Ñeà taøi: “Kinh nghiệm giáo dục kỹ năng sống cho trẻ tuổi Mẫu giáo”

A- LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
  
I/ NHẬN THỨC VẤN ĐỀ
Cơ sở lý luận :
Theo nghiên cứu của khoa học sự phát triển não bộ của trẻ, cho thấy rằng khả
năng giao tiếp với mọi người, khả năng biết tự kiểm soát, thể hiện các cảm giác của
mình, biết cách ứng xử phù hợp với các yêu cầu, biết giải quyết các vấn đề cơ bản
một cách tự lập có những ảnh hưởng rất quan trọng đối với kết quả học tập của trẻ
tại trường mầm non. Vì thế, ngày nay trên thế giới rất nhiều trường mầm non áp
dụng phương pháp học trung tính là phương pháp học tập thông qua các giao tiếp
tích cực với những người khác. Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mầm non . Là một
nội dung nhằm xây dựng vẻ đẹp tâm hồn, phẩm chất con người, tăng sức đề kháng
và năng lực hội nhập cho trẻ em hôm nay và tự tin vững bước trong tương lai mai
sau.Theo All4kids “Phát triển kỹ năng sống và giá trị sống “sẽ giúp trẻ khám phá
thế giới tâm hồn mình một cách có định hướng, khiến trẻ quý trọng bản thân, từ đó
xây dựng cho trẻ những kỹ năng sống hòa nhập với môi trường xung quanh .
Mục tiêu giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mầm non nhằm phát triển, nuôi
dưỡng những giá trị sống nền tảng và hình thành những kỹ năng sống tích cực trong
trẻ, giúp trẻ cân bằng cuộc sống trên bốn lĩnh vực: Thể trạng, tâm hồn, trí tuệ và
tinh thần.Trong mỗi đứa trẻ đều có những tài năng tiềm ẩn. Sự chuẩn bị kỹ càng từ
lúc đầu đời chính là chìa khóa thành công cho tương lai của mỗi đứa trẻ ”
( MairiaMontessori).
Mục tiêu giáo dục kỹ năng sống cho trẻ MN nhằm giúp trẻ có kinh nghiệm
trong cuộc sống, biết được những điều nên làm và không nên làm, giúp trẻ tự tin,
chủ động và biết cách xử lý các tình huống trong cuộc sống, khơi gợi khả năng tư
duy sáng tạo của trẻ, đặt nền tảng cho trẻ trở thành người có trách nhiệm và có cuộc
sống hài hòa trong tương lai.
Cơ sở thực ti ễ n :
Chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ từ lứa tuổi mầm non chính là cơ sở giúp

nay mà cho cả ngày mai ”, được kế thừa từ việc xây dựng “ Trường học
thân thiện, học sinh tích cực”, mơi trường “ Xanh- Sạch -Đẹp -An tồn”.Đó
là những yếu tố rất cần thiết là nền tảng cho việc thực hiện giáo dục kỹ năng
sống cho trẻ mầm non.
Xây dựng mơi trường sống nhằm giúp có cho cán bộ, giáo viên có được
một số kiến thức nhất định cơ bản để giáo dục kỹ năng sống cho trẻ, cùng
đồng lòng trong việc xây dựng, tạo mơi trường “ Xanh – Sạch – Đẹp” trong
đơn vị, để tạo cơ hội cho trẻ được trải nghiệm, tiếp cận qua các sự vật, hiện
tượng … Giáo viên phải là người ln làm gương cho trẻ, ln có ý thức
hướng dẫn và nhắc nhở trẻ kịp thời, kiên trì thực hiện những việc làm hằng
ngày có ý nghĩa giáo dục, qua các kỹ năng sống cơ bản và quan trọng nhất
mà trẻ nên được rèn luyện ngay ở lứa tuổi mầm non là : Kỹ năng giao tiếp,
kỹ năng thích nghi, kỹ năng khám phá thế giới xung quanh, kỹ năng tự
phục vụ, chăm sóc bản thân, kỹ năng tạo niềm vui, kỹ năng tự bảo vệ, kỹ
năng làm việc theo nhóm, tổ, kỹ năng giải quyết vấn đề.(theo chương trình
đào tạo kỹ năng sống sống cho trẻ mầm non ).
Trên cơ sở đó, hình thành cho trẻ những kỹ năng thói quen tốt như biết sắp
xếp đồ dùng đồ chơi trong lớp và ngồi lớp gọn gàng, ngăn nắp, biết bỏ rác
đúng nơi quy định, biết chăm sóc cây xanh và chăm sóc các con vật ni …
Qua đó hình thành cho trẻ có thái độ thiện cảm với mơi trường sống, đồng
thời trẻ được làm quen thích nghi với mơi trường gia đình xã hội với bạn
bè, với thầy cơ, với người lớn … Có phản ứng đối với các hành vi khơng
đúng như: Rụt rè, nhút nhát, thiếu tự tin, thiếu lễ phép …
Người thực hiện: Nguyễn Ngọc Kim Anh – Trường Mẫu Giáo Định Hiệp -Trang 2
-
Ñeà taøi: “Kinh nghiệm giáo dục kỹ năng sống cho trẻ tuổi Mẫu giáo”
Bên cạnh đó giúp cho các bậc phụ huynh cha mẹ trẻ và cộng đồng có
được kiến thức cơ bản về giáo dục kỹ năng sống cho trẻ và để trẻ có được
môi trường hoạt động trải nghiệm những kỹ năng, qua môi trường thiên
nhiên, xã hội, học tập một cách tích cực, được tiếp thu tích lũy những kiến

IV / PHẠM VI ĐỀ TÀI
Đối với đề tài “Kinh nghiệm giáo dục kỹ năng sống cho trẻ tuổi Mẫu giáo”
được áp dụng thực hiện trong trường mẫu giáo Định Hiệp, huyện Dầu Tiếng, tỉnh
Bình Dương.
Người thực hiện: Nguyễn Ngọc Kim Anh – Trường Mẫu Giáo Định Hiệp -Trang 3
-
Ñeà taøi: “Kinh nghiệm giáo dục kỹ năng sống cho trẻ tuổi Mẫu giáo”
B- NỘI DUNG THỰC HIỆN
  
