Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM

LÊ THU PHƢƠNG

XÂY DỰNG MÔI TRƢỜNG HỌC TẬP TÍCH CỰC
CHO HỌC VIÊN LÀ CÁN BỘ CHỦ CHỐT CẤP CƠ SỞ
Ở TRƢỜNG CHÍNH TRỊ TỈNH ĐIỆN BIÊN LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC



Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số: 60 14 01 14
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS, TS. Phạm Văn Sơn THÁI NGUYÊN, NĂM 2014
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan những số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là
trung thực chƣa hề đƣợc sử dụng và công bố ở bất kỳ một công trình nào khác.
Tôi xin cam đoan rằng các thông tin trích dẫn văn đều đƣợc chỉ rõ
nguồn gốc.
Thái Nguyên, ngày tháng năm 2014


Lê Thu Phƣơng
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i
LỜI CẢM ƠN ii
MỤC LỤC iii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT iv
DANH MỤC CÁC BẢNG v
MỞ ĐẦU 1
1. Lý do chọn đề tài 1
2. Mục đích nghiên cứu 3
3. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu 3
4. Nhiệm vụ nghiên cứu 3
5. Phạm vi nghiên cứu 3
6. Phƣơng pháp nghiên cứu 4
7. Giả thuyết khoa học 4
8. Cấu trúc luận văn 5
Chƣơng 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ XÂY DỰNG MÔI TRƯỜNG
HỌC TẬP TÍCH CỰC CHO CÁN BỘ CHỦ CHỐT
CẤP CƠ SỞ 6
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề 6
1.2. Một số khái niệm cơ bản 9
1.2.1. Môi trƣờng, môi trƣờng học tập 9
1.2.2. Môi trƣờng học tập tích cực 12
1.2.3 . Môi trƣờng học tập lý luận chính trị 12
1.2.4. Xây dựng môi trƣờng học tập 15
1.2.5. Cán bộ, Cán bộ chủ chốt cấp cơ sở 15

2.1.2. Một vài nét về trƣờng Chính trị tỉnh Điện Biên 36
2.2. Tổ chức khảo sát 38
2.3. Thực trạng môi trƣờng học tập của cán bộ chủ chốt cấp cơ sở ở
trƣờng Chính trị tỉnh Điện Biên 39
2.3.1. Thực trạng nhận thức của giảng viên, cán bộ, viên chức và học
viên về tầm quan trọng của môi trƣờng đối với công tác giáo
dục của nhà trƣờng 39
2.3.2. Thực trạng năng lực của đội ngũ giảng viên trong nhà trƣờng 46
2.3.3. Thực trạng về tinh thần, thái độ học tập và hoạt động tự học
của học viên là cán bộ chủ chốt cấp cơ sở ở trƣờng chính trị
tỉnh Điện Biên 53
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/

2.3.4. Thực trạng mối quan hệ tƣơng tác giữa cán bộ, giảng viên và
học viên trong nhà trƣờng 60
2.3.5. Thực trạng cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho hoạt động
học tập của học viên 63
2.4. Thực trạng về xây dựng môi trƣờng học tập tích cực cho học viên
là cán bộ chủ chốt cấp cơ sở ở trƣờng Chính trị tỉnh Điện Biên 66
2.4.1. Thực trạng về công tác lập kế hoạch xây dựng môi trƣờng học
tập tích cực cho học viên là cán bộ chủ chốt cấp cơ sở ở trƣờng
Chính trị tỉnh Điện Biên 67
2.4.2. Thực trạng về tổ chức xây dựng môi trƣờng học tập tích cực
cho học viên là cán bộ chủ chốt cấp cơ sở ở trƣờng Chính trị
tỉnh Điện Biên 67
2.4.3. Thực trạng về các biện pháp chỉ đạo xây dựng môi trƣờng học
tập tích cực cho học viên là cán bộ chủ chốt cấp cơ sở ở trƣờng
Chính trị tỉnh Điện Biên 71
2.4.4. Thực trạng kiểm tra, đánh giá việc xây dựng môi trƣờng học
tập tích cực cho học viên là cán bộ chủ chốt cấp cơ sở ở

