A - ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Nguyên nhân khách quan
Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mầm non là một vấn đề rất quan trọng.
Việc hình thành cho trẻ kỹ năng sống thông qua quá trình vui chơi và học
tập, giao tiếp với mọi người giúp trẻ mạnh dạn tự tin.
Ngoài ra giáo dục kỹ năng sống còn giúp trẻ phát triển toàn diện về đức, trí,
thể, mĩ.
2. Nguyên nhân chủ quan
Qua thực tế giảng dạy nhiều năm ở trường mầm non, tôi nhận thấy giáo dục
kỹ năng sống có tầm rất quan trọng và cần thiết, nhưng thực tế lại chưa được chú ý
quan tâm đúng mức. Trẻ chưa có lễ giáo khi đến lớp khong biết chào hỏi, thưa gửi.
Đây chính là nguyên nhân khiến tôi trăn trở và quyết tâm thực hiện đề tài này.
3. Lý do chọn đề tài.
Giáo dục Mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống quốc dân. Giáo dục
mầm non thực hiện việc nuôi dưỡng, chăm sóc giáo dục trẻ giúp trẻ em phát triển
toàn diện về đức, trí, thể, mĩ hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách con
người, giúp trẻ phát triển cân đối hài hòa, giàu lòng yêu thương biết quan tâm,
nhường nhịn, giúp đỡ mọi người, thật thà, lễ phép, mạnh dạn tự tin. Làm thế nào để
cho thế hệ trẻ mai sau “ Hòa nhập mà không hòa tan”. Chúng ta đều thừa nhận
rằng: Trẻ em hôm nay là thế giới ngày mai, là nguồn hạnh phúc của mỗi gia đình,
là tương lai của dân tộc và nhân loại. Vì vậy nếu trẻ được chăm sóc tốt trẻ sẽ được
phát triển toàn diện, đúng hướng
Là một cô giáo mầm non, người trực tiếp chăm sóc, giáo dục trẻ tôi nhận
thấy rằng việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ 4 tuổi hiện nay là vấn đề bức xúc, là
việc làm cần thiết có vai trò to lớn trong việc giáo dục trẻ, không riêng bậc học
1
mầm non mà còn nhiều bậc học khác. Đây là vấn đề lớn của toàn xã hội. Việc giáo
dục kỹ năng sống cho trẻ nhằm tăng cường hiểu biết, mối quan hệ giao tiếp với
cộng đồng nhằm đưa trẻ vào môi trường sư phạm thật lành mạnh và trong sáng, đào
tạo thế hệ trẻ những con người phát triển toàn diện về nhân cách – trí tuệ. Vì vậy,
tôi đã chọn đề tài : Một số kinh nghiệm giáo dục kỹ năng sống cho trẻ 4 tuổi ở lớp