I/ TH U ẬN LỢI, KHÓ KHĂN, THỰC TRẠNG
1/ Thuận lợi:
Bộ Giáo dục- Đào tạo đã phát động phong trào“ Xây dựng trường học thân thiện-
học sinh tích cực” với những kế hoạch nhất quán từ trung ương đến địa phương,
Phòng giáo dục- Đào tạo cũng đã có kế hoạch chỉ đạo cho từng năm học với những
biện pháp cụ thể để rèn kỹ năng sống cho học sinh cho các bậc học nói chung và
Bậc học Mầm non nói riêng, đây chính là những định hướng giúp giáo viên mầm
non thực hiện tốt các kỹ năng như: Rèn luyện kỹ năng ứng xử hợp lý với các tình
huống trong cuộc sống, thói quen và kỹ năng làm việc, sinh hoạt theo nhóm; rèn
luyện sức khỏe và ý thức bảo vệ sức khỏe, kỹ năng phòng, chống tai thương tích ,
tai nạn giao thông, đuối nước ; rèn luyện kỹ năng ứng xử văn hóa, chung sống hòa
bình, phòng ngừa bạo lực và các tệ nạn xã hội.
2/ Khó khăn
- Đối với đội ngũ giáo viên trong nhà trường. Đa số giáo viên mới ra trường chưa có
nhiều kinh nghiệm trong quản lý, chăm sóc, giáo dục trẻ, trong việc chương trình
giáo dục mầm non mới nhằm khuyến khích sự chuyên cần, tích cực, chủ động, tư
duy, sáng tạo và ý thức vươn lên, rèn luyện khả năng tự học của trẻ còn gặp nhiều
khó khăn .Phong trào“ Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” tập trung
nhiều nội dung chung, giáo viên chưa hiểu sâu về nội dung phải dạy trẻ mầm non,
lứa tuổi mẫu giáo như thế nào ? những kỹ năng sống cơ bản nào ? chưa biết vận
dụng từ những kế hoạch định hướng chung để cụ thể rèn luyện kỹ năng sống cho trẻ

Trường có 4 phòng học và 1 văn phòng, 1 nhà bếp.
Sau khi đã xây dựng được môi trường cho các cháu được vui chơi học
tập một cách tích cực, trường chúng tôi tiếp tục duy trì gìn giữ và phát
triển; tạo nền tảng , tiền đề cho việc thực hiện giáo dục kỹ năng sống cho
trẻ ngay trong nhà trường .
Việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ trong trường chúng tôi, xác
định là một trong những nhiệm vụ “Rất quan trọng” cho nên, trong năm
học 2011-2012 và năm học 2012-2013. Đã được tiến hành trong qua trình hình
thành và phát triển kỹ năng sống cho trẻ, về cách tiếp cận giúp trẻ hình thành
những hành vi, tiếp thu kiến thức mới, hình thành thái độ và những kỹ năng
trong môi trường sống thiên nhiên và xã hội, cộng đồng. Học để biết gồm các
kỹ năng tư duy như : giải quyết vấn đề, tư duy phê phán, ra quyết định, nhận
thức được hậu quả,…; Học làm người gồm các kỹ năng cá nhân như: ứng phó
với căng thẳng, cảm xúc, tự nhận thức, tự tin,…; Học để sống với người khác,
gồm các kỹ năng xã hội như; giao tiếp, thương lượng, tự khẳng định, hợp tác,
làm việc theo nhóm, thể hiện sự cảm thông; Học để làm gồm kỹ năng thực
hiện công việc và các nhiệm vụ như kỹ năng đặt mục tiêu, đảm nhận trách
nhiệm,… Khả năng làm chủ bản thân của mỗi người, khả năng ứng xử phù
hợp với những người khác và với xã hội, khả năng ứng phó tích cực trước các
tình huống trong cuộc sống.
II/ NỘI DUNG CÁC GIẢI PHÁP
Giáo viên trường tôi thường lo lắng cho những trẻ có những vấn đề, về hành vi
và khả năng tập trung trong những năm tháng đầu tiên khi trẻ đến trường (đặc
biệt trẻ ở lớp Mầm), đơn giản là vì những trẻ này thường không có khả năng chờ
đến lượt, không biết chú ý lắng nghe, không biết làm việc theo nhóm, điều này
làm cho trẻ không thể tập trung lĩnh hội những điều cô giáo dạy !
Vì thế, giáo viên phải tốn rất nhiều thời gian vào đầu năm học để giúp trẻ có được
những kỹ năng sống cơ bản ở trường, ở lớp. Nghi thức văn hóa trong ăn uống là
một nét văn hóa mà trong thời đại công nghiệp hóa, hiện đại hóa nhưng ít được
quan tâm chú ý tới và ít người biết được rằng: “Văn hóa trong ăn uống là một trong

