Mã lớp học phần:
2 0 2
Số thứ tự theo danh sách
lớp học phần
4 0
NGUYỄN THỊ THÚY
NVSP40
Tâm lý học giáo dục đại học
TS. HUỲNH VĂN SƠN
ỨNG DỤNG TÂM LÝ LỨA TUỔI CỦA THANH NIÊN – SINH VIÊN VÀ
ĐỘNG CƠ HỌC TẬP ĐỂ THIẾT KẾ BÀI GIẢNG TRÊN LỚP HIỆU
QUẢ
Loại Tiểu luận :
Cuối kì Giữa kì
Tiểu luận này được hoàn thành vào ngày 30/10/2012.
MỤC LỤC
Tiêu đề Trang
I. LỜI NÓI ĐẦU 2
II. NỘI DUNG 3
1. Đặc điểm tâm lý lứa tuổi của thanh niên – sinh viên 3
2. Động cơ học tập của Sinh viên 5
3. Ứng dụng thiết kế bài giảng trên lớp cho sinh viên đại học 7
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 11
Trang 1/11
I. LỜI MỞ ĐẦU
Quá trình giáo dục là quá trình hình thành và phát triển ở cá nhân khả năng ý
thức, tự ý thức và tự đánh giá của sinh viên. Mọi quá trình tác động giáo dục dù có
hiện đại, quy mô đến như thế nào chăng nữa, điều đó sẽ không có kết quả khi cá
nhân được giáo dục không hoạt động; tức là họ không tự giáo, tích cực tiếp thu, hay
nói cách khác là họ không tự giáo dục.
Giáo dục ở bậc đại học hướng tới việc đạo tạo ra những con người mới với
1.1. Về thể chất
- Ở lứa tuổi từ 18 đến 23 – 25 tuổi, hình thể đạt được sự hoàn chỉnh về cấu
trúc và sự phối hợp các chức năng.
- Đầu thời kỳ này, con người đạt được 9/10 chiều cao và 2/3 khối lượng của
cơ thể trưởng thành. Riêng não bộ đã đạt khối lượng tối đa (trung bình là 1400
gram) và số tế bào thần kinh đã phát triển đầy đủ tới xấp xỉ 15 tỷ nơron.
- Quan trọng hơn, chính là ở lứa tuổi này hoạt động thần kinh cấp cao đã đạt
đến mức trưởng thành.
1.2. Sự thích ứng của sinh viên với hoạt động và môi trường học tập mới
- Thích nghi với hoạt động học tập: Học tập ở đại học là học nghề, nội dung
học tập có tính chuyên ngành; pưhưong pháp học tập ở đại học chủ yếu là tự học, tự
nghiên cứu, vì vậy đòi hỏi sinh viên phải tự giác, độc lập cao.
- Môi trường hoạt động học tập của sinh viên được mở rộng
- Nội dung và cách thức giao tiếp của sinh viên với mọi người xung quanh
cũng rất phong phú và đa dạng.
- Trong giai đoạn này, sinh viên gặp phải một loạt những mâu thuẫn như:
+ Mâu thuẫn giữa ước mơ, kỳ vọng với điều kiện và khả năng đạt được
+ Mâu thuẫn giữa mong muốn học tập kiến thức chuyên ngành chuyên sâu
với yêu cầu học tập theo chương trình quy định
+ Mâu thuẫn giữa lượng thông tin khổng lồ với khả năng và thời gian hạn
hẹp của sinh viên
1.3. Sự phát triển nhận thức của sinh viên
- Sinh viên nhận thức tri thức khoa học một cách khái quát, hệ thống để trở
thành những chuyên gia, nhà khoa học trong tương lai
Trang 3/11
- Hoạt động nhận thức của sinh viên diễn ra một cách có kế hoạch, có mục
đích, nội dung và chương trình nhất định
- Những phương tiện phục vụ cho hoạt động nhận thức của sinh viên cũng
hết sức đa dạng, phong phú và hiện đại với những trang thiết bị như thư viện,
phòng nghiên cứu, phòng học,…
từ sự chín muồi về thẻ lực sang sự trưởng thành về phương diện tâm lý – xã hội.
