BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI
--------

HUỲNH NGỌC DANH

GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC MỚI CHO CÁN BỘ
CHỦ CHỐT CẤP CƠ SỞ Ở HUYỆN THOẠI SƠN,
TỈNH AN GIANG HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ TRIẾT HỌC

HÀ NỘI - 2017


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI
--------

HUỲNH NGỌC DANH

GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC MỚI CHO CÁN BỘ
CHỦ CHỐT CẤP CƠ SỞ Ở HUYỆN THOẠI SƠN,
TỈNH AN GIANG HIỆN NAY
Chuyên ngành : Triết học
Mã số

: 60.22.03.01

LUẬN VĂN THẠC SĨ TRIẾT HỌC



1.1. Cơ sở lý luận ............................................................................................ 13
1.1.1. Một số khái niệm cơ bản ................................................................ 13
1.1.2. Tầm quan trọng của giáo dục đạo đức mới cho cán bộ chủ
chốt cấp cơ sở ở huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang hiện nay ......... 35
1.1.3. Nội dung của giáo dục đạo đức mới cho cán bộ chủ chốt
cấp cơ sở ở huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang hiện nay................. 38
1.2.Cơ sở thực tiễn .......................................................................................... 46
1.2.1. Một số nét khái quát về huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang hiện nay ......... 46
1.2.2. Đặc điểm cơ bản của cán bộ chủ chốt cấp cơ sở của huyện
Thoại Sơn, tỉnh An Giang hiện nay ................................................ 54
Chương 2: GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC MỚI CHO CÁN BỘ CHỦ CHỐT CẤP
CƠ SỞ Ở HUYỆN THOẠI SƠN, TỈNH AN GIANG HIỆN NAY
THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP .................................................... 58

2.1. Thực trạng giáo dục đạo đức mới cho cán bộ chủ chốt cấp cơ sở ở
huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang hiện nay .............................................. 58


2.1.1. Những thành tựu giáo dục đạo đức mới cho cán bộ chủ chốt
cấp cơ sở ở huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang hiện nay ................ 58
2.1.2. Những hạn chế của việc giáo dục đạo đức mới cho cán bộ chủ
chốt cấp cơ sở ở huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang hiện nay ........... 74
2.1.3. Nguyên nhân của thực trạng giáo dục đạo đức mới cho cán
bộ chủ chốt cấp cơ sở ở huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang
hiện nay ......................................................................................... 79
2.2. Giải pháp cơ bản nhằm giáo dục hiệu quả đạo đức mới cho cán bộ
chủ chốt cấp cơ sở ở huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang hiện nay ............ 88
2.2.1. Phát triển kinh tế - văn hoá - xã hội, tạo môi trường thuận
lợi giáo dục hiệu quả đạo đức mới cho cán bộ chủ chốt cấp

hội. Đạo đức có vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh hành vi con người,
hướng con người vươn tới cái chân, cái thiện, cái mỹ. Đạo đức là nhu cầu, cội
nguồn hạnh phúc của con người và xã hội loài người. Nó góp phần thúc đẩy
sự phát triển kinh tế và tiến bộ xã hội. Nó được nảy sinh từ các hoạt động
kinh tế nhưng có sự tác động trở lại kinh tế và có vai trò tích cực trong đời
sống xã hội. V.I.Lênin nói rằng: Đạo đức giúp xã hội loài người tiến lên cao
hơn, thoát khỏi ách bóc lột lao động.
Thứ hai, bước vào nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa
và hội nhập quốc tế, một nền đạo đức mới đã và đang hình thành. Nền đạo
đức ấy vừa phát huy được những giá trị đạo đức truyền thống của dân tộc như
tình yêu quê hương đất nước, thương người, sống nghĩa tình trọn vẹn, cần,
kiệm, liêm, chính, chí công vô tư với những yêu cầu mới, những nội dung
mới do đòi hỏi của dân tộc và thời đại. Đạo đức mới là đạo đức chiến đấu vì
sự nghiệp giải phóng dân tộc, vì sự tiến bộ của nhân loại, vì tự do hạnh phúc
của mỗi người. Mục đích cuối cùng của nó là góp phần giải phóng triệt để con
người, trước hết là giai cấp công nhân và nhân dân lao động thoát khỏi mọi áp
bức bất công trong xã hội. Do vậy đạo đức cách mạng là đạo đức trong hành
động cải tạo xã hội, khẳng định phẩm chất cao quý của người lao động trong