Thân thiện Học sinh tích cực” tạo điều kiện cho trẻ có cơ hội được
thích nghi trải nghiệm ,rèn luyện các kỹ năng sống trong môi trường.
Năm học 2009 -2010, 2010 – 2011, 2011-2012 trường MG Định Hiệp đã giữ
vững danh hiệu trường điểm trong bậc học MN của huyện Dầu Tiếng về thực
hiện phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực”. Ba
năm liền đạt chuẩn “ Trường học thiên thiện học sinh tích cực” xếp loại xuất sắc
được Sở GD&ĐT Bình Dương công nhận với những thuận lợi vốn có về cơ sở
vật chất và sự nỗ lực của tập thể CB- GV-NV của trường chúng tôi, đã xây dựng
và giữ vững danh hiệu trong những năm qua. Đây là một trong những yếu tố để
xây dựng “Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ ”trong trường chúng tôi. Tuy nhiên
trường học thân thiện là nội dung “Xây dưng môi trường xanh, sạch, đẹp, an toàn
thân thiện “phù hợp với đặc điểm họat động và tâm sinh lý trẻ. Năm học 2011 –
2012 chúng tôi cũng đã trang trí các góc trong lớp học, nhưng vẫn mang tính chất
là tạo được môi trường đẹp cho lớp học chưa thật sự đầy đủ các yếu tố tích cực.
Người thực hiện: Nguyễn Ngọc Kim Anh – Trường Mẫu Giáo Định Hiệp -Trang 6
-
Ñeà taøi: “Kinh nghiệm giáo dục kỹ năng sống cho trẻ tuổi Mẫu giáo”
Từ đó chúng tôi đã suy nghĩ, tìm tòi và vận dụng khả năng sáng tạo của mình để
lên kế hoạch xây dựng môi trường ( trường lớp thật sự thân thiện để kích thích trẻ
hoạt động) cũng như luôn giữ được môi trường “ Xanh – Sạch – Đẹp” về quang
cảnh ,mỹ quan môi trường, thiên nhiên trong trường .
Môi trường cho trẻ hoạt động gồm môi trường bên trong và môi trường ngoài
lớp học, là nơi có các nguồn thông tin phong phú, khuyến khích tính độc lập, hoạt
động tích cực ở trẻ, giúp trẻ tìm tòi khám phá và phát hiện nhiều điều mới lạ hấp
dẫn trong cuộc sống.
Môi trường thân thiện có thẩm mỹ, phù hợp với chủ đề chủ điểm sẽ gây được
sự hứng thú cho trẻ và bản thân giáo viên cũng góp phần hình thành và nâng cao
mối quan hệ thân thiện, tự tin giữa giáo viên với trẻ và giữa trẻ với trẻ, để có
những kỹ sống đúng
Nhận thức được điều đó tôi đã trao đổi cùng thống nhất với phó hiệu trưởng

các ký hiệu hình ảnh đồ dùng đồ chơi ở từng góc chơi, khi trẻ lấy đồ dùng đồ chơi ở
góc nào thì sẽ cất đúng nơi có dán ký hiệu sẵn. Hay là qui định với trẻ về cách giao
tiếp khi chơi ( không la hét quá to, không chạy nhảy xô đẩy nhau, có sự giao tiếp
thân mật trong các vai chơi.Các bạn nam cần nhường nhịn các bạn nữ, cùng tham
gia vào các vai chơi vui vẻ, không tranh giành đồ chơi của nhau) .
* Bước 4 : Cung cấp nguyên vật liệu và làm mới góc chơi
Việc làm mới các góc chơi trong lớp là việc không hề đơn giản bởi công việc của
các cô giáo đã rất bận rộn, không có nhiều thời gian trống, cả ngày các cô đều phải
tham gia các hoạt động với trẻ.Chính vì vậy mà chúng tôi cùng vận động phụ huynh
tham gia ủng hộ cho lớp, dán thông báo vận động phụ huynh ủng hộ đồ dùng đồ
chơi theo các chủ đề (với từng chủ điểm trong lớp học chúng tôi có sự thay đổi
thường xuyên về đồ dùng đồ chơi trong góc, phụ huynh ủng hộ cho lớp các nguyên
vật liệu đã qua sử dụng, các đồ chơi cũ để có nhiều đồ chơi bổ sung vào các góc) .
Ví dụ : Có thể là đồ chơi cũ của trẻ ở nhà mang đến, có thể là tranh ảnh cũ của gia
đình hoặc giấy, lịch bìa để trang trí Hình ảnh trong các góc chơi được thay đổi
theo các chủ đề tạo để cho trẻ sự thích thú với điều mới lạ.
=> Hay tận dụng các nguyên vật liệu thiên nhiên sẵn có ở đơn vị như :
Từ lá mít, lá xoài, lá mận, lá dừa, lá chuối, lá cây xi , lá khoai mì trẻ sẽ tạo ra
những sản phẩm theo ý tưởng của trẻ theo từng chủ đề
Ví dụ : Thế giới động vật sẽ cho trẻ thực hiện thắt con cào cào, con châu chấu, con
trâu; Hay chủ đề ngành nghề trẻ sẽ thắt dây chuyền, nhẫn của bác thợ bạc…
* Bước 5 : Trang trí môi trường bằng chính sản phẩm của trẻ.
Chúng tôi luôn tận dụng các sản phẩm của trẻ để trang trí vào các góc chơi trong
lớp học .
Ví dụ : Chủ đề gia đình chúng tôi đang thực hiện : Ở trong lớp có các góc hoạt động
với nhiều đồ dùng đồ chơi về gia đình .Trẻ được, vẽ, xé nặn , làm các đồ dùng cho
các góc .
Thông qua các buổi chơi, trẻ được hoạt động với chính sản phẩm của mình đã làm
với thái độ rất thích thú, qua giao tiếp giữa vai chơi người mua người bán cũng giáo
dục được cho trẻ về kỹ năng thể hiện tình cảm XH, giáo tiếp như : thái độ ân cần