dạy học đáp ứng nhu cầu học tập của học viên 91
3.2.7. Thƣờng xuyên tổ chức kiểm tra, đánh giá việc xây dựng môi
trƣờng học tập nhằm tích cực hóa hoạt động dạy và học trong
nhà trƣờng 93
3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp 94
3.4. Khảo nghiệm tính khả thi và tính cần thiết của biện pháp đề xuất 95
3.4.1. Mục đích khảo nghiệm 95
3.4.2. Nội dung khảo nghiệm 95
3.4.3. Đối tƣợng khảo nghiệm 95
3.4.4. Phƣơng pháp khảo nghiệm 95
3.4.5. Kết quả khảo nghiệm 95
KẾT LUẬN CHƢƠNG 3 97
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 98
TÀI LIỆU THAM KHẢO 101
PHỤ LỤC
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

ĐT,BD : Đào tạo, bồi dƣỡng
GD&ĐT : Giáo dục & Đào tạo
PGS-TS : Phó Giáo sƣ - Tiến sĩ
QĐ/TW : Quyết định/ Trung ƣơng
QĐ-UB : Quyết định/ Ủy ban
SL : Số lƣợng
STT : Số thứ tự
TS : Tổng số
UBND : Ủy ban nhân dân
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/

Bảng 2.17: Thực trạng mối quan hệ ứng xử của cán bộ, giảng viên nhà
trƣờng với học viên 60
Bảng 2.18: Mức độ hài lòng của học viên đối với cán bộ, giảng viên, viên
chức trong nhà trƣờng 62
Bảng 2.19: Mức độ hài lòng của cán bộ, viên chức, giảng viên trong nhà
trƣờng đối với học viên 62
Bảng 2.20: Ý kiến của giảng viên về sự quan tâm của lãnh đạo nhà
trƣờng tới các điều kiện vật chất phục vụ học tập 63
Bảng 2.21: Đánh giá của học viên về cơ sở vật chất, trang thiết bị phục
vụ cho việc học tập 65
Bảng 2.21: Thực trạng về việc chỉ đạo xây dựng môi trƣờng học tập tích
cực cho học viên 71
Bảng 2.22: Thực trạng về sự chỉ đạo của Hiệu trƣởng nhằm nâng cao ý
thức và năng lực tự học của học viên 74
Bảng 2.23: Thực trạng về kiểm tra, đánh giá việc xây dựng môi trƣờng
học tập tích cực cho học viên 77
Bảng 3.1: Khảo nghiệm tính khả thi và cần thiết của các biện pháp đề xuất 96
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/

DANH MỤC CÁC BIỂU

Biểu đồ 3.1. Biểu đồ thể hiện kết quả khảo nghiệm tính cần thiết và tính
khả thi của các biện pháp 97

