Chuyên đề thực tập tốt nghiệp. Đỗ Quốc Tuyển Kiểm toán 42A.
BNG Kí HIU, CH VIT TT
Ký hiu Ch vit y
VACO Cụng ty Kim toỏn Vit Nam Trỏch nhim Hu hn
KTV Kim toỏn viờn
CMA Phng phỏp chn mu theo giỏ tr tin t ly k
TS Phng phỏp chn mu phõn tng
R Ch s v tin cy
PM Giỏ tr trng yu
MP Giỏ tr trng yu chi tit
J Bc nhy
N S lng mu
Pop Tng th
Ai Yu t iu chnh
EMM Sai sút c lng ln nht
PPM Sai sút c lng d tớnh
OP T l sai sút theo hng b khai tng
UP T l sai sút theo hng b khai gim
ARO Ri ro chp nhn c ca tin cy quỏ mc vo quỏ
trỡnh kim soỏt ni b
CUDR Tn s lch lc cao nht
EPDR Tn s lch lc c lng ca tng th
TDR Tn s lch lc chp nhn c
SDR Tn s lch lc mu
DANH MC BNG BIU
S bng biu Tờn bng biu, s
Bng 1.1 : Mi quan h ca cỏc phng phỏp chn mu vi vic
ỏnh giỏ kt qu
Bng 1.2 : Bng s ngu nhiờn
Bng 1.3 : Cỏc th nghim kim toỏn v mc ớch chn mu
Bng 1.4 : Cỏc nhõn t nh hng n c mu trong th nghim
cỏc nghip v c th, cỏc ti sn c th, cỏc chng t c th, thng c biu
hin bng nhng s tin nht nh m do nhng hn ch v thi gian, v kinh
phớ cng nh nhõn s nờn kim toỏn viờn khụng th kim tra ton b d liu k
toỏn c. Nhng kim toỏn viờn li phi m bo nguyờn tc thn trng thớch
ỏng trong kim toỏn cng nh em li nim tin cho nhng ngi s dng thụng
tin k toỏn ó c kim toỏn, cỏc cụng ty kim toỏn ó la chn mt cụng c
hu hiu ú l phng phỏp chn mu. Trong quỏ trỡnh kim toỏn, kim toỏn
viờn ỏp dng phng phỏp chn mu, vic ỏp dng phng phỏp chn mu s
giỳp cho kim toỏn viờn bo m c cht lng kim toỏn vi chi phớ hp lý.
Phơng pháp chọn mẫu kiểm toán trong kiểm toán BCTC do VACO thực hiện.
2
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp. Đỗ Quốc Tuyển Kiểm toán 42A.
Hin nay, cỏc cụng ty kim toỏn u s dng phng phỏp chn mu khi
tin hnh kim toỏn bỏo cỏo ti chớnh. K thut chn mu cng c nờu trong
Chun mc kim toỏn s 530 Ly mu kim toỏn v cỏc th tc la chn
khỏc trong h thng Chun mc Kim toỏn Vit Nam v h thng Chun mc
Kim toỏn quc t.
Tuy nhiờn, da trờn Chun mc kim toỏn s 530 Ly mu kim toỏn v
cỏc th tc la chn khỏc mi cụng ty kim toỏn li ỏp dng cỏc phng phỏp
chn mu cho riờng mỡnh. tỡm hiu v phng phỏp chn mu núi chung v
phng phỏp chn mu ti Cụng ty Kim toỏn Vit Nam Trỏch nhim Hu hn
(VACO) núi riờng, thụng qua t thc tp ti Cụng ty Kim toỏn Vit Nam
TNHH em ó la chn ti Phng phỏp chn mu kim toỏn trong kim
toỏn Bỏo cỏo ti chớnh do Cụng ty Kim toỏn Vit Nam Trỏch nhim Hu hn
thc hin lm ti nghiờn cu, chuyờn ny ngoi li núi u, kt lun
c chia thnh cỏc phn sau:
Chng I: C s lý lun v chn mu trong kim toỏn Bỏo cỏo ti
chớnh.
