1
Visu
HIỆN TRẠNG XỬ LÝ NƯỚC THẢI
DỆT NHUỘM
TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
HI
HI
Ệ
Ệ
N TR
N TR
Ạ
Ạ
NG X
NG X
Ử LÝ
Ử LÝ
N
N
ƯỚ
ƯỚ
C T
C T
HẢ
HẢ
I
I
D
D
Ệ
Ệ

NI DUNG BO CO
TNG QUAN V NGNH DT NHUM
CễNG NGH DT NHUM
THNH PHN V TNH CHT NC THI
ANH HệễNG MOI TRệễỉNG
HIN TRNG XLNT DT NHUM TI TP. HCM
HIN TRNG XLNT
CC CễNG TRèNH XLNT DT NHUM TIấU BIU TRONG
V NGOI TP.HCM
KT LUN KIN NGH
3
Visu
TỔNG QUAN VỀ NGÀNH DỆT NHUỘM
TỔNG QUAN VỀ NGÀNH DỆT NHUỘM
TỔNG QUAN VỀ NGÀNH DỆT NHUỘM
Một cách tổng quát, ngành công nghiệp dệt nhuộm được chia ra làm các loại
như sau:
*Dệt nhuộm và vải cotton: với các loại vải này thuốc nhuộm hoạt tính hoặc
hoàn nguyên hoặc trực tiếp, được sử dụng ở hầu hết các nhà máy dệt.(Dệt
Thành Công, nhà máy dệt Thắng Lợi, Công ty Dệt May Giònh, Công ty dệt
Sai Gòn JouBo, ….).
*Dệt và nhuộm sợi tổng hợp (polymester): thuốc nhuộm phân tán, có các nhà
máy tiêu biểu như: Thành Công, Thắng Lợi, Sài Gòn,….
*Dệt và nhuộm vải peco: thuốc nhuộm hoàn nguyên hoặc phân tán(Nhà máy
Sài Gòn).
*Ươm tơ và dệt lụa: đây là dạng chủ yếu là trong nước trừ một số hoá chất
đặc dụng, đó là điểm khác biệt đối với các nhà máy dệt khác là nguyện liệu
chủ yếu hầu như là nhập ngoại gần 100% (Xí Nghiệp Chế Biến Tơ Tằm Bảo
Lộc, Bình Minh, Rạng Đông, ….).
A.TỔNG QUÁT

poliamide, polyester,axetat,…
Phẩm trực tiếp : dùng để nhuộm vải cotton trong môi trường kiềm,
thường là muối sulfonat của các hợp chất hữu cơ: R-SO3Na. Kém bền
với ánh sáng và khi giặt giũ.
Phẩm nhuộm axit : đa số những hợp chấtsulfo chứa một hay nhiều nhóm
SO3H và một vài dẩn xuất chứa nhóm COOH dùng phẩm nhuộm trực
tiếp các loại tơ chứa nhóm bazơ như : len, tơ, poliamide,…
Phẩm nhuộm hoạt tính : có công thức tổng quát : S-F=X, trong đó F:
phân tử mang màu, S:nhóm tan trong nước (SO3Na, COONa), T: gốc
mang phản ứng (có thể là nhóm Clo hay vinyl), X: nhóm có khả năng
phản ứng,…
Phẩm hoàn nguyên : bao gồm các họ màu khác nhau như: indigo, dẫn
xuất anthraquinon, phẩm sulfua,… dùng để nhuộm chỉ, sợi bông,
visco, sợi tổng hợp.
6
Visu
TỔNG QUAN VỀ NGÀNH DỆT NHUỘM
TỔNG QUAN VỀ NGÀNH DỆT NHUỘM
TỔNG QUAN VỀ NGÀNH DỆT NHUỘM
Ngoài ra, để có được mặt hàng vải đẹp, bền màu và thích hợp với
nhu cầu người tiêu dùng, ngoài phẩm nhuộm còn dùng các chất trợ
khác như: chất thấm, chất tải (nhuộm phân tán ), chất dặt, chất điện
ly(Na2SO4), chất điều chỉnh pH (CH3COOH, Na2CO3, NaOH), chất
hồ chống nước, hồ mềm, hồ láng, chất chống loang màu….
7
Visu
TỔNG QUAN VỀ NGÀNH DỆT NHUỘM
TỔNG QUAN VỀ NGÀNH DỆT NHUỘM
TỔNG QUAN VỀ NGÀNH DỆT NHUỘM
CÔNG NGHỆ:

