Giáo viên : Mai Leä Huyeàn Trường Mẫu Giáo
Thanh Tuyền
SKKN: Dạy trẻ làm đồ chơi tự tạo Trang
1
MỤC LỤC
ĐỒ CHƠI TỰ TẠO ĐỐI VỚI SỰ PHÁT
TRIỂN TRẺ MẦM NON
I. Lý do chọn đề tài :
NỘI DUNG TRANG
I. Lý do chọn đề tài
2-3
II. Thực trạng trước khi thực hiện các giải pháp của đề tài
3-4
1. Thuận lợi
3-4
2. Khó khăn
4
3. Số liệu thống kê
4
III. Nội dung chọn đề tài
4-22
1. Cơ sở lý luận
4-7
2. Nội dung và biện pháp thực hiện các giải pháp của đề tài
7-22
a. Nguyên liệu vật liệu 7-8
b. Chọn mẫu đồ chơi 8
c. Hướng dẫn trẻ làm 8-9
d. Sử dụng sản phẩm 9
e. Trang trí môi trường lớp học 9-11
f. Môi trường cho trẻ hoạt động 11-12
Như chúng ta đã biết hiện nay trên thị trường có rất nhiều đồ chơi cho trẻ
mầm non , tuy nhiên xét về phương diện giáo dục chung không thể đáp ứng
đầy đủ các nhu cầu và mục đích của chương trình dạy học ở trường mầm non,
nói chung là rất phong phú và đa dạng nhưng xét về mặt tác dụng thì nó còn hạn
chế rất nhiều. Vì đa số đồ chơi không được ở dạng mở , trẻ chỉ chơi một cách
máy móc không tư duy, sáng tạo khi chơi đôi khi còn không phù hợp tâm sinh
lý của trẻ. Hơn thế nữa việc mua quá nhiều đồ chơi cho trẻ làm ảnh hưởng đến
tiền bạc của phụ huynh trong khi các phụ, phế phẩm từ gia đình đang sẵn có và
có rất nhiều cho các cháu có thể sử dụng tái tạo làm đồ chơi cho chính mình ,
khi món đồ chơi tự tay trẻ làm ra, các cháu sẽ cảm thấy yêu quý và hứng thú
hơn nhiều so với các đồ chơi mua sẵn . Đây cũng là một hình thức dạy cho trẻ
yêu quý sức lao động
ngay khi còn bé. Xuất phát từ những ý tưởng nêu trên tôi nghĩ rằng việc dạy cho
trẻ tự làm đồ chơi là việc hết sức cần thiết và bổ ích cho trẻ mầm non
Giáo viên : Mai Leä Huyeàn Trường Mẫu Giáo
Thanh Tuyền
SKKN: Dạy trẻ làm đồ chơi tự tạo Trang
3
Là một giáo viên mầm non tôi cần có những biện pháp cần giúp trẻ tạo ra
những đồ chơi phù hợp với khả năng tư duy của trẻ . Hơn nữa việc tổ chức ra
những trò chơi và tận hưởng cảm giác thú vị khi hoàn thành sản phẩm từ những
trò chơi ấy luôn là một trò vui hấp dẫn kích thích trẻ
Xuất phát từ những ý nghĩa đó, đồng thời cũng từ thực tế của lớp tôi và
dựa vào đặc điểm tâm lý, sinh lý trẻ “Dạy trẻ làm đồ chơi tự tạo”
II. Thực trạng trước khi thực hiện các giải pháp
của đề tài
1/ Thuận lợi:
- Cô đã qua trường lớp sư phạm, đã đứng lớp nhiều năm liền đồng thời là
lớp điểm.
- Được Ban giám hiệu bồi dưỡng và dự giờ trường bạn về tổ chức hoạt
III. Nội dung chọn đề tài
1. Cơ sở lý luận :
Đồ chơi có ý nghĩa lớn lao trong cuộc sống của trẻ, đồ chơi không chỉ là
giải trí mà còn có tác dụng giáo dục. Nó giúp trẻ phát triển cả về thể chất lẫn
tinh thần.