Chng II: Phng phỏp chn mu trong kim toỏn Bỏo cỏo ti
chớnh do Cụng ty Kim toỏn Vit Nam Trỏch nhim Hu hn thc
tng th. Theo Chun mc kim toỏn Vit Nam, Chun mc s 530 Ly mu
kim toỏn v cỏc th tc phõn tớch khỏc thỡ chn mu kim toỏn hay ly mu
kim toỏn l ỏp dng cỏc th tc kim toỏn trờn s phn t ớt hn 100% tng s
phn t ca mt s d ti khon hay mt loi nghip v, sao cho mi phn t
u cú c hi c chn. Ly mu kim toỏn s giỳp kim toỏn viờn thu thp
v ỏnh giỏ bng chng kim toỏn v cỏc c trng ca cỏc phn t c chn,
nhm hỡnh thnh hay cng c kt lun v tng th. Ly mu kim toỏn cú th
theo phng phỏp thng kờ hoc phi thng kờ. Theo Chun mc s 530 Ly
mu kim toỏn v cỏc th tc phõn tớch khỏc, H thng Chun mc kim toỏn
quc t, kim tra chn mu trong kim toỏn cú ngha l ỏp dng th tc kim
toỏn ch trờn mt phn cỏc yu t ca s d mt ti khon, mt loi nghip v
cho phộp kim toỏn viờn thu thp v ỏnh giỏ cỏc bng chng kim toỏn trờn
Phơng pháp chọn mẫu kiểm toán trong kiểm toán BCTC do VACO thực hiện.
4
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp. Đỗ Quốc Tuyển Kiểm toán 42A.
mt s mt ca cỏc yu t ó c chn ra, nhm t n n mt kt lun hoc
h tr cho vic rỳt ra kt lun.
Túm li, chn mu kim toỏn l vic xỏc nh ra cỏc phn t ca mt tng
th t ú ỏnh giỏ mu c la chn nhm thu thp bng chng kim toỏn
lm c s cho vic a ra ý kin kim toỏn v Bỏo cỏo ti chớnh.
Tng th l tp hp bao gm tt c cỏc phn t hoc n v thuc i
tng nghiờn cu. C th, trong kim toỏn Tng th c hiu l ton b d liu
m t ú kim toỏn viờn chn mu cú th i n mt kt lun. Vớ d, tt c
cỏc phn t trong mt s d ti khon hay mt loi nghip v cu thnh mt
tng th. Mt tng th cú th c chia thnh cỏc nhúm hoc cỏc tng th con
v mi nhúm c kim tra riờng. Trong trng hp ny, thut ng tng th
bao hm c thut ng nhúm. Mi mt phn t trong tng th c gi l n
v tng th; v khi chn mu kim toỏn, mi n v mu c la chn ra c
gi l n v mu, n v mu cú th l mt n v tin t hoc mt n v hin
vt tp hp cỏc n v mu c gi l mt mu.
quan tin tng vo kh nng ca h thng kim soỏt ni b cú th
phỏt hin, ngn chn v iu chnh nhng sai phm hay nhng iu
bt thng cng s cú khuynh hng gim khi lng cụng vic v
vỡ th cng s dn ti nhng hu qu nh trờn.
La chn cỏc th tc kim toỏn khụng thớch hp v thc hin cụng vic
kim toỏn khụng hp lý hay mc sai lm trong quỏ trỡnh thc hin (DR).
Kim toỏn viờn cú th la chn cỏc th tc khụng phự hp vi mc tiờu
kim toỏn (chng hn, tin hnh xỏc minh cỏc khon phi thu ó c ghi
s trong khi mc tiờu l phỏt hin cỏc khon phi thu cha c ghi s),
hoc ó chn th tc thớch hp nhng vic trin khai th tc ú li xy
ra sai phm.
Ri ro ngoi chn mu cng l kh nng a ra mt quyt nh sai lm. Nú
cng tn ti trong tt c cỏc phng phỏp chn mu. Kim toỏn viờn cú th kim
soỏt c ri ro ngoi chn mu v gim ri ro ngoi chn mu ti mc cú
th chp nhn c thụng qua vic lp k hoch cn thn v giỏm sỏt cht ch
vic thc hin k hoch cng nh cỏc nhõn viờn tin hnh kim toỏn.
1.2. V trớ ca chn mu kim toỏn trong qui trỡnh kim toỏn
Kim toỏn l mt h thng cú chc nng xỏc minh v by t ý kin v
thc trng ti chớnh. Kim toỏn ti chớnh l hot ng c trng nht ca kim
Phơng pháp chọn mẫu kiểm toán trong kiểm toán BCTC do VACO thực hiện.