Vắt nước
Giặt
Hồ hoàn tất Sấy khô Sản phẩm
Tẩy
9
Visu
TỔNG QUAN VỀ NGÀNH DỆT NHUỘM
TỔNG QUAN VỀ NGÀNH DỆT NHUỘM
TỔNG QUAN VỀ NGÀNH DỆT NHUỘM
Sơ đồ dây chuyền nhuộm và in bông
Dệt
vải
Chuẩn bò nhuộm: Rũ
Hồ, nấu, tẩy
Làm
Bóng
Nhuộm
In bông
CÔNG NGHỆ:
C
C
ÔNG NGHỆ:
ÔNG NGHỆ:
10
Visu
TỔNG QUAN VỀ NGÀNH DỆT NHUỘM
TỔNG QUAN VỀ NGÀNH DỆT NHUỘM
TỔNG QUAN VỀ NGÀNH DỆT NHUỘM
Chuẩn bò sợi nguyên liệu : Sợi nguyên liệu được nhập vào, đầu tiên được
đưa qua công đoạn đánh ống nhằm loại bỏ tuyến xơ, cặn bẩn, chuyển sợi

Các chất tẩy giặt thường được sử dụng là: NaClO, HclO, H2O2. Một số hoá
chất phụ gia bao gồm: NaOH, Na2SiO3, chất ngậm,…
CÔNG NGHỆ:
C
C
ÔNG NGHỆ:
ÔNG NGHỆ:
12
Visu
TỔNG QUAN VỀ NGÀNH DỆT NHUỘM
TỔNG QUAN VỀ NGÀNH DỆT NHUỘM
TỔNG QUAN VỀ NGÀNH DỆT NHUỘM
Giũ hồ : Quá trình này được thực hiện bằng cách ngâm ủ hoá chất, sau
đó giặt ép bằng nước nóng để loại sạch các tạp chất, tinh bột,… Thông
thường các hoà chất cho vào là axít loãng, NaOH, chất oxi hoá H2O2,
men gốc thực vật, động vật, xà bông, Giai đoạn ủ vào khoảng từ 1 – 12
giờ ở nhiệt độ 300 – 1000 C (có hoá chất), trong quá trình ủ, tinh bột nở
ra, thuỷ phần và hoà tan tách khỏi sợi vải.
Nhuộm sợi : Được tiến hành sau khi hoàn tất các công đoạn chuẩn bò
nhuộm. Trong giai đoạn này người ta thường sử dụng các loại hoá chất
như: NaOH, CH3COOH, chất tạo ra môi trường (kiềmhay axit), phẩm
nhuộm, các chất hoạt động bề mặt, chất khử, H2O−2, chất điện ly.
Đối với các mặt hàng vải khác nhau, đòi hỏi các sản phẩm nhuộm và các
môi trường khác nhau,( ví dụ: nếu nhuộm sợi Peco, thành phần của chúng
bao gồm Polyseter và cotton, do đó phải sử dụng đồng thời hai loại thuốc
nhuộm khác nhau: Sợi polyester nhuộm ở điều kiện pH=5, môi trường
axít, nhiệt độ 1300, trong khoảng thời gian 30 phút. Còn sợi cotton nhuộm
bằng thuốc nhuộm hoàn nguyên ở pH=12, môi trường kiềm với nhiệt độ
1300C và thời gian hấp phụ tuỳ thuộc vào từng loại thuốc nhuộm cụ thể).
13

về trạng thái tự nhiên sau quá trình căng kéo, co rút ở các khâu trước hay thẳng
nếp ngay ngắn. Qui trình công nghệ ở giai đoạn này tuỳ thuộc vào sản phẩm
vải nhuộm cụ thể bao gồm các bước khác nhau, nhưng nhìn chung ao gồm hai
công đoạn sau:
Xử lý cơ học : chữa sợi ngang, căng bóng, chỉnh khổ, ủi,….
Xử lý hoá học: đưa vào vải một số hoá chất để tăng chất lượng vải hoàn
tất.
Nhìn chung công nghệ dệt nhuộm tương đối đa dạng và còn phụ thuộc vào
nhiều vào lo vải sản phẩm, loại vải nuyên liệu, loại thuốc nhuộm, … .
15
Visu
THÀNH PHẦN TÍNH CHẤT NƯỚC THẢI DỆT NHUỘM
THÀNH PHẦN TÍNH CHẤT NƯỚC THẢI DỆT NHUỘM
THÀNH PHẦN TÍNH CHẤT NƯỚC THẢI DỆT NHUỘM
Công nghệ dệt nhuộm sử dụng một lượng rất lớn nước phục vụ cho các công
đoạn sản xuất đồng thời xả ra một lượng lớn nước thải tương ứng, bình quân
khoảng 50-300m3/tấn vải. Trong số đó hai nguồn ô nhiễm chính cần giải quyết
là từ công đoạn dệt nhuộm và nấu tẩy.
Nước thải tẩy dệt có pH dao động khá lớn từ 9 – 12, hàm lượng chất hữu cơ
cao( COD = 1000 – 3000 mg/l) do thành phần các chất tẩy gây nên. Độ màu
của nước thải khá lớn ở những giai đoạn tẩy ban đầu và có thể lean đến
10.000Pt-Co, hàm lượng cặn lơ lửng SS có thể đạt đến 200mg/l, nồng độ này
giảm dần ở cuối chu kỳ xả và giặt. Thành phần chủ yếu của nước thải bao
gồm: thuốc nhuộm thừa, chất hoạt động bề mặt, các chất oxy hoá, cellulose,
xáp, xút, chất điện ly,… .
16
Visu
THÀNH PHẦN TÍNH CHẤT NƯỚC THẢI DỆT NHUỘM
THÀNH PHẦN TÍNH CHẤT NƯỚC THẢI DỆT NHUỘM
THÀNH PHẦN TÍNH CHẤT NƯỚC THẢI DỆT NHUỘM