2
sự nghiệp đấu tranh tự giải phóng mình. Đạo đức đó được đánh giá qua hiệu
quả đóng góp cho xã hội chứ không chỉ dừng lại ở tu thân, ở những giáo huấn
hay lời cầu nguyện. Đạo đức mới đã đưa ra những chuẩn mực mới, yêu cầu
mới cho người cán bộ trong giai đoạn hiện nay.
Thứ ba,sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm và đề cao việc
giáo dục đạo đức cho cán bộ. Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh là hệ thống
những quan điểm, chuẩn mực đạo đức có tính khoa học, thấm đượm tính
nhân văn cao cả. Tư tưởng đạo đức đó được xây dựng trên nền tảng tư
tưởng đạo đức của chủ nghĩa Mác - Lênin, những truyền thống tốt đẹp của

tăng cường giáo dục và bồi dưỡng đạo đức mới cho cán bộ đảng viên;đẩy lùi
sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong Đảng bộ và những
biểu hiện sai trái, thù địch, những nhận thức lệch lạc trong cán bộ, đảng viên
trong quá trình hoàn thành nhiệm vụ được giao.
Thứ năm, Thoại Sơn có diện tích tự nhiên 46.885,52 ha, trong đó có
41.261,22 ha đất canh tác. Toàn huyện có 42.267 hộ với 180.951 nhân khẩu,
được phân bố trên 14 xã, 3 thị trấn (Núi Sập, Óc Eo và Phú Hoà), với 76 ấp
(số liệu thống kê ngày 31-12-2010). Huyện Thoại Sơn ngày nay là một trong
11 huyện thị của tỉnh An Giang, nằm về phía đông nam tứ giác Long Xuyên;
huyện lỵ đặt tại thị trấn Núi Sập. Phía Bắc giáp huyện Châu Thành, Tây Bắc
giáp huyện Tri Tôn, Đông giáp thành phố Long Xuyên, Nam giáp huyện Vĩnh
Thạnh (Cần Thơ), Tây và Tây Nam giáp huyện Tân Hiệp và Hòn Đất (Kiên
Giang). Thời gian qua, đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở ở Thoại Sơn có
bước trưởng thành và tiến bộ về nhiều mặt, đã tích luỹ được nhiều kinh
nghiệm trong thời kỳ mới đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá và chủ
động hội nhập kinh tế quốc tế. Số đông cán bộ giữ vững được bản lĩnh chính
trị, phẩm chất đạo đức, lối sống lành mạnh, gắn bó với nhân dân. Tuy nhiên,
bên cạnh những cán bộ chủ chốt luôn “tận trung với nước, tận hiếu với dân”,


4
xứng đáng “vừa là người lãnh đạo, vừa là người đầy tớ trung thành của nhân
dân” biết “lo trước thiên hạ, vui sau thiên hạ”, thật thà, khiêm tốn, không
kèn cựa địa vị, không công thần, quan liêu, không kiêu ngạo, không sa đoạ,
hủ hoá... thì vẫn còn một bộ phận không nhỏ những cán bộ bàng quan, đứng
ngoài thời cuộc; thậm chí còn suy thoái về tư tưởng, chính trị, đạo đức, lối
sống, bệnh cơ hội, chủ nghĩa cá nhân, thực dụng, quan liêu, tham nhũng, lãng
phí, thiếu trách nhiệm, thiếu tự giác rèn luyện, phấn đấu, thiếu tinh thần đồng
chí… Điều này đòi hỏi chúng ta phải nhận thức rõ tính tất yếu, tầm quan
trọng và những yêu cầu đặt ra cho việc Giáo dục đạo đức mới cho cán bộ chủ