6
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp. Đỗ Quốc Tuyển Kiểm toán 42A.
toỏn bi nú cha ng y sc thỏi kim toỏn ngay t khi nú ra i cng
nh trong quỏ trỡnh phỏt trin. c trng c bn ú ca kim toỏn ti chớnh bt
ngun t chớnh i tng kim toỏn ti chớnh.
i tng kim toỏn ti chớnh l Bng khai ti chớnh. B phn quan
trng ca nhng Bng khai ny l Bỏo cỏo ti chớnh. Theo nh ngha
trong Chun mc kim toỏn Vit Nam s 200 Mc tiờu v nguyờn tc c
bn chi phi kim toỏn Bỏo cỏo ti chớnh: Bỏo cỏo ti chớnh l h
thng bỏo cỏo c lp theo chun mc v ch k toỏn hin hnh
giai on thc hin kim toỏn nhng cỏc giai on khỏc trong quy trỡnh kim
toỏn u cú nh hng n chn mu kim toỏn, iu ny th hin trong tng
khõu ca qui trỡnh kim toỏn nh sau:
Thc hin cỏc hot ng trc khi ký hp ng kim toỏn: Vic thit
lp cỏc iu khon ca hp ng nh thi gian thc hin, giỏ phớ kim
toỏn, nhõn viờn thc hin kim toỏn, phm vi ca cuc kim toỏn... cú nh
hng khụng nh n s lng v phng phỏp chn la phn t kim
tra. S lng phn t kim tra phi phự hp vi thi gian, chi phớ v
trỡnh ca nhõn viờn.
Giai on lp k hoch kim toỏn: Vic tỡm hiu h thng kim soỏt
ni b, hot ng kinh doanh ca khỏch hng...giỳp cho kim toỏn viờn cú
nhng ỏnh giỏ ban u v khi lng cụng vic cn lm. Ngoi ra, giỳp
cho kim toỏn viờn cú nhng hiu bit ban u xỏc nh nờn tp trung
la chn nhng s d, nghip v no kim tra, t ú cú th xỏc nh
th tc la chn phn t kim tra mt cỏch thớch hp.
Giai on thc hin kim toỏn: Chn mu kim toỏn c thc hin
trong c th nghim kim soỏt v th nghim c bn. Cỏc bc chn mu
kim toỏn c th hin y trong quỏ trỡnh KTV tin hnh th
nghim kim soỏt v th nghim c bn. Khi soỏt xột li cụng vic ó tin
hnh, KTV phi ỏnh giỏ vic chn mu ó thc hin xem xột vic thu
thp cỏc bng chng nh vy ó y v hp lý cha v cú cn m rng
c mu khụng?
Giai on kt thỳc kim toỏn: Cỏc ỏnh giỏ thu c thụng qua vic
kim tra chi tit cỏc mu chn v kt hp vi th tc phõn tớch l c s
KTV a ra ý kin trờn bỏo cỏo kim toỏn.
1.3. í ngha ca chn mu trong qui trỡnh kim toỏn Bỏo cỏo ti chớnh
Phng phỏp chn mu c s dng rng rói, ph bin do cú ý ngha
c bit quan trng c trong nghiờn cu v trong thc tin.
Phơng pháp chọn mẫu kiểm toán trong kiểm toán BCTC do VACO thực hiện.
8
t rt ln m trong kim toỏn bỏo cỏo ti chớnh khụng th kim tra tt cỏc ti
Phơng pháp chọn mẫu kiểm toán trong kiểm toán BCTC do VACO thực hiện.
9
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp. Đỗ Quốc Tuyển Kiểm toán 42A.
sn, cng khụng th soỏt xột v i chiu tt c cỏc chng t k toỏn, cỏc s d
ti khon m nu cú thc hin chi phớ cng quỏ ln. Cỏc cụng ty kim toỏn li b
gii hn bi ngun lc v thi gian, tin bc v con ngi, do vy luụn phi cõn
nhc gia chi phớ b ra v li ớch thu c. Cụng ty kim toỏn ch cú th ra mt
khon chi phớ nht nh. Thi gian cho mt cuc kim toỏn cng b gii hn t
hai phớa cụng ty kim toỏn v khỏch hng. Vic xỏc nh thi gian, chi phớ b ra
v cn bao nhiờu nhõn viờn vi trỡnh nh th no phi c cõn nhc bi
nhiu yu t trong ú cú c im hot ng kinh doanh ca khỏch hng, ri ro
ca cuc kim toỏn v giỏ phớ ca cuc kim toỏn. Vỡ võy, vic kim tra 100%
d liu k toỏn l rt khú thc hin, nhiu khi li gõy tn kộm m khụng em li
hiu qu. Mt khỏc cỏc bng chng thu c t vic chn mu kim toỏn ch l
mt trong cỏc ngun thu thp bng chng ca KTV v KTV cng khụng tỡm
kim mt s chc chn, chớnh xỏc tuyt i.
