- i -
LỜI CẢM ƠN
Trong suốt quá trình học tập, cũng như trong thời gian thực tập thực
tế để hoàn thành khóa luận tốt nghiệp này, trước hết em xin bày tỏ lòng biết
ơn sâu sắc đến toàn thể thầy cô trong khoa kinh tế trường Đại học Nha
Trang đã truyền đạt cho em những kiến thức quý báu để làm hành trang
cho bước đường tương lai của mình.
Em xin chân thành biết ơn cô Đặng Thị Tâm Ngọc đã hướng dẫn tận
tâm, chỉ bảo nhiệt tình trong suốt thời gian em thực tập.
Xin cảm ơn Ban Giám Đốc, cùng tập thể Ban Lãnh Đạo, cán bộ công
nhân viện tại Kho bạc nhà nước Huyện Bố Trạch, đặc biệt là các anh chị,
cô chú thuộc bộ phận kế toán đã tạo điều kiện thuận lợi trong việc cung cấp
các tài liệu, các thông tin thực tế về đơn vị trong suốt thời gian em thực tập.
Tuy thời gian tương đối ngắn, nhưng với sự giúp đỡ nhiệt tình đó,
em đã hoàn thành khoỏ luận tốt nghiệp của mình. Sự đóng góp của thầy cô,
của Ban Giám Đốc và tập thể cán bộ công viên chức tại đơn vị thực tập đối
với em là một bài học vô cùng bổ ích. Sinh viên thực hiện Lê Thị Liễu
- ii -
MỤC LỤC
Lời cảm ơn i
Mục lục ii
Danh mục sơ đồ, lưu đồ, bảng biểu vi
1.3.2.4- Các phương thức chi NSNN và sơ đồ cho mỗi phương thức 24
1.3.2.5- Chứng từ, tài khoản, sổ sách và báo cáo kế toán chi NSNN 28
1.3.2.6- Sơ đồ hạch toán kế toán chi ngân sách. 34
CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN THU CHI NGÂN
SÁCH TẠI KHO BẠC NHÀ NƯỚC HUYỆN BỐ TRẠCH 35
2.1. Giới thiệu chung về Kho bạc Nhà nước huyện Bố Trạch. 35
2.1.1- Lịch sử hình thành và phát triển của Kho bạc Nhà nước huyện Bố
Trạch 35
2.1.2- Chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của Kho bạc Nhà nước huyện
Bố Trạch. 37
2.1.3. Mối quan hệ giữa Kho bạc Nhà nước huyện Bố Trạch với các cơ
quan chức năng. 38
2.1.4. Tổ chức bộ máy quản lý tại Kho bạc Nhà nước huyện Bố Trạch 39
2.1.4.1. Sơ đồ tổ chức bộ máy quản lý 39
2.1.4.2. Chức năng, nhiệm vụ của các phòng ban. 40
2.1.5- Một số nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động của KBNN huyện Bố
Trạch trong thời gian qua. 42
2.1.5.1- Nhân tố kinh tế, xã hội. 42
2.1.5.2- Các cơ chế chính sách của Nhà nước 43
2.1.5.3- Nhân tố con người 43
2.1.5.4- Cơ sở vật chất - kỹ thuật: 45
2.1.6- Khái quát kết quả hoạt động của Kho bạc Nhà nước huyện Bố
Trạch qua 3 năm từ năm 2005 - 2007: 47
- iv -
2.2- Thực trạng tình hình thu chi ngân sách tại Kho bạc Nhà nước huyện
Bố Trạch. 49
2.2.1- Công tác thu ngân sách Nhà nước: 50
2.2.2. Công tác chi ngân sách Nhà nước: 51
2.3. Thực trạng công tác kế toán thu chi Ngân sách Nhà nước tại Kho bạc
huyện Bố Trạch 52
Danh mục tài liệu tham khảo 106
PHỤ LỤC 107
- vi -
DANH MỤC SƠ ĐỒ, LƯU ĐỒ, BẢNG BIỂU
Sơ đồ:
Sơ đồ 1. 01 : Ngân sách Nhà nước 7