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/

MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài

nhằm bảo đảm ổn định chính trị, phát triển kinh tế xã hội, tạo ra động lực mới
phát huy nội lực cơ sở. Hội nghị trung ƣơng năm khóa IX đã chỉ rõ: "xây dựng
đội ngũ cán bộ công chức cấp xã có năng lực tổ chức vận động nhân dân thực
hiện đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước, công tâm thạo việc, tận tụy
với nhân dân, biết phát huy sức dân, không tham nhũng, không ức hiếp dân ".
Muốn xây dựng đội ngũ cán bộ công chức cấp cơ sở nhƣ Đảng và nhân
dân ta mong muốn thì các học viện, các trƣờng, các trung tâm bồi dƣỡng chính
trị phải trang bị cho họ những kiến thức, kỹ năng và phƣơng pháp làm việc
khoa học. Đặc biệt cần xây dựng một môi trƣờng học tập mà ở đó ngƣời học dễ
dàng tiếp cận với tri thức về lý luận Mác- Le nin, tƣ tƣởng Hồ Chí Minh, những
chủ trƣơng, đƣờng lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nƣớc; phát huy
đƣợc khả năng suy nghĩ độc lập, khoa học sáng tạo để vận dụng vào hoàn cảnh
cụ thể ở từng địa phƣơng, đơn vị nơi họ công tác.
Thực tế đã cho thấy, hiện nay đại đa số cán bộ, đảng viên đều nhận thức
sâu sắc đƣợc vai trò và tầm quan trọng của việc học tập lý luận chính trị: học là
tồn tại, lƣời học tập là đồng nghĩa với tụt hậu, thoái hóa. Song bên cạnh đó lại
có một bộ phận nhỏ cán bộ, đảng viên còn thờ ơ, an phận, tự mãn, thậm chí
không quan tâm đến học tập nâng cao trình độ, thiếu cập nhật, thiếu hiểu biết.
Hoặc có quan điểm lệch lạc: học để lấy chứng chỉ, học để thăng tiến Từ đó
dẫn đến tƣ tƣởng chán học, lƣời học, lƣời suy nghĩ, dao động, mất lòng tin, mất
phƣơng hƣớng, làm chậm tiến trình đổi mới tƣ duy trong mọi lĩnh vực hoạt
động của Đảng và Nhà nƣớc. Với chức năng và nhiệm vụ của mình, trƣờng
Chính trị tỉnh Điện Biên đã nhận thức sâu sắc về vấn đề này. Bởi vậy Nhà
trƣờng đã không ngừng đổi mới về nội dung, phƣơng pháp giảng dạy, nâng cao
năng lực của đội ngũ giảng viên, cán bộ viên chức nhằm đáp ứng yêu cầu,
nhiệm vụ của công tác giáo dục lý luận chính trị trong giai đoạn hiện nay. Tuy
nhiên một yếu tố quan trọng đóng vai trò quyết định đối với sự thành công của
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/

công tác giáo dục lý luận chính trị là "môi trƣờng học tập" của ngƣời học chƣa

6. Phƣơng pháp nghiên cứu
6.1. Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý luận: sử dụng phƣơng pháp:
phân tích, tổng hợp, so sánh, khái quát hóa trong quá trình nghiên cứu các văn
kiện đại hội Đảng, nghị quyết của Đảng, các văn bản của Ban Bí thƣ Trung
ƣơng về công tác đào tạo, bồi dƣỡng giáo dục lý luận chính trị.
6.2. Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn bao gồm:
- Phương pháp điều tra: Sử dụng phiếu trƣng cầu ý kiến với các đối
tƣợng: giảng viên, cán bộ và học viên các lớp đào tạo, bồi dƣỡng tại Trƣờng
năm học 2013, 2014 nhằm tìm hiểu thực trạng môi trƣờng học tập của học viên
là cán bộ chủ chốt cấp cơ sở tại trƣờng Chính trị tỉnh Điện Biên.
- Phương pháp quan sát: Quan sát, khảo sát thực trạng môi trƣờng học
tập của học viên là cán bộ chủ chốt cấp cơ sở tại Trƣờng để đánh giá đƣợc thực
tế làm căn cứ thực tiễn đề xuất một số biện pháp xây dựng môi trƣờng học tập
tích cực nhằm đáp ứng yêu cầu của công tác giáo dục lý luận chính trị trong
giai đoạn hiện nay.
- Phương pháp đàm thoại: Trò chuyện, trao đổi với giảng viên, cán bộ viên
chức và học viên trong Trƣờng nhằm tìm hiểu về thực trạng nhận thức của họ về
tầm quan trọng của môi trƣờng học tập đối với công tác giáo dục lý luận chính trị.
6.3. Nhóm các phương pháp bổ trợ: Sử dụng phƣơng pháp thống kê,
toán học, bảng biểu, phần mềm tin học để xử lý kết quả nghiên cứu.
7. Giả thuyết khoa học
Môi trƣờng học tập tích cực là một yếu tố quan trọng góp phần nâng
cao chất lƣợng công tác đào tạo, bồi dƣỡng cán bộ của nhà trƣờng. Nếu tìm
đƣợc các biện pháp xây dựng môi trƣờng học tập tích cực thích hợp sẽ phát
huy đƣợc tính tích cực chủ động, sáng tạo và tự giác trong học tập học viên;
Đồng thời tạo ra một môi trƣờng học tập thân thiện, hợp tác, chia sẻ nhằm
tạo động lực cho ngƣời học, góp phần nâng cao chất lƣợng giáo dục chính trị
của nhà trƣờng.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/