Theo Chun mc kim toỏn Vit Nam s 320 Tớnh trng yu trong kim
toỏn, khi tin hnh mt cuc kim toỏn, kim toỏn viờn phi quan tõm n
tớnh trng yu ca thụng tin v mi quan h ca nú vi ri ro kim toỏn. Cú
ngha l KTV phi a ra nhng ỏnh giỏ chớnh xỏc v cỏc thụng tin trờn bng
khai ti chớnh xột trờn khớa cnh trng yu, to nim tin cho nhng ngi
quan tõm ti thụng tin trờn cỏc bng khai ti chớnh v cỏc khỏch hng thuờ cỏc
cụng ty kim toỏn cng mong mun nhn c dch v tng ng vi chi phớ
m h b ra. Yờu cu t ra vi cỏc cụng ty kim toỏn l phi m bo cht
lng ca cuc kim toỏn trong iu kin b gii hn v cỏc ngun lc. Chn
mu l mt gii phỏp cho vn trờn. Vi s lng v tớnh i din ca mu
chn s giỳp cho KTV m bo c cht lng kim toỏn vi chi phớ hp lý.
Tuy nhiờn, s dng c phng phỏp chn mu trong kim toỏn bỏo
cỏo ti chớnh thỡ cn phi hi t mt s yu t sau:
v s dng lý thuyt xỏc sut thng kờ ỏnh giỏ kt qu mu, bao gm c vic
nh lng ri ro chn mu. Phng phỏp chn mu thng kờ c s dng khi:
Cỏc phn t ca tng th cú th th hin di dng s ngu nhiờn.
Cỏc kt qu a ra c ũi hi di dng nhng con s chớnh
xỏc.
KTV cha cú nhng hiu bit v tng th ỏp dng phng
phỏp chn mu phi thng kờ.
Chn mu thng kờ c khuyn khớch s dng do cú mt s u im
sau:
Phơng pháp chọn mẫu kiểm toán trong kiểm toán BCTC do VACO thực hiện.
11
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp. Đỗ Quốc Tuyển Kiểm toán 42A.
ũi hi cú s tip cn chớnh xỏc v rừ rng i vi i tng kim
toỏn.
Kt hp cht ch vic ỏnh giỏ mi quan h trc tip gia kt qu
ca mu chn vi tng th trong cuc kim toỏn.
KTV phi ch rừ cỏc ỏnh giỏ c th hay mc ri ro v mc trng
yu.
2.2. Chn mu phi thng kờ
L phng phỏp chn mu khụng s dng cỏc phộp tớnh toỏn thng kờ.
K thut chn mu c s dng cú th l ngu nhiờn hoc k thut chn mu
khỏc khụng da trờn tớnh ngu nhiờn kiu toỏn hc. Phng phỏp chn mu
phi thng kờ c s dng khi:
Vic kt hp cỏc phn t mu vi cỏc s ngu nhiờn l rt khú khn
v tn kộm.
Cỏc kt lun khụng nht thit phi da trờn s chớnh xỏc toỏn hc.
KTV cú y hiu bit v tng th lm cn c ỏp dng chn mu
phi thng kờ cú th a ra kt lun hp lý v tng th.
