1
1
NHẬP MÔN TIN HỌC
Lý thuyết : 45 tiết (3 tín chỉ)
Thực hành : 60 tiết (2 tín chỉ)
Nội dung :
-Kiếnthứccơ bản
-Hệđiều hành (Windows)
-Soạnthảovănbản (Winword)
-Xử lý bảng tính (Excel)
- Slide báo cáo (Power Point)
- Internet – Mail
2
KIẾNTHỨCCƠ BẢN
11. Các khái niệmcơ bản
111. Thông tin
- Thông tin đượctiếpcậnthường xuyên.
-Thể hiện qua nhiềuphương tiện
-Tiếpnhận qua các giác quan.
Thông tin về một đốitượng chính là dữ kiệncủa
đốitượng đó, giúp chúng ta nhậnbiếtvàhiểu
được đốitượng.
Æ Thông tin làm tăng thêm sự hiểubiếtcủacon
người, là nguồngốccủanhậnthức.
3
* Đơnvị thông tin :
Đơnvị nhỏ nhấtcủa thông tin : bit (binary digit).
Lượng thông tin chứa trong 1 bit chỉ có 2 trạng thái
vớixácsuấtxuấthiệnnhư nhau.
Tạimộtthời điểm trong 1 bit chỉ lưu đượcmột trong 2
trạng thái trên (tắt/mở, đúng/sai, 0/1).
2
10
KilobyteMBMegabyte
2
10
(= 1024) byteKBKilobyte
8 bitByte
Giá trịViếttắtĐơnvị
6
112. Tin học (Informatics)
Tin học là ngành khoa học công nghệ nghiên cứu
phương pháp, công nghệ và kỹ thuậtxử lý thông tin
một cách tựđộng dựatrêncácphương tiệnkỹ thuật
(máy tính điệntử và các thiếtbị thông tin khác).
7
113. Máy tính điệntử (computer)
Máy tính điệntử là công cụ xử lý thông tin một cách
tựđộng theo mộtchương trình đượcxácđịnh trước
mà không cầnsự tham gia trựctiếpcủa con người.
Dữ liệunhập
(Input)
Xử lý
(Procesing)
Thông tin xuất
(Output)
8
12. Cách biểudiễn thông tin
121.Các hệđếmthường dùng :
a. Khái niệm:
Các chữ số cơ bản củamộthệđếm là các chữ số tối
a
0
= a
n
b
n
+ a
n
-1
b
n-1
+ a
1
b + a
0
(1.1)
trong đóa
0
, a
1
, , a
n
là các chữ số cơ bản
(a
0
là hàng đơnvị)
11
Ví dụ :
- Trong hệ nhị phân :
1101
các phầndư của phép chia, theo thứ tự ngượclại.
4
13
Ví dụ 1 :
Đổisố 6 (hệ thập phân) sang hệ nhị phân.
6 2
0 3 2
1 1 2
1 0
Vậy: 6
10
= 110
2
14
Ví dụ 2 :
Đổisố 254 (hệ thập phân) sang hệ thậplục phân.
254 16
14 15 16
15 0
Vậy : 254
10
= FE
16
15
Qui tắc2: Để chuyển đổimộtsố từ hệ cơ số b về hệ
thập phân ta sử dụng công thức (1.1).
Ví dụ
:
Với N = 1101
2
Ví dụ
:
- Chữ A có mã ASCII là 65 và đượcbiểudiễn trong
máy tính bởi dãy bit: 0100 0001 (41
16
).
- Chữ a có mã ASCII là 97 và đượcbiểudiễn trong
máy tính bởi dãy bit: 0110 0001 (61
16
).
18
* Bộ mã Unicode :
- Sử dụng 16 bit.
-Cóthể biểudiễn được 65536 ký tự.
-Tấtcả chữ cái của các ngôn ngữ trên thế giới đềucó
thểđược mã hóa trong bộ mã Unicode này.
-Giữ lạimãcủa 256 ký tự theo bảng mã ASCII.
* Muốnsử dụng bộ mã Unicode cho tiếng Việt, phảicó
phông chữ Unicode (Arial, Times New Roman, …) và phần
mềm thao tác bàn phím tương thích.
- Phông chữ Unicode: có sẵnkhisử dụng MS Windows
2000, Office 2000, …
-Phầnmềm thao tác bàn phím : Unikey, VietKey, …
19
13. Hệ thống máy vi tính
Gồm2 thànhphần chính :
-Phầncứng (hardware)
-Phầnmềm(software)
Nếuthiếumột thành phần thì không thể là một
máy tính.
* Khối tính toán số họcvàlogic(ALU: Arithmetic-
Logic Unit) : thựchiệnhầuhết các phép tính quan
trọng củahệ thống, đólà:
- Các phép tính số học(cộng, trừ, nhân, chia, )
- Các phép tính logic (And, Or, Not, Xor)
- Các phép tính quan hệ (>, <, =, )
* Mộtsố thanh ghi (Register) :
-bộ nhớ trung gian
-tốc độ trao đổi thông tin rất nhanh
23
-CPU làđặctrưng cho loạimáy.
-2 thamsố quan trọng :
- tốc độ xử lý (đượctínhbằng tốc độ xung đồng hồ
chuyển đổi qua lạigiữa2 trạng thái mở hoặc2 trạng
thái tắt, đơnvị MHz : 1.000.000 lượt chuyển đổitrạng
thái / giây),
- dung lượng tối đacủabộ nhớ trong,
Các bộ vi xử lý như INTEL 80386, 80486, Pentium,
được dùng trong máy vi tính thuộchọ IBM-PC; các bộ vi
xử lý của hãng MOTOROLA thuộchọ 68000 được dùng
trong máy vi tính Macintosh.
Hai hệ này khác nhau cơ bản
ở tậphợplệnh củangônngữ
máy.
24
2. Bộ nhớ trong (Primary / Main memory):
-Nơichứachương trình, dữ liệu.
Gồm2 bộ phận : ROM và RAM.
* ROM (R
ead Only Memory – Bộ nhớ chỉđọc):
* Chuột(mouse)
* Máy ảnh số (digital camera)
Máy quét (scanner)
Bàn số hóa (digitizer) …
5. Thiếtbị xuất (Ouput devices)
* Mànhình(monitor)
* Máy in (printer), máy vẽ (plotter), …
28
* Thiếtbị nhậpxuấtnằm trong nhóm thiếtbị ngoạivi
(peripheral devices). Nhóm này còn có các loạicard
(màn hình, âm thanh, …) và các thiếtbị khác như:
computer camera, …
* Thiếtbị nốimạng : card mạng, modem, …
* Các thiếtbị kể trên đượcgắntrênmột bảng mạch
chính (main board) và nốikếtvớinhaunhờ các đường
truyền(bus), cổng (port/com), dây nối(cable) …
• Phầnmềm : các chương trình để quản lý khai thác
máy tính cũng nhưđểứng dụng CNTT trong các lãnh
vựchoạt động củaxãhội.
8
29
Phầnmềmmãnguồnmở (open source) :
-Mọingườicóthể tham gia phát triển mã nguồn.
- Không bị hạnchế về bảnquyềnsử dụng.
* Có thể phân làm 2 loại :
phầnmềmhệ thống và phầnmềm ứng dụng.
- Phầnmềmhệ thống
: có thể bao gồm
* Hệđiềuhành(Operating System):
• Điềukhiểnvàquảnlýcáctàinguyêncủa máy tính.