
đời sống thực tế). Chú ý quan sát cuộc sống và đọc báo, theo dõi các phương
tiện thông tin thường xuyên là bí quyết giúp HS cập nhật những thông tin mới
làm dẫn chứng sắc sảo cho bài viết của mình.
- Suy luận sắc bén là yếu tố làm nên sức mạnh của bài nghị luận xã
hội vì vậy mà HS cần chú ý xác lập ý lớn, ý nhỏ, sắp xếp các lập luận chặt chẽ,
bố cục hợp lý, đảm bảo logic đồng thời kết hợp với giọng văn trôi chảy, giàu
cảm xúc.
Đối với nhóm HS “Văn hay chữ tốt” của trường THCS Tạ An Khương
Nam, nhìn chung sau khi áp dụng các biện pháp trên các em biết viết đúng yêu
cầu của một bài nghị luận xã hội song kĩ năng viết văn vẫn còn hạn chế.
- Biết trình bày phần thân bài có bố cục rõ ràng, cụ thể, kết hợp các
phương pháp lập luận, có suy nghĩ, ý kiến, cảm nhận riêng tuy chưa thật sâu
sắc, thấu đáo
- Các em đã biết vận dụng các cách mở bài (trực tiếp, gián tiếp) nhưng
diễn đạt còn vụng về.
- Biết tìm ý cho bài làm song còn mang tính chủ quan, thiếu toàn diện.
8
Trường THCS Tạ An Khương Nam Sáng kiến kinh nghiệm
.
- Bài viết có bố cục rõ ràng, mạch lạc, có sự liên kết. Tuy nhiên cách
chuyển đoạn, chuyển câu, chuyển ý chưa thật tự nhiên, nhuần nhuyễn.
- Điều đáng ghi nhận ở HS là có ý thức hơn trong sử dụng từ, một số em
dùng từ khá tốt.
Kết quả thi “Văn hay chữ tốt” vòng huyện: Ba HS đạt giải nhưng chưa
có HS được chọn dự thi vòng tỉnh.
- Năm học 2008 – 2009: Đội tuyển gồm 4 HS.
Kết quả thi “Văn hay chữ tốt” vòng huyện: Một HS đạt giải khuyến
khích và được chọn dự thi vòng tỉnh.
- Năm học 2009 – 2010: Đội tuyển gồm 4 HS.
Kết quả thi “Văn hay chữ tốt” vòng huyện: Một HS đạt giải Ba và được
chọn dự thi vòng tỉnh.
- Năm học 2010 – 2011: Đội tuyển gồm 4 HS.
Kết quả thi “Văn hay chữ tốt” vòng huyện: Ba HS đạt giải, trong đó có
hai giải Khuyến khích và một giải Nhì (được chọn dự thi vòng tỉnh).
Kết quả thi “Văn hay chữ tốt” vòng tỉnh: Một giải Khuyến khích.
III- KẾT LUẬN
Tôi thiết nghĩ, những kết quả trên tuy chưa cao, còn nhiều hạn chế song
đó là thành quả của quá trình không ngừng luyện tập và cố gắng của cả GV,
HS, sự quan tâm và tạo điều kiện của Ban giám hiệu trường THCS Tạ An
Khương Nam.
Trên đây là phần trình bày của tôi về nội dung cơ bản của cải tiến sáng
kiến kinh nghiệm “Nâng cao chất lượng bồi dưỡng nhóm HS Văn hay chữ tốt”.
Tôi rất mong nhận được sự nhiệt tình đóng góp, bổ sung thêm của các đồng
nghiệp và Ban giám hiệu nhà trường để chất lượng nhóm HS “Văn hay chữ tốt”
không ngừng được nâng cao hơn nữa!
Tạ An Khương Nam, ngày 01 tháng 03 năm 2011
Người viết
Bùi Hương Giang
10
Trường THCS Tạ An Khương Nam Sáng kiến kinh nghiệm
MỤC LỤC
Trang
I- ĐẶT VẤN ĐỀ…………………………………………………………….…1
( hoặc trường, trung tâm, đơn vị trực thuộc
sở)
Nội dung
Xếp
loại
Nội dung
Xếp
loại
- Đặt vấn đề
- Biện pháp- Đặt vấn đề
- Biện pháp12
Trường THCS Tạ An Khương Nam Sáng kiến kinh nghiệm
- Kết quả phổ biến, ứng dụng
- Tính khoa học
- Tính sáng tạo
- Kết quả phổ biến, ứng dụng
- Tính khoa học
- Tính sáng tạo