ẢNH HƯỞNG ĐẾN MÔI TRƯỜNG
ẢNH HƯỞNG ĐẾN MÔI TRƯỜNG
ẢNH HƯỞNG ĐẾN MÔI TRƯỜNG
a/ Nhóm thứ nhất: Các chất độc hại với vi sinh và cá
Xút (NaOH) và Natri cacbonat (Na2CO3) được sử dụng với số lượng lớn có để nấu
(boiling) vải sợi bông và xử lý trước vải sợi pha ( chủ yếu là polyester/bông).
Axit vô cơ (H2SO4) dùng giặt, trung hoà xút, và hiện màu thuốc nhuộm hoàn
nguyên tan indigosol.
Các chất khử vô cơ như natri hydrosulfit (Na2S2O4) dùng trong nhuộm hoàn nguyên
(vat dyeing).
Natri sulfur (Na2S) dùng khử thuốc nhuộm lưu hoá (sulfur dyes).
Dung môi hữu cơ Clo hoá, như các chất tải trong nhuộm mùng tuyn hoàn tất.
Formandehyt có trong thánh phần các chất cầm màu và các chất xử lý hoàn tất.
Crom VI (K2Cr−2O7) trong nhuộm len bằng thuốc nhuộmaxit Crom.
Dầu hoả dùng để chế tạo hồ in pigment.
Các chất ngấm thấu và tẩy rửa không ion trên cơ sở ankyiphenol etoxylat (APEO).
19
Visu
ẢNH HƯỞNG ĐẾN MÔI TRƯỜNG
ẢNH HƯỞNG ĐẾN MÔI TRƯỜNG
ẢNH HƯỞNG ĐẾN MÔI TRƯỜNG
a/ Nhóm thứ nhất: Các chất độc hại với vi sinh và cá(tiếp theo)
Một hàm lượng nhất đònh kim loại nặng đi vào nước thải :
Trong một tấn xút công nghiệp nếu sản xuất bằng điện cực thuỷ
phân có 4g thuỷ ngân (Hg).
Tạp chất kim loại nặng có trong thuốc nhuộm sử dụng, như trong
thuốc nhuộm hoàn nguyên.
Hàm lượng halogen hữu cơ AOX độc hại (Organo-halogen content) đưa
vào nước thải từ một số thuốc nhuộm hoàn nguyên, một số thuốc nhuộm
phân tán (disperse dyes), một vài thuốc nhuộm hoạt tính (reactive dyes),

22
Visu
HIỆN TRẠNG XLNT DỆT NHUỘM TẠI TP.HCM
HIỆN TRẠNG XLNT DỆT NHUỘM TẠI TP.HCM
HIỆN TRẠNG XLNT DỆT NHUỘM TẠI TP.HCM
Xử lý nước thải dệt nhuộm tại Tp. Hồ Chí Minh có thể chia làm 3 dạng
chính như sau:
1/ Trạm xử lý nước thải có quy mô nhỏ từ 50-100 m3/ngày.
2/ Trạm xử lý nước thải có quy mô trung bình từ 100-1000 m3/ngày.
3/ Trạm xử lý nước thải có quy lớn > 1000 m3/ngày.
23
Visu
HIỆN TRẠNG XLNT DỆT NHUỘM TẠI TP.HCM
HIỆN TRẠNG XLNT DỆT NHUỘM TẠI TP.HCM
HIỆN TRẠNG XLNT DỆT NHUỘM TẠI TP.HCM
1/ Sơ đồ côngnghệ trạm xử lý
nước thải có quy mô nhỏ từ 50-
100 m3/ngày
Keo tụ – Tạo bông
DD keo tụ
Sân phơi bùn
Bể điều hoà
Song chắn rác
Nước ra
XỬ LÝ HÓA LÝ
XỬ LÝ HÓA LÝ
Bùn thải bỏ
Bể lắng
Bùn dư
Nước tách bùn

XỬ LÝ HÓA LÝ
XỬ LÝ HÓA LÝ
Bùn thải bỏ
Bể lắng
Bùn dư
Bùn thải
Nước tách bùn