SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM DẠY HỌC
ÐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC THEO
CHUẨN KIẾN THỨC KỸ NĂNG
1. ÐẶT VẤN ÐỀ :
Luật Giáo dục 2005: “PPGD PT phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo
của HS, phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng PP tự học, rèn
luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui,
hứng thú học tập cho HS”
Định hướng đổi mới PPDH “Tích cực hoá hoạt động học tập của HS nhằm phát huy
tính tích cực chủ động của HS trong học tập"
Cốt lõi của đổi mới phương pháp dạy học là giúp HS hướng tới hoạt động học tập chủ
động, chống lại thói quen học tập thụ động.
Chú ý tới việc rèn luyện kỹ năng, đặc biệt là kỹ năng vận dụng vào thực tiễn, hình thành
và phát triển các phẩm chất tư duy độc lập, sáng tạo. Dạy học tạo nên các trạng thái tinh
thần, tâm lý tích cực cho người học .
Với nhu cầu của một xã hội hoá GD đòi hỏi ngành GD phải đổi mới phương pháp
dạy học để tạo ra những thế hệ con người nhận thức sâu sắc, biết tự giác chủ động sáng
tạo trong công việc. Nhìn lại việc học tập của học sinh ở trường, tôi thấy nhận thức của
các em còn nhiều hạn chế, ý thức tự học, tự rèn luyện rất ít, điều kiện học tập còn nhiều
thiếu thốn.
Các em chưa xác định được tầm quan trọng của việc học nên không ham học đặc
biệt là môn học thể dục . Là một người đứng trong ngành nghề dạy học tôi luôn băn
khoăn là làm thế nào để phát huy tính tích cực , chủ động, tự giác của học sinh trong học
tập đặc biệt là theo chuẩn kiến thức kỹ năng và giảm tải . Đây là một vấn đề nóng bỏng
cần phải thực hiện nhanh và đúng cách để những thế hệ do chúng ta đào tạo là đào tạo
con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khoẻ, thẩm mỹ và nghề
nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hình thành và bồi
dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp
xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
2. GIẢI QUYẾT VẤN ÐỀ :
2.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN :
Điều này, phù hợp với mục tiêu của nhiều môn học ở nhiều nước trên thế giới. Xuất phát
từ mục tiêu đó, giáo viên khi lên lớp đã giảng giải, phân tích các động tác một cách tỉ mỉ.
Điều này rất cần thiết, nhưng vì sử dụng thời gian quá nhiều để giảng giải, phân tích nên
học sinh không có nhiều thời gian để luyện tập, mà khi đã luyện tập ít thì việc hình thành
kỹ thuật, rèn luyện kỹ năng, rèn luyện thể lực cũng chưa đạt yêu cầu.
Mặt khác, xuất phát từ những yếu tố khách quan lẫn chủ quan, nên chương trình thể dục
còn cứng nhắc chưa đáp ứng được sở thích của học sinh. Ở những nước tiên tiến trên thế
giới, khi học thể dục học sinh sẽ được tùy ý chọn môn mình ham thích.
- Trong quá trình lên lớp, vẫn còn thực hiện các bước lên lớp một cách cứng nhắc, tuần
tự đi từ bước này sang bước khác, làm cho giờ học nhàm chán, nặng nề. Chưa kết hợp và
giải quyết hài hòa giữa các bước lên lớp.
- Các hình thức lên lớp thì đơn điệu, phần lớn giáo viên chỉ sử dụng phương pháp dòng
chảy.
- Khâu tổ chức chưa tính toán hết, nên trong giờ học mất nhiều thời gian tập hợp cũng
như luân chuyển đội hình làm ảnh hưỏng không nhỏ đến thời gian luyện tập của học sinh
- Chưa tận dụng hết những dụng cụ và điều kiện sân tập để tổ chức cho học sinh luyện
tập.
- Cách đánh giá xếp loại kết quả học tập của học sinh còn những điều chưa hợp lý .
Với những hiện trạng trên, làm cho chất lượng giờ dạy chưa thật đạt yêu cầu và học sinh
chưa phát huy được tính tích cực, tự giác trong học tập nói chung và tích cực, tự giác tập
luyện thể dục thể thao nói riêng. Thực tế và mục tiêu còn có một khoảng cách cần được
khắc phục nhằm thực hiện có chất lượng mục tiêu rèn luyện kỹ năng và rèn luyện thể
lực, góp phần nâng cao sức khỏe cho học sinh
2.2 : CÁC BIỆN PHÁP GIẢI QUYẾT VẤN ÐỀ:
Đổi mới PPDH không có nghĩa l loại bỏ các phương pháp dạy học truyền thống
mà phải lựa chọn, kết hợp hết sức mềm dẻo các phương pháp dạy học tích cực đối với nội
dung học cụ thể (học mới và ôn các nội dung thực hnh, lí thuyết và một số tình huống
gắn liền với hoạt động thực tiễn).