Sơ đồ 1.02: Quy trình thu ngân sách nhà nước 15
Sơ đồ 1.03: Phân bổ, giao dự toán và thanh toán 25
Sơ đồ 1.04: Quy trình chi bằng lệnh chi tiền 27
Sơ đồ 2.01: Tổ chức bộ máy quản lý 39
Sơ đồ 2.02 : Tổ chức bộ máy kế toán tại KBNN huyện Bố Trạch 53
Sơ đồ 2.03: Ghi sổ kế toán trên máy vi tính 57
Sơ đồ 2.04 : Các phần hành kế toán trên máy vi tính 58
Quy trình (Lưu đồ):
2.01: Luân chuyển chứng từ và ghi sổ nghiệp vụ thu NS bằng TM 61
2.02: Luân chuyển chứng từ và ghi sổ nghiệp vụ thu NS bằng chuyển khoản (nếu
mở TK tại KBNN) 63
2.03: Luân chuyển chứng từ và ghi sổ nghiệp vụ thu NS bằng chuyển khoản (nếu
mở TK tại Ngân hàng) 65
2.04: Luân chuyển chứng từ và ghi sổ nghiệp vụ chi NS bằng TM 76
2.05: Luân chuyển chứng từ và ghi sổ nghiệp vụ chi NS bằng chuyển khoản (nếu
mở TK tại KBNN) 79
2.06: Luân chuyển chứng từ và ghi sổ nghiệp vụ chi NS bằng chuyển khoản (nếu
mở TK tại Ngân hàng) 81
2.07: Luân chuyển chứng từ và ghi sổ nghiệp vụ thanh toán tạm ứng chi NS 83
NSH : Ngân sách huyện
NSX : ngân sách xã
NSĐP : Ngân sách địa phương
MLNS : Mục lục ngân sách
UBND : Uỷ ban nhân dân
QĐ : Quyết định
TT : Thông tư
NĐCP : Nghị định Chính phủ
CTMT : Chương trình mục tiêu
MĐT : Mã điều tiết
- 1 -
LỜI MỞ ĐẦU
&&&
1- Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu.
Trước những năm đổi mới, tiềm năng kinh tế của huyện Bố Trạch chưa
được khơi dậy, người dân nơi đây chủ yếu sống bằng nghề nông, nhà cửa, đường
sá còn rất thô sơ, con em trong huyện không có điều kiện học hành. . . cả Huyện
chỉ có một trường cấp III. Đội ngủ cán bộ Huyện, xã thiếu trình độ, kiến thức,
không qua đào tạo. Những xã vùng sâu, vùng xa như: Tân trạch, Thượng trạch,
Phúc trạch, Lâm trạch, Xuân trạch . . . vào mùa mưa lũ giao thông ách tắc, đường
sá lầy lội, địa phương, Nhà nước không có tiền để đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng.
Nguồn thu ngân sách huyện chủ yếu dựa vào thuế Nông nghiệp, ngoài ra
không có nguồn thu nào đáng kể, mà chỉ dựa vào trợ cấp của ngân sách tỉnh để
duy trì hoạt động bộ máy cán bộ cấp huyện, cấp xã.
Trong những năm đổi mới gần đây, Bố Trạch vươn mình đáng kể trong
điều hoà tiền mặt thông qua công tác thanh toán không dùng tiền mặt, góp phần
làm giảm lượng tiền mặt trong lưu thông. Thông qua kênh huy động vốn bằng
phát hành Công trái xây dựng tổ quốc, Trái phiếu Chính phủ, Công trái giáo dục,
Trái phiếu Kho bạc Nhà nước. . . Kho bạc Nhà nước đã huy động cho Nhà nước
một lượng vốn không nhỏ trong xã hội để đầu tư xây dựng một số công trình
mang tính chiến lược của đất nước. Qua đó cũng giúp cho Nhà nước có chiến
lược điều hành vĩ mô về ngân sách thông qua thuế, lãi suất Trái phiếu. Góp phần
điều hoà quỹ ngân sách nhà nước, không để xẩy ra tình trạng thâm hụt ngân sách.
