PHÒNG GIÁO DỤC ĐÀO TẠO HÒN ĐẤT
TRƯỜNG THCS GIỒNG KÈ
*****
TỔ TỰ NHIÊN
NÂNG CAO HIỆU QUẢ DẠY HỌC BẰNG
VIỆC GIẢI THÍCH CÁC TÍNH CHẤT, HIỆN
TƯNG TRONG ĐỜI SỐNG.
Năm học: 2012 – 2013

LỜI NÓI ĐẦU
•
Theo Luật Giáo dục mục tiêu của giáo dục là đào tạo con
người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức
khỏe, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lí tưởng độc
lập dân tộc và chủ nghóa xã hội . Bên cạnh đó yêu cầu của
phương pháp giáo dục phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ
động, tư duy sáng tạo của người học, bồi dưỡng cho người học
năng lực tự học, khả năng thực hành, lòng ham mê học tập và
ý chí vươn lên. Như vậy để thực hiện tốt những yêu cầu đã đề
ra trong mục tiêu Giáo dục về công tác giảng dạy của giáo
viên và việc học tập của học sinh và cũng để hoàn thành tốt
nhiệm vụ được giao trong năm học 2012-2013 nói riêng và phổ
cập đúng độ tuổi nói chung. Muốn đạt được điều này thì hoạt
động dạy và học là một vấn đề hết sức quan trọng đối với giáo
viên và học sinh. Với giáo viên bộ môn điều quan trọng nhất
không chỉ là làm sau giúp các em nắm được kiến thức cơ bản
của lớp đang học để làm nền tảng cho các lớp tiếp theo, mà
còn phải đào tạo các học sinh trở thành những người năng động
sáng tạo, biết tiếp thu tri thức khoa học kỹ thuật hiện đại.


vào công tác chuyên môn và trong mỗi tiết dạy phải nghiên cứu
kó lưỡng, chuẩn bò thật nhiều các câu hỏi, các kiến thức có liên
quan trong thực tế để góp phần giúp học sinh đạt kết quả tốt hơn
trong năm học 2012-2013.Từ những suy nghó trên tập thể tổ Tự
Nhiên thảo luận, thống nhất và đưa ra một số biện pháp cụ thể và
thích hợp để làm nên chuyên đề “Nâng cao hiệu quả dạy học
bằng việc giải thích các tính chất, hiện tượng trong đời sống”.

Vấn đề nói trên cũng là khó khăn với không ít giáo viên
nhưng ngược lại nếu áp dụng được điều này là góp phần xây
dựng trong bản thân mỗi giáo viên một phong cách và phương
pháp dạy học hiện đại giúp cho học sinh có hướng tư duy mới
trong việc lónh hội kiến thức với mục đích góp phần sao cho
học sinh học dễ hiểu, thiết thực, gần gũi với đời sống và lôi
cuốn học sinh khi học…. Đồng thời cũng giúp giáo viên hoàn
thành nhiệm vụ được giao trong năm học này.
Qua tìm hiểu thêm ở sách báo, học hỏi ở đồng nghiệp, tham
dự các buổi học chuyên môn hè, một số kinh nghiệm của ông
cha ta, internet và đúc kết kinh nghiệm của nhiều năm giảng
dạy trước vì vậy ở năm học này giáo viên tổ Tự Nhiên cùng
nhau làm nên chuyên đề cho năm học 2012-2013 để nhằm
giúp học sinh dễ tiếp thu bài hơn và cuối năm đạt kết quả học
tập được tốt hơn.

PHẦN I: THỰC TRẠNG
Qua nhiều năm giảng dạy thực tế cho thấy:
- Môn hoá học và vật lí trong trường phổ thông là một trong
những môn học khó, đặc biệt đối với môn Hóa học các em mới
vừa làm quen ở năm lớp 8 nên còn mới mẽ đốùi với học sinh do
đó nếu không có những bài giảng và phương pháp phù hợp với

tâm đến tính cách sở thích của đối tượng tiếp thu, hình thành
giáo án theo hướng phát huy tính tích cực chủ động của học
sinh, phải mang tính hợp lý và hài hoà; đôi lúc có khôi hài
nhưng sâu sắc, vẫn đảm nhiệm được mục đích môn học. Nâng
cao hiệu quả dạy và học bằng việc giải thích các hiện tượng
thực tiễn có liên quan đến bài học” bằng cách:

+ Nêu hiện tượng thực tiễn xung quanh đời sống hằng ngày,
thường sau khi đã kết thúc bài học. Cách nêu vấn đề này có
thể tạo cho học sinh căn cứ vào những kiến thức đã học tìm
cách giải thích hiện tượng ở nhà hay những lúc bắt gặp hiện
tượng đó, học sinh sẽ suy nghó, ấp ủ câu hỏi vì sao lại có hiện
tượng đó? Tạo tiền đề thuận lợi khi học bài học mới tiếp
theo. - Nêu hiện tượng thực tiễn xung quanh đời sống ngày
thường qua các phương trình phản ứng hoá học cụ thể trong
bài học. Cách nêu vấn đề này có thể sẽ mang tính cập nhật,
làm cho học sinh hiểu và thấy được ý nghóa thực tiễn bài học.
Giáo viên có thể giải thích để giải toả tính tò mò của học
sinh. Mặc dù vấn đề được giải thích có tính chất rất phổ
thông.