- Lứa tuổi này được đánh giá là thời kỳ phát triển tích cực nhất về tình cảm,
đạo đức và thẩm mĩ; là giai đoạn hình thành và ổn định tính cách; đặc biệt là sinh
viên đã có vai trò người lớn thực sự
- Họ có kế hoạch riêng cho hoạt động của mình, chịu trách nhiệm về hành vi
và độc lập trong phán đoán.
- Đây là thời kỳ có nhiều biến động mạnh mẽ về động cơ, về thang giá trị xã
hội. Sinh viên biết xác định con đường sống trong tương lai, tích cực nắm vững
nghề nghiệp và bắt đầu dấn thân, thể nghiệm mình trong mọi lĩnh vực của cuộc
sống.
2. ĐỘNG CƠ HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN BẬC ĐẠI HỌC
Hoạt động học tập là hoạt động lĩnh hội tri thức, kỹ năng, kỹ xảo mà đích
của nó là hướng vào việc làm thay đổi chính chủ thể của hoạt động. Hoạt động học
tập ở đại học là một loạt hoạt động tâm lý (hoạt động nhận thức) của cá nhân chủ
thể sinh viên, được tổ chức một cách độc đáo, dưới sự hướng dẫn của giảng viên,
nhằm đạt được mục đích dạy học ở đại học.
Động cơ hoạt động học tập của sinh viên là những hiện tượng, sự vật kích
thích, thúc đẩy người sinh viên tích cực học tập đạt kết quả nhận thức, hình thành
và phát triển nhân cách. Dựa vào mục đích học tập, các nhà tâm lý học chia thành 5
loại động cơ:
+ Động cơ xã hội - thể hiện ở các nhu cầu, lợi ích xã hội, về các chuẩn mực
và mục đích xã hội.
+ Động cơ nhận thức khoa học - thể hiện ở thái độ đối với quá trình nhận
thức, với nội dung của vấn đề được nghiên cứu.
+ Động cơ nghề nghiệp
+ Động cơ tự khẳng định là ý thức về những năng lực của mình và mong
muốn được thể hiện chúng.
+ Động cơ vụ lợi,…(ngoài ra còn học để vui lòng bố mẹ, học để hơn bạn,…)
Nếu sắp xếp theo thứ tự ưu tiên, các động cơ học tập của sinh viên có thể
được xếp theo thứ tự như sau:
+ Trạng thái chú ý giúp cho quá trình học tập có hiệu quả cao hơn.
3. ĐỀ XUẤT TRONG VIỆC THIẾT KẾ BÀI GIẢNG TRÊN LỚP CHO
SINH VIÊN BẬC ĐẠI HỌC
Căn cứ phần lý luận về đặc điểm tâm lý lứa tuổi và động cơ học tập của của
thanh niên - sinh viên, tôi xin đề xuất một số vấn đề trong việc thiết kế và xây dựng
bài giảng trên lớp để tăng hiệu quả học tập của sinh viên như sau:
3.1. Thiết kế bài giảng phù hợp với đặc điểm tâm lý lứa tuổi của thanh
niên sinh viên
Bài giảng phù hợp về mặt thể chất
- Các mục tiêu giảng dạy phải xây dựng rõ ràng và phù hợp với đối tượng
Sinh viên có thể đạt được
- Phương pháp giảng dạy phù hợp, có thể giao cho Sinh viên hoặc nhóm sinh
viên các dự án học tập nhỏ thuộc phạm vi bài học để sinh viên thực hiện, điều này
sẽ khuyến khích sự tư duy và tính chủ động, trách nhiệm tìm tòi nghiên cứu của
sinh viên, để bộ óc được hoạt động tối đa và sinh viên có thể tự khảng định bản
thân trong quá trình học tập trên lớp.
