Sáng kiến kinh nghiệm

Tên đề tài:
Một số kinh nghiệm giúp học sinh nhanh thuộc các bài
học thuộc lòng trong phân môn tập đọc lớp 2.

Người thực hiện : Đỗ Hồng Liên.
Trường: Tiểu học Cát Linh - Đống Đa - Hà Nội

Hà Nội 4/ 2004I - Lý do chọn đề tài :
1. Nhận thức :
Ở lứa tuổi học sinh tiểu học (trẻ từ 6 - 11 - 12 tuổi, sự học, việc học của các em không
thể thoát li khỏi người thầy (cô). Cô giáo tiểu học giữ vai trò chủ đạo trong giáo dục học sinh
tiểu học nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đâù cho sự phát triển đúng đắn và lâu
dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kỹ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học trung
học cơ sở ?
Theo quy định có tính nguyên tắc như "Học sinh là nhân vật trung tâm trong giờ học tập
vui chơi, rèn luyện (ở trên lớp và ngoài giờ lên lớp) hoạt động theo hướng dẫn của giáo viên.
Phát huy tính chủ động tích cực của từng học sinh, của tập thể học sinh trong quá trình dạy học
và giáo dục".
Phương pháp dạy học phụ thuộc vào nội dung cụ thể của bài học, tiết học dành cho học
sinh. Ví dụ.
Dạy Toán khác với dạy Tập đọc hoặc dạy Tự nhiên xã hội.
Trong dạy Toán thì tiết dạy về kiến thức mới khác với tiết luyện tập để hình thành một loại
kỹ năng cụ thể nào đó.
Bản thân tôi chỉ dám mạnh dạn nêu một số kinh nghiệm về tiết dạy bộ môn Tập đọc trong
đó là Tập đọc - Học thuộc lòng.
2. Đặc thù của tiết học thuộc lòng trong phân môn Tập đọc:

sinh phải dựa trên những tiêu chuẩn đánh giá một văn bản, tính chính xác và tính thẩm mỹ dựa
trên những đặc điểm về các kiểu ngôn ngữ, các phong cách chức năng, các thể loại và các đặc
điểm về thể loại của tác phẩm văn chương dùng làm ngữ điệu đọc ở Tiểu học.
Chẳng hạn để dạy học sinh đọc thơ có kết quả, giáo viên cần nắm những nét đặc trưng
của thơ, dòng thơ, nhịp thơ, thể thơ, văn thơ. Giáo viên cần lưu ý khai thác các đặc điểm riêng
của các thể thơ để dạy học sinh có kết quả cao.
Ví dụ

: Ở bài "Mẹ" TV2 tập 1.
Lặng rồi / cả tiếng con ve //
Con ve cũng mệt / vì hè nắng oi //
Nhà em / vẫn tiếng ạ ơi //
Kẽo cà tiếng võng / mẹ ngồi mẹ ru //
Đoạn thơ tha thiết tình cảm của mẹ với con. Mẹ thương yêu, dồn tình thương, hy sinh
giấc ngủ, mặc cho nóng bực, khó chịu để ru cho con ngủ. Mẹ cần mẫn, tần tảo và mẹ thật cao
quý trong tâm hồn trẻ thơ. Mẹ là "ngọn gió của con suốt đời".
Với những bài Tập đọc là truyện ngụ ngôn truyền thuyết, giáo viên cần khai thác chức
năng giáo dục cho học sinh ví dụ bài tập đọc "Câu chuyện bó đũa" cần hướng dẫn học sinh đọc
đúng ngữ điệu qua cuộc đối thoại giữa ông già và bốn người con, chú ý lời căn dặn cuối bài đọc
với giọng khuyên dăn, dứt khoát, dõng dạc. Nhấn mạnh ở các từ ngữ như "hợp quần", "đùm
bọc" để khắc sâu cho học sinh giá trị giáo dục của truyện. Với những bài tập đọc như thế có thể
cho học sinh sắm vai để đọc, các em sẽ hoà mình vào tác phẩm và thể hiện tốt hơn.
Riêng với những bài học thuộc lòng, văn bản để lưu giữ lại những tri thức là việc làm rất
cần thiết ở bậc Tiểu học. Những tri thức được lưu giữ lại trong chương trình là những bài văn;
bài thơ có giá trị; nên học thuộc lòng sẽ giúp cho các em tích luỹ văn chương bồi dưỡng năng
lực cảm thụ văn học cho học sinh và gây hứng thú đối với môn học.
Trong thực tiễn dạy môn Tiếng việt ở bậc Tiểu học, dạy học thuộc lòng không được coi là
phân môn riêng biệt mà chỉ được coi như là một yêu cầu, một bài tập đặc biệt của giờ Tập đọc
và được gọi chung là phân môn Tập đọc - Học thuộc lòng. Từ đó cách dạy Tập đọc và Học thuộc
lòng na ná như nhau, không tạo được nét đặc thù riêng biệt cho mỗi loại hình do vậy chưa đáp

Mồm huýt sáo vang
Như con / chim chích
Nhảy trên đường vàng
Ta thấy hành ảnh một em bé đáng yêu, đáng quý biết bao. Chú ý đọc vắt dòng ở 4 câu
thơ của khổ thơ 2.
Sang khổ thơ 3, hình ảnh chú bé rất gan dạ. Bất chấp sự gian khổ, khó khăn, sẵn sàng hy
sinh vì nhiệm vụ cao cả mà tổ chức giao cho.
Coi thường hiểm nguy, bất chấp hy sinh đó chính là phẩm chất vô cùng cao quý của những
chiến sĩ cách mạng. Những con người vô cùng giàu lòng yêu nước. Những con người họ luôn biết đặt
tình yêu đất nước, yêu tổ quốc lên trên cả cuộc sống của mình.
Vụt qua / mặt trận
Đạn bay / vèo vèo
Thư đề / thượng khẩn
Sợ chi hiểm nghèo ?
Có những lúc hình ảnh chú bé liên lạc lại thật bình thản, gần gũi biết bao khi bước trên những
con đường quê quen thuộc, với những ruộng lúa đang trổ bông, với những bộ trang phục, chiếc mũ ca
lô, chú bé liên lạc lại vui vẻ, say mê với công việc mà cách mạng giao cho.
"Đường quê vắng vẻ
Lúa trổ đòng đòng
Ca lô chú bé
Nhấp nhô trên đồng"
Qua bài học thuộc lòng, giống như một bài văn tả hình dáng tích cách của em Thiếu nhi
dũng cảm, bài văn còn giáo dục cho học sinh thấy : hình ảnh đẹp đẽ, cao quý của con người biết
đặt quyền lợi tổ quốc, dân tộc lên trên quyền lợi cá nhân.
Sau khi chia bài học thuộc lòng thành các khổ thơ, nêu ý nghĩa của từng khổ thơ, giúp các
em dễ nhớ, nhớ có thứ tự và nhanh thuộc lòng bài thơ.
Trên đây là một số ý kiến của bản thân tôi qua quá trình thực tế làm nhiệm vụ giảng dạy
ở lớp 2.
Đây mới chỉ là ý kiến của cá nhân tôi, mong được sự giúp đỡ và muốn được học tập nhiều
hơn nữa từ các đồng nghiệp để vốn kinh nghiệm của tôi ngày càng được nhiều thêm.