của con ngƣời. Nhà xã hội học Mỹ R.E Pác cơ đã nói “ngƣời không đẻ ra
ngƣời, đứa trẻ chỉ trở lên ngƣời trong quá trình giáo dục”. Điều này khẳng định
yếu tố môi trƣờng văn hóa và môi trƣờng giáo dục có vai trò quyết định đối với
sự hình thành phát triển nhân cách con ngƣời. Cuối thế kỷ XIX, nhiều nhà tâm
lý học của Mỹ, Nga nhƣ: I.I. Canaev, Đ.B. Encônhin với các công trình nghiên
cứu đã chỉ ra ảnh hƣởng rất quan trọng của môi trƣờng đến sự hình thành nhân
cách cá nhân. Những kết quả nghiên cứu có hệ thống đó đã dần hình thành một
chuyên ngành tâm lý học mới - Tâm lý học môi trƣờng. Trên cơ sở đó các nhà
tâm lý học đã nghiên cứu, xây dựng môi trƣờng với mục đích tạo ảnh hƣởng tốt
nhất đến dạy học và giáo dục nhân cách thế hệ trẻ.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/

Về môi trƣờng dạy - học, trƣớc hết phải kể đến những nghiên cứu của
hai nhà tâm lý học ngƣời Nga là I.V Pavlov và B.F. Skinnơ. I.V Pavlov nghiên
cứu sự hình thành phản xạ có điều kiện trong môi trƣờng đƣợc kiểm soát chặt
chẽ, con vật (con chó) hoàn toàn thụ động. B.F. Skinnơ nghiên cứu sự hình
thành phản xạ tạo tác môi trƣờng gần với thực tế hơn; co vật (chuột, bồ câu)
chủ động trong hành vi đáp ứng trên cơ sở nhu cầu của nó. Từ kết quả nghiên
cứu của hai ông, các nhà giáo dục học đã nhận thức đƣợc một vấn đề rất quan
trọng rằng: Yếu tố môi trƣờng trong giáo dục không chỉ góp phần quyết định
đến sự hình thành và phát triển nhân cách con ngƣời mà quan trọng hơn là yếu
tố môi trƣờng thực tế đã kích thích chủ thể hoạt động năng động và sáng tạo
hơn. Việc tạo lập, xây dựng và phát triển môi trƣờng là một nhiệm vụ quan
trọng của khoa học giáo dục hiện đại.
Nghiên cứu về môi trƣờng tâm lý - xã hội của nhóm (lớp học, khối, trƣờng),
Jean - Marc Denomme và Madeleine Roy đã có công trình nghiên cứu về
phƣơng pháp sƣ phạm tƣơng tác. Tác giả coi môi trƣờng là yếu tố tham gia trực
tiếp đến quá trình dạy học chứ không đơn thuần chỉ là nơi diễn ra hoạt động
học. Trên cơ sở đó các tác giả đã nhấn mạnh đến một quy luật quan trọng: Môi
trƣờng ảnh hƣởng đến ngƣời dạy, ngƣời học; ngƣời học và ngƣời dạy phải