Đồ chơi làm bằng các vật liệu phế thải từ thiên nhiên là những đồ chơi do
cô giáo hoặc trẻ tự làm lấy từ những vật liệu sẵn có như: hộp bánh kẹo, lon, hũ
nhựa, lõi giấy các loại, võ trứng, lá cây, hạt cao su, các loại võ ốc, sò…những
đồ chơi này thường đơn giản nhưng có khả năng tạo cho trẻ những khám phá
bất ngờ và cái nhìn mới mẽ về thế giới xunh quanh.
Giáo viên : Mai Leä Huyeàn Trường Mẫu Giáo
Thanh Tuyền
SKKN: Dạy trẻ làm đồ chơi tự tạo Trang
5
Những vật liệu phế phẩm từ gia đình cũng như từ thiên nhiên lại gần gũi
với trẻ, dễ tìm, dễ kiếm và không tốn kém.
Vì vậy làm đồ chơi bằng những vật liệu phế thải, từ thiên nhiên đã được
đua vào chương trình mẫu giáo từ những năm 60 và được đặt chính thức trong
chương trình cải tiến 1978-1979 hiện nay, số lượng và kiểu loại được cải tiến
đáng kể. Nhưng ở trường mầm non vẫn còn nghèo nàn về đồ chơi tự tạo, vì vậy
làm đồ chơi từ phế liệu thiên nhiên vẫn đáp ứng được yêu cầu giáo dục, thỏa
mãn nhu cầu chơi của trẻ, làm cho hoạt động của trẻ thêm phong phú và dễ
dàng thực hiện ở mọi lúc, mọi nơi.
Khi quan sát một em bé đang chơi, bạn sẽ thấy bé sử dụng bất cứ thứ gì
chúng có được trong tay lúc đó và không hề tính toán trước là mình sẽ chơi trò
gì, mà hoàn toàn ngẫu hứng. Thật ngạc nhiên chỉ bằng tấm giấy bìa mỏng trẻ
cũng có thể tạo ra con đường hầm cho cho chiếc xe hơi bằng nhựa nhỏ xíu chạy
qua, hoặc một cái mền (tuy nó hơi cưng) đắp cho búp bê! Đó là một đứa trẻ có
óc tưởng tượng và khả năng sáng tạo. Một nhà phát minh và một chuyên gia
giải quyết tình huống, kinh nghiệm có từ những trò chơi thưở ấu thơ có thể sẽ là
trẻ ngày càng trở nên khéo léo.
Khi nâng niu đồ chơi tự tay mình làm ra , trẻ sẽ biết trân trọng, giữ gìn
sản phẩm lao động của mình và của mọi người , của bạn bè….
Đề cập đến nội dung phương pháp của quá trình chuẩn bị cho trẻ làm đồ
chơi tự tạo phải được tiến hành theo một cách tích hợp và tự nhiên, bắt đầu
bằng những ý tưởng , sáng tạo , những kinh nghiệm vốn sống gần gũi và có ý
nghĩa đối với trẻ. Từ đó tác giả đề xuất các cơ sở và cũng là các điều kiện để
tích hợp việc tự tạo đồ chơi và chơi một cách sáng tạo
o Môi trường đồ chơi tự tạo phong phú
o Môi trường phụ, phế liệu đa dạng
o Các hoạt động trãi nghiệm hứng thú .
