Đề bài:
Đồng chí hãy rút ra 3 bài học tâm đắc nhất sau khi khi học xong học
phần Tâm lý học ứng dụng trong tổ chức và quản lý giáo dục. Liên hệ những
bài học đó vào thực tiễn?
1
Bài làm
Mở đầu
Từ khi nước ta chuyển đổi từ cơ chế tập trung bao cấp sang cơ chế thị
trường có sự quản lí của Nhà nước theo định hướng XHCN, mở cửa và hội
nhập thì việc đổi mới và nâng cao hoạt động quản lí đã trở thành nhiệm vụ bức
xúc. Hoạt động quản lí đã trở thành một trong những yếu tố có tầm quan trọng
hàng đầu đối với việc phát triển kinh tế - xã hội ở nước ta. Đã đến lúc chúng ta
cần phải nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ quản lí, nâng cao hiệu quả hoạt
động của các tổ chức trong mọi lĩnh vực của cuộc sống xã hội.
Những yêu cầu trên đã đặt ra cho chúng ta cần phải nghiên cứu về tâm
lí của những người lãnh đạo, những người dưới quyền… trong tổ chức. Bởi
lẽ mỗi con người, mỗi tổ chức xã hội là một thế giới tâm lí rất phức tạp và
phong phú. Thế giới tâm lí này là động lực nội tâm chi phối từ nhận thức
đến hành vi của các chủ thể.
Xuất phát từ những yêu cầu thực tiễn đó cộng với tâm thế ham học hỏi,
tìm tòi những học viên cao học quản lý giáo dục đã được học tập và nghiên
cứu học phần Tâm lý học ứng dụng trong tổ chức và quản lý giáo dục do
GS.TS. Nguyễn Thị Mỹ Lộc trực tiếp giảng dạy. Trong khoảng thời gian
không nhiều chúng tôi đã được học tập những nội dung cơ bản sau:
Phần thứ nhất: Hành vi cá nhân trong tổ chức. Gồm có 4 chương:
Chương 1. Sự khác biệt cá nhân trong tổ chức: Nhân cách, thái độ, năng
lực, cảm xúc
Chương II. Tri giác và quy kết (phán quyết về người khác)
Chương III. Động cơ
Chương IV. Nâng cao hiệu quả công tác trên cơ sở thông tin phản hồi
và khen thưởng
đích chung của tổ chức.
Đã có một thời kì dài đất nước ta chìm trong chế độ phong kiến bảo
thủ với nền sản xuất tiểu nông manh mún lạc hậu và sự ngự trị của chủ
nghĩa bình quân, yếu tố cá nhân hầu như không được quan tâm, cá nhân bị
che khuất và nhòe đi trong cộng đồng. Nói cách khác con người với tư cách
là thành viên của cộng đồng không được quan tâm và tạo điều kiện để phát
triển.
Trong cơ chế cũ - cơ chế tập trung bao cấp, yếu tố con người chưa
được chú ý đúng mức. Căn bệnh quan liêu, giáo điều đã làm cho những
người lãnh đạo xa rời quần chúng, không hiểu biết họ, đặc biệt là mỗi cá
nhân với tư cách là chủ thể của một thế giới tâm lí đầy phức tạp. Phong cách
lãnh đạo hành chính, mệnh lệnh đã biến những người bị lãnh đạo thành
những người thừa hành máy móc và thiếu sáng tạo. Trong những năm gần
đây, yếu tố con người đã và đang được chú ý. Những tiềm năng của con
người đã bắt đầu được các nhà lãnh đạo khai thác. Tìm hiểu các thuộc tính
tâm lí của con người và sử dụng chúng đã trở thành yêu cầu đầu tiên đối với
người lãnh đạo trong cơ chế mới, trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại
hoá đất nước hiện nay. Các yếu tố tâm lí của con người được những nhà
lãnh đạo bắt đầu tính đến trong quá trình tổ chức hoạt động của tổ chức,
trong việc đề ra các chủ trương và biện pháp quản lí.
Thực tiễn của hoạt động quản lí cho thấy, khi người lãnh đạo nắm
vững các thuộc tính tâm lí của những người lao động thì họ đã nắm được
chìa khóa mở ra những tiềm năng mới trong việc nâng cao năng suất và chất
lượng lao động. Khi người lãnh đạo coi nhẹ những hiểu biết đó sẽ dẫn đến
chỗ thiếu tin tưởng vào khả năng sáng tạo của mọi người, việc tổ chức sinh
động lại thay bằng những biện pháp hành chính, mệnh lệnh.
4
2. Bài học thứ hai: Người cán bộ quản lý cần quan tâm và tác động vào
đúng nhu cầu, động cơ của người dưới quyền trong tổ chức.
Đối với người lãnh đạo, nhu cầu của các cá nhân nổi lên như một trong
phải hài hoà với lợi ích của xã hội. Động cơ làm việc không chính đáng là
động cơ chỉ xuất phát từ lợi ích của cá nhân mà không phù hợp với lợi ích
chung của tổ chức. Nó mang tính "vụ lợi" rõ rệt.
3. Bài học thứ ba: Để trở thành một người cán bộ quản lý tốt ngoài trình
độ, năng lực, phẩm chất tốt người cán bộ quản lý cần có uy tín. Tuy nhiên
để bảo toàn và nâng cao được uy tín tổ chức thì người lãnh đạo phải tự tạo ra
được uy tín cho cá nhân bằng chính nhân cách lãnh đạo của mình bằng con
đường gây dựng những biện pháp nâng cao uy tín cu thể như sau:
Một là: uy tín là “hữu xạ tự nhiên hương” để có được điều đó mỗi cán bộ
quản lý cần rèn luyện phẩm chất, năng lực theo yêu cầu nhiệm vụ được giao.
Hai là: Tự kiểm tra tự phê bình và dựa vào sự phê bình để tìm ra
nguyên nhân mất uy tín hoặc suy giảm uy tín từ đó có chương trình cụ thể sửa
chữa khuyết điểm xây dựng lại củng cố lại uy tín.
Ba là: Rèn luyện uy tín cá nhân người lãnh đạo không tách rời việc bảo
vệ uy tín của tổ chức, uy tín của tập thể và ngược lại tập thể có trách nhiệm
bảo vệ giữ gìn uy tín của tập thể đó.
Bốn là: Muốn gây dựng và nâng cao uy tín phải thật sự hiểu mình hiểu
người bị điều kiển, điều chỉnh mình để nâng cao uy tín của tổ chức của lãnh
đạo cấp trên, của dân tộc, của lãnh tụ.
Phải giữ được đạo đức phẩm chức cách mạng lối sống lành mạnh giản
dị gắng bó với quần chúnh nhân dân.
4. Bài học thứ 4. "Chọn đúng người, giao đúng việc”. Tư chất, năng lực,
năng khiếu, đó là những tiềm năng hiện thực ở mỗi cá nhân. Việc phát hiện
6
ra tư chất, phát triển năng lực và hình thành năng khiếu của mỗi người là
nhiệm vụ của những người lãnh đạo và tổ chức. Với những người lãnh đạo,
khi phân công nhiệm vụ cho các thành viên trong tập thể mình, cần nắm
được tư chất và năng lực của họ, cần tính đến các yếu tố đó để giao nhiệm
vụ cho phù hợp có như vậy mới khai thác được tiềm năng ở mỗi con người,
tạo điều kiện cho họ hoàn thành tốt công việc.