phạm trù của đạo đức học là gì….
“Đạo đức mới” do GS Vũ Khiêu chủ biên, Nxb Khoa học xã hội, 1974.
Trong tác phẩm này, vấn đề đạo đức, đạo đức mới và giáo dục đạo đức mới
đã được làm sáng tỏ trên những nét cơ bản.
“Chủ động và tích cực xây dựng đạo đức mới” của Tương lai, Nxb Sự
thật, 1983. Trong cuốn sách này, tuy còn những hạn chế nhất định nhưng có
thể coi đây là tài liệu tham khảo bổ ích về lĩnh vực đạo đức học.
“Hồ Chí về đạo đức cách mạng”, Nxb Sự thật 1976; “Chủ tịch Hồ Chí
Minh với vấn đề đạo đức cách mạng”, Nxb Thông tin lý luận, Hà Nội, 1986;“Học
tập đạo đức cách mạng Hồ Chí Minh”, Nxb Thông tấn, Hà Nội, 2004.
Thứ hai, những đề tài nghiên cứu về giáo dục đạo đức mới cho cán
bộ, đảng viên, thanh niên
“Giáo dục đạo đức cho cán bộ đảng viên trong thời kỳ đẩy mạnh công
nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước” của Ban tư tưởng - văn hoá Trung ương,
Nxb CTQG, H, 2004. Trong cuốn sách này đã đề cập một cách hệ thống nội
dung lý luận cũng như thực tiễn đạo đức xã hội của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư
tưởng Hồ Chí Minh. Đồng thời, đã khái quát một cách cô đọng những chuẩn
mực, giá trị đạo đức của dân tộc ta, những nguyên tắc phương hướng và giải


6
pháp xây dựng đạo đức mới cho đội ngũ cán bộ, đảng viên nhằm thực hiện
thắng lợi đường lối cách mạng Việt Nam.
“Xây dựng đạo đức mới trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội
chủ nghĩa” của TS Trịnh Duy Huy, Nxb CTQG, H, 2009. Công trình này tác
giả đã tập trung xem xét tác động của kinh tế thị trường đối với xã hội, chuẩn
mực đạo đức hiện nay và thực trạng đạo đức ở nước ta, từ đó đề xuất một số
giải pháp góp phần hạn chế mặt tiêu cực của kinh tế thị trường đối với đời
sống đạo đức xã hội.
“Đạo đức sinh viên trong điều kiện kinh tế thị trường hiện nay ở Việt Nam

điều kiện hiện nay” của Đoàn Văn Khiêm, Tạp chí Triết học, số 2, 2001. Bài viết
đã làm rõ khái niệm, những nội dung cơ bản của việc giáo dục lý tưởng đạo đức
cho sinh viên trong điều kiện hiện nay một cách khái quát và hệ thống, từ đó
cũng đưa ra một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác này.
“Vấn đề xây dựng đạo đức trong bối cảnh phát triển kinh tế thị
trường” của Đỗ Lan Hiền, Tạp chí Triết học, số 4, 2002. Tác giả bài viết đã
chỉ ra những nội dung cơ bản của đạo đức và xây dựng đạo đức, trên cơ sở đó
đưa ra những kiến nghị cho việc xây dựng đạo đức trong bối cảnh phát triển
kinh tế thị trường hiện nay.
“Kết hợp chặt chẽ giáo dục lý luận với xây dựng đạo đức mới của người
cán bộ quản lý” của Nguyễn Ngọc Long, Tạp chí Lý luận chính trị, số 4, 2001.
Tác giả bài viết đã trình bày rõ cơ sở thực tiễn và cơ sở lý luận của việc kết hợp
giáo dục lý luận với xây dựng đạo đức. Trên cơ sở đó đề ra quy trình và các biện
pháp kết hợp một cách khoa học và có hiệu quả nhằm đạt được hiệu quả trong xây
dựng đạo đức mới cho đội ngũ cán bộ quản lý.
“Đạo đức mới - đạo đức cách mạng từ các cách tiếp cận khác nhau”
của Trịnh Duy Huy, Tạp chí Triết học, số 1, 2006. Bài viết đã làm rõ khái