Vic la chn mu i din l khụng cn thit, chng hn, mu phi
thng kờ hiu qu vỡ b qua mt s ln cỏc phn t khụng cn kim
Khi ỏp dng phng phỏp chn mu thng kờ hay phi thng kờ, KTV cú
th s dng c phng phỏp chn mu xỏc sut v phi xỏc sut. Trong phng
phỏp chn xỏc sut, tng phn t cú c hi c chn nh nhau. Trong phng
phỏp chn mu phi xỏc sut (thng gi l chn phỏn oỏn), KTV quyt nh
nhng phn t no s c chn. C hai phng phỏp u c chp nhn v
thng c s dng. i vi quỏ trỡnh ỏnh giỏ thng kờ, chn mu xỏc sut
c qui nh. ỏnh giỏ phi thng kờ da trờn phng phỏp chn mu phi xỏc
sut cng c chp nhn nhng rt nhiu ngi khi lm vic khụng a chung
cỏch lm ny. Bng tng hp mi quan h ca chn mu xỏc sut v chn mu
phi xỏc sut vi ỏnh giỏ thng kờ v phi thng kờ c trỡnh by trờn bng 1.1.
Bng 1.1: Mi quan h ca cỏc phng phỏp chn mu vi vic ỏnh giỏ kt
qu
2.3. Chn mu xỏc sut
Phơng pháp chọn mẫu kiểm toán trong kiểm toán BCTC do VACO thực hiện.
Phng phỏp chn mu
Phng phỏp ỏnh giỏ kt qu.
Thng kờ Phi thng kờ
Xỏc sut a chung Chp nhn c
Phi xỏc sut Khụng chp nhn Bt buc
13
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp. Đỗ Quốc Tuyển Kiểm toán 42A.
L phng phỏp chn mu m cỏc phn t trong tng th u cú c hi
c chn nh nhau. Phng phỏp ph bin nht trong chn mu xỏc sut l
chn ngu nhiờn. Mu ngu nhiờn l mu m trong ú mi s kt hp kh d ca
cỏc phn t trong tng th u cú c hi to thnh mu nh nhau. Cỏch duy nht
m kim toỏn viờn cú th tin rng cú mt mu ngu nhiờn ó c thnh lp l
chp nhn mt phng phỏp lun cú tớnh h thng c thit k thc hin
iu ny. Ba phng phỏp chn mu ngu nhiờn c cp l: Bng s ngu
nhiờn, chn bng mỏy vi tớnh, v chn cú h thng. C ba phng phỏp u
thng c s dng.
Th nht, cỏc con s nh lng ca i tng kim toỏn cng gm
5 ch s nh cỏc con s ngu nhiờn trong Bng. Khi ú quan h
tng quan 1 - 1 gia nh lng i tng kim toỏn vi cỏc s
ngu nhiờn trong Bng t nú ó c xỏc lp.
Th hai, cỏc con s nh lng ca i tng kim toỏn gm s
lng ch s ớt hn 5 ch s. Chng hn, trong vớ d nờu bc 1,
kim toỏn viờn cn chn ra 100 khon phi thu trong s 1.000
khon phi thu t cỏc khỏch hng cú ỏnh s t 0001 n 1.000.
Cỏc s ny l s gm 4 ch s. Do vy, kim toỏn viờn cú th xõy
dng mi quan h vi Bng s ngu nhiờn bng cỏch ly 4 ch s
u hoc 4 ch s cui ca s ngu nhiờn trong Bng. Nu trng
hp s nh lng cũn ớt ch s hn na thỡ cú th ly ch s gia
trong s ngu nhiờn.
Th ba, cỏc s nh lng ca i tng kim toỏn cú s cỏc ch s
ln hn 5. Khi ú ũi hi kim toỏn viờn phi xỏc nh ly ct no
trong Bng lm ct ch v chn thờm nhng hng s ct ph ca
Bng. Chng hn, vi s cú 8 ch s ta cú th ghộp mt ct chớnh
vi 3 ch s ca mt ct ph no ú c s cú 8 ch s.
Bc 3: Lp hnh trỡnh s dng Bng
õy l vic xỏc nh hng i ca vic chn cỏc s ngu nhiờn. Hng ú
cú th dc (theo ct) hoc ngang (theo hng), cú th xuụi (t trờn xung di)
hoc ngc (t di lờn trờn). Vic xỏc nh ny thuc quyn phỏn quyt ca
kim toỏn viờn xong cn c t ra t trc v thng nht trong ton b quỏ
trỡnh chn mu. Mt vn cn phi c c bit quan tõm õy l l trỡnh
chn mu phi c ghi chộp li trong h s kim toỏn khi mt kim toỏn
viờn khỏc cú kim tra li vic chn mu thỡ h cng chn c mu tng t.