Tuy nhiên bên cạnh đó vẫn còn tồn tại công tác thu, chi NSNN trong thời gian
qua chưa được chặt chẽ, thẩm chí một số nơi còn yếu kém, dẫn đến tình trang
thất thoát lớn, gây thiệt hại nghiêm trọng cho ngân sách nhà nước nhưng chưa xử
lý nghiêm khắc, kịp thời.
Được học tập những kiến thức về Tài chính, kế toán . . . ở trường đại học,
đồng thời được thực tập tại Kho bạc Nhà nước huyện Bố Trạch, với tầm quan
- 3 -
trọng của ngành Kho bạc Nhà nước như đã nêu ở trên, trên cơ sở tổ chức tốt công
tác kế toán thu, chi ngân sách sẽ giúp cho đơn vị có được bộ máy kế toán gọn
nhẹ, phù hợp, hoạt động có hiệu quả nhằm đáp ứng được yêu cầu quản lý, nâng
cao chất lượng kế toán ngân sách Nhà nước và các hoạt động nghiệp vụ Kho bạc
Nhà nước, đáp ứng yêu cầu thông tin quản lý và điều hành ngân sách Nhà nước
các cấp tại địa bàn huyện Bố Trạch, em mạnh dạn đi sâu nghiên cứu đề tài:
“Thực trạng công tác kế toán thu, chi ngân sách tại Kho bạc Nhà nước
huyện Bố Trạch”. Hy vọng rằng đề tài này sẽ góp phần giải quyết được những
vấn đề đặt ra cả về mặt lý luận và thực tiễn, nhằm phát huy vai trò tích cực của
công tác kế toán thu, chi ngân sách.
Trong quá trình nắm bắt kiến thức từ nhà trường, nghiên cứu các văn bản
hướng dẫn và công việc thực tế còn mới mẻ và nhiều hạn chế, mong quý thầy cô
trong trường cùng với các anh chị, cô chú ở KBNN Bố Trạch góp ý, giúp đỡ để
bản thân em có nhiều kiến thức hơn trong học tập và đúc rút được nhiều kinh
nghiệm phục vụ cho quá trình công tác sau này.
Ngoài phần mở đầu, phần kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phần
phụ lục thì đề tài được trình bày thành 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán thu chi Ngân sách Nhà nước.
Chương 2: Thực trạng công tác kế toán thu, chi ngân sách tại KBNN
huyện Bố Trạch
Chương 3: Một số đề xuất nhằm hoàn thiện công tác kế toán thu, chi ngân
sách tại KBNN huyện Bố Trạch.
- 5 -
CHƯƠNG I
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN THU CHI NGÂN
SÁCH NHÀ NƯỚC
1.1- Những vấn đề chung về thu chi ngân sách Nhà nước
1.1.1- Khái niệm cơ bản về ngân sách nhà nước và các vấn đề liên quan.
Ngân sách nhà nước (NSNN): là một thành phần trong hệ thống tài chính.
Thuật ngữ "Ngân sách Nhà nước" được sử dụng rộng rãi trong đời sống kinh tế,
xã hội ở mọi Quốc gia. Song quan niệm về NSNN lại chưa thống nhất, người ta
đã đưa ra nhiều định nghĩa về NSNN tuỳ theo các trường phái và các lĩnh vực
nghiên cứu. Các nhà kinh tế Nga quan niệm: NSNN là bảng liệt kê các khoản
thu, chi bằng tiền trong một giai đoạn nhất định của Quốc gia. Luật NSNN đã
được Quốc Hội Việt Nam thông qua năm 1996 định nghĩa: NSNN là toàn bộ các
khoản thu, chi của Quốc gia trong dự toán đã được cơ quan chính phủ có thẩm
quyền quyết định và được thực hiện trong một năm để đảm bảo thực hiện các
chức năng và nhiệm vụ của chính phủ.