8
niệm, nội dung cơ bản của đạo đức mới - đạo đức cách mạng từ nhiều góc
nhìn khác nhau một cách khoa học, hệ thống và toàn diện.
“Về việc tạo ra bước chuyển mạnh mẽ trong xây dựng nền đạo đức mới ở
nước ta hiện nay” của Nguyễn Văn Phúc, Tạp chí Triết học, số 11, 2006. Bài
viết đã phân tích một cách khách quan những biến động của đạo đức trong điều
kiện kinh tế thị trường, tác giả đã luận chứng một số giải pháp cơ bản trong việc
xây dựng nền đạo đức mới ở nước ta hiện nay.
“Đi vào thế kỷ XXI phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ
CNH-HĐH đất nước”,tác giảPhạm Minh Hạc Tạp chí Lao động - Xã hội, số
215, năm 2003; “Kết hợp giáo dục lý luận với giáo dục lý tưởng đạo đức cho

Thứ ba, những nghiên cứu về giáo dục đạo đức mới cho cán bộ chủ
chốt ở tỉnh An Giang
Trong những năm qua, tỉnh An Giang cũng rất quan tâm tới vấn đề giáo
dục đạo đức mới cho đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở. Nhiều chỉ thị, quy
định được ban hành và nhiều kỳ cuộc được tổ chức hiệu quả nhằm giáo dục
đạo đức mới cho cán bộ chủ chốt cấp cơ sở. Thực hiện Kế hoạch số 30KH/HU ngày 21-07-2016 của Ban thường vụ Huyện uỷ Thoại Sơn về việc tổ
chức học tập, quán triệt Nghị quyết Đại hội lần thứ XII của Đảng. Ngày 28-9,
huyện Phú Tân phối hợp với Trường Chính trị Tôn Đức Thắng tổ chức Hội
thảo khoa học đóng góp đề tài “Xây dựng phong cách làm việc cho đội ngũ
cán bộ ở cấp xã, huyện Phú Tân, tỉnh An Giang giai đoạn hiện nay”. Ngày 059-2016, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 26/CT-TTg về "Tăng
cường kỷ luật, kỷ cương trong các cơ quan hành chính nhà nước các cấp". Ban
Tuyên giáo Tỉnh ủy An Giang xin đăng toàn văn Chỉ thị trên thông tin công tác
tư tưởng của Ban tuyên giáo Tỉnh ủy An Giang đã nghiêm túc hướng dẫn cán
bộ cấp cơ sở nội dung của chỉ thị này. Tân Châu phát động “Hưởng ứng tuần
lễ học tập suốt đời năm 2016”. Sáng ngày 30-9-2016, Thủ tướng Chính phủ
Nguyễn Xuân Phúc chủ trì Hội nghị trực tuyến toàn quốc về triển khai chương


10
trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2016-2020. Dự điểm
cầu An Giang có Bí thư Tỉnh ủy Võ Thị Ánh Xuân; Phó Chủ tịch UBND tỉnh
Lâm Quang Thi, cùng thành viên Ban Chỉ đạo Chương trình Quốc gia nông
thôn mới tỉnh, các huyện, thị, thành phố, xã…
Những tài liệu trên đã nghiên cứu đạo đức mới và giáo dục đạo đức
mới ở nhiều góc độ, đối tượng khác nhau. Đây là nguồn tư liệu quý báu để tác
giả có cơ sở nghiên cứu. Tuy nhiên, chưa có đề tài nào nghiên cứu vấn đề giáo
dục đạo đức mới cho cán bộ chủ chốt cấp cơ sở ở huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang
trong bối cảnh toàn cầu hoá một cách hệ thống, chuyên sâu. Đây thực sự là một
khoảng trống đòi hỏi tác giả phải nghiên cứu và làm rõ.
3. Mục đích nghiên cứu

7. Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi nghiên cứu của đề tài làgiáo dục đạo đức mới cho cán bộ chủ
chốt cấp cơ sở ở huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang trong bối cảnh toàn cầu hoá
(tính từ năm đại hội Đảng VI, năm 1986 cho đến nay).
8. Phương pháp nghiên cứu
Luận văn sử dụng tổng hợp các phương pháp luận chung của chủ nghĩa
duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử.
Ngoài ra luận văn còn sử dụng các phương pháp nghiên cứu cơ bản như
phương pháp phân tích, tổng hợp; lôgic, lịch sử; khái quát hoá; thống kê ... để
thực hiện mục đích và nhiệm vụ đề tài đặt ra.
9. Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục,
luận văn gồm 2 chương 5 tiết.
10. Những luận điểm cơ bản và đóng góp mới của luận văn
Những luận điểm cơ bản
Đạo đức có vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh hành vi con người,
hướng con người vươn tới cái chân, cái thiện, cái mỹ. Đạo đức mới là đạo đức


12
chiến đấu vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, vì sự tiến bộ của nhân loại, vì tự do
hạnh phúc của mỗi người. Mục đích cuối cùng của nó là góp phần giải phóng
triệt để con người, trước hết là giai cấp công nhân và nhân dân lao động thoát
khỏi mọi áp bức bất công trong xã hội. Giáo dục, thấm nhuần đạo đức mới
trong bối cảnh toàn cầu hoá là vấn đề sống còn của các cấp các ngành trong
công tác đào tạo và bồi dưỡng cán bộ vừa có đức vừa có tài đáp ứng nhu cầu
mới của thời đại. Huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang cũng rất trăn trở về vấn đề
trên trong bối cảnh toàn cầu hoá, hội nhập quốc tế như vũ bão.
Đóng góp mới của tác giả
- Tác giả làm rõ một số khái niệm cơ bản: Đạo đức, đạo đức mới, giáo

Đạo đức ra đời là yêu cầu tất yếu khách quan, được nảy sinh, tồn tại và
phát triển trong đời sống hiện thực của con người, là sản phẩm của mối quan
hệ giữa người với người, giữa người với xã hội, nó phản ánh chính quá trình
sinh sống, lao động, giao tiếp của con người, đồng thời phản ánh những đòi
hỏi của quá trình phát triển xã hội, bị chi phối bởi điều kiện kinh tế xã hội.
Trong từng giai đoạn lịch sử khác nhau, đạo đức luôn có sự biến đổi, nó thể hiện
rõ tính giai cấp, tính lịch sử.
Với tư cách là một bộ phận của tri thức triết học, những tư tưởng đạo
đức đã xuất hiện hơn 26 thế kỷ trước đây ở cả Phương Đông và Phương Tây,
đặc biệt trong triết học Trung Quốc, Ấn Độ, Hy lạp cổ đại [76, tr.7].
Ở Phương Đông, các học thuyết về đạo đức của người Trung Quốc cổ
đại xuất hiện trong các quan niệm về “đạo” và “đức” của họ. Theo họ, “Đạo”
có nghĩa là con đường, đường đi. Hay còn có nghĩa là đường sống của con
người trong xã hội. “Đức” lần đầu xuất hiện trong Kinh văn đời nhà Chu,
dùng để nói đến nhân đức, đức tính và nhìn chung là biểu hiện của “đạo”, là