* Bước 6 : Thực hiện kế hoạch chăm sóc cây trồng .
Sắp xếp, bố trí thời gian hợp lý để thực hiện kế hoạch .Tiếp tục việc chăm sóc cây
( phúc bồn, rẫy cỏ, bón phân, tưới nước ),được thống nhất trong hội đồng nhà
trường thành nội quy, quy ước trong đơn vị.
2/ Củng cố kiến thức hiểu về các kỹ năng sống ở tuổi mẫu giáo cho đội ngũ
giáo viên .
a/ Thu thập, nghiên cứu tài liệu để có một số kiến thức cơ bản, triển khai trong
hội đồng chuyên môn nhà trường :
- Kiến thức về mốc phát triển của của trẻ sẽ giúp GV hiểu về tốc độ phát triển và
trưởng thành của trẻ, đưa ra các mong đợi được phù hợp và tổ chức các hoạt
động làm trẻ hứng thú.
Trẻ lứa tuổi mẫu giáo ( 3-5 tuổi) : Muốn sờ, nếm, gửi, nghe và thử nghiệm tất tả
mọi thứ xung quanh.Ham học hỏi qua kinh nghiệm và thực hành. Bằng cách thông
Người thực hiện: Nguyễn Ngọc Kim Anh – Trường Mẫu Giáo Định Hiệp -Trang 9
-
Ñeà taøi: “Kinh nghiệm giáo dục kỹ năng sống cho trẻ tuổi Mẫu giáo”
qua các trò chơi. => Thể hiện trong việc phát triển các kỹ năng, sử dụng ngôn ngữ
cố gắng để kiểm soát được nội tâm. Trẻ muốn tự khẳng định bản thân khi tách khỏi
cha mẹ.
Tuy nhiên nỗi sợ phổ biến nhất mà trẻ thường gặp là sợ môi trường mới và kinh
nghiệm mới, sợ xa bố mẹ và những người thân quan trọng khác. Trẻ vẫn gặp khó
khăn khi chia sẻ với bạn bè. Bởi trẻ có giàu trí tưởng tượng, nên trẻ gặp khó khăn
khi nói về cuộc sống thực với cuộc sống tưởng tượng của trẻ. Tìm hiểu về quá trình
phát triển của trẻ sẽ giúp GV hướng dẫn trẻ trong lớp học sẽ vượt qua giai đoạn này.
=> Một số đặc tính của trẻ sẽ được phát triển theo các lĩnh vực khác nhau như :
* Lĩnh vực phát triển về thể chất
Ví dụ :
Trẻ 3 tuổi
• Đi bằng mũi chân. Đứng bằng 1 chân. Đi xe đạp 3 bánh
• Xếp được 6 tới 9 khối chồng lên nhau

• Trẻ thường có xu hướng khoe khoang và muốn làm ông, bà chủ.
• Trẻ học cách chờ đến lượt và chia sẻ. Các trò chơi và các hoạt động sẽ giúp trẻ học
cách chờ đến lượt.
• Trẻ thích đóng giả thành những người quan trọng trong cuộc sống của trẻ như: mẹ,
bố, bác sĩ, y tá, cảnh sát, cô giáo, ông, bà,
• Trẻ cần cảm thấy mình là người quan trọng và hữu ích. Trẻ cần có nhiều cơ hội để
cảm thấy mình tự do và độc lập nhiều hơn. Trẻ rất thích mọi người khen ngợi khi
trẻ hoàn thành xong một việc gì đó.
* Lĩnh vực phát triển về nhận thức, trí tuệ (suy nghĩ và ngôn ngữ)
Ví dụ :
Trẻ 3 tuổi
• Trẻ có thể trao đổi các nhu cầu, ý kiến và câu hỏi của mình.
• Trẻ đã tập trung hơn để có thể tham gia các hoạt động theo nhóm.
• Trẻ có thể học hỏi nhanh nhất qua thực hành. Trẻ cần tham gia nhiều hoạt động
trong nhà và ngoài trời. Trẻ cần tham gia cân đối giữa các hoạt động động và tĩnh.
Ví dụ :
Trẻ 4-5 tuổi
• Trẻ nói nhiều. Trẻ tham gia vào các cuộc thảo luận nghiêm túc.
• Trẻ đặt ra nhiều câu hỏi "tại sao" và "như thế nào"
• Vốn từ vựng của trẻ bắt đầu có các từ vô nghĩa và từ "lóng".Trẻ bắt đầu biết viện
lý lẽ.
• Trẻ cần hiểu một số khái niệm cơ bản như : số, kích thước, khối lượng, màu sắc,
chất liệu, khoảng cách, thời gian và vị trí.
* Các hoạt động dành cho trẻ
Ví dụ :
Trẻ 3 tuổi
• Trẻ 3 tuổi cần có thời gian để leo trèo, chạy nhảy và đi xe đạp 3 bánh.
• Để trẻ chơi với các hình khối có kích thước và hình dạng khác nhau.
• Cho trẻ chơi các đồ chơi có từng miếng nhỏ.Dạy trẻ cách tự mặc và cởi quần áo.
• Trẻ có thể giúp đỡ bạn làm các việc nhà như lau bàn, dọn bàn ăn và tưới cây.

hội và các hành vi ứng xử cơ bản trong nhóm bạn, thì trẻ sẽ nhanh chóng sẵn sàng,
có khả năng tập trung vào việc học văn hoá một cách tốt nhất.
Ví dụ :
Tạo cơ hội cho trẻ vận dụng kiến thức, kỹ năng đã học vào giải quyết các vấn đề
của thực tiễn gần gũi với đời sống của trẻ. Tạo hứng thú, sáng tạo và tính tích cực
hơn trong các tố chức hoạt động cho trẻ
=> Dẫn chứng về kỹ năng xã hội .Cần tạo cho trẻ :
- Kĩ năng ứng xử phù hợp với những người gần gũi xung quanh
- Kĩ năng hợp tác
- Kỹ năng tuân thủ các quy tắc xã hội
- Kỹ năng giao tiếp lịch sự, lễ phép
- Kỹ năng tự phục vụ bản thân
4./ Xác định những kỹ năng sống cơ bản cần dạy trẻ ở tuổi mẫu giáo
Đối với tâm sinh lý trẻ em dưới sáu tuổi thì có nhiều kỹ năng quan trọng mà trẻ
phải biết trước khi tập trung vào học văn hoá. Thực tế kết quả của nhiều nghiên cứu
đều cho thấy các kỹ năng quan trọng nhất của trẻ là phải học vào thời gian đầu năm
học. Chính là những kỹ năng sống như: sự hợp tác, tự kiểm soát, tính tự tin, tự lập,
tò mò, khả năng thấu hiểu và giao tiếp. Việc xác định được các kỹ năng cơ bản phù
hợp với lứa tuổi sẽ giúp giáo viên lựa chọn đúng những nội dung trọng tâm để dạy
trẻ.Về phương pháp giáo dục kỹ năng sống được cho là : Cách thức, là con đường
hoạt động (chung) giữa GV và trẻ, trong những điều kiện xác định, nhằm đạt tới
mục đích giáo dục trẻ qua các phương pháp :
Ví dụ :
- Phương pháp làm gương/làm mẫu
Người thực hiện: Nguyễn Ngọc Kim Anh – Trường Mẫu Giáo Định Hiệp -Trang
12 -
Ñeà taøi: “Kinh nghiệm giáo dục kỹ năng sống cho trẻ tuổi Mẫu giáo”
- Phương pháp trải nghiệm
- Phương pháp trò chơi
- Phương pháp tập luyện thường xuyên