Giáo viên : Mai Leä Huyeàn Trường Mẫu Giáo
Thanh Tuyền
SKKN: Dạy trẻ làm đồ chơi tự tạo Trang
7
o Các hoạt động tích cực ….tư duy , sáng tạo
o Các hoạt động tái tạo , trí nhớ
o Các hoạt động gợi mở
Trong những môi trường đó, trẻ có thể trãi nghiệm với việc tự suy nghĩ ,
tự làm (trong đó có việc tự làm theo ý tưởng theo trí nhớ, theo các dấu hiệu gợi
ý của cô. Việc làm những đồ chơi ban đầu chưa đẹp, chưa hoàn chỉnh nghệch
ngoạc, méo mó …)
Muốn dạy trẻ làm đồ chơi sáng tạo phải đảm bảo thực hiện theo mục tiêu
giáo dục, mang tính thẩm mỹ, phải giúp trẻ phát triển trí tưởng tượng, kích thích
cho trẻ tính độc lập, sáng tạo, đồng thời phải phù hợp với từng lứa tuổi và đảm
bảo được sự an toàn cho trẻ
Muốn làm được điều này, giáo viên cần phải định hướng trước một số
nguyên vật liệu cần thiết, tiếp theo phải phối hợp chặt chẽ với phụ huynh để biết
trước những nguyên vật liệu nào mà trẻ có thể sưu tầm, dễ tìm kiếm được. trên
cơ sở đó, giáo viên sẽ giao nhiệm vụ và hướng dẫn trẻ cách sưu tầm , thu nhặt,
chơi cho trẻ xem: từ nguyên vật liệu trơn đến mẫu hoàn chỉnh. Sau đó hướng
dẫn tuần tự từng bước cho trẻ làm theo. Làm xong bước này mới hướng dẫn
trẻ làm bước khác. Đồng thời nhấn mạnh đặc điểm từng bước, cô nên kiên
trì giúp đỡ, khích lệ cho tới khi trẻ tự làm được trọn vẹn cả sản phẩm. Với đồ
chơi đơn giản cô có thể hướng dẫn cả lớp trẻ vừa quan sát vật liệu vừa làm
ngay đồ chơi ví dụ như đồ chơi điện thoại, đố câu cá , con vật gần gủi với trẻ
… với những đồ chơi phức tạp cô hướng dẫn theo từng nhóm, trong nhiều
ngày như các chú rối ngộ nghĩnh, chiếc vòng cảm xúc, chú hề dễ thương …
Giáo viên : Mai Leä Huyeàn Trường Mẫu Giáo
Thanh Tuyền
SKKN: Dạy trẻ làm đồ chơi tự tạo Trang
9
Không nên để trẻ ngồi làm đồ chơi quá lâu, trẻ mệt mõi và mất hứng thú.
Nên chọn nơi sáng, thoáng cho trẻ chơi. Khi trẻ biết làm thạo, cô có thể đưa
vào một trong những nhóm chơi, ở giờ chơi theo ý thích
d. Sử dụng sản phẩm:
Khi trẻ làm xong, cô nên chọn những sản phẩm đẹp cho trẻ xem và nhận xét,
dùng những sản phẩm này cho trẻ chơi, trong các giờ học như rối để kể
chuyện, đọc thơ. Giờ học toán như vòng quay số…hoặc dùng sản phẩm này
cho trẻ tặng bố mẹ, cô giáo, bạn bè, em bé… hoặc trang trí lớp trong các
ngày lễ hội như: tết âm lịch, tết dương lịch, ngày 8/3 , 1/6, sinh nhật của
bé…sự có mặt của những đồ chơi tự tay trẻ làm ra sẽ đem lại niềm vui
sướng và tự hào cho trẻ
Sử dụng đúng đắn những sản phẩm của trẻ chính là một hình thức giáo dục
trẻ biết quan tâm đến những người thân thiết, biết làm đẹp nơi mình đang
sống và biết trân trọng những người lao động
đ. Trang trí môi trường lớp học:
Tận dụng các khoảng không gian và vị trí phù hợp trong và ngoài lớp để
trang trí các đồ chơi tự tạo do cô và trẻ làm được để trẻ ngắm nghía hoặc trang
trí lớp . qua đó khơi gợi óc sáng tạo của trẻ, niềm thích thú với thiên nhiên xung
Giáo viên : Mai Leä Huyeàn Trường Mẫu Giáo
Thanh Tuyền
SKKN: Dạy trẻ làm đồ chơi tự tạo Trang
11
Cô và trẻ cùng dán dây xúc xích trang trí
e. Môi trường cho trẻ hoạt động:
Trong lớp học của bé :
Cô tạo ra một góc để cho trẻ được hoạt động hàng ngày “ Góc sáng tạo