- Tùy quy định của từng đơn vị đào tạo mà thời gian 1 ca học có thể là 3
hoặc 5 hoặc 6 tiết, tuy nhiên trong khoảng thời gian đó, giảng viên nên thiết kế nội
dung học và phối hợp các hoạt động phù hợp với thể lực và tâm lý lứa tuổi của sinh
viên.
Hoạt động và môi trường học tập phù hợp
- Đối với mỗi mức độ bài giảng (Đại cương, cơ sở ngành hoặc chuyên
ngành) có mức độ mới mẻ riêng trong việc tiếp cận, tuy nhiên khi xây dựng các bài
giảng trên lớp, giảng viên nên dành thời gian hướng dẫn (định hướng) cho sinh viên
thực hiện, tăng các ví dụ và minh chứng thực tế để sinh viên dễ tiếp cận vấn đề.
- Không nên giới hạn môi trường học tập chỉ ở trên lớp, nên chăng sự hiện
diện của thầy và trò lúc này là để trao đổi những kết quả nghiên cứu các nhân sinh
Trang 7/11
viên với nhau và người thầy sẽ định hướng và kết luận vấn đề cho đúng, hợp lý và
khoa học.
phù hợp thì các em sẽ cảm thấy được khích lệ rất nhiều => tăng nhu cầu và sự yêu
thích việc học tập nhiều hơn.
Trang 8/11
Bài giảng phù hợp với sự phát triển tự ý thức của sinh viên
- Sinh viên có thể chưa ý thức và đánh giá đúng bản thân, ví dụ như tự ti
hoặc tự huyễn hoặc bản thân mình, giảng viên cần điều chỉnh và giúp các em đánh
giá đúng về bản thân
- Khi thiết kế bài giảng cần tạo điều kiện để các em thể hiện bản thân nhưng
cũng kiểm soát quá trình nhận thức đó đúng quĩ đạo và tích cực
Về mặt xã hội
- Chủ động liên hệ kiến thức học với thực tế nghề nghiệp để định hướng
tương lai công việc cho sinh viên
- Lồng ghép tình yêu cuộc sống và yêu nghề cùng với các trách nhiệm xã hội
với trong các bài giảng.
- Giảng viên không chỉ truyền kiễn thức và cần truyền “lửa”, truyền nhiệt
huyết đến cho sinh viên
3.2. Thiết kế bài giảng phù hợp với động cơ học tập của Sinh viên
- Nội dung bài giảng hướng tới mục đích gần và mục đích cuối cùng của
hoạt động học tập
- Làm rõ về ý nghĩa lý luận và thực tiễn của các tri thức được lĩnh hội
- Làm cho nội dung trở nên sinh động và hấp dẫn thông qua Hình thức
xúc cảm của các thông tin khoa học được trình bày
- Liên hệ và mở rộng kiến thức vượt khởi giáo trình, nhất là các ứng dụng
thực tế, các kinh nghiệm và nghiên cứu,… Người giảng viên cần nghiên cứu sâu và
đọc nhiều tài liệu hơn để bài giảng trở nên phong phú
- Thay đổi, điều chỉnh cách tiếp cận nội dung phù hợp xu hướng nghề
nghiệp của hoạt động học tập.
- Giải quyết các mâu thuẫn về mặt nhận thức trong người học bằng cách
lập kế hoạch mục tiêu theo từng giai đoạn một cách cụ thể và khả thi
- Tăng cường việc khen thưởng để duy trì được tính ham hiểu biết và
“Nghệ thuật tối thượng của người thầy là đánh thức niềm vui trong sự
diễn đạt và tri thức sáng tạo.”
Albert Einstein
~*~
“Thật kỳ diệu rằng sự tò mò vẫn sống sót sau giáo dục truyền thống.”
Albert Einstein
Trang 10/11
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Giáo trình Tâm lý giáo dục đại học
2. http://vinhanonline.com/index.php? Danh ngôn giáo dục – học tập
3. http://tlgd.hcmup.edu.vn/ Bài giảng Tâm lý Giáo dục đại học
Trang 11/11