Ví dụ như :
. Tương tác
. Trải nghiệm
. Tập luyện
. Thay đổi hành vi
. Thời gian - Môi trường giáo dục
+ Kỹ năng sống tự tin : Một trong những kỹ năng đầu tiên mà giáo viên cần chú tâm
là phát triển sự tự tin, lòng tự trọng của trẻ. Nghĩa là giúp trẻ cảm nhận được mình
là ai ?, về cá nhân cũng như trong mối quan hệ với những người khác. Kỹ năng
sống này giúp trẻ luôn cảm thấy tự tin trong mọi tình huống (mọi lúc,mọi nơi).
Người thực hiện: Nguyễn Ngọc Kim Anh – Trường Mẫu Giáo Định Hiệp -Trang
13 -
Ñeà taøi: “Kinh nghiệm giáo dục kỹ năng sống cho trẻ tuổi Mẫu giáo”
+ Kỹ năng thích tò mò, ham học hỏi, khả năng thấu hiểu: Nhiều nhà nghiên cứu đã
cho rằng : các câu chuyện hoặc các hoạt động và tư liệu mang tính chất khác lạ
thường khêu gợi trí não tư duy nhiều hơn là những thứ có thể đoán trước được. Đây
là một trong những kỹ năng quan trọng nhất cần có ở trẻ vào giai đoạn này là sự
khát khao được học. Giáo viên cần sử dụng nhiều tư liệu và ý tưởng khác nhau để
khêu gợi tính tò mò tự nhiên của trẻ.
6./ Xác định nhiệm vụ đối với từng đối tượng trong việc GD trẻ kỹ năng sống.
a/ Đối với nhà trường
- Hiệu trưởng trao đổi với phó hiệu trưởng chuyên môn với giáo viên để xác định
mục tiêu của trường, kết quả mong đợi phù hợp với tiềm năng phát triển của trẻ và
xây dựng kế hoạch năm học cho từng độ tuổi trẻ trong nhà trường ( Mầm – Chồi –
Lá ) phù hợp với đặc điểm của chương trình.
- Tạo điều kiện cho giáo viên tổ chức tốt các họat động nuôi dưỡng, chăm sóc giáo
dục trẻ theo thời gian biểu của nhà trường đã đưa ra ở các nhóm lớp ( mầm , chồi,
lá) .Tổ chức hội thảo, thảo luận, tập huấn trong nhà trường cho giáo viên về kỹ năng
làm việc, kỹ năng tuyên truyền với cha mẹ để tạo cơ hội, tổ chức nhiều hoạt động
nhằm giúp giáo viên tăng cường phối hợp nhất quán với gia đình để giáo dục trẻ kỹ

* Bước 1 : Qua hiểu biết tạo niềm tin
- Trẻ thường dễ dàng kết bạn khi chơi theo (đôi bạn ) trong môi trường của riêng
chúng hơn là chơi trong một nhóm bạn tại trường. Nhiều giáo viên thấy rằng, một
số trẻ có khó khăn trong việc kết bạn hoặc chia sẻ với bạn theo nhóm lớn, lại có thể
hình thành mối liên kết thân thiết với bạn mới trong môi trường gia đình của trẻ.
Cho nên cha mẹ trẻ có thể giúp trẻ phát triển kỹ năng cảm xúc và xã hội bằng cách:
Tạo ra các mối liên kết bạn bè tại gia đình.
Ví dụ : Cha mẹ hãy hỏi trẻ muốn mời ai về nhà chơi ?
=> Mối quan hệ này được trẻ duy trì khi đến trường, khi có được mối liên kết với
một bạn nào đó trong lớp, các mối quan hệ khác sẽ hình thành tiếp theo một cách dễ
dàng hơn.
- Tuyên truyền cho cha mẹ trẻ hiểu là : không nên bực bội khi trẻ về đến nhà hoặc
cho rằng trẻ chỉ biết chơi suốt ngày. Cha mẹ cần có niềm tin với sự hướng dẫn của
giáo viên và năng khiếu tò mò bẩm sinh của trẻ, trẻ có thể lĩnh hội kinh nghiệm
nhằm giải quyết các vấn đề quan trọng.
Ví dụ : Như đọc, làm toán, thử nghiệm một số kỹ năng khoa học khi chơi với nhau.
- Cần giáo dục để trẻ cảm thấy thoải mái tự tin trong mọi tình huống của cuộc sống.
Nếu cha mẹ muốn giáo dục trẻ biết tự giữ kỷ luật, trước hết cần đánh thức sự tự ý
thức của trẻ, cố gắng khơi gợi để trẻ luôn nghĩ về bản thân mình một cách tích cực
và đừng bao giờ phá vỡ suy nghĩ tích cực về bản thân trẻ.
* Bước 2 : Phối hợp qua tổ chức hoạt động
- Trong gia đình, việc dạy trẻ những nghi thức văn hóa trong ăn uống rất cần thiết.
Để trẻ có được những kỹ xảo, thói quen sử dụng đồ dùng một cách chính xác
thuần thục và khéo léo, không chỉ đòi hỏi trẻ phải thường xuyên luyện tập, mà còn
phải đáp ứng được những nhu cầu của trẻ.
- Cha mẹ trẻ cần phối hợp với giáo viên một cách chặt chẽ và hợp lý bằng việc tham
gia tình nguyện vào các tổ chức hoạt động giáo dục trong nhà trường.
Ví dụ : Tham gia vào các buổi trao đổi với giáo viên, tham gia các buổi họp của nhà
trường và dự một số giờ học, dự các hoạt động lễ hội … => Qua đó cha mẹ cũng đã
giúp trẻ hiểu rằng học là phải học cả đời.