của bé” Cô khuyến kích cho . Trẻ thực hiện vào các giờ hoạt động vui chơi,
hoạt động chiều, mọi lúc mọi nơi để làm đồ chơi theo ý tưởng của trẻ trẻ sẽ
chưng bày vào góc này hoặc đựng vào túi cá nhân của trẻ sau một chủ đề nếu
trẻ nào có nhiều đồ chơi tự tạo sẽ được cô thưởng
Giáo viên : Mai Leä Huyeàn Trường Mẫu Giáo
Thanh Tuyền
SKKN: Dạy trẻ làm đồ chơi tự tạo Trang
12
Góc chức năng của lớp :
Hàng tuần trẻ được tham gia hoạt động góc thư viện của lớp, cô gợi ý
cho trẻ xem những sách, tranh dạy làm đồ chơi tự tạo sau đó cô động viện,
khuyến kích trẻ áp dụng làm những đồ chơi đó, hoặc trẻ có thể làm theo ý tưởng
của trẻ. Để lại chưng bày cho phòng thư viện theo qui định của từng nhóm tồ
trong lớp, sau thời gian nếu nhóm ,tổ nào có nhiều đồ chơi thì sẽ được phần
thưởng của cô giáo khen
Khi hoạt động góc chơi kist mart cháu cũng có thể áp dụng từ những trò
chơi có sẵn trên máy và tự làm ra một số đồ chơi
Ví dụ: Xưởng là phim trẻ có thể làm ra những đồ chơi hoặc những tranh
theo ý tưởng của trẻ và kể kại theo nội dung của tranh mà trẻ làm ra, hoặc trò
chơi con bọ trẻ cũng có thể tạo ra được con bọ bằng hạt bàng và trẻ có thể gắn
bao nhiêu râu, mắt, chân theo ý thích của mình…
sau đó, thử đề nghị và gợi ý trẻ các hoạt động vui để ghi lên giấy.
Ví dụ: Nhảy lò cò quay phòng
Tay bắt chéo cầm lấy hai tai và đứng lên ngồi xuống
Vỗ tay hoặc cuối xuống chạm ngón chân
Hát một bài …
Đánh số và trộn lẫn các miếng giấy yêu cầu này lại. Đề nghị một trẻ đến
quay vòng miếng bìa để xem mũi tên sẽ chỉ con số,chữ cái nào sau khi dừng,
sau đó yêu cầu trẻ làm theo những gì miếng giấy tương ứng đã ghi Ví dụ, nếu
chiếc vòng quay dừng lại với mũi tên chỉ số 4 ghi, và tờ giấy số 4 ghi “ Hát một
bài” Trẻ phải hát một bài nào đó
Trẻ học được điều gì?
Cách đếm số thứ tự , cách phát âm
Sự kiên nhẫn
Khả năng đọc viết
Tinh thần tập thể
Giáo viên : Mai Leä Huyeàn Trường Mẫu Giáo
Thanh Tuyền
SKKN: Dạy trẻ làm đồ chơi tự tạo Trang
14
+ Điện thoại đồ chơi: Âm thanh có thể truyền đi bằng một sợi dây căng
thẳng. Những rung động của âm thanh được truyền từ đầu tai bên này, qua sợi
dây qua đến tai bên kia, khuech đại lên làm người ta có thể nghe được. Đó là
cấu tạo cơ bản của chiếc điện thoại bây giờ. Dĩ nhiên ở dạng thô sơ này, người
ta chỉ có thể hoặc nói, hoặc lắng nghe, chứ không bao giờ thực hiện cả hai hoạt
động này cùng một lúc
Bạn cần: Hai cái ly giấy,hay hai hộp đựng sữa chua đều được
Bút chì có đầu nhọn hoặc đinh
Một sợi dây dài ( Có thể dùng sợi chỉ, cước)
Cách làm: Đục cái lỗ ở chính giữa đáy ly bằng đầu chì nhọn hoặc đinh
Xỏ sợi dây qua lỗ. Thắt gút cố định một đầu lại, làm y hệt như thế với đầu dây
Đặt tất cả số cá vừa mới hoàn thàng vào chậu. Sau đó, bảo bé cầm lấy cần câu
cá và thử bắt một chú cá trong chậu. Khi đã câu được cá, trẻ phải thực hiện theo
yêu cầu đã ghi trên mình con cá, sau đó diễn trò đến khi bạn khác câu được con
cá khác mới thôi.
Trẻ sẽ học được điều gì?
Sự kiên nhẫn
Khả năng nhập vai
Khả năng đọc hiểu
Tính bền bỉ
+ Những hình rối ngộ nghĩnh:
Múa rối luôn là trò chơi vô cùng hấp dẫn trẻ , và với những sẵn có trong
nhà, Bạn cùng trẻ có thể sáng tạo đủ kiểu con rối vớ hình dáng kích cỡ đặc biệt.