- Nêu hiện tượng thực tiễn xung quanh đời sống ngày thường
thông qua những câu chuyện ngắn có tính chất khôi hài, gây
cười có thể xen vào bất cứ thời gian nào trong suốt tiết học.
Hướng này có thể góp phần tạo không khí học tập thoải
mái.Đó cũng là cách kích thích niềm đam mê học .
-Tiến hành tự làm thí nghiệm qua các hiện tượng thực tiễn
xung quanh đời sống ngày thường ở đòa phương, gia đình … sau
khi đã học bài giảng. Cách nêu vấn đề này có thể làm cho học
sinh căn cứ vào những kiến thức đã học tìm cách giải thích hay

gây ô nhiễm. Cũng chính vì vậy tầng Ozon bò mỏng dần, có
một số nơi tầng Ozon bò thủng và gây ra không ít hiện tượng
như: bảo, lũ lụt, cháy rừng, bệnh nan y … Dựa vào vấn đề trên
ta giáo dục học sinh về bảo vệ môi trường và qua bài học, học
sinh hiểu được tầm quan trọng của Ozon, vừa có ý thức bảo vệ
môi trường và kích thích sự tìm hiểu về vấn đề này

2. Vì sao cồn có thể sát khuẩn?
Cồn là dung dòch Ancol etylic ( C2H5OH) có khả năng thẩm
thấu rất cao, có thể xuyên qua màng tế bào tiến sâu vào trong
gây đông tụ protein làm cho tế bào bò chết (Do protein là cơ
sở sự sống của tế bào). Thực tế chỉ có cồn 75% là có khả
năng sát trùng tốt nhất, vì nếu cồn > 75% thì nồng độ cồn quá
cao làm cho protein bò đông tụ nhiều, làm protein trên bề mặt
vi khuẩn đông cứng hình thành một lớp vỏ cứng ngăn không
cho cồn thấm vào nên vi khuẩn không bò chết. Nếu cồn quá
loãng (< 75%) thì hiệu quả sát trùng kém. Trong y tế, cồn
được sử dụng đại trà khi tiêm, rửa vết thương … nhưng có ít
người quan tâm tại sao lại dùng cồn? Trong khi học, nếu học
sinh được biết sẽ rất tốt cho cuộc sống.

3.Vì sao lại không dùng xăng pha chì nữa?
Xăng pha chì là thêm Tetraetyl chì có tác dụng tiết kiệm 30%
xăng dầu khi sử dụng. Nhưng khi cháy trong động cơ, chì oxit
bám vào các ống xả, thành xi lanh nên thực tế xăng còn hoà
tan thêm vào Dibrom etan thì chì oxit sẽ bò chuyển thành Chì
bromua (PbBr2), dễ bay hơi, thoát ra khỏi xi lanh, ống xả, thải
vào không khí làm ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Vì chì
sẽ ở trong môi trường khí, tồn tại trong thực vật, động vật nên
khi tiếp xúc với khí thải, động thực vật bò bệnh sẽ làm ảnh

•
7. Vì sao tay một người dính cồn iod cầm bánh mì thì có chấm
xanh trên bánh?
•
Do cồn iod là hỗn hợp tan của Iod và Ancol etylic (C2H5OH),
Iod gặp tinh bột tạo ra phức màu xanh dương. Điều này cũng có
thể giải thích khi bôi cồn iod lên phía trong quả chuối xanh lại
cũng có hiện tượng tương tự (do trong chuối xanh có tinh bột)
Nhưng nếu là chuối chín thì không thấy hiện tượng này (do
chuối chín chuyển tinh bột thành đường Glucozo (C6H12O6).
Người ta sử dụng tinh bột để nhận biết iod và ngược lại.

7. Hoá chất trong cơ thể của con người như thế nào?
Các nhà khoa học đã tính được rằng:
- Lượng nước trong cơ thể của mỗi người chúng ta chỉ đủ giặt
một chiếc áo sơ mi.
- Lượng Fe đủ để làm một cái đinh 5 phân.
- Lượng đường chỉ đủ cho làm một nữa cái bánh ngọt nhỏ.
- Lượng vôi trong toàn bộ xương của cơ thể đủ để xây một cái
chuồng gà con.
- Lượng mỡ dùng nấu được 7 bánh xà phòng.
- Lượng P đủ để sản xuất 2200 đầu que diêm.
- Lượng S đủ để giết chết 1 con bọ chét.
Đây là tình huống có chút khôi hài nhưng có thể giúp học sinh
nắm được cơ bản thành phần nguyên tố trong cơ thể con người
có thể đưa vào bài giảng về thành phần nguyên tố.