chơi trong chế độ sinh hoạt hàng ngày của trẻ. Vì đối với trẻ chơi trò chơi có một
vai trò rất quan trọng trong việc rèn kỹ năng sống cho trẻ. Trẻ lớn lên, học hành và
khám phá thông qua trò chơi. Các hành động chơi đòi hỏi trẻ phải suy nghĩ, giải
quyết các vấn đề, thực hành các ý tưởng.
Ví dụ: Giáo viên có thể giới thiệu với trẻ về chữ cái và các con số thông qua các trò
chơi đóng vai, các trò chơi xây dựng, các trải nghiệm qua làm quen văn học và
giáo dục âm nhạc.
* Bước 4. Giáo viên tuyên truyền cha mẹ trẻ, luôn khuyến khích trẻ nói lên quan
điểm của trẻ .
Ví dụ : Nói chuyện với các bạn trong lớp, các thành viên trong gia đình về cảm
giác, về những lựa chọn của mình, cần giúp trẻ hiểu rằng nên có thông số để theo đó
mà lựa chọn, cố gắng không chỉ trích các quyết định của trẻ. Việc này sẽ hình thành
kỹ năng tự kiểm soát bản thân, rèn luyện tính tự tin cho trẻ khi tham gia các hoạt
động và các buổi thảo luận tại trường sau này.
* Bước 5. Cô giáo, cha mẹ giúp trẻ phát triển sở thích, ý thích của mình và đảm bảo
rằng người lớn có thể cung cấp thêm phương tiện để trẻ thực hiện ý thích đó.
Ví dụ : Như trẻ thích vẽ, ngoài việc cho trẻ học năng khiếu vẽ thì cô giáo, cha mẹ có
thể trang bị thêm cho trẻ bút màu, giấy vẽ và hãy chỉ cho trẻ cách lưu giữ các bức
tranh để tạo thành một bộ sưu tập tranh vẽ của chính trẻ hoặc triển lãm tranh của trẻ
ở góc nhỏ trong nhà.
* Bước 6. Cô giáo, cha mẹ cần dạy trẻ những nghi thức văn hóa trong ăn uống, biết
cách sử dụng các đồ dùng ăn uống; hơn nữa trẻ sẽ được dạy cách sử dụng các đồ
dung đúng chức năng một cách chính xác và thuần thục.Việc này được thực hiện
trong giờ học, giờ sinh hoạt hàng ngày của trẻ tại lớp và trong bữa cơm gia đình.
Ví dụ : Trẻ được làm quen với những đồ dùng, vật dụng khác nhau như : bộ đồ
chơi vật dụng nhà bếp, bộ đồ chơi ĐDVS ăn uống Sự sạch sẽ, gọn gàng, một thói
quen nề nếp, sự sắp đặt ngăn nắp, ngay ngắn những bộ đồ dùng, vật dụng, thái độ,
Người thực hiện: Nguyễn Ngọc Kim Anh – Trường Mẫu Giáo Định Hiệp -Trang
16 -
Ñeà taøi: “Kinh nghiệm giáo dục kỹ năng sống cho trẻ tuổi Mẫu giáo”

hoạt động văn nghệ, vui chơi giải trí tích cực khác phù hợp với lứa tuổi của trẻ
(Mầm-Chồi-Lá) . Huy động và tạo điều kiện để có sự tham gia của cha mẹ trẻ trong
các hoạt động đa dạng và phong phú cùng các tổ chức, lực lượng xã hội, các cá
nhân trong việc giáo dục văn hóa, truyền thống, giáo dục lòng yêu nước cho trẻ.
=> Cụ thể tôi đã tổ chức thực hiện các hoạt động nổi bật như sau:
- Tháng 01/2012: Tổ chức ngày hội “ Làm bánh mừng Đảng quang vinh, mừng
xuân nhâm thìn trong nhà trường”, lồng ghép ở nhóm lớp MG giáo dục câu chuyện
lịch sử “Sự tích bánh chưng, bánh dày”. Hoạt động vui chơi giải trí này còn dành
thời gian cho học sinh khối lá thực hành chuyên đề.
- Tháng 02/2012: Tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi dân gian (qua lễ hội mừng
xuân), những trò chơi rèn kỹ năng tự tin, mạnh dạn giúp trẻ phát triển nhận thức,
thẩm mỹ, qua đó thông tin tuyên truyền tới các bậc cha mẹ về kiến thức chăm sóc
nuôi dưỡng, bảo đảm an toàn, phòng bệnh cho trẻ .
Người thực hiện: Nguyễn Ngọc Kim Anh – Trường Mẫu Giáo Định Hiệp -Trang
17 -
Ñeà taøi: “Kinh nghiệm giáo dục kỹ năng sống cho trẻ tuổi Mẫu giáo”
- Tháng 03/2012 : Tổ chức Hội thi “ Nấu ăn” “Bé tập làm nội trợ”qua ngày tết của
cô của mẹ, của bà( 8/3) .
- Ngày 10/ 4/ 2012 . Tổ chức cho trẻ lớp Chồi, lớp Lá 1, lá 2 . Đi tham quan khu di
tích “Làng cao su thời Pháp “tại lô 49 thuộc xã Định An do Ban tuyên giáo Công
đoàn Công Ty THHHMTV Cao su Dầu Tiếng quản lý Cho trẻ được quan sát
những hình ảnh tái tạo, sinh hoạt của người dân, những Điền phu cao su sống dưới
ách đô hộ thống trị của thực dân Pháp và cảnh sinh hoạt lễ tết cổ truyền dân tộc của
những người dân
- Tháng 10/2012: Tổ chức cho trẻ lớp lá1, lá 2 thi góc chơi “khám phá khoa học”
theo chủ đề bản thân, giáo viên lên tiết thực hành giúp trẻ trải nghiệm bằng các giác
quan, những trải nghiệm trong đời sống hàng ngày của trẻ, bổ sung đồ chơi và phân
lịch cho trẻ chơi lắp ráp, thí điểm vật nổi, vật chìm .
- Tổ chức cho trẻ mẫu giáo đến thăm nhà bạn trong chủ đề gia đình theo từng nhóm
trẻ. Hoạt động trên nhằm phối hợp với các bậc cha mẹ để có thể giúp trẻ phát triển