Những hình rối cử động liên tục với lời “Đối thoại” của cô “ Bạn là ai” bạn làm
gì, bạn có vui không ? Sẽ kiến trẻ tròn xoe mắt vì thích thú. Nếu bạn kết những
chú rối ngộ nghĩnh thành câu chuyện “ Nhà rối” thú vị nữa, ví như một ngày
nữa lại đến trong gia dình rối ba, rối mẹ và rối con. Buổi sáng cả nà rối thức
giấc, đánh răng rửa mặt rối sau đó, Rối ba, mẹ đưa rối con đến trường.” Hôm
nay là ngày đầu tiên rối con đi học nên rối con e dè sợ sệt, nhưng đến lớp gặp
Giáo viên : Mai Leä Huyeàn Trường Mẫu Giáo
Thanh Tuyền
SKKN: Dạy trẻ làm đồ chơi tự tạo Trang
16
được nhiều bạn rối khác và rồi cô giáo thật là hiền, rồi con chẳng lo lắng nữa”
…đó sẽ là những bài gián tiếp rất hữu ích cho sự pát triển của trẻ.
Nếu trẻ đủ lớn để có thể đóng vai một nhân vật rối , hãy tạo điều kiện cho trẻ
nhập vai. Thế giới rối phong phú sẽ phát huy tính sáng tạo, trí tưởng tượng, khả
ngăng biểu đạt cảm xúc cũng nhu năng khiếu nhập vai, đóng thế ở trẻ
Dưới đây một số mẫu rối mà tôi và trẻ đã thực hiện.
* Rối muỗng:
Bạn cần: những cái muỗng nhựa hoặc muỗng gỗ có phần đuôi tương đối
Một miếng vải tròn
Cách làm: Đầu tiên úp ngược chiếc ly giấy xem nó có vừa vặn với tay
trẻ không. Dự đoán trước những điểm mà sau này bạn sẽ làm mắt, mũi, miệng
rối. Gỡ ly ra khỏi tay trẻ
Dùng kéo khoét một lỗ tròn đủ lớn lên thành ly để trẻ có thể xỏ một ngón tay
vào ngón tay này sẽ là “chiếc mũi” ngộ nghĩnh của chú rối
Dùng hột nút đính lên ly làm mắt ( gắn vào phần gần đáy ly) gắn tóc giấy hoặc
tóc bông gòn , hãy vẽ trang trí lên ly.
Làm trang phục đơn giản cho rối. Khoét ba cá í lỗ ở miếng vải tròn, đủ lớn để
trẻ xỏ lọt ba ngón tay: ngón cái, ngón trỏ và ngón giữa. Xỏ các tay trẻ vào
miếng vải, sau đó đặt chiếc ly giấy đã trang úp xuống tay trẻ, ngón tay trỏ và
giữa của trẻ có thể cử động như là hai cánh tay. Chú rối ly ngộ nghĩnh đã hoàn
tất.
+ Rối vớ:
Bạn cần: Vớ cũ, vật dụng trang trí, keo dán
Cách làm: xỏ vớ vào tay bé, sao cho vớ bao phủ phần từ khủy cổ tay
đến hết bàn tay
Làm một cái miệng cho rối bằng cách cho trẻ nắm tay lại và tạo hình thành một
cái rãnh giữa bàn bàn tay đã gập của trẻ với ngón trỏ.
Trang trí mắt, mũi cho vớ bằng đồ trang trí và keo dán. Hãy chắc chắn là keo đã
khô trước khi bạn cho sử dụng con rối bằng tay để bắt đầu ‘‘buổi biểu diễn’
Giáo viên : Mai Leä Huyeàn Trường Mẫu Giáo
Thanh Tuyền
SKKN: Dạy trẻ làm đồ chơi tự tạo Trang
18
+ Chú Hề :
Bạn cần: lỗi cuộn giấy vệ sinh , khăn tay ,hồ dán , kéo
Khăn tay
Hồ dán
Vật dụng trang trí
Cách làm:
- Con heo , hươu cao cổ : cuộn giấy muốt xốp lại hình tròn dài vừa
làm chân con heo ( 4 chân ) cắt một hình tròn làm khuôn mặt của
Giáo viên : Mai Leä Huyeàn Trường Mẫu Giáo
Thanh Tuyền
SKKN: Dạy trẻ làm đồ chơi tự tạo Trang
20
con vật . Lấy phần miệng chai sữa chua làm phần đầu con heo , rồi
dấn hình tròn làm khuôn mặt của chúng , dán tai , trang trì mắt ,
mũi , miệng cho chúng thật xinh . Sau đó gắn 4 chân phần phía
đưới chai sũa chua . Thì ta đã hoàn thành được hình dạng con heo .