Bc 4: Chn im xut phỏt
Phơng pháp chọn mẫu kiểm toán trong kiểm toán BCTC do VACO thực hiện.
15
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp. Đỗ Quốc Tuyển Kiểm toán 42A.
15 07119 97336 71048 08178 77233 13916 47564
16 51085 12765 51821 51259 77452 16308 60756
17 02368 21382 52404 60268 89368 19885 55322
Phơng pháp chọn mẫu kiểm toán trong kiểm toán BCTC do VACO thực hiện.
16
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp. Đỗ Quốc Tuyển Kiểm toán 42A.
18 01011 54092 33362 94904 31273 04146 18594
19 52162 53916 46369 58586 23216 14513 83149
20 07056 97628 33787 09998 42698 06691 76988
21 48663 91245 85828 14346 09172 30168 90229
Ghi chỳ:(*) Do Hip hi Thng mi quc gia Hoa K xõy dng.
2.3.2. Chn mu ngu nhiờn theo chng trỡnh mỏy tớnh
Hin nay phn ln cỏc hóng kim toỏn ó thuờ hoc t xõy dng cỏc
chng trỡnh chn mu ngu nhiờn qua mỏy vi tớnh nhm tit kim thi gian v
gim sai sút trong mu.
Cỏc chng trỡnh chuyờn dng ny rt a dng, tuy nhiờn núi chung vn
tụn trng hai bc u tiờn ca chn mu ngu nhiờn theo Bng s ngu nhiờn
l lng húa i tng kim toỏn bng h thng con s duy nht v xỏc lp mi
quan h gia i tng kim toỏn ó nh lng vi cỏc s ngu nhiờn. Tuy
nhiờn, s ngu nhiờn li do mỏy tớnh to ra.
Thụng thng, u vo ca chng trỡnh cn cú: s nh nht v s ln
nht trong dóy s th t ca i tng kim toỏn, qui mụ mu cn chn v cú
th cn cú mt s ngu nhiờn lm im xut phỏt. u ra thng l bng kờ s
ngu nhiờn theo trt t la chn hoc theo dóy s tng dn hoc c hai. Chn
mu bng chng trỡnh mỏy vi tớnh cú th loi b c nhng s khụng thớch
hp, t ng loi b nhng phn t b trựng lp v t ng phn ỏnh kt qu vo
giy t lm vic. Song u im ni bt nht vn l lm gim sai sút ch quan
ca con ngi (ri ro khụng do chn mu) trong quỏ trỡnh chn mu.
2.3.3.Chn mu h thng
Chn mu h thng l cỏch chn sao cho chn c cỏc phn t trong
+ k.
Gi s trong vớ d trờn chỳng ta chn mu ngu nhiờn c im xut
phỏt m
1
= 3 thỡ cỏc n v mu k tip theo s l m
2
= 53, m
3
= 103,... cho n
khi chn 20 n v mu v m
20
= 953.
n v mu u tiờn c chn ngu nhiờn nờn mi n v tng th ban
u cú c hi c chn ngang nhau. Tuy nhiờn, sau khi n v mu u tiờn
c chn, mi n v v sau li khụng cú c hi nh nhau chn vo mu.
u im ch yu ca chn mu h thng l n gin, d lm v m bo
phõn b u n cỏc mu chn vo cỏc i tng c th, tuy nhiờn tớnh i din
ca mu ph thuc hon ton vo vic n nh im xut phỏt v ch phự hp
khi sai sút trng yu cng phõn b u. tng tớnh i din ca mu, KTV sp
xp tng th theo mt th t ngu nhiờn. Dựng nhiu im xut phỏt cng l mt
cỏch tt hn ch nhc im ca cỏch chn ny. Kinh nghim ch ra rng khi
ng dng phng phỏp chn mu h thng thỡ cn s dng ớt nht 5 im xut
phỏt. Khi s dng nhiu im xut phỏt thỡ khong cỏch mu phi c iu
chnh bng cỏch ly khong cỏch mu hin ti nhõn vi s im xut phỏt ngu
nhiờn cn thit. Vớ d, nu vớ d trờn khong cỏch mu hin ti l 50 v vi s
im xut phỏt ngu nhiờn cn thit l 5 thỡ ta cú khong cỏch mu iu chnh l
250 (5 x 50). Nm im xut phỏt c la chn ngu nhiờn trong khong t 1
n 251. Sau ú tt c cỏc khon mc cỏch nhau mt khong cỏch k = 250 s
c chn ra k t im xut phỏt ban u.
