Sáng kiến kinh nghiệm
Một số kinh nghiệm giúp học sinh
nhanh thuộc các bài học thuộc lòng
trong phân môn tập đọc lớp

I - Lý do chọn đề tài:
1. Nhận thức :
Ở lứa tuổi học sinh tiểu học (trẻ từ 6 - 11 - 12 tuổi, sự học, việc học của các em không thể
thoát li khỏi người thầy (cô). Cô giáo tiểu học giữ vai trò chủ đạo trong giáo dục học
sinh tiểu học nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đâù cho sự phát triển
đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kỹ năng cơ bản để học
sinh tiếp tục học trung học cơ sở ?
Theo quy định có tính nguyên tắc như "Học sinh là nhân vật trung tâm trong giờ học tập vui
chơi, rèn luyện (ở trên lớp và ngoài giờ lên lớp) hoạt động theo hướng dẫn của giáo viên. Phát huy
tính chủ động tích cực của từng học sinh, của tập thể học sinh trong quá trình dạy học và giáo dục". Phương pháp dạy học phụ thuộc vào nội dung cụ thể của bài học, tiết học dành
cho học sinh. Ví dụ.
Dạy Toán khác với dạy Tập đọc hoặc dạy Tự nhiên xã hội.
Trong dạy Toán thì tiết dạy về kiến thức mới khác với tiết luyện tập để
hình thành một loại kỹ năng cụ thể nào đó.
Bản thân tôi chỉ dám mạnh dạn nêu một số kinh nghiệm về tiết dạy bộ
môn Tập đọc trong đó là Tập đọc - Học thuộc lòng.
2. Đặc thù của tiết học thuộc lòng trong phân môn Tập đọc:
Tập đọc là một phân môn quan trọng có một ý nghĩa rất to lớn ở Tiểu học.
Nó trở thành một đòi hỏi cơ bản đầu tiên với một người đi học. "Đọc" giúp trẻ
chiếm lĩnh được ngôn ngữ dùng trong giao tiếp và học tập. Nó là công cụ để
các em học tập các môn học khác.

tiêu chuẩn để phân tích, đánh giá một bài đọc, nói chung cũng như lý thuyết để
phân tích đánh giá các tác phẩm văn chương nói riêng. Việc hình thành kỹ
năng đọc đúng, đọc hiểu, đọc diễn cảm cho học sinh phải dựa trên những tiêu
chuẩn đánh giá một văn bản, tính chính xác và tính thẩm mỹ dựa trên những
đặc điểm về các kiểu ngôn ngữ, các phong cách chức năng, các thể loại và các
đặc điểm về thể loại của tác phẩm văn chương dùng làm ngữ điệu đọc ở Tiểu
học.
Chẳng hạn để dạy học sinh đọc thơ có kết quả, giáo viên cần nắm những
nét đặc trưng của thơ, dòng thơ, nhịp thơ, thể thơ, văn thơ. Giáo viên cần lưu ý
khai thác các đặc điểm riêng của các thể thơ để dạy học sinh có kết quả cao.
Ví dụ: Ở bài "Mẹ" TV2 tập 1.
Lặng rồi / cả tiếng con ve //
Con ve cũng mệt / vì hè nắng oi //
Nhà em / vẫn tiếng ạ ơi //
Kẽo cà tiếng võng / mẹ ngồi mẹ ru //
Đoạn thơ tha thiết tình cảm của mẹ với con. Mẹ thương yêu, dồn tình
thương, hy sinh giấc ngủ, mặc cho nóng bực, khó chịu để ru cho con ngủ. Mẹ
cần mẫn, tần tảo và mẹ thật cao quý trong tâm hồn trẻ thơ. Mẹ là "ngọn gió của
con suốt đời".
Với những bài Tập đọc là truyện ngụ ngôn truyền thuyết, giáo viên cần
khai thác chức năng giáo dục cho học sinh ví dụ bài tập đọc "Câu chuyện bó
đũa" cần hướng dẫn học sinh đọc đúng ngữ điệu qua cuộc đối thoại giữa ông
già và bốn người con, chú ý lời căn dặn cuối bài đọc với giọng khuyên dăn, dứt
khoát, dõng dạc. Nhấn mạnh ở các từ ngữ như "hợp quần", "đùm bọc" để khắc
sâu cho học sinh giá trị giáo dục của truyện. Với những bài tập đọc như thế có
thể cho học sinh sắm vai để đọc, các em sẽ hoà mình vào tác phẩm và thể hiện
tốt hơn.
Riêng với những bài học thuộc lòng, văn bản để lưu giữ lại những tri thức
là việc làm rất cần thiết ở bậc Tiểu học. Những tri thức được lưu giữ lại trong
chương trình là những bài văn; bài thơ có giá trị; nên học thuộc lòng sẽ giúp

và hồn nhiên.
Bài thơ của nhà thơ Tố Hữu viết theo thể thơ tự do, 4 chữ.
4 dòng thơ đầu là những nét tả hình dáng của chú bé liên lạc thật đáng yêu, thật
nhỏ bé, thật vui tươi hồn nhiên nhí nhảnh, nhanh nhẹn :

Chú bé / liên lạc
Cái xắc / xinh xinh
Cái chân / thoăn thoắt
Cái đầu / nghênh nghênh
4 dòng thơ tiếp tác giả tả được phong cách hồn nhiên, trẻ trung của một thiếu nhi
đang ở tuổi chơi, tuổi ăn, tuổi lớn.
Ca nô / đội lệch
Mồm huýt sáo vang
Như con / chim chích
Nhảy trên đường vàng
Ta thấy hành ảnh một em bé đáng yêu, đáng quý biết bao. Chú ý đọc vắt
dòng ở 4 câu thơ của khổ thơ 2.
Sang khổ thơ 3, hình ảnh chú bé rất gan dạ. Bất chấp sự gian khổ, khó
khăn, sẵn sàng hy sinh vì nhiệm vụ cao cả mà tổ chức giao cho.
Coi thường hiểm nguy, bất chấp hy sinh đó chính là phẩm chất vô cùng cao
quý của những chiến sĩ cách mạng. Những con người vô cùng giàu lòng yêu nước.
Những con người họ luôn biết đặt tình yêu đất nước, yêu tổ quốc lên trên cả cuộc
sống của mình.
Vụt qua / mặt trận
Đạn bay / vèo vèo
Thư đề / thượng khẩn
Sợ chi hiểm nghèo ?
Có những lúc hình ảnh chú bé liên lạc lại thật bình thản, gần gũi biết bao khi
bước trên những con đường quê quen thuộc, với những ruộng lúa đang trổ bông,
với những bộ trang phục, chiếc mũ ca lô, chú bé liên lạc lại vui vẻ, say mê với