Điều quan trọng nhất là: giúp HS luôn tự tin, tìm thấy hứng thú trong học tập, từ đó HS
sẽ có thái độ tự giác, tích cực và mong muốn được sáng tạo trong việc giải quyết các
được giao, mong muốn được GV làm mẫu sau một số lần tự tập, như vậy khi GV làm
mẫu mới có hiệu quả thực sự, kích thích được hứng thú của HS.
+ Khi giảng giải, phân tích kĩ thuật động tác, trình bày ngắn gọn, đủ ý, dễ hiểu, dễ nhớ.
Trong quá trình ôn tập, GV sẽ bổ sung dần, đặc biệt bồi dưỡng cho HS khả năng tự liên
hệ vận dụng kiến thức vào thực tiễn.
- Cần xây dựng một số đề kiểm tra bám sát nội dung đã học, lựa chọn những câu hỏi
ngắn gọn, dễ nhớ,được minh hoạ bằng động tác hoặc những hoạt động trong tiết học,
giúp HS làm giàu vốn kiến thức hỗ trợ tốt cho việc hình thành kĩ năng vận động và khả
năng diễn đạt (nhận xét, tự nhận xét) của HS.
+ Việc tổ chức học tập có ảnh hưởng lớn đến chất lượng dạy và học, GV cần tổ chức
cho HS dành nhiều thời gian luyện tập, tránh những hoạt động thừa, không phục
vụ cho tiết dạy.
+ Chú ý tới từng nhóm sức khỏe, đặc biệt trong luyện tập chạy bền, giáo dục sức mạnh
…và một số nội dung khác của chương trình.
- Đối với bài ôn tập :
+ Cần thường xuyên thay đổi hình thức tổ chức tập luyện, kiểm tra.
+ Áp dụng các hình thức thi đấu, thi đua, trình diễn, tạo tình huống giúp HS vận dụng
được những kiến thức, kĩ năng vốn có vào thực tiễn.
+ Với những HS thực hiện động tác hoặc đã tập còn nhiều sai sót kĩ thuật, cần cho thực
hiện các bài tập bổ trợ riêng biệt để nhanh chóng hoàn thành động tác, bài tập.
+ Tạo điều kiện thuận lợi trong dạy học để HS được tự nhận xét, đánh giá và trực tiếp
sửa chữa những sai thường mắc cho bản thân và cho bạn.
Để việc tổ chức dạy học theo chuẩn kiến thức, kĩ năng, trước hết GV cần nắm vững tổng
thể cấu trúc Chương trình, các nội dung từ lớp 6 đến lớp 9 theo mạch KT, KN từ đó mới
sắp xếp lựa chọn một cách hệ thống các động tác, đã tập, trò chơi vận động sao cho vận
dụng triệt để được sự chuyển tốt các kĩ năng vận động theo mạch nội dung mà HS đã có
từ lớp trước hay kỹ năng tương đương.
- Tổ chức kiểm tra, đánh giá theo chuẩn kiến thức, kỹ năng
+ Quan niệm đánh giá theo chuẩn KT, KN
Chuẩn KT, KN của Chương trình cấp học là các yêu cầu cơ bản, tối thiểu về KT, KN của
vừa có khả năng phân hóa. Đổi mới ra đề kiểm tra 15 phút, kiểm tra lấy điểm 1
tiết, kiểm tra học kỳ theo hướng kiểm tra KT, KN cơ bản, năng lực vận dụng kiến thức và
kĩ năng vận động của HS, phù hợp với nội dung chương trình, thời gian quy định. Về
kiểm tra kiến thức của HS ở môn thể dục có thể kết hợp hợp lý giữa các hình thức kiểm
tra, vấn đáp, tự luận và trắc nghiệm phát huy ưu điểm và hạn chế nhược điểm của mỗi
hình thức. Kiểm tra về kĩ năng vận động (mức độ hoàn thành động tác và thành tích đạt
được) căn cứ vào chuẩn, tình hình thực tế về sức khỏe, thể lực của HS để xây dựng tiêu
chí cho phù hợp, đồng thời tham khảo trong Sách thể dục.
- Một số lưu ý khi đổi mới phương pháp dạy học :
Khi giáo viên sử dụng nhóm phương pháp dùng lời nói (phương pháp giảng giải, phát
vấn, đàm thoại, kể chuyện, mệnh lệnh) để truyền thụ kiến thức cho học sinh:
+ Nếu dạy động tác mới, giáo viên cần nói ngắn gọn, dễ hiểu, dùng thuật ngữ chính xác.