2.4. Chn mu phi xỏc sut
hay d oỏn ch quan no m bo tt c cỏc phn t trong tng th u cú
c hi c chn nh nhau.
Chn mu theo nhn nh nh ngh
Chn mu theo nhn nh nh ngh l vic KTV da vo kinh nghim
ngh nghip ca mỡnh la chn cỏc phn t ca mu trong cỏc trng hp
kớch c mu nh hoc cú cỏc tỡnh hung khụng bỡnh thng thỡ chn mu theo
nhn nh s to c hi tt cho s xut hin ca nhng mu i din. Khi ú,
KTV thng tp trung vo cỏc hng sau:
Theo ni dung kinh t ca nghip v: Nu cú nhiu loi nghip v
trong phm vi kim toỏn thỡ mi loi nghip v u nờn cú mt
trong mu c chn.
Phơng pháp chọn mẫu kiểm toán trong kiểm toán BCTC do VACO thực hiện.
19
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp. Đỗ Quốc Tuyển Kiểm toán 42A.
Theo ngi ph trỏch cụng vic: Nu cú nhiu ngi ph trỏch v
nghip v trong k thỡ mu c chn nờn bao gm nghip v ca
mi ngi.
Theo qui mụ ca nghip v kinh t: Cỏc nghip v, khon mc cú
s tin ln cn c chn nhiu hn kim tra.
Cỏc phng phỏp chn mu c trỡnh by trờn l rt a dng v c
s dng ph bin. Tuy nhiờn, trong thc t KTV cn phi la chn c phng
phỏp phự hp, vn dng mt cỏch linh hot, sỏng to, hp lý em li hiu qu
cao nht, v m bo thu thp c bng chng kim toỏn y v hp lý
giỳp cho KTV a ra kt lun ỳng v i tng kim toỏn.
III. Quy trỡnh chn mu
3.1. Thit k mu
Thit k mu l cụng vic u tiờn phi lm tin hnh chn mu. Nu
mu thit k khụng phự hp thỡ s khụng chn c mu i din, v s cú kh
nng a ra kt lun sai v tng th.
Khi thit k mu thu thp bng chng kim toỏn, Kim toỏn viờn phi
+ y
+ Tớnh giỏ
+Quyn v ngha v
+ Trỡnh by v khai bỏo
Mu chn: Thng l mt lp cỏc nghip
v (tng th), nh:
+ Thu tin
+ Chi tin
+ Mua hng
+ Nghip v v hng tn kho
+ Bỏn hng khụng thu tin ngay
+ Cỏc khon tr phỳc li
Mu chn thng l cỏc khon mc
s d ca mt ti sn hay ngun
vn, nh:
+ Ti khon phi thu
+ Phi thu lói vay
+ Hng tn kho
+ Ti khon phi tr
+ Ti khon tin gi ngõn hng
Xem xột cỏc mc tiờu c th cú ngha l xem xột bn cht ca bng chng
kim toỏn cn thu thp v cỏc iu kin cú th phỏt sinh sai sút hoc cỏc c
im khỏc liờn quan n cỏc bng chng kim toỏn ú. Vic ny s giỳp KTV
xỏc nh tỡnh trng sai sút v tng th dựng chn mu.
xỏc nh cỏc iu kin sai sút v ỏnh giỏ s b t l sai sút d tớnh
KTV cn ỏnh giỏ cỏc biu hin nh th no c xem l sai sút bng cỏch xem
xột cỏc mc tiờu kim tra. Hiu rừ nguyờn nhõn gõy ra sai sút rt quan trng vỡ
nú m bo rng tt c v ch cú cỏc nguyờn nhõn gõy ra sai sút c xột n khi
d oỏn cỏc sai sút trờn tng th. Vớ d, trong cỏc th tc kim tra c bn v s
hin hu ca cỏc khon phi thu, cỏc khon khỏch hng thanh toỏn trc ngy
nhp kho trong k. Tng t, nu KTV cú ý nh s dng mu a ra
kt lun v hot ng ca h thng k toỏn v h thng kim soỏt ni b
trong k bỏo cỏo thỡ tng th phi bao gm tt c cỏc phn t liờn quan
trong k ú.