8.Vì sao không nên ăn hoa quả ngay sau bữa ăn?
Trái cây có loại đường đơn là monosaccarit và một số loại axit
sẽ kết hợp với axit trong dạ dày tạo ra Axit tactaric, Axit citric


13.Vì sao khi luộc rau muống nên cho vào trước một ít muối
ăn (NaCl)?
Do nhiệt độ sôi của nước ở áp suất là 100oC, nếu ta thêm NaCl
thì lúc đó làm cho nhiệt độ của nước muối khi sôi (dung dòch
NaCl loãng) là > 100oC. Do nhiệt độ sôi của nước muối cao
hơn của nước nên rau chín nhanh hơn, thời gian luộc rau không
lâu nên rau ít mất vitamin. Vì vậy khi đó rau muống sẽ mềm
hơn và xanh hơn
•
14 .Tại sao khi nấu, xào thòt, đậu phụ không nên cho muối ăn
(chứa NaCl) vào quá sớm?
•
Vì trong đậu, thòt chứa protein (protit), vốn có tính keo khi gặp
những chất điện ly mạnh, sẽ bò ngưng tụ thành những “óc đậu”
khi nấu, xào nếu như cho muối ăn vào sớm, gây khó khăn cho
thẩm thấu vào đậu, thòt và bò đông tụ cứng lại không có lợi cho
tiêu hoá…

15.Hàn the là chất gì?
Hàn the có thành phần chính là chất Natri tetraborat (hay là
Borac), ở dạng tinh thể ngậm nước. Tinh thể trong suốt, tan
nhiều trong nước nóng, không tan trong cồn 90o.Trước đây,
người ta thường dùng hàn the làm chất phụ gia cho vào giò lụa,
bánh phở, bánh cuốn, … để cho những thứ này khi ăn sẽ cảm
thấy dai và giòn. Ngay từ năm 1985, Tổ chức Y tế thế giới đã
cấm dùng hàn the làm chất phụ gia cho thực phẩm vì nó độc,
có thể gây sốc, suy tim, co giật và hôn mê,
•
16.Vì sao khi cơm khê người ta thường cho vào nồi cơm một

gian đá sẽ bò mòn dần. Hiện tượng này thường thấy ở những
phiến đá ở những dòng chảy đi qua. Nếu không để ý, trong xây
dựng sẽ có ảnh hưởng không ít.
•
20. Ca dao“Lúa chiêm lấp ló đầu bờ
Hễ nghe tiếng sấm phất cờ mà lên”
Câu này mang hàm ý của khoa học như thế nào?
Câu ca dao nhắc nhở người làm lúa: Vụ chiêm khi lúa đang trổ
đòng đòng mà có trận mưa rào, kèm theo sấm chớp thì sẽ rất tốt
và cho năng suất cao sau này. Do trong không khí có ~ 80% khí
N2 và ~ 20% khí O2, khi có chớp (tia lửa điện) sẽ tạo điều kiện
cho N2 hoạt động: Sau đó khí NO2 sẽ tan vào trong nước mưa.
Nhờ hiện tượng này, hàng năm làm tăng 6 - 7 kg N cho mỗi
mẫu đất.

•
21. Vì sau sét hay đánh vào vật thể cao chót vót đứng đơn độc?
•
Vì tầng mây thấp trong các đám mây giông thường mang điện. Loại điện
năng này thường gây cảm ứng cho mặt đất, đồng thời làm cho mặt đất
sản sinh ra loại điện tích khác với tính chất của dòng điện trong tầng
mây thấp. Nghóa là tầng mây thấp nếu tích điện dương thì mặt đất lại
mang điện âm và ngược lại. Mặt đất mang loại điện tích này gọi là “điện
tích cảm ứng”. Loại điện tích cảm ứng này trên một phạm vi nhỏ thường
mang tính chất giống nhau như điện dương (âm). Dòng điện cùng một
tính chất thường bài xích nhau. Kết quả của sự bài xích này khiến cho
điện tích trên mặt đất phân bố lại từ đầu. Lực bài xích này xen theo sự
phân lực của phương hướng mặt đất, ở những nơi mặt đất gồ ghề thì sự
phân lực thường nhỏ hơn ở những vùng mặt đất bằng phẳng, vì thế điện
tích thường chuyển dòch đến những nơi mặt đất gồ ghề gấp khúc. Từ đó