Ngân sách Nhà nước gồm ngân sách trung ương và ngân sách địa
phương, ngân sách địa phương bao gồm ngân sách của đơn vị hành chính các cấp
có Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân. Ngân sách Nhà nước được quản lý
thống nhất theo nguyên tắc tập trung dân chủ, công khai, minh bạch, có phân
công, phân cấp quản lý, gắn quyền hạn với trách nhiệm.
Quỹ ngân sách Nhà nước là toàn bộ các khoản tiền của Nhà nước, kể cả
NS từng = NS từng - NS từng
Xã Xã Xã
- 7 -
Sơ đồ 1. 01 : Ngân sách Nhà nước
1.1.2- Tìm hiểu về thu, chi Ngân sách nhà nước.
1.1.2.1- Thu ngân sách nhà nước:
Khái niệm về thu ngân sách nhà nước (NSNN)
+ Thu ngân sách nhà nước: chứa đựng các quan hệ phân phối dưới hình
thức giá trị nảy sinh trong quá trình chính phủ dùng quyền lực của mình để tập
trung một bộ phận của tổng sản phẩm quốc dân, để hình thành quỹ tiền tệ tập
trung của Quốc gia, là nguồn để thực hiện nhiệm vụ của mình.
+ Thu từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh trong nước: thu từ sản xuất,
thu từ lưu thông- phân phối, thu từ hoạt động dịch vụ. Bao gồm các khoản thu từ
thuế, phí, lệ phí, các khoản thu từ hoạt động kinh tế của Nhà nước, các khoản
đóng góp của các tổ chức, cá nhân.
+ Thu từ nguồn thu ngoài nước: thu từ vay nợ và viện trợ của ngoại quốc.
Đặc điểm thu ngân sách nhà nước:
NSNN
NSTW NS Tỉnh
Bộ
Bộ Bộ
NS cấp tỉnh
NS huyện
Sở Sở Sở NS H
Phòng
+ Theo tính chất kinh tế chi NSNN được chia ra:
- Tiêu dùng cuối cùng của nhà nước: là các khoản chi thường xuyên cho
mua sắm của cơ quan nhà nước.
- Đầu tư cơ cấu hạ tầng: là khoản chi dể xây dựng cơ bản và khấu hao tài
sản.
- 9 -
- Phân phối và tái phân phối xã hội: là các khoản chi lương cho cán bộ
công viên chức và các khoản trợ cấp xã hội, hưu trí,
Đặc điểm chi ngân sách nhà nước:
Đăc điểm chi ngân sách là không hoàn trả trực tiếp đối với những khoản
chi ghi trong kế hoạch. Nên viẹc hoàn trả lại vốn được thực hiện theo cơ chế các
khoản thu sử dụng vốn qua hệ thống phí, lệ phí đối với phục vụ sản xuất kinh
doanh.
Chi ngân sách nhà nước là việc cung cấp nguồn kinh phí để bảo đảm chi
cho hoạt của bộ máy quản lý nhà nước và đầu tư cho việc xây dựng cơ sở, kết
cấu hạ tầng, hình thành các doanh nghiệp nhà nước thuộc các ngành then chốt
trên cơ sở đó tạo ra môi trường và điều kiện thuận lợi cho sự ra đời và phát triển
cho các doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế.
1.1.3- Quản lý thu chi ngân sách nhà nước bằng tiền mặt qua KBNN
Thu ngân sách Nhà nước phải thực hiện theo quy định của Luật ngân sách
Nhà nước và các quy định khác của pháp luật như: Luật thuế, pháp lệnh phí và lệ
phí.
Không được dùng ngân sách của cấp này chi cho nhiệm vụ của ngân sách
cấp khác, trừ trường hợp đặc biệt như khi xẩy ra thiên tai, hoả hoạn hoặc
khi cấp trên thực hiện nhiệm vụ của mình cần kết hợp một số nhiệm vụ
của địa phương.