Khi xỏc nh tng th ta cng cn phi chỳ ý n k ca cuc kim toỏn
cng nh phi n nh mt hỡnh thỏi vt cht i din cho tng th. Chng hn,
nu tin hnh kim toỏn s b vo thi im trc ngy cui nm ca khỏch
hng vi tun hoc vi thỏng a ra kt lun v hot ng kim soỏt v sau
Phơng pháp chọn mẫu kiểm toán trong kiểm toán BCTC do VACO thực hiện.
22
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp. Đỗ Quốc Tuyển Kiểm toán 42A.
ú ỏp dng mt th tc thay th hay mt mu riờng bit cho giai on cũn li thỡ
khụng nht thit phi m bo tt c cỏc phn t phi y trong tng th.
Ngoi ra, hỡnh thỏi vt cht i din cho tng th l mt c cu m KTV da vo
ú chn mu nú cú th l 1 cun s nht ký, mt bng cõn i th, cỏc ti
khon phi thu ca khỏch hng, do vy KTV xem xột xem chỳng cú y v
phự hp hay khụng.
cú mt mu tp trung v thớch hp KTV cú th s dng k thut phõn
tng. Kim toỏn viờn thng phõn tng th thnh cỏc tng (t) trc khi xỏc
nh qui mụ mu cng nh thc hin chn mu. Phõn tng (t) l k thut phõn
chia mt tng th thnh nhiu nhúm nh hn (gi l tng hoc t) m cỏc n v
trong cựng mt nhúm cú nhng c tớnh khỏ tng ng vi nhau (thng l
theo qui mụ tin t). Cỏc tng th con (tng) s c chn mu c lp v kt
qu ca cỏc mu cú th c ỏnh giỏ mt cỏch c lp hoc kt hp t ú
suy rng kt qu cho ton tng th. Nhim v ca KTV l phi phõn nh tng
(t) sao cho rch rũi mi n v mu ch thuc mt tng (t). Vic phõn tng
(t) s gim s khỏc bit trong cựng mt tng v giỳp KTV tp trung vo nhng
b phn cha ng nhiu kh nng sai phm. T ú s lm tng hiu qu chn
mu vỡ gim c qui mụ mu chn. Chng hn KTV cú th tp trung vo
nhng khon mc hoc n v cú tớnh trng yu v cú nhng c tớnh c bit,
Di õy l nhng nhõn t m kim toỏn viờn thng quan tõm n khi
xỏc nh c mu ca mt th nghim kim soỏt. Nhng nhõn t ny phi c
xem xột ng thi vi nhau, khụng c tỏch ri tng nhõn t.
NHN T NH HNG
N C MU
1. Mc tin cy m kim toỏn viờn d nh da vo h
thng k toỏn v h thng kim soỏt ni b tng lờn.
Tng lờn
2. T l sai phm i vi th tc kim soỏt m kim toỏn
viờn cú th chp nhn c tng lờn.
Gim xung
3. T l sai phm i vi th nghim kim soỏt m kim
toỏn viờn d oỏn s xy ra trong tng th tng lờn.
Tng lờn
4. Ri ro do kim toỏn viờn ỏnh giỏ ri ro kim soỏt
thp hn thc t gim xung.
Tng lờn
5. S lng n v ly mu trong tng th tng lờn. nh hng
khụng ỏng k
Mc tin cy m kim toỏn viờn d nh da vo h thng k toỏn v h
thng kim soỏt ni b: Mc bo m m kim toỏn viờn d nh t c t
h thng k toỏn v h thng kim soỏt ni b ca n v cng cao thỡ mc ri
ro kim soỏt m kim toỏn viờn ỏnh giỏ s cng thp v do ú c mu cn thit
cng phi ln hn. Vớ d: Mc ỏnh giỏ ban u v ri ro kim soỏt l thp cho
Phơng pháp chọn mẫu kiểm toán trong kiểm toán BCTC do VACO thực hiện.
24
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp. Đỗ Quốc Tuyển Kiểm toán 42A.
thy kim toỏn viờn d nh t nhiu tin cy vo hot ng hu hiu ca kim
soỏt ni b. Khi ú, kim toỏn viờn s phi thu thp nhiu bng chng kim toỏn
hn lm c s cho s ỏnh giỏ ca mỡnh so vi trng hp ỏnh giỏ ri ro
Copyright: Tài liệu đại học ©