Với nhiều hình thức khác nhau trẻ sẽ có sự tiếp thu ghi nhớ khác nhau và có
cách thể hiện sự hiểu biết, thái độ, ứng xử có văn hóa đối với từng sự kiện, câu
chuyện. Giáo dục kỹ năng sống không chỉ hình thành phát triển nhân cách của trẻ
mà còn ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển ngôn ngữ của trẻ.
Qua khảo sát đầu năm: Số trẻ đến lớp còn có thói quen tự do, ngôn ngữ chưa mạch
lạc, nói ngọng, nói leo…chưa tuân thủ nguyên tắc, văn minh lớp học, chưa biết
kính trọng, lễ phép với thầy cô và bạn bè.
Đứng trước tình hình như vậy, tôi rất lo lắng phải dạy trẻ như thế nào và
bằng những biện pháp gì để tất cả trẻ lớp tôi có những thói quen và kỹ năng sống
phù hợp với chuẩn mực xã hội. Đầu tiên cô giáo cần giáo dục trẻ những kỹ năng
sống trong cuộc sống hằng ngày có thái độ đúng với cô giáo và người lớn, bạn bè,
có tình yêu đối với mọi sự vật, hiện tượng xung quanh. Giáo dục kỹ năng sống
nhằm hình thành cho trẻ cơ sở ban đầu về nhân cách của con người mới xã hội chủ
nghĩa Việt Nam.
2. Thực trạng của vấn đề
3
Vào đầu năm học tôi luôn gần gũi trò chuyện với trẻ kể cho trẻ nghe những
câu chuyện cổ tích, khai thác sâu vào những chủ đề như: Gia đình, thiên nhiên, con
vật, ngành nghề… cô gợi hỏi trẻ và cùng trò chuyện bằng phương pháp hỏi - đáp.
Ngoài ra tôi quan sát trẻ trong các hoạt động như: hoạt động vui chơi, qua các tiết
học, qua lao động … Qua đó, tôi vừa tạo được sự gần gũi với trẻ vừa khảo sát được
trẻ, Tôi nhận thấy vốn tiếng việt của trẻ rất ít. Trẻ còn nói ngọng, nói không đủ câu.
Giao tiếp không mạnh dạn, còn nhút nhát và hay ngại ngùng. Không dám đến gần cô
và không chịu giao tiếp với các bạn. Khi tham gia các hoạt động trong ngày trẻ
không hay nhường nhịn nhau, ra vào tự do, chưa chào hỏi khi cô tới lớp hay chào khi
có khách, gặp người quen, đặc biệt khi tới lớp trẻ chưa biết vệ sinh cá nhân, trong ăn
uống thì chưa vệ sinh, trong học tập thì trẻ chưa có ý thức. Khi chọn đề tài sáng kiến
kinh nghiệm này để nghiênn cứu tôi đã gặp một số thuận lợi và khó khăn như sau.
* Thuận lợi
Ban giám hiệu nhà trường quan tâm đưa ra những chuyên đề nhằm nâng cao

Với một kết quả khảo sát không được khả thi như trên, tôi nhận thấy cần phải
tìm ra một sô biện pháp thích hợp mới để tất cả trẻ lớp tôi có những thói quen và kỹ
năng sống phù hợp với chuẩn mực xã hội. Giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, diễn đạt
mạch lạc và giúp trẻ thoát khỏi sự nhút nhát ban đầu.
IV. Phương pháp nghiên cứu
5
- Thường xuyên nghiên cứu tài liệu, tạp chí giáo dục mầm non, các hoạt
động giáo dục kỹ năng sống trên phương tiện truyền thông.
- Tuyên truyền để phụ huynh thấy được tầm quan trọng của việc giáo dục kỹ
năng sống đối với trẻ mầm non.
- Trong quá trình thực hiện tôi luôn lựa chọn phương pháp hình thức phù hợp
với điều kiện của lớp và hành vi của trẻ .
Phương pháp trực quan
Phương pháp phân tích
Phương pháp nối móc xích
Phương pháp đàm thoại
Phương pháp gợi mở
Theo dõi hoạt động vui chơi và hoạt động học của trẻ.
* Các kinh nghiệm đã tiến hành giải quyết vấn đề.
1. Công tác tuyên truyền giáo dục, phối hợp với phụ huynh:
Vào đầu năm học tôi triệu tập cuộc họp phụ huynh. Khi triển khai cuộc họp tôi
đưa ra những nội dung tuyên truyền nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các bậc
phụ huynh trong việc giáo dục con cái lứa tuổi mầm non, đưa ra những nội quy, quy
chế của trường, của lớp, phối hợp với phụ huynh để đạt hiệu quả cao và khi ở nhà phụ
huynh cũng cần dạy trẻ như:
- Dạy tiếng phổ thông cho trẻ ngay cả ở nhà.
- Dạy trẻ biết chào hỏi, lễ phép với người lớn.
- Dạy cho trẻ tập vệ sinh cá nhân hàng ngày.
Phụ huynh lớp tôi đều là làm nghề nông nên họ ít quan tâm đến con cái
mình, qua các cuộc họp phụ huynh hoặc những buổi tuyên truyền, những lúc phụ