Ñeà taøi: “Kinh nghiệm giáo dục kỹ năng sống cho trẻ tuổi Mẫu giáo”
Ví dụ: Như lập sổ nhật ký đánh giá trẻ. Giáo viên quan sát ghi chép hàng ngày từng
chi tiết về sự tiến bộ của trẻ, các mối quan hệ với cô, với bạn, ghi chép những kỹ
năng trẻ đạt được trong mỗi ngày làm căn cứ, thước đo để đánh giá cuối mỗi độ
tuổi, cuối giai đoạn phát triển của trẻ theo từng độ tuổi.
=> Cũng từ biện pháp này, giáo viên sẽ có điều kiện lưu trữ dữ liệu, sản phẩm để
đánh giá trẻ, đồng thời có cơ sở để thay đổi, bổ sung các biện pháp giáo dục từng trẻ
và giúp trẻ hình thành các kỹ năng sống.
* Bước 2. Tạo môi trường giúp giáo viên và các bậc cha mẹ trẻ tăng cường đọc
sách cho trẻ .
Ví dụ : Như trang bị kệ sách thư viện tại các nhóm lớp theo chủ đề : “Thư viện
trừơng mầm non”; “tủ sách gia đình”; “dinh dưỡng trẻ thơ ”; “những con vật đáng
yêu”; “hoa trái bốn mùa”; trang bị ghế đá tạo điều kiện để cô giáo, cha mẹ có thể
đọc sách cho trẻ nghe bất kỳ lúc nào tại nhiều thời điểm trong ngày.
=> Làm phong phú nguồn sách truyện vận động cha mẹ thường xuyên tặng sách
cho góc thư viện của trẻ tại trường, tại lớp và ngay ở gia đình.
* Bước 3. Tổ chức thảo luận “ Trường học thân thiện- Học sinh tích cực” về thực
trạng và các giải pháp ở trường tạo điều kiện giúp giáo viên nhận ra những ưu
điểm, hạn chế, thuận lợi, khó khăn cùng trao đổi các biện pháp thực hiện. Đây cũng
là cơ hội giúp tôi đúc rút kinh nghiệm mà tôi đang nghiên cứu, khai thác để đánh
giá kết quả, rút ra bài học kinh nghiệm trong quản lý chỉ đạo thực hiện‘‘Giáo dục
kỹ năng sống cho trẻ mẫu giáo trong trường” .
* Bước 4. Lập kế hoạch, phổ biến những thông tin hỏi đáp trong việc thực hiện xây
dựng phong trào“ Trường học thân thiện-Học sinh tích cực”; Xây dựng phương án
triển khai chỉ đạo đến giáo viên, nhân viên về công tác đảm bảo an toàn cho trẻ, qua
các tiêu chí đánh giá và thực hiện cam kết đảm bảo an toàn cho trẻ giữa (hiệu
trưởng và phó hiệu trưởng chuyên môn với giáo viên, nhân viên) nhằm giúp đội
ngũ có định hướng thực hiện kế hoạch cụ thể và nâng cao hiệu quả.
* Bước 5. Trang trí hành lang sân trường, lớp học các khẩu hiệu nhắc nhở cán bộ ,
giáo viên, nhân viên phải gương mẫu như: “ Yêu quí trẻ như mẹ yêu con”; “Mỗi cô

bảo đảm an toàn, phòng bệnh, được theo dõi cân đo bằng biểu đồ phát triển.
- 80% trẻ luôn có kết quả tốt trong học tập thông qua bảng đánh giá trẻ ở lớp sau
mỗi giai đoạn, cuối độ tuổi và qua kết quả kiểm tra đánh giá chất lượng sau mỗi chủ
đề đối với từng trẻ đạt khá và tốt về : ( Mạnh dạn tự tin đạt 85 %; kỹ năng hợp
tác: 88%; kỹ năng giao tiếp 88%; phát âm rõ lời: 88%; tự lập, tự phục vụ: 90 %; lễ
phép: 90%; kỹ năng vệ sinh: 88 %; kỹ năng thích khám phá học hỏi : 85%; kỹ năng
tự kiểm soát bản thân: 70 % ) .
- Tỷ lệ chuyên cần của trẻ đạt từ 90% trở lên, trẻ có kỹ năng lao động tự phục vụ,
trực nhật, sắp xếp bàn ăn, tự chuẩn bị tô, chén, muỗng trong các giờ ăn.Biết phân
công trực nhật sắp xếp bàn ăn, tự xếp nệm trước và sau khi ngủ .
2./ Kết quả từ phía các bậc cha mẹ:
- Phụ huynh trong nhà trường đã thể hiện luôn coi trọng trẻ và tích cực tham gia vào
các hoạt động giáo dục trẻ ở nhà trừơng. Kết quả trong sáu tháng vừa qua( từ tháng
9/ 2012 đến tháng 02/2013) đã có 137/164 đạt 83,53% lần/ lượt thư mời các bậc
cha mẹ đến dự họp, tham gia vào các hoạt động chăm sóc nuôi dưỡng giáo dục giúp
trẻ hoàn thành các bài tập, các yêu cầu của cô.
- Các bậc phụ huynh cha mẹ trẻ đã có thói quen biết liên kết phối hợp chặt chẽ với
giáo viên chủ nhiệm các lớp, trong việc dạy trẻ các kỹ năng sống, trao đổi với giáo
viên bằng nhiều hình thức thông qua bảng thông tin, góc phụ huynh của lớp, bảng
đánh giá trẻ ở lớp; số lượng phụ huynh học sinh tham gia đông hơn kết quả lượng
phụ huynh dự họp trong cả hai kỳ họp ( đầu năm, giữa năm ) ở lớp ở trường đều đạt
trên 85%, (đúng đối tượng là cha hoặc mẹ đạt 72% ).
- Thái độ giao tiếp của phụ huynh với trẻ tốt hơn ( đa số cha mẹ dịu dàng, ít la
mắng trẻ ), thay đổi được cách rèn kỹ năng cho trẻ ( giao việc cho trẻ, không cưng
chiều trẻ thái quá), không còn hình ảnh ba bế con, mẹ đi sau xách cặp cho con hay
tranh thủ đút cho con ăn, ngược lại xuất hiện khá nhiều hình ảnh trẻ tự đeo ba lô
(giỏ, túi ) vào lớp học, tự xúc cơm ở trẻ lớp mầm .
- Phụ huynh cảm thấy mãn nguyện với những kết quả của trẻ, tin tưởng vào kết quả
giáo dục của nhà trường, không còn chê bai chỉ trích cô giáo, ngược lại phụ huynh
đã biết cảm thông, chia sẻ những khó khăn của cô giáo và nhà trường, đã cung cấp