trình nghiên cứu đó chỉ đƣợc đề cập ở mức độ khái quát nhất mang tính định
hƣớng hoặc chỉ dừng lại ở những băn khoăn, trăn trở đƣợc đúc rút từ thực tiễn
công tác. Song chƣa có đề tài nào đi sâu nghiên cứu việc xây dựng môi trƣờng
học tập cho cán bộ chủ chốt cấp cơ sở ở các trƣờng chính trị tỉnh miền núi.
Với đề tài “Xây dựng môi trường học tập tích cực cho học viên là cán
bộ chủ chốt cấp cơ sở ở trường Chính trị tỉnh Điện Biên” tác giả luận văn
hy vọng sẽ hệ thống và phát triển các vấn đề lý luận về xây dựng môi trƣờng
học tập tích cực. Trên cơ sở đó vận dụng vào việc xây dựng môi trƣờng học
tập tích cực cho đối tƣợng ngƣời học là cán bộ chủ chốt cấp cơ sở ở trƣờng
chính trị tỉnh Điện Biên.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/

1.2. Một số khái niệm cơ bản
1.2.1. Môi trường, môi trường học tập
1.2.1.1. Môi trường
Xuất phát từ những góc độ nghiên cứu khác nhau mà các nhà nghiên cứu
có những quan niệm và cách hiểu khác nhau về môi trƣờng:
Theo nghĩa rộng nhất môi trƣờng là tập hợp các điều kiện và hiện tƣợng
bên ngoài có ảnh hƣởng tới một vật thể hoặc sự kiện. Bất cứ vật thể nào cũng
tồn tại và diễn biến theo các chiều hƣớng khác nhau trong sự tác động của tập
hợp những tác động vốn không thuộc bản thân chúng.
Theo Unesco (1981) thì môi trƣờng của con ngƣời bao gồm toàn bộ hệ
thống tự nhiên và các hệ thống do con ngƣời tạo ra, những cái hữu hình (đô thị,
hồ chứa…) và những cái vô hình (tập quán, niềm tin, nghệ thuật…), trong đó
con ngƣời sống bằng lao động của mình, họ khai thác các tài nguyên thiên
nhiên và nhân tạo nhằm thỏa mãn nhu cầu cuả mình.
Theo từ điển văn hóa giáo dục Việt Nam do tác giả Vũ Ngọc Khánh biên
soạn thì môi trƣờng đƣợc hiểu là toàn bộ những nhân tố bao quanh con ngƣời
hay sinh vật và tác động lên cuộc sống của nó.
Theo tác giả Vũ Trung Tạng: Môi trƣờng là một phần của ngoại cảnh,

ngƣợc với phong cách truyền thống. Chúng thƣờng đƣợc mở rộng hơn, ồn ào
hơn và đôi khi nhƣ những trung tâm với những hoạt động hỗ loạn.
Theo tác giả Phạm Hồng Quang: Môi trƣờng học tập là tập hợp những
yếu tố không gian, nhân lực, vật lực và tài lực, tạo ra những điều kiều kiện
thuận lợi cho việc học và luyện tập đạt kết quả tốt.
Có ba tiêu chuẩn để đánh giá môi trƣờng học tập của nhà trƣờng: Mối
quan hệ giữa nhà trƣờng với cộng đồng xung quanh, cấu trúc và cách sử dụng
các tòa nhà và sân bãi, cách tổ chức không gian học tập trong các tòa nhà:
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/