- 100% Các cháu biết vệ sinh cá nhân sạch sẽ.
- 80% trẻ biết tiếng phổ thông và giao tiếp mạnh dạn.
Các cháu tự giao tiếp bằng tiếng phổ thông, biết vệ sinh cá nhân sạch sẽ khi tới lớp
và còn biết vệ sinh trường lớp như quét lớp, nhặt rác, và bỏ rác đúng nơi quy định
tôi thấy sự tiến bộ rõ rệt về xưng hô lễ phép, lịch sự trong giao tiếp nhờ sự giáo dục
bằng phương châm “ Trường học là nhà, nhà là trường học”
2. Giáo dục kỹ năng sống thông qua hành vi mẫu mực trong tác phẩm
văn học và cuộc sống.
Trong các giờ học tôi áp dụng nhiều hình thức giáo dục kỹ năng sống cho trẻ
thông qua các câu chuyện, bài thơ, bài ca dao nhằm hình thành cho trẻ những thói
quen, hành vi có văn hóa. Thông qua nội dung các câu chuyện, bài thơ giáo dục trẻ
học tập những hành vi tốt như
- Chăm sóc, quạt cho bà ngủ ( Thơ “ Giữa vòng gió thơm”)
- Dỗ dành khi em bé khóc, nhường đồ chơi, bánh kẹo cho em ( Thơ “ Làm
anh”) …
- Có thái độ không đồng tình với những hành vi không đúng như trong câu
chuyện “Tích Chu” không biết yêu thương bà, không chăm sóc bà khi bà ốm. bên
cạnh đó thông qua những nội dung của tác phẩm văn học giáo dục trẻ nhưng hành
vi tốt thì nên khen thưởng kịp thời khi trẻ có những biểu hiện và những vi tốt như
8
biết giúp đỡ bạn bè, xin lỗi và nhận lỡi, biết sắp xếp, thu gọn đồ chơi…
Cuối tuần tôi tổ chức buổi sinh hoạt lớp: cho trẻ tự kể về những kỹ năng
sống mà trẻ đã làm. Tôi là người đặt ra những câu hỏi để trẻ trả lời như:
- Ở nhà con đã giúp bố mẹ làm những công việc gì?
- Khi gặp người lớn con chào hỏi như thế nào?
- Trong khi chơi với các bạn, chơi với em bé thì con phải chơi như thế
nào?
- Khi ngồi vào ăn cơm thì con phải mời mọi người ăn như thế nào?
- Khi có ai cho quà con phải nhận quả như thế nào?
Sau một thời gian áp dụng biện pháp này tôi nhận thấy trẻ đã giao tiếp mạnh

Không chỉ giáo dục trẻ trên tiết học chính mà tôi còn kết hợp giáo dục trẻ ở
mọi lúc mọi nơi, lồng ghép với các môn học khác. Vì đặc điểm tư duy của trẻ mẫu
giáo là “ Học mà chơi - chơi mà học”, “ Dễ nhớ, chóng quên”. Tôi thường xuyên
quan sát trẻ khi thấy trẻ có hành vi không tốt thì kịp thời uốn nắn trẻ. Việc giáo dục
trẻ kỹ năng sống có thể tiến hành mọi lúc mọi nơi như:
• Khi trẻ ăn: Tôi nhắc nhở trẻ mời người lớn trước khi ăn, mời các bạn ăn.
Ngồi ngay ngắn, đúng chỗ. Khi ăn thì ăn từ tốn, nhai kỹ, không ăn phần của
bạn khác, không ngậm thức ăn lâu, ăn không để thức ăn rơi vãi, tự xúc ăn,
10
uống nước và súc miệng sau khi ăn. Uống nước đã đun sôi,để cốc chén đúng
nơi quy định. Biết xin phép khi muốn ăn.
• Trong giữ gìn vệ sinh thân thể: Vào đầu năm học tôi dạy trẻ cách rửa mặt
bằng khăn của mình, xúc miệng, đánh răng khi ngủ dậy. rửa tay trước khi ăn
và sau khi đi vệ sinh. Chải đầu khi ngủ dậy, tóc bù xù. Rửa chân hàng ngày.
Giữ gìn quần áo sạch sẽ, gọn gàng.
• Trong giao tiếp ứng xử: Tôi nhắc nhở trẻ chào khi có khách, gặp người quen.
Cảm ơn khi được người khác giúp đỡ hoặc cho quà. Đưa 2 tay khi nhận quà,
đồ vật. Xin phép khi muốn làm một việc gì đó. Xin lỗi khi làm việc gì sai,
không đúng. Nói lễ phép, không nói trống không với người lớn, không nói
leo. Thân thiện cùng chơi với bạn. quý mến nhường nhịn giúp đỡ bạn bè, em
nhỏ, không nói tục, chửi bậy. không bắt chước cách ứng xử xấu của bạn.
Không mất trật tự, chạy nhảy, hét to….
• Trong vui chơi: Khi chơi thì phải biết cất dọn đồ chơi sau khi chơi, chơi
những đồ chơi an toàn, có ích, không nguy hiểm. không chọc que gậy vào
bạn.
• Trong học tập: Tôi dạy trẻ biết yêu quý, giữ gìn sách vở, thích được tham
gia vào các tiết học
• Trong lao động: Xếp gối và chăn ngăn nắp khi ngủ dậy. Để đồ dùng đúng
nơi quy định. Thích làm một số việc giúp người lớn phù hợp với độ tuổi của
trẻ.