thương, tôn trọng, đối xử công bằng với trẻ và đảm bảo an toàn cho trẻ.
- Thứ 2. Người lớn phải luôn khuyến khích việc học tập của trẻ, nếu đựơc chia sẻ
thì trẻ sẽ tự tin vào năng lực của bản thân và chúng thường hy vọng vào tương lai
nhiều hơn.Thông qua chơi nhân cách được hình thành thể hiện qua ý chí, tình cảm
của trẻ, chơi để lớn lên. => Cho nên, người lớn cần tạo cơ hội để trẻ chơi, từ đó giúp
trẻ tìm ra nhiều cách học khác nhau, những kinh nghiệm trẻ nhận được trong các trò
chơi là nền tảng tạo nên sự hăng hái học tập lâu dài ở trẻ, vì trẻ nhận ra rằng “học
vừa vui, vừa có ý nghĩa”. Đồng thời, khi trẻ tham gia vào trò chơi, trẻ còn biết lập
kế hoạch chơi, sáng tạo với các cách chơi và cố gắng đạt mục đích đây chính là
những kỹ năng cơ bản để sống và làm việc sau này của trẻ .
- Thứ 3. Để hình thành và phát triển ở trẻ những thói quen: như nghi thức văn hóa
trong ăn uống cần thiết không chỉ có sự tập luyện mà còn cần sự thống nhất những
cách thức và phương thức giữa gia đình và nhà trường với nhóm lớp => Chỉ có sự
kiên trì, nhẫn nại, sự đồng cảm, sự quan tâm, sự chú ý và sự giúp đỡ quý báu của
người lớn mới giúp trẻ vượt qua những khó khăn, trở ngại, mới tạo được một bầu
Người thực hiện: Nguyễn Ngọc Kim Anh – Trường Mẫu Giáo Định Hiệp -Trang
21 -
Ñeà taøi: “Kinh nghiệm giáo dục kỹ năng sống cho trẻ tuổi Mẫu giáo”
không khí thân ái, đầm ấm cần thiết trong những bữa ăn ở gia đình cũng như ở
trường học.
- Thứ 4. Người lớn cần thường xuyên chỉ ra cái mới cùng tìm tòi với trẻ: một cách
hăng hái khơi gợi sự tò mò tính hăng hái của trẻ, hãy trao đổi với trẻ về những
thông tin mà cô giáo, cha mẹ mới tìm thấy cho trẻ thấy rằng “ Học lúc nào cũng vừa
vui, vừa thử thách ” .
- Thứ 5. Tham gia vào việc giáo dục con cái : không nên để tốn quá nhiều thời gian
và cũng không cần tốn sức tập luyện, cha mẹ chỉ tốn ít thời gian khi cho trẻ thấy cha
mẹ rất coi trọng giá trị của việc giáo dục => Cho nên việc tham gia ở mức độ nào
không quan trọng nhưng thời gian đó thật đáng giá và đó là sự đầu tư cần thiết cho
tương lai của trẻ.
- Thứ 6. Hàng ngày kể chuyện cho trẻ bằng phương pháp mưa dầm thấm lâu: Cô

Người thực hiện: Nguyễn Ngọc Kim Anh – Trường Mẫu Giáo Định Hiệp -Trang
22 -
Ñeà taøi: “Kinh nghiệm giáo dục kỹ năng sống cho trẻ tuổi Mẫu giáo”
- Sáu . Không nên giáo huấn quá nhiều: vì ảnh hưởng của những luồng ngôn ngữ đó
làm cho đứa trẻ ngưng hoạt động nhưng trong thực tế đứa trẻ không thể ngưng hoạt
động, sẽ dần làm cho trẻ nghĩ rằng trẻ là người có tội, làm nảy sinh tính tự ti, đánh
giá tiêu cực về bản thân sau này. Không tước đoạt của trẻ “ quyền được làm trẻ
con” hãy để cho trẻ được làm trẻ con thật sự đừng mong đợi trẻ là một người giống
như người lớn, đừng nhồi nhét lượng kiến thức quá mức so với khả năng tiếp nhận
của não bộ non ớt của chúng. Hãy gíúp trẻ lớn lên là “chính nó”.
C/ KẾT LUẬN
  
Qua hai năm thực hiện “ Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ trong trường mẫu giáo
Định Hiệp ” những thành quả giúp tôi thực hiện tốt công tác này mà tôi tâm đắc :
Trường chúng tôi đã hình thành cho trẻ được những hiểu biết, những kỹ năng,
biểu lộ tình cảm, biết chăm sóc tự phục vụ bản thân, tự tin mạnh dạn trong các
hoạt động một cách tích cực, tự lập sáng tạo, ứng xử giao tiếp với người lớn lễ
phép, chan hòa thân thiện với bạn bè .
Bản thân là người quản lý chỉ đạo trong đơn vị, tôi luôn học hỏi trao đổi kinh
nghiệm với đồng nghiệp và nghiên cứu tài liệu, thông tin truyền thông để nâng
cao chất lượng quản lý trong nhà trường .
Đây chính là điều tôi đã rút ra được và kết luận rằng: “Việc hình thành những
kỹ năng sống của đứa trẻ diễn ra lâu hay mau. Điều đó còn phụ thuộc rất nhiều
vào mức độ (chuẩn )đúng đắn của người lớn đối với đứa trẻ ” trong giáo dục kỹ
năng sống cho trẻ tuổi Mẫu giáo ./.
Định Hiệp, ngày 18 tháng 02 năm 2013
Người viết

. Nguyễn Ngọc Kim Anh
* Nhận xét đánh giá của hội đồng chấm, xét SKKN cấp trường