+ Khi phân tích kỹ thuật động tác tránh dài dòng mà cần xoáy vào trọng tâm vào những
yếu lĩnh kỹ thuật quan trọng.
+ Các động tác bổ trợ không nhất thiết phải phân tích mà chỉ cần làm mẫu và tổ chức
cho học sinh tập luyện ngay.
+ Trong thời gian học sinh nghỉ ngơi tích cực giữa 2 lần tập, giáo viên có thể phát vấn, kể
chuyện, trình bày ngắn gọn một vấn đề nào đó nhằm cung cấp thêm thông tin và gây
hưng phấn cho học sinh.
+ Khi giáo viên sử dụng nhóm phương pháp trực quan (làm mẫu, cho xem tranh ảnh,
biểu đồ, phim ) Thì phải chú ý đến vị trí làm mẫu, chọn hướng làm mẫu để học sinh
có thể nhìn rõ,nhìn thấy biên độ, góc độ động tác.
+ Làm mẫu phải chính xác, làm mẫu ít nhất 2-3 lần trước khi phân tích, giảng giải kỹ
thuât.
+ Tăng cường sử dụng tranh ảnh, biểu đồ giúp cho học sinh nắm được kỹ thuật một
cách nhanh hơn mà không tốn thời gian và có thể tự so sánh giữa động tác của mình với
tranh ảnh kỹ thuật.
- Lưu ý khi đánh giá kết quả học tập của học sinh:
Đánh giá là một khâu quan trọng không thể thiếu được trong quá trình giáo dục.
+ Đánh giá thường nằm ở giai đoạn cuối cùng của một giai đoạn giáo dục và sẽ trở thành
3. KẾT LUẬN :
Ở trường THCS Phước Tân hiện nay nói chung và các lóp7,8,9 tôi đang nghiên cứu
nói riêng với Phương pháp dạy và học không qua tổ chức các hoạt động học tập của học
sinh.Tăng cường học tập cá thể, phối hợp với học tập hợp tác, Sắp xếp nội dung một cách
hợp lý sử dụng các phương tiện dạy học hợp lý, hiệu quả, áp dụng hình thức lên lớp một
cách linh hoạt, đổi mới phương pháp dạy học, kết hợp đánh giá của thầy với tự đánh giá
của trò và dựa vào chuẩn kiến thức kỹ năng , đã làm cho HS học tập một cách tích cực, tự
giác, độc lập và sáng tạo.Mặt khác còn kích thích được phong trào thi đua học tập trong
lớp, trong trường. Do đó, kết quả mang lại rất khả quan; nhiều em rụt rè nay đã hăng hái
tập luyện, lớp học sôi nổi, HS hứng thú, tiếp thu kiến thức nhanh chóng để hình thành các
kỹ năng . Dạy học theo hướng tích cực, tự giác, độc lập và sáng tạo sẽ huy động được
năng lực, nghệ thuật sư phạm của GV. Thực tế cho thấy rằng người GV không chỉ cung
cấp cho HS những tri thức, kĩ năng cần thiết mà còn truyền đến cho các em cả lương tâm,
tình cảm và trách nhiệm của chính mình.
Qua những lần áp dụng phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực, tự
giác học tập của học sinh đặc biệt là bám vào chuẩn kiến thức kỹ năng bản thân tôi đã rút
ra cho mình những bài học bổ ích.
- Dạy học vừa mang tính khoa học, vừa mang tính nghệ thuật. Muốn dạy học có
hiệu quả, đáp ứng được yêu cầu đào tạo hiện nay của Đảng và Nhà nước. Đòi hỏi người
GV phải nổ lực, sáng tạo, không ngừng cải tiến phương pháp để nâng cao hiệu quả giảng
dạy.Thực hiện tốt chủ đề năm học.
- Muốn nâng cao hiệu quả học tập gây được hứng thú trong quá trình giảng dạy, đòi
hỏi người giáo viên phải chuẩn bị tốt :
+ Kế hoạch dạy học, phải bám sát chuẩn kiến thức, kỹ năng. Lựa chọn phương pháp dạy
học phù hợp và có hiệu quả.Sử dụng tối đa DDDH và có hiệu quả trong từng tiết dạy.
+ Phải có vốn hiểu biết nhất định và kiến thức xã hội, kiến thức y khoa, kiến thức giải
phẩu học
+ Cần tạo điều kiện để HS tích cực, chủ động, sáng tạo chiếm lĩnh tri thức.
- Để đạt được những mong muốn đó, bản thân tôi ngay từ bây giờ tôi xác định rằng
muốn trở thành một người GV thực sự thì trước hết phải có lòng yêu nghề, mến trẻ, lòng