Tương tự đối với hươu cao cổ thì chúng ta sẽ hướng dẫn trẻ dùng
hình tròn dài làm cổ hươu , hình tròn ngắn làm chân hươu và trên
mình hươu còn có thêm một số chấm tròn nhỏ đủ màu sắc khác
nhau trẻ có thể vẽ trang trí hay cắt dán …tùy ý
- Đối với thỏ con : trẻ cũng dùng từ những nguyên vật liệu phế thải
tạo thành con vật do trẻ tạo thành thông qua gợi ý của cô . Dùng
quả banh làm đầu con thỏ , dùng lon chai nước ngọt làm mình con
thỏ , dùng một ít giấy roky làm chân , tay cổ cho chú thỏ , phía sau
thân thỏ chúng ta làm thêm một khoan tròn vừa tay trẻ dùng để
điều khiển thỏ duy chuyển ( có thể dùng trong thơ , chuyện kể …)
Giáo viên : Mai Leä Huyeàn Trường Mẫu Giáo
Thanh Tuyền
SKKN: Dạy trẻ làm đồ chơi tự tạo Trang
21
Qua đó cho thấy trẻ rất hứng thú tích cực tạo ra nhiều sản phẩm
để phục vụ cho hoạt động của trẻ . Từ đó cũng rèn luyện cho trẻ
tính tích cực , tư duy sáng tạo , tính tiết kiệm từ những đồ dùng
phế thải ,tạo ra một số đồ dùng đồ chơi phục vụ vào việc chơi
của trẻ
Thanh Tuyền
SKKN: Dạy trẻ làm đồ chơi tự tạo Trang
24
Cuối tuần, cô giao mỗi trẻ về nhà cùng ba, mẹ làm đồ chơi để lôi cuốn
phụ huynh vào việc cùng trẻ làm đồ chơi
IV- Kết Quả
Qua các biện pháp nêu trên, tôi có được một số kết quả sau:
- Trẻ ham thích cùng cô và bạn làm đồ chơi
- Trẻ hứng thú với giờ hoạt động và góc chơi sáng tạo mỗi ngày
- Nâng tỉ tích cực số trẻ trong các hoạt động của lớp
- Những cháu yếu, cá biệt cũng tích cực tham gia vào hoạt động cùng bạn.
- Trẻ có nề nếp học tập, biết quan tâm chia sẽ cùng bạn
- Trẻ có ý thức bảo vệ môi trường và bước đầu làm quen với phương pháp
làm việc
- Cháu thích, tích cực tham gia làm đồ chơi 27/27 cháu
- Cháu có khả năng thể hiện tính độc lập, sáng tạo 17/27 cháu
- Cháu mạnh dạn tự tin trong giao tiếp: 20/27 cháu
- 100% phụ huynh tích cực trong việc cùng trẻ làm đồ chơi
V. Bài học kinh nghiệm
- Phải xác định được các phương pháp và tầm quan trọng của việc dạy trẻ
làm đồ chơi
- Tạo điều kiện cho trẻ tham gia vào các hoạt động mang tính độc lập, sáng
tạo
- Cần nghiên cứu cụ thể từng loại đồ chơi để có sự đầu tư phụ, phế liệu
cho phong phú
- Sử dụng đồ chơi tự tạo vào các hoạt động để thêm sinh động và phong
phú.
- Mỗi tuần cần tìm ra đồ chơi để hướng dẫn trẻ thực hiện
- Biết tận dụng mọi lúc mọi để kích thích động viên cháu tham gia
Giáo viên : Mai Leä Huyeàn Trường Mẫu Giáo