thiếu văn minh đối với trẻ như: Chê bai trẻ, đánh đập trẻ, như vậy trẻ sẽ xa dần cô
giáo, xa dần trường lớp và từ đó cung cấp cho trẻ những hành vi không tốt. Nghiêm
túc thực hiện chế độ sinh hoạt trong một ngày của trẻ. Cô giáo thực sự phải là tấm
gương sáng cho trẻ noi theo. Luôn tìm tòi sáng tạo trong cách lên lớp để thu hút các
cháu.
C - KẾT QUẢ CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Với sự tìm tòi, nghiên cứu của bản thân, cùng với sự giúp đỡ của đồng
nghiệp. Tôi đã tìm ra những biện pháp thích hợp và thực hiện chất lượng giáo dục
kỹ năng sống cho trẻ tăng lên rõ rệt đó là điều làm tôi phấn khởi, yêu nghề, yêu trẻ
càng nhiều. Tôi đã thu được những kết quả hết sức khả thi cho tới tháng 4 năm
2013
Các hành vi Kết quả trẻ
Tốt Khá Trung bình Yếu
Biết chào hỏi. 20% 60% 20% 0%
Thực hiện sự xin phép 20% 60% 20% 0%
Biết nhận lỗi và xin lỗi 40% 40% 20% 0%
Biết giúp đỡ mọi người 40% 60% 0% 0%
Gìn giữ vệ sinh thân thể, vệ sinh
môi trường
40% 60% 0% 0%
Gìn giữ cất sắp xếp đồ chơi 40% 40% 20% 0%
Mạnh dạn, tự tin trong giao tiếp. 20% 60% 20% 0%
So với kết quả khảo sát đầu năm thì trẻ đã ngoan hơn, lễ phép hơn, trẻ được
hình thành thói quen vệ sinh văn minh, biết chào hỏi khi có khách đến, biết trao
nhận bằng hai tay, biết quan tâm giúp đỡ bạn bè, cô giáo, bố mẹ, không nói tục,
13
đánh bạn, kính trọng cô giáo và người lớn.
Các bậc phụ huynh cũng đã có những chuyển biến rõ rệt về lời ăn tiếng nói
và ngày càng quan tâm nhiều đến con em mình.
Bản thân tôi sau khi nghiên cứu đề tài sáng kiến kinh nghiệm, tôi được trao

Về phụ huynh phải cố gắng cho trẻ đi học đều dù có khó khăn hay bận rộn
công việc.
Các góc tuyên truyền của lớp có hình ảnh đẹp cho phụ huynh tham khảo.
Trên đây là đề tài sáng kiến kinh nghiệm của tôi về " Một số kinh nghiệm
giáo dục kỹ năng sống cho trẻ 4 tuổi ở trường mầm non Đoàn kết" Rất mong sự
góp ý bổ sung của các cấp lãnh đạo, các đồng nghiệp để giúp tôi hoàn thiện đề tài
và phấn đấu tốt hơn trong sự nghiệp giáo dục thế hệ trẻ tương lai.
Tôi xin chân thành cảm ơn!

Xác nhận của nhà trường
Lai châu, ngày 25 tháng 4 năm 2013

Người viết đề tài
15
Nguyễn Lê Minh
16