Nhiệm vụ chi của cấp nào do ngân sách của cấp đó đảm bảo, trường hợp
cơ quan quản lý cấp trên uỷ quyền cho cấp dưới chi thì phải chuyển kinh
phí cho cấp dưới thực hiện.
Kể từ năm 2006 KBNN các cấp trong tỉnh chỉ thực hiện thanh toán chi trả
(bao gồm cả quỹ ngoại tệ tập trung của Nhà nước), quỹ dự trử tài chính Nhà
nước, tiền, tài sản tạm thu, tạm giữ, huy động vốn cho ngân sách Nhà nước và
cho đầu tư phát triển.
- 11 -
Kho bạc Nhà nước các cấp có trách nhiệm tổ chức thực hiện hạch toán kế
toán thu, chi ngân sách Nhà nước, định kỳ báo cáo tình hình thực hiện thu, chi
ngân sách theo dự toán đã giao và theo mục lục ngân sách Nhà nước cho cơ quan
Tài chính đồng cấp, Kho bạc Nhà nước cấp trên và các đơn vị có liên quan. Kho
bạc Nhà nước cấp huyện ngoài việc hạch toán kế toán thu, chi ngân sách Nhà
nước trên địa bàn huyện, còn thực hiện hạch toán kế toán thu, chi ngân sách xã,
phường, thị trấn (gọi chung là xã) trên địa bàn huyện và gửi báo cáo định kỳ cho
Uỷ ban nhân dân xã theo quy định.
1.2.2- Khái niệm về kế toán NSNN và hoạt động nghiệp vụ KBNN.
Kế toán ngân sách nhà nước và hoạt động nghiệp vụ kho bạc nhà nước là
công việc thu thập, xử lý, kiểm tra, giám sát, phân tích và cung cấp thông tin về
tình hình thu, chi NSNN, các loại tài sản do KBNN đang quản lý và các hoạt
động nghiệp vụ KBNN: việc thu thập và xử lý thông tin của kế toán phải đảm
bảo kịp thời, đầy đủ, chính xác, trung thực, liên tục và có hệ thống.
KBNN các cấp tổ chức công tác kế toán và bộ máy kế toán theo quy định của
luật ngân sách nhà nước ngày 16/12/2002, luật kế toán ngày 17/06/2003 và các
quy định của chế độ này.
1.2.3- Đối tượng của kế toán NSNN và hoạt động nghiệp vụ KBNN
Tiền và các khoản tương đương tiền
Quỹ ngân sách và các quỹ tài chính nhà nước khác
Các khoản thanh toán trong và nghoài hệ thống KBNN
Tiền gửi các đơn vị, tổ chức, cá nhân tại KBNN
Kết dư ngân sách các cấp
Các khoản tín dụng nhà nước
Các khoản đầu tư tài chính nhà nước
Các tài sản nhà nước được quản lý tại KBNN
+ Chấp hành chế độ báo cáo theo quy định,cung cấp đầy đủ, kịp thời,
chính xác các số liệu, thông tin kế toán cần thiết theo quy chế trao đổi dữ liệu và
- 13 -
cung cấp thông tin giữa các đơn vị trong ngành tài chính và các đơn vị liên quan
theo quy định, phục vụ việc quản lý, điều hành, quyết toán NSNN và điều hành
các nghiệp vụ của hệ thống KBNN.
1.2.5- Yêu cầu của kế toán ở KBNN
Công việc phải làm của mỗi nhân viên ké toán ở mỗi phần hành kế toán
tại KBNN như sau:
Lập, tiếp nhận, kiểm soát, xử lý các chứng từ kế toán, ghi sổ kế toán, tổng
hợp số liệu kế toán hàng ngày, tháng, quý, năm
Phải kiểm tra số liệu kế toán, lập và gữi các loại điện báo, báo cáo hoạt
động nghiệp vụ, báo cáo nhanh và báo cáo tài chính định kỳ
Phải phân tích, lưu giữ số liệu kế toán, lưu trữ hồ sơ, tài liệu kế toán
Tất cả các cán bộ và cá nhân trong đơn vị KBNN có liên quan tới công tác
kế toán phải nghiêm chỉnh chấp hành các nguyên tắc, chế độ, thủ tục kế
toán theo quy định. Phải có trách nhiệm cung cấp đầy đủ, kịp thời, chính
xác, trung thực các chứng từ, tài liệu cần thiết cho bộ phận kế toán.