14
đạo nghĩa, là nguyên tắc luân lý. Như vậy “đạo đức” của người Trung Quốc
cổ đại chính là những yêu cầu, những nguyên tắc do cuộc sống đặt ra mà mỗi
người phải tuân theo, nó đưa ra những nguyên tắc, những chuẩn mực khuyên
răn con người làm điều thiện.
Ở Phương Tây, khái niệm đạo đức bắt nguồn từ tiếng La tinh là “mos”
(moris) - lề thói (moralis nghĩa là có liên quan với lề thói, đạo nghĩa), đồng
thời còn có thuật ngữ “luân lý” đồng nghĩa với đạo đức có nguồn gốc từ tiếng
Hy Lạp là “ethicos” - lề thói, tập tục. Vậy đạo đức ở đây tức là lề thói và tập
tục biểu hiện mối quan hệ nhất định giữa người với người trong sự giao tiếp
với nhau hàng ngày.
Vấn đề đạo đức từ lâu đã thu hút sự quan tâm của nhiều nhà tư tưởng ở
phương Tây. Cho đến ngày nay, người ta vẫn coi Xôcrát (469- 399 TCN) là

sự quy định của tồn tại xã hội. Các chuẩn mực, nguyên tắc đạo đức mà con
người đặt ra nhằm điều chỉnh hành vi của con người trong xã hội chính là
phản ánh những điều kiện tồn tại xã hội, đó là phương thức sản xuất, điều
kiện địa lý và dân cư nơi con người sinh sống.
Tóm lại, Đạo đức là một hình thái ý thức xã hội, là tập hợp những
nguyên tắc, quy tắc, chuẩn mực xã hội, nhằm điều chỉnh và đánh giá cách
ứng xử của con người trong quan hệ với nhau và quan hệ với xã hội, chúng
được thực hiện bởi niềm tin cá nhân, bởi truyền thống và sức mạnh của dư
luận xã hội[76, tr.6].
Từ định nghĩa trên, có thể hiểu đạo đức ở những khía cạnh sau:
Một là, đạo đức với tư cách là một hình thái ý thức xã hội, nó phản ảnh
tồn tại xã hội, phản ánh hiện thực đời sống xã hội. Đạo đức cũng như các quan
điểm triết học, chính trị, nghệ thuật, tôn giáo đều mang tính chất của kiến trúc
thượng tầng. Chế độ kinh tế, xã hội là nguồn gốc của các quan điểm đạo đức con
người. Khi tồn tại xã hội thay đổi thì đạo đức cũng thay đổi theo, tồn tại xã hội


16
khác nhau thì có những kiểu đạo đức xã hội khác nhau như: đạo đức cộng sản
nguyên thuỷ, đạo đức chiếm hữu nô lệ, đạo đức phong kiến, đạo đức tư bản chủ
nghĩa và đạo đức cộng sản chủ nghĩa.
Hai là, đạo đức còn chịu sự tác động của các yếu tố khác cũng thuộc kiến
trúc thượng tầng như chính trị, pháp luật, giáo dục... Sự phát triển và biến đổi
của các lĩnh vực này đều ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp đến sự biến đổi, phát
triển của đạo đức trong lịch sử, nhưng xét đến cùng thì triết học, nghệ thuật,
khoa học đều bị quy định bởi những điều kiện kinh tế - xã hội.
Ba là, đạo đức là một trong những phương thức điều chỉnh hành vi của
con người, hướng con người vươn tới cái chân, cái thiện, cái mỹ. Với tư cách
là một hình thái ý thức xã hội, đạo đức bao gồm những nguyên tắc, chuẩn
mực xã hội, nhờ đó con người tự giác điều chỉnh hành vi cho phù hợp với lợi