Cuộc cách mạng trong xây dựng trƣờng học: Một tòa nhà sinh động,
năng nổ có thể thể hiện một trung tâm học tập chủ động sáng tạo. Khi xem xét
khuôn viên, các khoảng không gian ƣu tiên có thể đoán ra đƣợc triết lý giáo dục
của nhà trƣờng. Không gian hấp dẫn vui vẻ đầy màu sắc, sân trƣờng đƣợc sử
dụng rộng rãi cho nhiều hoạt động…
Không gian lớp học: Cách truyền thống là sắp xếp phòng học để cho tất cả
cái nhìn và sự chú ý đều tập trung vào ngƣời thầy, các hoạt động trùng khớp với
cách sắp xếp của đồ đạc. Khả năng khác là sắp xếp lớp học tạo ra những khoảng
không gian nhiều mục đích, tạo sự di chuyển có thể có trong sự kiểm soát cuả
giảng viên. Sự khác nhau trong không gian lớp học đƣợc phát triển từ cơ cấu
phức tạp đến cơ cấu linh hoạt, có tác dụng tạo môi trƣờng tích cực cho học viên.
Lớp học: Sự sắp xếp chỗ ngồi đồng nhất trong phòng đến bàn ghế lớp
học cùng kiểu nhƣ cân đối đến bàn ghế đƣợc sắp xếp cho mỗi hoạt động do vậy
không gian lớp học đƣợc sử dụng cho nhiều mục đích đến không gian bên
ngoài đƣợc sử dụng để học tập.
Sự di chuyển trong lớp học: Di chuyển bị giới hạn trong phòng do giảng
viên kiểm soát hoàn toàn đến sự di chuyển của học viên tùy thuộc tình huống
đƣợc tự do di chuyển trong giới hạn và học viên di chuyển tùy ý.
Sở hữu lớp học: Không gian lớp học đƣợc quản lý bởi giảng viên, giảng
viên quản lý vùng không gian của học viên đến lớp học có vùng không gian

đưa ra những quan điểm của mình về một vấn đề, một lĩnh vực và liên hệ
những kiến thức đã học vào thực tiễn cuộc sống. Trên cơ sở đó giảng viên là
người tổng hợp và khái quát lại vấn đề.
1.2.3 . Môi trường học tập lý luận chính trị
Giáo dục lý luận chính trị là một bộ phận- một nội dung một nhiệm vụ
quan trọng trong công tác tư tưởng của Đảng, song nó kế thừa, vận dụng tối đa
những thành tựu của khoa học giáo dục. Bởi vậy khi nghiên cứu về môi trường
học tập lý luận chính trị phải dựa trên những nghiên cứu về môi trường học tập
nhưng cũng phải tiếp cận vấn đề ở một khía cạnh riêng đó là việc học tập lý
luận chính trị.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/

Học tập lý luận chính trị là quá trình chiếm lĩnh tri thức chính trị, chiếm
lĩnh các giá trị tƣ tƣởng chính trị giúp ngƣời học xây dựng thế giới quan khoa
học, nhân sinh quan cộng sản, phƣơng pháp tƣ duy và phƣơng pháp làm việc
biện chứng, tạo nên sự thống nhất cao trong nhận thức và hành động, thúc đẩy
cán bộ, đảng viên tự giác hăng hái, phấn đấu thực hiện thắng lợi nhiệm vụ đƣợc
giao. Bởi vậy học tập lý luận chính trị là nhiệm vụ của học viên, do học viên
tiến hành dƣới sự giúp đỡ của giảng viên nhằm hình thành và phát triển phẩm
chất, năng lực và bản lĩnh chính trị của ngƣời cán bộ.
Theo đó, môi trường học tập lý luận chính trị là toàn bộ các yếu tố vật
chất tâm lý và các yếu tố xã hội nơi học viên tiến hành hoạt động học tập nó
tác động trực tiếp tới quá trình học tập và rèn luyện của học viên. Đồng thời nó
ảnh hưởng trực tiếp đến sự hình thành phẩm chất, năng lực và bản lĩnh chính
trị của học viên.
Hay môi trường học tập lý luận chính của học viên là toàn bộ những
điều kiện, hoàn cảnh diễn ra xung quanh quá trình học tập, rèn luyện phẩm
chất, năng lực và bản lĩnh chính trị của học viên, nó tác động trực tiếp tới quá
trình hình thành và phát triển năng lực chính trị của học viên. Đó là các điều
kiện, phương tiện phục vụ cho hoạt động học tập lý luận chính trị, các yếu tố