1.3- Kế toán thu chi NSNN tại KBNN
1.3.1- Kế toán thu NSNN
1.3.1.1- Nội dung của kế toán thu NSNN
Danh từ thu NSNN dùng để chỉ mọi số tiền mà nhà nước thu được. Đó có
thể là các khoản tiền mà mọi người nộp bắt buộc phải trả cho Chính phủ như:
Thu từ thuế, phí, lệ phí, thuế GTGT, thuế TNDN, thuế tiêu thụ đặc biệt,
thuế tài nguyên, lệ phí chứng thư, lệ phí tược bạ, phí đò, phí giao thông.
Thu từ hoạt động sự nghiệp y tế, giáo dục đào tạo
Thu từ kết dư ngân sách và các khoản tổ chức, cá nhân tự nguyện đóng
góp cho Chính phủ.
Trong trường hợp này Chính phủ không có nghĩa vụ hoàn trả trực tiếp nên
gọi là thực thu NSNN. Và các khoản thu này sẽ được cân đối (điều tiết) với các
cơ quan thu phát hành Lệnh thu NSNN gửi ngân hàng hoặc Kho bạc nhà
- 15 -
nước nơi đối tượng nộp mở tài khoản tiền gửi để trích số tiền phải nộp từ
tài khoản tiền gửi của đối tượng nộp để nộp vào NSNN.
Kho bạc nhà nước trực tiếp thu các khoản thuế, phí, lệ phí của các doanh
nghiệp, các tổ chức kinh tế, cá nhân, hộ kinh doanh hoạt động thường
xuyên có địa điểm cố định (gọi chung là đối tượng nộp ngân sách hay đối
tượng nộp tiền). Đối với các khoản thuế, phí, lệ phí của các hộ kinh doanh
không cố định, không thường xuyên, cơ quan thu có trách nhiệm thu tiền
mặt từ các đối tượng nộp và nộp toàn bộ số tiền thu được vào KBNN.
Quy trình thu NSNN
Nộp NSNN qua ngân hàng
Trích tài
khoản
TGNH
của đơn vị
để nộp
nộp trực tiếp
Tờ
khai
nộp
ngân
sách
Thông báo thu NSNN
Thông
báo
nộp
ngân
sách
Trích
chuyển
tiền
nộp
NS
- 16 -
Giấy nộp tiền vào NSNN bằng ngoại tệ chuyển khoản (mẫu C1-
05/NS)
Lệnh thoái thu ngân sách (mẫu C1-06/NS)
Bảng kê giấy nộp tiền vào NSNN (mẫu C1-07/NS)
Lệnh ghi thu ngân sách (mẫu C1-08/NS)
Một số chứng từ khác kèm theo
Niên độ ngân sách
Cấp ngân sách
Loại tài khoản
* Kế toán thu NSNN chủ yếu sử dụng các tài khoản sau :
TK 70 thu ngân sách trung ương
TK 71 thu ngân sách cấp huyện
TK 72 thu ngân sách cấp tỉnh
TK 73 thu ngân sách cấp xã
TK 74 điều tiết thu ngân sách nhà nước.
Ngoài ra còn sử dụng các tài khoản đối ứng như : TK 50, 51 92, 93, 94,
642.02, 652.02, 311.04, 321.04, 611,
* Nội dung và kết cấu của tài khoản thu NSNN.
+ TK 70 : Thu ngân sách trung ương
- Nội dung: Tài khoản này dùng phản ánh các khoản thu NSNN đã được
điều tiết cho ngân sách trung ương và được sử dụng tại KBNN các cấp.
Copyright: Tài liệu đại học ©