biết hành động vì nhau. Như vậy, lý tưởng tối cao của đạo đức là hạnh phúc,
muốn có hạnh phúc thì con người cần phải biết đấu tranh chống lại cái ác, cái
phi đạo đức, cái lạc hậu, bảo thủ và phải không ngừng học tập, lao động, sáng
tạo nhằm xây dựng xã hội tốt đẹp, văn minh cho thế hệ hôm nay và mai sau.
Đây chính là nguồn gốc hạnh phúc chân chính của con người.
Năm là, đạo đức góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế và tiến bộ xã
hội. Đạo đức được nảy sinh từ các hoạt động kinh tế nhưng nó có sự tác động
trở lại kinh tế và có vai trò tích cực trong đời sống xã hội. Lịch sử đã chứng
minh sự phát triển kinh tế và tiến bộ xã hội không thể thiếu vai trò của đạo
đức. Khi xã hội loài người có giai cấp, có áp bức, bất công thì việc đấu tranh
cho cái thiện, đẩy lùi cái ác trở thành ước mơ, khát vọng, động lực kích thích,
cổ vũ nhân loại vươn lên. V.I.Lênin nói rằng: “Đạo đức giúp xã hội loài
người tiến lên cao hơn, thoát khỏi ách bóc lột lao động”[42, tr.371]. Đạo đức
tác động đến các lĩnh vực hoạt động kinh tế nhiều hay ít phụ thuộc vào những
yếu tố: bản thân ý thức đạo đức tiến bộ hay lạc hậu; ý thức đạo đức thâm nhập


18
vào quần chúng nhiều hay ít; khả năng giai cấp cầm quyền hiện thực hoá tư
tưởng và ý thức đạo đức của mình đối với xã hội, đất nước đến đâu. Nếu đạo
đức tiến bộ thì nó sẽ thúc đẩy sự phát triển kinh tế. Bởi vì đạo đức là nền tảng
cho việc hoàn thiện và phát triển nhân cách cá nhân, đạo đức tiến bộ là điều
kiện để con người thoát khỏi những cái thấp hèn, hướng tới cái chân, thiện,
mỹ. Khi những giá trị đạo đức tốt đẹp được hình thành, tính tích cực của
người lao động được phát huy sẽ tạo điều kiện thúc đẩy kinh tế phát triển.
Đồng thời họ tham gia tích cực vào cuộc đấu tranh vì con người, chống lại
thái độ vô nhân đạo, chống lại đói nghèo, lạc hậu, góp phần tạo ra những điều
kiện nhất định để con người thực hiện nhu cầu của mình. Chính hoạt động lao
động sáng tạo và đấu tranh của con người sẽ mang lại những giá trị đạo đức
ngày càng tiến bộ, làm cho quan hệ giữa người với người trở nên thân thiện

Nhiệm vụ của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là phát
huy tiềm lực, tiềm năng của con người, của đất nước và tăng cường ý thức trách
nhiệm, tính chủ động sáng tạo của người lao động. Từ đó góp phần hoàn thiện
nền văn hoá mới, con người mới xã hội chủ nghĩa. Điều này sẽ là động lực để
xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội và thực hiện mục tiêu vì sự tự do, dân
chủ, bình đẳng của con người, vì sự tiến bộ xã hội. Do đó, nền kinh tế thị trường
định hướng xã hội chủ nghĩa được củng cố quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa,
củng cố, xây dựng Đảng, Nhà nước trong sạch vững mạnh khi những giá trị đạo
đức mới được phát triển mạnh. Đồng thời, nó còn góp phần điều tiết các quan hệ
riêng - chung, cá nhân - tập thể - xã hội, kết hợp hài hoà lợi ích giữa các thành
viên, tầng lớp, giai cấp trong xã hội, làm giảm sự phân hoá giàu nghèo và những
tiêu cực khác phát sinh từ nền kinh tế trường.
Có thể khẳng định rằng: giữa đạo đức và nền kinh tế thị trường định
hướng xã hội chủ nghĩa có mối quan hệ biện chứng tác động qua lại với nhau.
Trong đó đạo đức mới trở thành một động lực để thúc đẩy nền kinh tế thị